1821 "Δράξασθε παιδείας και ελευθερίας" Όψεις της Ελληνικής Επανάστασης
1821 "Grasp education and freedom": Aspects of the Greek Revolution
Πέτρος Πιζάνιας (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Δημήτρης Σταματόπουλος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Γιάννα Κατσιαμπούρα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γιάννης Κουμπουρλής (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Βίκυ Καραφουλίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Λεωνίδας Μοίρας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ηλίας Σκουλίδας (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Χάρης Αθανασιάδης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Αθηνά Συριάτου (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Άγγελος Παληκίδης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ελευθερία Ζέη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Δημήτρης Δημητρόπουλος (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Ελισάβετ Τσακανίκα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Βασίλης Τσάφος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αλεξία Παπακώστα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Petros Pizanias (Ionian University)
Dimitris Stamatopoulos (University of Macedonia)
Gianna Katsiampoura (National and Kapodistrian University of Athens)
Konstantinos D. Malafantis (National and Kapodistrian University of Athens)
Ioannis Koubourlis (University of Crete)
Vicky Karafoulidou (Aristotle University of Thessaloniki)
Leonidas Moiras (National and Kapodistrian University of Athens)
Elias Skoulidas (University of Ioannina)
Harris Athanasiades (University of Ioannina)
Athena Syriatou (Democritus University of Thrace)
Angelos Palikidis (Democritus University of Thrace)
Eleftheria Zei (University of Crete)
Dimitris Dimitropoulos (Institute of Historical Research, NHRF)
Dilek Özkan Pantazis (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Dilek Özkan Pantazis (University of Macedonia)
Elissavet Tsakanika (Panteion University)
Vassilis Tsafos (National and Kapodistrian University of Athens)
Alexia Papakosta (National and Kapodistrian University of Athens)
Σχολή Επιστημών της Αγωγής, ΕΚΠΑ
School of Education, National and Kapodistrian University of Athens
Αθήνα
Athens
Εκπαίδευση
Ιστοριογραφία
Νοτιοανατολική Ευρώπη
Δημόσια Ιστορία
Αγωνιστές
Φιλελληνισμός
Νεοελληνικός Διαφωτισμός
Education
Historiography
Southeastern Europe
Public History
Fighters
Philhellenism
Modern Greek Enlightenment
15-16 Δεκεμβρίου 2021
15-16 December 2021
Συνέδριο/Ημερίδα
Conference
Σύνολα δεδομένων
Data sets
Ελληνικά
Greek
Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0 (CC-BY-NC-SA)
BY-NC-SA Attribution-NonCommercial-ShareAlike
Το 1821 και ο κόσμος
1821 and the World
Γιάννης Κοτσώνης (Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης)
Αντώνης Λιάκος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
Άντα Διάλλα (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
Maurizio Isabella (Queen Mary University of London)
Yanni Kotsonis (New York University)
Antonis Liakos (National and Kapodistrian University of Athens)
Maria Christina Chatziioannou (Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation)
Ada Dialla (Athens School of Fine Arts)
Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (ΚΕΑΕ)
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΙΙΕ/ΕΙΕ)
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια
Research Centre for the Humanities (RCH)
Institute of Historical Research - National Hellenic Research Foundation (IHR/NHRF)
Alexandria Publications
Η Ρωσική Αυτοκρατορία και ο ελληνικός κόσμος: Τοπικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες ιστορίες στην Εποχή των Επαναστάσεων
Η νότια Ευρώπη στην Εποχή των Επαναστάσεων
Εποχή των επαναστάσεων
Ρωσία
Νότια Ευρώπη
Age of revolution
Russia
Southern Europe
15 Ιουνίου 2023
15 June 2023
«Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ), το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (KEAE) και οι Εκδόσεις Αλεξάνδρεια σας προσκαλούν στην εκδήλωση με θέμα «Το 1821 και ο κόσμος». Συζήτηση με αφορμή την έκδοση των βιβλίων "Η Ρωσική Αυτοκρατορία και ο ελληνικός κόσμος" , της Άντας Διάλλα [Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2023] και "Southern Europe in the Age of Revolutions", του Μαουρίτσιο Ιζαμπέλλα [Princeton University Press, 2023]. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 15 Ιουνίου, ώρα 19.00 στην Αίθουσα Σεμιναρίων (Ισόγειο) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Λεωφ. Βασιλέως Κωσταντίνου 48. Με τους συγγραφείς θα συνομιλήσουν: ο Γιάννης Κοτσώνης, Καθηγητής Ιστορίας στο New York University, o Αντώνης Λιάκος, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας του ΕΚΠΑ και η Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών του ΙΙΕ/ΕΙΕ .» Από την περιγραφή της εκδήλωσης στην ιστοσελίδα του διοργανωτή (ΚΕΑΕ).
The Institute of Historical Research of the National Hellenic Research Foundation (NHRF), the Research Centre for the Humanities (RCH) and Alexandria Publishing hosts an event titled “1821 and the World”, a discussion on the occasion of the publication of the books Η Ρωσική Αυτοκρατορία και ο ελληνικός κόσμος (Russian Empire and the Greek World) (Alexandria Publications, 2023) by Ada Dialla and “Southern Europe in the Age of Revolutions” (Princeton University Press, 2023) by Maurizio Isabella. The discussants are Yanni Kotsonis, Professor of History, New York University; Antonis Liakos, Emeritus Professor of History, University of Athens; Maria Christina Chatziioannou, Emerita Director of Research, Institute of Historical Research, NHRF. (Edited description from organiser’s website)
Ομιλία/Διάλεξη
Speech/Lecture
Κείμενο
Text
Αγγλικά
English
Επιφύλαξη παντός δικαιώματος
All Rights Reserved
Southern Europe in the Age of Revolutions
Ο Φιλελληνισμός και η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Προς μια Παγκόσμια Ιστορία
Philhellenism and the Greek Revolution of 1821: Towards a Global History
Λίλια Διαμαντοπούλου (Ludwig Maximilian Πανεπιστήμιο του Μονάχου)
Γιώργος Γιαννίκος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Alasdair Grant
Αριστείδης Χατζής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σάκης Γκέκας (York University)
Paul Stock
Αλεξάνδρα Σφοίνη (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
Νικόλας Πίσσης (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου)
Ελισάβετ Παπαλεξοπούλου (Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας)
Γεώργιος Βαρουξάκης (Queen Mary University of London)
Σπυριδούλα Δημητρίου (Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης)
Alexander Grammatikos (Langara College)
William Barton
Άννα Καρακατσούλη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μίλτος Πεχλιβάνος (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Lucien Frary (Rider University)
Τζελίνα Χαρλαύτη (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ, Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Κατερίνα Γαλάνη (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών ΙΤΕ, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Αθανάσιος Μπαρλαγιάννης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χρήτσος Αλιπράντης (Ludwig Maximilian Πανεπιστήμιο του Μονάχου)
Thomas R. Bull (British School at Athens, University of Pennsylvania)
Ιάκωβος Μιχαηλίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ρομίνα Ν. Τσακίρη (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)
Τζώρτζης Οικονόμου (Stockholm University)
Rachel Holmes
Σίμος Ζένιος (University of California, Los Angeles)
Maria Kalinowska (Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας)
Denys Barau (École des Hautes Études en Sciences Socials)
Σταύρος Ζουμπουλάκης (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)
Roderick Beaton (King's College London)
Rebecca Sweetman (British School at Athens)
Amalia Kakissis (British School at Athens)
Μιχάλης Σωτηρόπουλος (Βρετανική Σχολή Αθηνών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Felicity Crowe (British School at Athens)
Lilia Diamantopoulou (Ludwig Maximilian University of Munich)
Giorgos Giannikos (University of the Peloponnese)
Aristides Hatzis (National and Kapodistrian University of Athens)
Sakis Gekas (York University)
Alexandra Sfoini (Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation)
Nikolas Pissis (Freie Universität Berlin)
Elisavet Papalexopoulou (European University Institute)
Georgios Varouxakis (Queen Mary University of London)
Spiridoula Demetriou (University of Melbourne)
Anna Karakatsouli (National and Kapodistrian University of Athens)
Miltos Pechlivanos (Free University of Berlin)
Gelina Harlaftis (Institute for Mediterranean Studies, FORTH, University of Crete)
Katerina Galani (Institute for Mediterranean Studies, FORTH, Hellenic Open University)
Athanassios Barlagiannis (National and Kapodistrian University of Athens)
Christos Aliprantis (Ludwig Maximilian University of Munich)
George Giannakopoulos (City University of London)
Iakovos Michailidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Romina N. Tsakiri (National Library of Greece)
Tzortzis Ikonomou (Stockholm University)
Simos Zenios (University of California, Los Angeles)
Maria Kalinowska (University of Warsaw)
Stavros Zoumboulakis (National Library of Greece)
Michalis Sotiropoulos (British School at Athens, National and Kapodistrian University of Athens, Democritus University of Thrace)
Βρετανική Σχολή Αθηνών
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)
British School at Athens
National Library of Greece (NLG)
Stavros Niarchos Foundation Cultural Center (SNFCC)
15 Μαρτίου 2023 - 17 Μαρτίου 2023
15–17 March 2023
Οι βασικές θεματικές του συνεδρίου είναι οι ακόλουθες: Η σύνδεση μεταξύ φιλελληνισμού και δουλείας, ο φιλελληνισμός ως αποικιακή φιλοδοξία και οι αυτοκρατορίες, η επιρροή του φιλελληνισμού στην πολιτική σκέψη αλλά και στην πολιτιστική και καλλιτεχνική δημιουργία, ο διεθνικός φιλελληνισμός ως πολιτική αντίσταση στην Ευρώπη της Παλινόρθωσης, ο διεθνικός φιλελληνισμός στη Μεσόγειο, η σύνδεση του φιλελληνισμού με το εμπόριο,την επιστημονική γνώση και τη δημιουργία νέων πολιτικών, κοινωνικών θεσμών και ιδεολογιών της νεωτερικότητας, η πρόσληψη της επανάστασης στη δημόσια σφαίρα.
The main topics of the conference are the following: The connection between philhellenism and slavery, philhellenism as colonial ambition and empires, the influence of philhellenism on political thought as well as on cultural and artistic creation, transnational philhellenism as political resistance in Restoration Europe, transnational philhellenism in the Mediterranean, the connection of philhellenism with trade, scientific knowledge and the creation of new political, social institutions and ideologies of modernity (equality, nationalism, humanitarianism, universality) the reception of the revolution in the global public sphere.
Workshop: 1821: Τι το έκανε ελληνικό και επαναστατικό;
Workshop: 1821: What Made it Greek and Revolutionary?
Jordan Center for the Advanced Study of Russia, Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU)
Jordan Center for the Advanced Study of Russia, New York University (NYU)
1821: Τι το έκανε ελληνικό και τι επαναστατικό;
Πρόσληψη της επανάστασης του 1821
Reception of the 1821 Greek Revolution
«Το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ψηφιακό Αρχείο» συμμετείχε σε σειρά επιστημονικών συναντήσεων που συνδιοργάνωσε με το Jordan Center for the Advanced Study of Russia του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU) με θέμα «1821: What Made It Greek and Revolutionary?». Οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη, στην Αθήνα, στο Λονδίνο και το Βερολίνο.» Από την περιγραφή της σειράς των workshops στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
In the framework of the 1821 Digital Archive project, the Research Centre for the Humanities (RCH) co-organised a series of scientific meetings, in conjunction with the Jordan Centre for the Advanced Study of Russia of the New York University (NYU), under the title “1821: What Made It Greek and Revolutionary?”. The conferences took place in New York, Athens, London and Berlin. The RCH was represented by Professor Ada Dialla, president of its executive administrative board. (Edited and translated description from organiser’s website)
Βρετανικός Φιλελληνισμός: Το πρόγραμμα
British philhellenism: The project
«Το έργο έχει δύο στόχους. Ο ένας είναι να δημιουργηθεί ένα ψηφιακό αρχείο που θα λειτουργεί μεταξύ 2023 και 2024 και θα περιλαμβάνει πρωτότυπα αντικείμενα (με περιγραφή, σχολιασμό και επιλεκτική μεταγραφή που θα είναι πλήρως αναζητήσιμα) από τα έγγραφα του Σκωτσέζου εθελοντή και ιστορικού George Finlay (1799-1875) και εκείνα του καπετάνιου Frank Abney Hastings (1794-1828), που αποτελούν και τα δύο μέρος της συλλογής Finlay. Το άλλο είναι η παραγωγή νέας γνώσης για τον φιλελληνισμό που θα ενισχύσει την κατανόησή μας για τη φύση του και τη συμβολή του στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Δεδομένου του ενδιαφέροντος του θέματος τόσο στην ερευνητική κοινότητα όσο και στο ευρύτερο κοινό, θέλουμε αυτή τη γνώση (και έργο γενικότερα) να προσεγγίσει ένα ευρύ κοινό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Εξ ου και τα πολλά ερευνητικά αποτελέσματα του έργου που περιλαμβάνουν αυτήν την ιστοσελίδα, μια φιλική προς τον χρήστη ψηφιακή πλατφόρμα, ένα διεθνές συνέδριο, έναν επεξεργασμένο τόμο και μια σειρά από μικρότερα αποτελέσματα και εκδηλώσεις.» Από την περιγραφή του προγράμματος.
This project has two goals. The one is to create a digital archive that will go live between 2023 and 2024 and will include original items (with description, commentary and selective transcription that will be fully searchable) from the papers of Scottish volunteer and historian George Finlay (1799-1875) and those of Captain Frank Abney Hastings (1794-1828), which are both part of the Finlay collection. The other is to produce new knowledge on philhellenism that will enhance our understanding of its nature and its contribution to the Greek Revolution of 1821. Given the interest of the topic to both the research community and the wider public, the creators want this knowledge (and the project more generally) to reach a wide public both in Greece and abroad. Hence the many research outputs of the project that include this webpage, a user-friendly digital output, an international conference, an edited volume, and a series of smaller outputs and events. (Edited description from organiser’s website)
Roderick Beaton (King’s College London)
Αμαλία Κακίση (Βρετανική Σχολή Αθηνών)
Felicity Crowe (British Institute of Libyan and Northern African Studies)
Αρχεία
Φίνλεϊ Τζορτζ
Χέιστινγκς Φράνκ Άμπνεϋ
Archives
George Finlay
Hastings Frank Abney
All rights reserved
Ψηφιακό Αρχείο 1821
1821 Digital Archive
Ψηφιακό Αρχείο 1821 - Bodossaki Lectures on Demand
1821 Digital Archive - Bodossaki Lectures on Demand
Αλέξανδρος Ψυχούλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Alexandros Psychoulis (University of Thessaly)
Πρωτοβουλία 1821-2021
Initiative 1821-2021
Ψηφιακά αρχεία
Ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες
Digital archives
Digital humanities
1 Ιουλίου 2021
1 July 2021
«Μέχρι πριν από κάποια χρόνια, η έννοια του αρχείου ήταν άμεσα συναρτημένη από τον χώρο στον οποίο αυτό φυλασσόταν: αίθουσες, ράφια, αποθηκευτικά κουτιά και φάκελοι, είναι αυτά που πρώτα έρχονταν στο νου μας. Η ψηφιακή συνθήκη μας προκαλεί να σκεφτούμε νέους τρόπους με τους οποίους συγκροτούμε πλέον αρχεία, πολλές φορές και χωρίς να το συνειδητοποιούμε: καθημερινά, μέσα από τους υπολογιστές και τις κινητές μας συσκευές, οργανώνουμε αρχεία μηνυμάτων, φωτογραφιών, των ψηφιακών μας βιβλίων. Με τι κριτήρια, λοιπόν, συγκροτεί κανείς σήμερα ένα ιστορικό αρχείο ώστε να περιλάβει πρωτότυπα τεκμήρια από το ιστορικό γεγονός που μνημονεύει, αλλά και πολλά άλλα; Με ποιον τρόπο “ξεφυλλίζει” ένας μη-ειδικός και πώς ψάχνει ένας ερευνητής; Τι αναγνώσεις επιτρέπει αυτή η διάδραση τεκμηρίων διαφορετικής φύσης; Πώς δια-μοιράζεται η εμπειρία της “επίσκεψης”; Με αφορμή το ερευνητικό έργο «Ψηφιακό Αρχείο 1821» και την ομώνυμη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη η Άντα Διάλλα (επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος) και ο Αλέξανδρος Ψυχούλης, (εικαστική επιμέλεια πλατφόρμας και έκθεσης) συζητούν σχετικά με τους αναπάντεχους τρόπους που η τέχνη και η επιστήμη αλληλεπιδρούν στο σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός ερευνητικού προγράμματος που αφορά την επέτειο των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση: πώς σχεδιάζουμε ένα χώρο για την ιστορική μνήμη το 2021, ποιος είναι ο ρόλος της διεπιστημονικότητας σε αυτές τις διερευνήσεις, και πώς διαχειριζόμαστε σήμερα την ένταση μεταξύ υλικού και ψηφιακού χώρου, που καθίσταται ολοένα πιο φορτισμένη στην εποχή που διανύουμε;» Από την περιγραφή της εκδήλωσης στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
Up until a few years ago, the concept of an archive was directly related to the space in which it was kept: rooms, shelves, storage boxes and folders are what first came to mind. The digital condition challenges us to think about new ways in which we now organise files, many times without realising it: every day, through our computers and mobile devices, we organize files of messages, photos, of our digital books. By what criteria, then, does one compile a historical archive today in order to include original evidence from the historical event it commemorates, as well as many others? How does a non-specialist “browse” and how does a researcher search? What readings does this interplay of evidence of a different nature allow? How is the experience of the “visit” shared? On the occasion of the research project 1821 Digital Archive and the exhibition of the same name at the Benaki Museum, Ada Dialla (scientific director of the project) and Alexandros Psychoulis (visual curator of the platform and the exhibition) discuss the unexpected ways that art and science interact in the design and implementation of a research programme concerning the bicentenary of the Greek Revolution: how do we design a space for historical memory in 2021, what is the role of interdisciplinarity in these inquiries, and how do we manage today the tension between material and digital space, which is becoming increasingly charged in our time? (Edited and translated description from organiser’s website)
Δύναμη και ατιμωρησία: τι δεν έμαθαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπόρις από τους αρχαίους Έλληνες
Power and impunity: what Donald Trump and Boris didn't learn from the ancient Greeks
Michael Cox (London School of Economics)
Simon Goldhill (University of Cambridge)
Johanna Hanink (Brown University)
Paul Kelly (London School of Economics)
Hellenic Observatory, London School of Economics
21 in 21
Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη
A. G. Leventis Foundation
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας: επανεκτιμώντας την οικονομική του κληρονομιά
Η γεωπολιτική της Ελλάδας: συνέχειες και ασυνέχειες
Αρχαία Ελλάδα
Δημοκρατία
Τζόνσον Μπόρις
Τραμπ Ντόναλντ
Ancient Greece
Democracy
Johnson Boris
Trump Donald
28 Ιανουαρίου 2021
28 January 2021
«Ζούμε σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από μια νέα ατιμωρησία της εξουσίας; Οι πολιτικοί ηγέτες απορρίπτουν καθιερωμένους κανόνες και ταμπού που έχουν καθοδηγήσει τη συμπεριφορά των προκατόχων τους και, με αυτόν τον τρόπο, κερδίζουν τη λαϊκή υποστήριξη από νέους τομείς της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των αδιάφορων και των αποκλεισμένων. Πώς φτάσαμε ως εδώ; Οι αντιλήψεις μας για την καλή κοινωνία, για την ευθύνη που συνεπάγεται η εξουσία και, φυσικά, για τη δημοκρατία και τον λόγο της, πηγάζουν από την αρχαία και κλασική Ελλάδα. Ο Αριστοτέλης, ο Περικλής, ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης κ.λπ. έχουν διαμορφώσει την πολιτική μας σκέψη, διαδικασίες και συστήματα. Η βαθύτερη αίσθηση μας για τις δυτικές αξίες, που είναι ενσωματωμένη στα εκπαιδευτικά προγράμματα σπουδών στις κοινωνίες μας, πηγάζει από την κλασική Αθήνα. Δεν είναι πλέον χρήσιμα ή πολύτιμα; Κρίνουμε πια διαφορετικά τη χρησιμότητα και το κόστος; Αυτή η ομάδα θα συγκεντρώσει ένα σύνολο ειδικών για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων από διαφορετικές οπτικές γωνίες.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης στην ιστοσελίδα του London School of Economics.
Are we living in a world marked by a new impunity of power? Political leaders discard established norms and taboos that have guided the behaviour of their predecessors and, in doing so, they win popular support from new areas of society, including the disengaged and excluded. How did we get here? Our notions of the good society, of the responsibility that comes with power, and, of course, democracy and its discourse, stem from ancient and classical Greece. Aristotle, Pericles, Plato, and Socrates, etc. have shaped our political thinking, processes and systems. Our deepest sense of Western values, embedded in education curricula across our societies, emanates from classical Athens. Is it no longer of use or value? Are we now judging utility and cost differently? This panel will bring together a set of experts to address these issues from different vantage points.” (Edited description from organiser’s website)
The Greek War of Independence: reappraising its economic legacies
Ανδρέας Κακριδής (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Στάθης Καλύβας (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης)
Joan R. Rosés (London School of Economics)
Maria Christina Chatziioannou (Institute for Historical Research, National Hellenic Research Foundation)
Andreas Kakridis (Ionian University)
Stathis Kalyvas (University of Oxford)
The Hellenic Observatory, London School of Economics
Οικονομία
Ελληνικό κράτος
Economy
Greek state
24 Ιουνίου 2021
24 June 2021
«Πόσο μπορεί να αποδοθούν τα οικονομικά προβλήματα του νεοελληνικού κράτους στη φύση της προέλευσής του; Το μικρό, αν και αυξανόμενο, μέγεθος· η έλλειψη λαϊκής εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς και την εξουσία· η προσφυγή σε χορηγούς και στην «ενοικίαση»· και, η δική του ευπάθεια σε εξωτερικές δυνάμεις: κατακλύζουν αυτά τα χαρακτηριστικά, που εξαρτώνται από την πορεία του κράτους, τα περιθώρια αλλαγής; Σε αυτό το πάνελ θα συζητηθεί η κληρονομιά του 1821 για την πορεία ανάπτυξης που ακολούθησε η σύγχρονη Ελλάδα και πώς έχει δομημένες εναλλακτικές και επιλογές. Πότε, και πώς, έχει ή μπορεί να ξεπεραστεί ένας τέτοιος ιστορικός ντετερμινισμός;» Από την περιγραφή της εκδήλωσης στην ιστοσελίδα του London School of Economics.
How far may the economic problems of the modern Greek state be attributed to the nature of its origins? It’s small, albeit enlarging, size; the lack of popular trust in public institutions and authority; the recourse to patrons and to “rent-seeking”; and, its own vulnerability to external powers: are these path-dependent features that overwhelm the scope for change? This panel will discuss the inheritance of 1821 for the course of development taken by modern Greece and how it has structured options and choices. When, and how, has or might such historical determinism be overcome? (Edited description from organiser’s website)
Επανάσταση και αυτοκρατορία στη Μεσόγειο: Η Ελληνική Επανάσταση σε ευρύτερο πλαίσιο
Revolution and empire in the Mediterranean: The Greek Revolution in context
Δέσποινα Βαλατσού (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, ΚΕΑΕ)
Juan Luis Simal (Universidad Autónoma de Madrid)
Μark Philp (University of Warwick)
Andrew Arsan (University of Cambridge)
Giuseppe Grieco (Luigi Einaudi Foundation)
Peter Hill (Northumbria University, Newcastle upon Tyne)
Yusuf Ziya Karabicak (Johannes Gutenberg University Mainz)
Αντώνης Χατζηκυριάκου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Despoina Valatsou (Athens School of Fine Arts, RCH)
Antonis Hadjikyriacou (Panteion University)
Yanni Kotsonis (NYU)
Περιοδικό Ιστορείν
Historein journal
Η παγκόσμια απήχηση της Επανάστασης του 1821
Μεσόγειος θάλασσα
Μεγάλη Βρετανία
Οθωμανική Αυτοκρατορία
Γαλλία
Ιμπεριαλισμός
Mediterranean sea
Britain
Ottoman Empire
France
Imperialism
11 Νοεμβρίου 2022
11 November 2022
«Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 έγινε σε μια στιγμή αντίδρασης και αποκατάστασης που ήρθε μετά το πρώτο επαναστατικό κύμα της Εποχής των Επαναστάσεων και των Ναπολεόντειων πολέμων. Όπως και να έχει, η επανάσταση έγινε σημείο αναφοράς, αν όχι πρότυπο για άλλα κινήματα σε όλο τον κόσμο, άλλαξε τον γεωπολιτικό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, προκάλεσε επανεξέταση των διεθνών υποθέσεων και είχε βαθύ αντίκτυπο στο οθωμανικό κράτος. Όπως όλες οι επαναστάσεις της επαναστατικής εποχής, είχε πολλαπλά ρεύματα και αντιφάσεις, συγκεντρώνοντας διαφορετικές κοινωνικές και πολιτιστικές ομάδες. Όπως μερικές επιτυχημένες επαναστάσεις, είχε ως αποτέλεσμα την απόσχιση ορισμένων επαρχιών από μια αυτοκρατορία και τη δημιουργία ενός νέου κράτους. Η κατανόηση, επομένως, του ξεσπάσματος και της πορείας της επανάστασης (καθώς και της «επιτυχίας» της - ένας προβληματικός όρος από μόνος του) πρέπει να εξετάσει αυτό το ευρύτερο πλαίσιο. Οι ιστορικοί έχουν δείξει εδώ και καιρό ότι αυτό το ευρύτερο πλαίσιο ορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από μια «παγκόσμια κρίση», που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτοκρατορίες. Εξ ου και η πρόσφατη ανανεωμένη εστίαση σε αυτά τα τελευταία ζητήματα, και η διακρατική (και στην πραγματικότητα, ενδοαυτοκρατορική) μετακίνηση ανθρώπων, ιδεών και αγαθών ως το πλαίσιο για την κατανόηση των μετασχηματισμών της Εποχής. Θέλουμε να εκμεταλλευτούμε αυτή την ευκαιρία και να συζητήσουμε την Ελληνική Επανάσταση τοποθετώντας την σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο. Το ότι είναι σκόπιμο να γίνει αποδεικνύεται από την κατάσταση του ελληνικού κόσμου στη συγκυρία του τέλους του δέκατου όγδοου-αρχών του δέκατου ένατου αιώνα. Πράγματι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι Έλληνες κατοικούσαν σε αυτοκρατορίες (Οθωμανική, Ρωσική, Αυστριακή, Ενετική, Γαλλική, Βρετανική) που τους παρείχε τεράστια κινητικότητα και ευκαιρίες, επιβάλλοντας ταυτόχρονα (πιο γνώριμα) όρια. Την εποχή της δεκαετίας του 1820 —μια περίοδος αυτοκρατορικών κρίσεων και των πρώτων ρωγμών του συστήματος της Βιέννης— ο ελληνικός κόσμος ήταν στο πιο επεκτατικό του σημείο. Επιδιώκοντας να σκεφτούμε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο και την Ελληνική Επανάσταση, το εργαστήριο θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη Μεσόγειο και στα πολλά αυτοκρατορικά πλαίσια στα οποία αυτή ήταν μέρος. Ταυτόχρονα, και ενώ θα συζητηθεί η Ελληνική Επανάσταση ως μεσογειακό γεγονός, θα διερευνηθεί και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του επαναστατικού κύματος της δεκαετίας του 1820. Ορισμένες από τις παρουσιάσεις το κάνουν αυτό εστιάζοντας στις διασυνδέσεις και τα κοινά χαρακτηριστικά των επαναστατικών εξελίξεων που έλαβαν χώρα στη Μεσόγειο κατά τη διάρκεια της εποχής (σύνθετα και περιφερειακά γεγονότα που περιελάμβαναν εκλογές, συνταγματικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οικοδόμηση κράτους, σύνορα , πληθυσμιακή πολιτική κ.λπ.). Άλλοι εστιάζουν περισσότερο στις δυναμικές σχέσεις που είχαν τέτοιες εξελίξεις με τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονταν τις νέες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στην περιοχή και τα πολιτικά σχέδια (εθνικά, αυτοκρατορικά κ.λπ.) που έβαλαν σε εφαρμογή (ή, επεδίωξαν να το κάνουν). Οι περισσότερες δημοσιεύσεις δείχνουν ότι η ελληνική επανάσταση είχε σημαντικό ρόλο στις συζητήσεις για την αυτοκρατορία, την επανάσταση, τον κρατισμό και τη διεθνή τάξη που έλαβε χώρα με ιδιαίτερη ισχύ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Δείχνουν επίσης ότι αυτές οι συζητήσεις πλαισιώθηκαν από μια αλληλεπίδραση μεταξύ των αυτοκρατορικών οραμάτων – με έμφαση εδώ σε αυτά της Βρετανίας και της Ρωσίας – και εθνικών και αποικιακών σχεδίων. Έτσι, το εργαστήριο έχει τέσσερις στόχους: i) να προβληματιστεί σχετικά με την εγκυρότητα της χρήσης της σε μεγάλο βαθμό αγνοημένης γεωγραφίας της Μεσογείου για την κατανόηση αυτής της περιόδου, ii) να αναθεωρήσουμε την κατανόησή μας για την Εποχή των Επαναστάσεων, με επίκεντρο συμβατικά τον Βόρειο Ατλαντικό και τη Γαλλία, και με αυτόν τον τρόπο να επανεξεταστεί ο ρόλος των αυτοκρατοριών (και κυρίως της Οθωμανικής) και της Μεσογείου στην έλευση της πολιτικής νεωτερικότητας, iii) να επανεκτιμηθεί η δεκαετία του 1820 ως θεμελιώδης στιγμή για τη μετάβαση από έναν κόσμο αυτοκρατοριών σε έναν κόσμο των εθνών -κρατών, iv) να διευρύνει το γεωγραφικό/χωρικό εύρος της Ελληνικής Επανάστασης και έτσι να υπερβεί τη δυτικοευρωπαϊκή προοπτική στην οποία έχει εξεταστεί συμβατικά η Ελληνική Επανάσταση.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή (ΚΕΑΕ).
The Greek Revolution of 1821 took place in a moment of reaction and restoration that came after the first revolutionary wave of the Age of Revolutions and the Napoleonic wars. Be that as it may, the revolution became a reference, if not a model for other movements around the world, changed the geopolitical map of the Eastern Mediterranean, caused a rethinking of international affairs, and had a profound impact on the Ottoman state. Like all revolutions of the revolutionary age, it had manifold currents and contradictions, bringing together diverse social and cultural groups. Like some successful revolutions, it resulted in the secession of some provinces from an Empire and the creation of a new state. An understanding, thus of the outbreak and course of the revolution (as well as its “success” – a problematic term in itself) has to consider this larger context. Historians have for some time now shown that this larger context was by and large defined by a “World crisis”, that was shaped to a large extent by empires. Hence the recent renewed focus on these latter, and the transnational (and in fact, inter-imperial) movement of people, ideas, and goods as the context for understanding the transformations of the Age. We want to take this opportunity and discuss the Greek Revolution by situating it in this larger context. That it is appropriate to do is evidenced by the state of the Greek world at the conjuncture of the late eighteenth-early nineteenth century. Indeed, during this time Greeks inhabited empires (Ottoman, Russian, Austrian, Venetian, French, British) which afforded them enormous mobility and opportunity, while at the same time imposing (more familiar) limits. By the time of the 1820s – a period of imperial crises and of the first cracks of the Vienna system – the Greek world was at its most expansive. In seeking to think about this larger context and the Greek Revolution, the workshop will give special attention to the Mediterranean and the many imperial contexts in which this was a part. At the same time, and while discussing the Greek Revolution as a Mediterranean event, it will also interrogate into the particular character of the revolutionary wave of the 1820s. Some of the papers do so by focusing on the interconnections and the shared features of the revolutionary developments taking place in the Mediterranean during the time (complex and region-wide events that included elections, constitutional and financial reforms, state-building, border-making, population politics etc.). Others focus more on the dynamic relationships such developments had with how people thought about the new political and social conditions in the region, and the political projects (national, imperial, etc.) that they put into effect (or, sought to do so). Most papers show that the Greek revolution had an important role in debates about empire, revolution, statehood, and the international order that took place with particular force during this time. They also show that these debates were framed by an interplay between imperial visions – with the emphasis here being on those of Britain and Russia – and national and colonial projects. Thus, the workshop has four aims: i) to reflect on the validity of using the largely ignored geography of the Mediterranean for understanding this period, ii) to revise our understanding of the Age of Revolutions, conventionally centred on the North Atlantic and France, and in this way to rethink the role of empires (not least of the Ottoman) and the Mediterranean in the coming of political modernity, iii) to reassess the 1820s as a foundational moment for the transition from a world of empires to a world of nation-states, iv) to expand the geographic/spatial scope of the Greek Revolution and thus go beyond the West-European perspective in which the Greek revolution has been conventionally examined. (Edited blurb from publisher’s website)
Εορτασμοί του 1821 από την Ελληνική Αμερική: Ο ρόλος της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής από το 1922 έως σήμερα
Greek America’s commemorations of 1821: the role of the Greek Orthodox Archdiocese from 1922 to the present
Αλέξανδρος Κιτροέφ (Haverford College)
Alexander Kitroeff (Haverford College)
Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια Berkeley
UCLA Κέντρο Μελέτης του Ελληνικού Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Πανεπιστήμιο Stanford Τμήμα Κλασικών Σπουδών
Πανεπιστήμιο Sacramento State
University of California, Berkeley
UCLA Stavros Niarchos Foundation Center for the Study of Hellenic Culture
Department of Classics, Stanford University
California State University, Sacramento
Ορθόδοξη Εκκλησία
Ελληνική Διασπορά
Μνήμη
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Greek-Orthodox Church
Greek Diaspora
Memory
United States of America
4 Νοεμβρίου 2021
4 November 2021
Κεντρική διάλεξη του συνεδρίου «Νέες Διαστάσεις του 1821»; Η εισήγηση επικεντρώνεται στις εκδηλώσεις μνήμης για το 1821 της ελληνικής διασποράς στις ΗΠΑ, και πιο συγκεκριμένα της ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής.
Keynote lecture of the conference “New Dimensions of 1821”. The lecturer’s presentation focuses on the commemorations of 1821 by the Greek diaspora in the US, and more specifically, by the Greek Orthodox Archdiocese. (Edited description from organiser’s website)
Παρουσίαση συνεδρίου
Conference presentation
Βίντεο
Video
Παροικιακός Ελληνισμός και Ελληνική Επανάσταση
The Greek diaspora and the Greek Revolution
Χρύσα Μαλτέζου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γεράσιμος Παγκράτης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Francesco Scalora (Università degli Studi di Padova)
Στάθης Μπίρταχας (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Δέσποινα Βλάμη (Ακαδημία Αθηνών)
Χρήστος Ζαμπακόλας (Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Κατερίνα Β. Κορρέ (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Αθανάσιος Καραθάνασης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Βαλαής Διονύσιος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ιωάννης Θ. Μπάκας (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χαράλαμπος Μηνάογλου (Δρ Νεότερης Ιστορίας – Διευθυντής Πρότυπου Λυκείου Ιωνιδείου Σχολής)
Μαρία Στασινοπούλου (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Βάσω Σειρηνίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Anna Ransmayr (Διδάκτωρ, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου της Βιέννης)
Αλέξης Αλεξανδρής (Πρέσβυς)
Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χρήστος Αραμπατζής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Βασίλειος Κουκουσάς (Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας)
Chryssa Maltezou (National and Kapodistrian University of Athens)
Gerassimos Pagratis (National and Kapodistrian University of Athens)
Stathis Birtachas (Aristotle University of Thessaloniki)
Despina Vlami (Academy of Athens)
Christos Zampakolas (Ionian University, Hellenic Open University)
Katerina B. Korre (University of Crete, Hellenic Open University)
Athanasios Karathanasis (Aristotle University of Thessaloniki)
Valais Dionysios (Aristotle University of Thessaloniki)
Ioannis T. Bakas (Aristotle University of Thessaloniki)
Charalampos Minaoglou (PhD in Modern History, Director of the Lyceum of the Ionideion Model School)
Maria Stasinipoulou (University of Vienna)
Vaso Seirinidou (National and Kapodistrian University of Athens)
Anna Ransmayr (PhD, University of Vienna)
Alexis Alexandris (Ambassador)
Ioannis Ant. Panagiotopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Christos Arabatzis (Aristotle University of Thessaloniki)
Vasilios Koukousas (Hellenic Institute of Byzantine and Post-Byzantine Studies in Venice)
Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας
Υπουργείο Εξωτερικών - Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας
Hellenic Institute of Byzantine and Post-Byzantine Studies in Venice
Hellenic Ministry of Foreign Affairs - General Secretariat for Greeks Abroad
Ιταλία
Αυστρία
Italy
Austria
25 Ιουνίου 2021-27 Ιουνίου 2021
25 June 2021 - 27 June 2021
«Ο απόηχος του αναβρασμού που προηγήθηκε της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 υπήρξε έντονος στις ελληνικές κοινότητες της Ευρώπης, που στην πλειονότητά τους δραστηριοποιήθηκαν για την επίτευξη της απελευθέρωσης από τον οθωμανικό ζυγό. Τόσο επί ιταλικού εδάφους, όπου υπήρχαν πολυπληθείς και ακμαίες ελληνικές παροικίες (Βενετία, Τεργέστη, Λιβόρνο, Νάπολη κ.ά.), όσο και στην Αυστρία, τη Μολδοβλαχία και τη Ρωσική Αυτοκρατορία, εξέχοντα μέλη των ελληνικών κοινοτήτων, όπως έμποροι, ναυτικοί, διδάσκαλοι, κληρικοί, ιεράρχες, τυπογράφοι, καλλιτέχνες, και λόγιοι, συναντώνται να μετέχουν άλλοτε ενεργά και άλλοτε αφανώς στην προετοιμασία και τα γεγονότα που οδήγησαν στο γεγονός της εθνικής Παλιγγενεσίας. Στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας διοργανώνει, από 25 έως 27 Ιουνίου 2021, Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για να αναδείξει τον παροικιακό Ελληνισμό και την προσφορά του στην Ελληνική Επανάσταση. Στην εν λόγω θεματική_ εντάσσονται ζητήματα όπως η θέση και ο ρόλος των ελληνικών κοινοτήτων στις ευρωπαϊκές πόλεις στις οποίες δραστηριοποιήθηκαν, οι σχέσεις τους με τον υπόδουλο Ελληνισμό, καθώς και οι προσπάθειες που κατέβαλλαν για την ενίσχυση των απελευθερωτικών κινημάτων κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα έως και την κήρυξη της επανάστασης του 1821.» Από την περιγραφή του συνεδρίου στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας στο YouTube.
The aftermath of the turmoil that preceded the Greek Revolution of 1821 was intense in the Greek communities of Europe, most of whom were active in achieving liberation from the Ottoman yoke. Both on Italian soil, where there were numerous and prosperous Greek communities (Venice, Trieste, Livorno, Naples, etc.), as well as in Austria, Moldavia and the Russian Empire, prominent members of the Greek communities, such as merchants, sailors, teachers, clergy, hierarchs, printers, artists, and scholars, meet to participate sometimes actively and sometimes invisibly in the preparation and events that led to the event of the national renaissance. As part of the bicentenary celebrations marking the Greek Revolution of 1821, the Hellenic Institute of Byzantine and Post-Byzantine Studies in Venice organises, from 25 to 27 June 2021, an international academic conference to highlight the Hellenic diaspora and its contribution to the Greek Revolution. This topic includes issues such as the position and role of the Greek communities in the European cities in which they were active, their relations with the subjugated Hellenism, as well as the efforts they made to strengthen the liberation movements during the second half of the 18th century up to the proclamation of the revolution of 1821. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ιταλικά
Italian
1821-2021: Από τον Αγώνα για Ανεξαρτησία στην καλλιέργεια της γνώσης: Το Πανεπιστήμιο της Αθήνας στο νεοσύστατο κράτος
1821-2021: From the struggle for independence to the cultivation of knowledge: The University of Athens in the newly established state
Μουσείο Ιστορίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Ιστορικό Αρχείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Επιτροπή «Ελλάδα 2021»
History Museum of the National and Kapodistrian University of Athens
Historical Archive of the National and Kapodistrian University of Athens
National and Kapodistrian University of Athens
"Greece 2021" Committee
Μαθητικοί διαγωνισμοί
Μαθητική Δημιουργία
Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Δημόσια Πρωτοβουλία
Student competitions
Student creation
Secondary education
Public initiative
"Το θέμα του διαγωνισμού εμπνέεται από τον εορτασμό των 200 χρόνων (1821-2021) από την Ελληνική Επανάσταση και τον Αγώνα για την Ελευθερία των Ελλήνων. Ήδη, από τα Επαναστατικά χρόνια υπήρξε έντονη συζήτηση και η σκέψη για τη δημιουργία του Πανεπιστημίου που κρίθηκε ως ο βασικός πυλώνας για την καλλιέργεια της γνώσης μετά την απελευθέρωση. Το διάστημα 1828-1831 κατά τη σύντομη διακυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια λειτούργησαν τα πρώτα αλληλοδιδακτικά σχολεία αλλά δεν προχώρησε η ικανοποίηση του αιτήματος για την ίδρυση Πανεπιστημίου. Το 1837, επτά χρόνια μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους (1830) και τρία χρόνια από τη μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ναύπλιο στην Αθήνα (1834) ιδρύθηκε επί Όθωνα το πρώτο Πανεπιστήμιο της χώρας. Το Μουσείο Ιστορίας σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο του ΕΚΠΑ καλεί τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, να αφουγκραστούν τα μηνύματα της εποχής και να αποδώσουν με τον δικό τους τρόπο τους συμβολισμούς της επετείου για τη χώρα μας. Πιο συγκεκριμένα, οι δυο φορείς, επιδιώκουν να συνδέσουν τον Αγώνα για την ελευθερία με την επιθυμία για την καλλιέργεια της γνώσης και την Επανάσταση του 1821 με τις αξίες της Ανώτατης Εκπαίδευσης." Από την ιστοσελίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
The theme of the competition is inspired by the bicentenary (1821-2021) of the Greek Revolution and the Struggle for the freedom of the Greeks. Already, in the revolutionary years there was intense discussion and thought about the creation of the university, which was considered as the main pillar for the cultivation of knowledge after liberation. In the period 1828-1831 during the short governance of Ioannis Kapodistrias, the first co-educational schools operated but the request for the establishment of a university did not proceed. In 1837, seven years after the establishment of the independent Greek state (1830) and three years after the transfer of the capital from Nafplio to Athens (1834), the country's first University was founded under King Otto. The History Museum, in collaboration with the Historical Archive of the National and Kapodistrian University of Athens, invites secondary school students to listen to the messages of that period and render in their own way the symbolism of the anniversary for the country. More specifically, the two institutions seek to connect the struggle for freedom with the desire to cultivate knowledge and the 1821 Revolution with the values of higher education. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Ιστοσελίδα / blog
Webpage/blog
Ο άλλος Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων
The other Konstantinos Oikonomos “o ex Oikonomon”
Γιάννης Ξούριας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Yannis Xourias (National and Kapodistrian University of Athens)
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ)
Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού έργου (ΚΙΚΠΕ)
Contemporary Social History Archives (ASKI)
Social and Cultural Affairs Welfare Foundation (KIKPE)
Οι κληρονομιές του 1821: Τα πρόσωπα και οι ιδέες
Διανοούμενοι
Scholars
10 Ιουνίου 2021
10 June 2021
«Θέμα της ομιλίας είναι η πνευματική, διδακτική, συγγραφική και εκδοτική δραστηριότητα του Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων (1780-1857) κατά την περίοδο της διαμονής του στη Σμύρνη (1809-1819). Το 1806 ο Οικονόμος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη γενέθλια Τσαριτσάνη, προκειμένου να αποφύγει τα αντίποινα που ακολούθησαν μετά το αποτυχημένο κίνημα των Μπαλαχαβαίων (1806). Η Σμύρνη του πρόσφερε καταφύγιο. Στο νεωτερικό Φιλολογικόν Γυμνάσιον της πόλης δίδασκαν ήδη ο πρώην δάσκαλός και φίλος του Κωνσταντίνος Κούμας και ο αδελφός του Στέφανος. Από το 1809 ο Οικονόμος ανέλαβε επισήμως τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων, Η περίοδος αυτή υπήρξε συγγραφικά και εκδοτικά γόνιμη. Το 1813 εξέδωσε τη Ρητορική και την Κατήχηση, το 1816 μια ανώνυμη ελεύθερη διασκευή του Φιλάργυρου του Μολιέρου (γνωστή περισσότερο με τον τίτλο Εξηνταβελόνης) προσαρμοσμένη στην πραγματικότητα της Σμύρνης, το 1817 δημοσίευσε μια τοπική ιστορία της Σμύρνης («Αυτοσχέδιος διατριβή περί Σμύρνης») και τον ίδιο χρόνο τύπωσε τα Γραμματικά, εγχειρίδιο Αισθητικής και Ποιητικής. Την ίδια περίοδο περίπου (1817) πρέπει να συνέγραψε και μια ανέκδοτη θεωρία του κηρύγματος «Περὶ τῆς τῶν Ἱεροκηρύκων Ῥητορικῆς». Οι παράλληλες ρητορικές επιδόσεις του υπήρξαν φημισμένες. Σίγουρα οι συγγραφές της Σμύρνης (υποστηρικτικές της διδασκαλίας του Οικονόμου στο Φιλολογικόν Γυμνάσιον) συγκροτούν ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, εμφανώς ενταγμένο στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προτάσεων του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ο όγκος, η θεματολογία και η προσέγγιση των ζητημάτων φανερώνουν τις εξαιρετικές ικανότητες και τη θέληση του Οικονόμου. Στο πεδίο που θεράπευε εκείνη την εποχή βρέθηκε αναμφίβολα στην πρωτοπορία, αφήνοντας έργα, κάποια από τα οποία αποτέλεσαν σταθμούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The subject of the lecture is the intellectual, didactic, writing and publishing activity of Konstantinos Oikonomos “o ex Oikonomon” (1780-1857) during his stay in Smyrna (1809-1819). In 1806 Oikonomos was forced to abandon his birthplace of Tsaritsani, in order to avoid the retaliation that followed the failed Balachavaioi movement (1806). Smyrna offered him refuge. His former teacher and friend Konstantinos Koumas and his brother Stefanos were already teaching at the Philologikon Gymnasion of the city. From 1809 Oikonomos officially undertook the teaching of philological courses. This period was fruitful in writing and publishing. In 1813 he published Rhetoric and Katechesis, in 1816 an anonymous free adaptation of Moliere’s The Miser (better known as Exintavelonis) adapted to the reality of Smyrna, in 1817 he published a local history of Smyrna (“Etude sur Smyrne”) and in the same year he published Grammatika, a textbook of aesthetics and poetry. Around the same period (1817) he must have written an unpublished theory of the sermon “Peri tis ton hierokerykon rhetoriki”. His parallel rhetorical prowess was famous. Certainly the writings of Smyrna (supporting Oikonomos’ teaching at the Philologikon Gymnasion) constitute an ambitious program, clearly integrated in the context of the educational proposals of the modern Greek Enlightenment. The volume, the subject matter and the approach of the issues reveal the exceptional abilities and the will on Oikonomos’ behalf. In the field he was studying at that time, he was undoubtedly at the forefront, leaving works, some of which were milestones. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η ίδρυση της Εκκλησίας της Ελλάδας: αντίπαλες εκδοχές για την ορθοδοξία, το έθνος και την επανάσταση
The establishment of the Church of Greece: rival versions of Οrthodoxy, the nation and the revolution
Παρασκευάς Ματάλας (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Paraskevas Matalas (University of Crete)
Εκκλησία της Ελλάδος
Εθνική ταυτότητα
Θρησκευτική ταυτότητα
Church of Greece
Orthodox Church
National identity
Religious identity
"Πώς φτιάχτηκε η εκκλησιαστική «κληρονομιά του 21»; Πώς το ζήτημα της εκκλησίας συνέβαλε στη διαμόρφωση της «μνήμης» και του νοήματος του 21; Η ελληνική επανάσταση όχι μόνο βασίστηκε εξ’ αρχής στο θρησκευτικό διαχωρισμό που χαρακτήριζε τη δομή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και τον ενέταξε στη συγκρότηση του νέου έθνους· την ίδια στιγμή συνιστούσε μία ρήξη με τη συνυφασμένη με το οθωμανικό πλαίσιο ορθόδοξη εκκλησιαστική εξουσία. Έτσι η επανάσταση έθεσε το ζήτημα της εκκλησίας στο κέντρο μιας αντιπαράθεσης που σφράγισε την πρώτη εικοσαετία του νέου ελληνικού κράτους. Και στην οποία το «θρησκευτικό» ζήτημα διαπλέκεται άμεσα με την πολιτική και με αντίπαλες αντιλήψεις για το έθνος, για την ορθοδοξία, για την ίδια την επανάσταση." Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
How was the ecclesiastical “heritage of 1821” made? How did the church question contribute to the formation of the “memory” and the meaning of 1821? Τhe Greek revolution was not only based from the beginning on the religious segregation that characterised the structure of the Ottoman Empire, but also included it in the formation of the new nation; at the same time it constituted a rupture with orthodox ecclesiastical power intertwined within the Ottoman context. Thus the revolution raised the issue of the church at the centre of a controversy that sealed the first 20 years of the new Greek state. And in which the “religion” issue is directly intertwined with politics and with opposing conceptions of the nation, of Orthodoxy, of the revolution itself. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η επέτειος της 25ης Μαρτίου στα ρομαντικά χρόνια (1830-1880): τελετουργίες της μνήμης και λογοτεχνικές αναπαραστάσεις
The 25 March anniversary in the romantic years (1830-1880): rituals of memory and literary representations
Γιάννης Παπαθεοδώρου (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Yannis Papatheodorou (University of Patras)
Διακοσιετηρίδα της επανάστασης του 1821
Επετειακοί εορτασμοί
Λογοτεχνία
Bicentennial of the 1821 Greek revolution
Commemorative celebrations
Literature
27 Μαΐου 2021
27 May 2021
Το Εικοσιένα «μετά το Εικοσιένα» διαμορφώνει, στη «μακρά διάρκεια», κώδικες, σύμβολα, τελετουργίες και νοήματα, που συνδέουν τη συλλογική μνήμη με την εθνική ταυτότητα. Στην ομιλία μου θα αναφερθώ στον τρόπο που η λογοτεχνία, ένας από τους πιο κεντρικούς αγωγούς, δηλαδή, της πολιτισμικής μνήμης, έπαιξε καθοριστικό ρόλο για την «εικονολογία» του Εικοσιένα. Σο ειδικότερο θέμα που θα με απασχολήσει είναι ο τρόπος που συνδέθηκε η λογοτεχνία με τις ίδιες τις επετείους του Εικοσιένα, κατά τον 19ο αιώνα. Σο κεντρικό επιχείρημά μου είναι πώς μέσα από αυτή τη διασταύρωση, διαμορφώθηκε ένα πολύ ισχυρό μοντέλο για την πρόσληψη του Εικοσιένα : το μοντέλο του «εθνικού ποιητή» και της «εθνικής ποίησης». (Σημείωμα του ομιλητή) Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The year 1821 “after 1821” forms, in the “longue durée”, codes, symbols, rituals and meanings, which connect collective memory to national identity. This lecture refers to the way in which literature, one of the most central conduits, of cultural memory that is, played a decisive role in the “imagology” of the 20th century. More specifically, the topic that will concern it is the way in which literature was associated with the anniversaries of 1821 during the 19th century. The main argument is that through this crossroads, a very powerful model for the reception of 1821 was formed: the model of the “national poet” and “national poetry”. (Edited and translated description from organiser’s website)
Φουστανέλες και χλαμύδες: Ιστορική μνήμη και εθνική ταυτότητα στον πρώτο αιώνα ζωής του ελληνικού κράτους
Fustanellas and chlamydes: Historical memory and national identity in the first century of the life of the Greek state
Χριστίνα Κουλούρη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Christina Koulouri (Panteion University)
Ενδυμασίες
Clothing
«Η ομιλία αναλύει δύο εμβληματικά ενδύματα, τη φουστανέλα και τη χλαμύδα, ως μετωνυμίες της ελληνικής ταυτότητας αλλά και ως μέσα αναβίωσης του ιστορικού παρελθόντος στις δημόσιες μνημονικές τελετές και στις ποικίλες δραματοποιήσεις της ιστορίας στον δημόσιο χώρο κατά τον πρώτο αιώνα του ελληνικού κράτους. Τα ενδύματα και οι στολές, που χαρακτηρίζουν τις ποικίλες μορφές θεαματοποίησης της ιστορίας, λειτουργούν είτε, κυρίως, ως αναπαράσταση ιστορικής ταυτότητας (στα ιστορικά δρώμενα, θεατρικές παραστάσεις με ιστορικό περιεχόμενο, παρελάσεις κλπ.) είτε ως μεταμφίεση (στις αποκριάτικες γιορτές π.χ.). Αφενός, οι χλαμύδες αποτελούν μέρος σειράς επιτελεστικών αναβιώσεων της αρχαιότητας, οι οποίες σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται ως μέσα αναγέννησης της σύγχρονης Ελλάδας αλλά και ως αποδεικτικά επιχειρήματα ιστορικής συνέχειας. Αφετέρου, η φουστανέλα ακολουθεί μια πορεία μετασχηματισμού: από καθημερινό ένδυμα μιας μερίδας των αγωνιστών του 1821 και κατοίκων περιοχών του ελληνικού κράτους καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, γίνεται εθνική ενδυμασία που φέρει ο ανώτατος άρχων, στολή σώματος του τακτικού ελληνικού στρατού, κεντρικό έκθεμα σε διεθνείς εκθέσεις και εθνικά μουσεία, αποκριάτικη στολή και, εν τέλει, παιδικό παιχνίδι και τουριστικό ενθύμιο.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The lecture analyses two emblematic garments, the fustanella and the chlamys, as metonyms of Greek identity but also as a means of reviving the historical past in the public memorial ceremonies and in the various dramatisations of the history in the public space during the first century of the Greek state. The costumes and costumes, which characterise the various forms of spectacle of history, function either, mainly, as a representation of historical identity (in historical events, theatrical performances with historical content, parades, etc.) or as a disguise (e.g. in carnival celebrations). On the one hand, chlamydes are part of a series of executive revivals of antiquity, which are designed and carried out as a means of rebirth of modern Greece but also as evidence of historical continuity. On the other hand, the fustanella follows a course of transformation: from the everyday clothing of a portion of the fighters of 1821 and residents of areas of the Greek state throughout the 19th century, it becomes a national costume worn by the supreme authority, a uniform of the regular Greek army, central exhibit in international exhibitions and national museums, carnival costume and, finally, children’s toy and tourist souvenir. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ένας ριζοσπάστης λόγιος στα βήματα του Ρήγα: Παναγιώτης Πανάς (1832–1896)
A radical scholar in the footsteps of Rigas: Panagiotis Panas (1832-1896)
Έρη Σταυροπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Eri Stavropoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Ριζοσπαστισμός
Επτάνησα
Βαλκάνια
Ματσίνι Τζιουζέπε
Radicalism
Ionian islands
Balkans
Mazzini Giuseppe
20 Μαΐου 2021
20 May 2021
"Η ομιλία μου έχει ως άξονα το ακόλουθο ερώτημα: «Τι σχέση μπορεί να έχει ένας Επτανήσιος ριζοσπάστης που άρχισε τη δράση του στα μέσα του 19ου αιώνα με τον Ρήγα;» ή αντεστραμμένο: «Ποια ήταν η εμβέλεια του λόγου και των σχεδίων του Ρήγα ώστε να κλίνει προς αυτόν ένας λόγιος νεότερης εποχής, σε ένα φαινομενικά διαφορετικό πλαίσιο ζωής, ιδεών και επιδιώξεων;» Η περίπτωση του ριζοσπάστη, δημοσιογράφου, λογοτέχνη και μεταφραστή Παναγιώτη Πανά (Σπαρτιά Κεφαλληνίας 1832 – Αθήνα 1896), παρουσιάζει ενδιαφέρον για τους πολιτικούς, κοινωνικούς και λογοτεχνικούς αγώνες, που έδωσε στη ζωή του. Καθώς διατρέχει με το έργο του ολόκληρο σχεδόν το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αποτελεί μια αντιπροσωπευτική μορφή ανάμεσα στους ελάσσονες μαχητικούς λόγιους και δημοσιογράφους, που υποστήριξαν με τη δράση και το λόγο τους ιδέες και προτάσεις που δεν βρήκαν ποτέ σημαντική υποστήριξη στη δημόσια ζωή του τόπου. Τρία είναι τα μείζονα θέματα για τα οποία ο Πανάς αγωνίστηκε και με βάση τα οποία διαμορφώθηκε η ζωή του: 1. Η ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, 2. Η προώθηση των δημοκρατικών ιδεών και 3. Η συνεννόηση των λαών των Βαλκανίων για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Τα ίδια θέματα, στις ιστορικές συνθήκες των τελευταίων δεκαετιών του 18ου αιώνα, αποτελούν τον πυρήνα του συστήματος αρχών και αξιών του Ρήγα: ανάδειξη της ελευθερίας σε πρώτιστη αξία, συνεργασία των λαών της Βαλκανικής για την απελευθέρωσή τους από την τουρκική τυραννία, δημοκρατικό πολίτευμα, κοινωνική ευαισθησία. Επηρεασμένος από τις ιδέες του Ιταλού Τζιουζέπε Ματσίνι (1805-1872), ηγέτη και θεωρητικού των δημοκρατικών, αλλά και από το όραμα του Ρήγα, ο Πανάς ανέπτυξε δράση στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μέσω της Εταιρείας της «Δημοκρατικής Ανατολικής Ομοσπονδίας» (1868-1880) και του αθηναϊκού πολιτικού συλλόγου «Ρήγας» (1775-1879;). Η αποτυχία των προσπαθειών του στη δημόσια σφαίρα δεν έδειξε μόνο τις δικές του αδυναμίες αλλά και την αδιαφορία της κοινωνίας στις προωθημένες απόψεις του.'' Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The focus of this talk is the following question: “What can a Ionian radical who began his career in the mid-19th century have to do with Rigas?” or inverted: “What was the scope of Rigas” rhetoric and plans for a modern-day scholar to lean towards him, in a seemingly different context of life, ideas and aspirations?” The case of the radical, journalist, writer and translator Panagiotis Panas (born in Spartia, Kefalonia in 1832; died in Athens in 1896) is of interest for the political, social and literary struggles he gave in his life. As his work covers almost the entire second half of the 19th century, he is a representative figure among the minor militant scholars and journalists, who supported with their action and words ideas and proposals that never found significant support in Greek public life. There are three major issues on which Panas fought and on the basis of which his life was formed: 1. The union of the Ionian Islands with Greece, 2. The promotion of democratic ideas and 3. The conciliation of the peoples of the Balkans for the shaking of the Ottoman yoke. The same issues, in the historical conditions of the last decades of the 18th century, form the core of the system of principles and values of Rigas: the promotion of freedom as a primary value, cooperation of the peoples of the Balkans for their liberation from Turkish tyranny, democracy, social sensitivity. Influenced by the ideas of the Italian Giuseppe Mazzini (1805-1872), leader and theorist of the Democrats, but also by the vision of Rigas, Panas developed action in Greece, the Balkans and other European countries through the Company of the “Democratic Oriental Federation” (1868-1880) and the Athenian political association “Rigas” (1775-1879?). The failure of his efforts in the public sphere showed not only his own weaknesses but also the indifference of society to the views that he promoted. (Edited description from organiser’s website)
Αναζητώντας την Ευρώπη στα μετεπαναστατικά χρόνια
Searching for Europe in the years after the Revolution
Λίνα Λούβη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Lina Louvi (Panteion University)
Μεγάλες Δυνάμεις
Μεγάλη Ιδέα
Εφημερίδες
Ευρώπη
Great Powers
Great Idea
Newspapers
Europe
«Η Ευρώπη ως ιδέα και ως πραγματικότητα, είναι μία από τις σημαντικότερες κληρονομιές της Ελληνικής Επανάστασης. Τα πολλαπλά πρόσωπα και οι διαφορετικές προσλήψεις της ασαφούς αυτής πολιτικής, ιδεολογικής, πολιτισμικής, γεωγραφικής οντότητας, εκφράζουν τις ίδιες τις αντιφάσεις του νεαρού βασιλείου. Για τους κατοίκους του, η Ευρώπη θα είναι κεντρικό σημείο αναφοράς∙ η Δύναμη στην οποία όφειλαν την ανεξαρτησία τους, το πρότυπο σύμφωνα με το οποίο έπρεπε να συγκροτήσουν το κράτος τους, ο «παρατηρητής», ενώπιον του οποίου αισθάνονταν ότι όφειλαν να λογοδοτούν, επιδιώκοντας τον έπαινο ή φοβούμενοι την απόρριψη. Παράλληλα όμως θα γίνει και ο αποδέκτης της δυσαρέσκειάς τους για τη μη επίλυση των προβλημάτων τους και κυρίως για τη στάση της απέναντι στην πραγματοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Στόχος της ομιλίας είναι να αναδείξει το πως αντιλαμβάνονταν οι Έλληνες τον ρόλο της Ευρώπης μετά τη δημιουργία του κράτους. Τις αντιδράσεις τους στην υποχώρηση του φιλελληνισμού, τις «αξιώσεις» που «τα κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας» είχαν από τις εγγυήτριες Δυνάμεις να στηρίξουν πολιτικά και διπλωματικά το ελληνικό βασίλειο, εξαργυρώνοντας έτσι την πνευματική οφειλή τους στην αρχαιοελληνική κληρονομιά. Στα τρία μείζονα ζητήματα που απασχόλησαν τους Έλληνες τις πρώτες δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία τους, το Σύνταγμα, το Εκκλησιαστικό και το αλυτρωτικό, τα πρόσωπα της Ευρώπης, ως προτύπου, απειλής και προστάτιδας αντίστοιχα, αναδύθηκαν κυρίως μέσα από τον Τύπο, και με βασικό κριτήριο τον ρόλο που, με βάση την πολιτική συγκυρία, αποδόθηκε στις «προστάτιδες» Δυνάμεις ότι έπαιξαν ή δεν έπαιξαν στα πρώτα βήματα του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
Europe as an idea and as a reality, is one of the most important legacies of the Greek Revolution. The multiple faces and the different perceptions of this vague political, ideological, cultural, geographical entity, express the very contradictions of the young kingdom. For its inhabitants, Europe will be a central point of reference; the power to which they owed their independence, the example according to which they had to construct their state, the “observer” in front of whom they felt that they had to answer to seeking praise or fearing rejection. At the same time, however, it will become the recipient of their dissatisfaction for the non-solution of their problems and mainly for its attitude towards the fulfilment of the Great Idea. The aim of the lecture is to highlight how the Greeks perceived the role of Europe after the creation of the state. Their reactions to the decline of philhellenism, the “demands” that the “spoiled children of history” had from the guarantor Powers to support the Greek kingdom politically and diplomatically, thus redeeming their intellectual debt to the ancient Greek heritage. In the three major issues that preoccupied the Greeks in the first decades after their independence, the Constitution, the church issue and irredentism, the faces of Europe, as a model, threat and protector respectively, emerged mainly through the press, and with the main criterion the role that, based on the political situation, was attributed to the “protecting” Powers that they played or did not play in the first steps of the independent Greek state. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η επίσημη γλώσσα του νεότευκτου ελληνικού κράτους
The official language of the newly established Greek state
Νικόλαος Α. Ε. Καλοσπύρος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Nicholas A. E. Kalospyros (National and Kapodistrian University of Athens)
Γλώσσα
Αρχαιολατρία
Διάλεκτοι
Language
Antiquarianism
Dialects
15 Απριλίου 2021
15 April 2021
«Από το 1830 με τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους η διατυπωθείσα προβολή ότι οι ομόγλωσσοι και ομόθρησκοι κάτοικοί του δεν ήταν φυλετικά Έλληνες ούτε πολιτισμικά αντάξιοι των αρχαίων προγόνων, προξένησε μια συλλογική ιδεολογική αντίδραση για την ιστορική εθνική ταυτότητα. Επειδή η γλώσσα ενός ευρωπαϊκού κράτους θεωρήθηκε στοιχείο συστατικό της ενότητας και της ταυτότητάς του, τη σκυτάλη μετά την πρόταση του Αδαμαντίου Κοραή για τη «μέση οδό» στα γλωσσικά ζητήματα παρέλαβαν οι λόγιοι. Στην πρωτεύουσα του νεότευκτου κράτους οι ζυμώσεις οδηγούσαν στην ιδέα της υιοθέτησης, κατόπιν καθαρισμού από τα μιξοβάρβαρα και ξενικά ιδιώματα, μιας κοινής προφορικής γλώσσας που μιλούσαν ή μπορούσαν να μιλήσουν οι μέτριας μόρφωσης Έλληνες. Για την υιοθέτηση και την καλλιέργεια μιας αντίστοιχης γραπτής γλώσσας υπήρχε ήδη γόνιμο προφορικό υλικό, όπως οι ποικιλίες του πελοποννησιακού ιδιώματος, το αστικό ιδίωμα, οι νεοελληνικές διάλεκτοι, και η Κωνσταντινούπολη ως χωνευτήρι γλωσσικής ποικιλίας. «Επίσημη γλώσσα» με την έννοια της καθιέρωσης της δημοτικής και της γλωσσοεκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του 1976 δεν υπήρξε. Η επικράτηση της καθαρεύουσας, η οποία δεν διδάχτηκε ποτέ κατά την πρώτη κρίσιμη γλωσσικά πεντηκονταετία του ελληνικού κράτους, συντελέστηκε τελικά ως μονόδρομος γλωσσικού συμβιβασμού, δίχως αρχικές οξύνσεις, και επιλογής μιας κεκαθαρμένης εκδοχής της λόγιας Ελληνικής αντί της αρχαίας γλώσσας. Πρόκειται για θρίαμβο των διανοουμένων της πρωτεύουσας, γλωσσικής τάσης που αναπτύχθηκε από λογοτέχνες, δημοσιογράφους, δημοσίους υπαλλήλους, που την περιπτύχθηκαν με ενθουσιασμό τα περισσότερα μέλη της πολιτικής και πολιτιστικής ελίτ και της αστικής τάξης τον 19ο αιώνα, εμπειρικά όμως και ανοργλανωτα, δίχως τη συνδρομή ειδικών επιτροπών και ακαδημιών. Την περίοδο 1830-1850 καταγράφονται τα βασικότερα χαρακτηριστικά αυτού του γλωσσικού οργάνου που αποτέλεσε την «επίσημη» έκφραση της γλωσσικής συνείδηδης του νέου κράτους. Χαρακτηριστικό κείμενο κρίνω το «Πολίτιμον περί της γλώσσης παράγγελμα» (1853) του Σπυρ. Τρικούπη. Επιφυλάσσομαι να καταθέσω αλλού τη γνώμη μου για τη γλωσσική ευφυΐα των καθαρευόντων λογίων, την ιστορία και τη σημασία της καθαρεύουσας στην εξέλιξη της σημερινής Κοινής Νέας Ελληνικής.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
From 1830, after the creation of the first independent Greek state, the projection that its homologous and religious inhabitants were neither racially Greek nor culturally worthy of their ancient ancestors provoked a collective ideological reaction to the historical national identity. Because the language of a European state was considered a component of its unity and identity, the baton was taken over by scholars after Adamantios Korais’ proposal for a “halfway” in linguistic matters. In the capital of the newly created state, the fermentations led to the idea of adopting, after cleansing from the mixed barbaric and foreign idioms, a common oral language spoken or that could be spoken by the moderately educated Greeks. For the adoption and cultivation of a corresponding written language there was already fertile oral material, such as the varieties of the Peloponnesian idiom, the urban idiom, the modern Greek dialects, and Constantinople as a melting pot of linguistic variety. There was no “official language” in the sense of the introduction of the municipal and language education reform of 1976. The predominance of the archaising form of Modern Greek, which was never taught during the first critical – from a linguistic perspective – 50 years of the Greek state, eventually took place as a one-way linguistic compromise, without initial aggravation, and the choice of a refined version of the dialect used by scholars instead of the ancient language. It is a triumph of the capital’s intellectuals, a linguistic trend developed by writers, journalists, civil servants, which was enthusiastically embraced by most members of the political and cultural elite and the bourgeoisie in the 19th century, but empirically and unorganised, without the contribution of committees and academies. The period 1830-1850 records the main characteristics of this linguistic instrument that was the “official” expression of the linguistic consciousness of the new state. Spyridon Trikoupis’ discourse on language (1853) is a characteristic text. (Edited and translated description from organiser’s website)
Τύπος και ελευθερία
Press and freedom
Ελλη Δρούλια (Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων)
Elli Droulia (Manager of the Hellenic Parliament Library)
Νεωτερικότητα
Modernity
«Η παρουσίαση ζητά να προσφέρει πολλαπλές ματιές γύρω από τον Τύπο του ’21: τον Τύπο ως νεωτερικό φαινόμενο, την αποτύπωσή του στα χρόνια του Αγώνα και επιλεκτικά τα προεπαναστατικά, τη συμβολή του τα κρίσιμα χρόνια του πολέμου, ζητήματα ελευθεροτυπίας εντός συνταγματικού πλαισίου αλλά και τους αυτοπεριορισμούς, και τη λογοκρισία.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The presentation seeks to offer multiple views around the press of 1821: the press as a phenomenon of modernity, its depiction in the years of the struggle and selectively the pre-revolutionary, its contribution during the critical years of the war, issues of freedom of the press within the constitutional framework but also self-restraint, and censorship. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ελληνικός κοινοβουλευτισμός 1843–2021: Κανονικότητα και εκτροπές
Greek parliamentarism, 1843-2021: Normality and aberrations
Νίκος Αλιβιζάτος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αλέξανδρος Κεσσόπουλος (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Nikos Alivizatos (National and Kapodistrian University of Athens)
Alexandros Kessopoulos (University of Crete)
Κοινοβουλευτισμός
Συντάγματα
Εκλογές
Φιλελευθερισμός
Parliamentarianism
Constitutions
Elections
Liberalism
1 Απριλίου 2021
1 April 2021
«Αντικείμενο της συζήτησης αποτελεί η διαδρομή της θεσμικής συγκρότησης του ελληνικού κράτους από την κατάρτιση του Συντάγματος του 1844 μέχρι και τις μέρες μας. Ορόσημα της ιστορικής εξέλιξης των συνταγματικών θεσμών κατά τον 19ο αιώνα συνιστούν η ψήφιση του Συντάγματος του 1864 και, έντεκα χρόνια αργότερα, η καθιέρωση της αρχής της δεδηλωμένης. Με την εγκαθίδρυση του πολιτεύματος της βασιλευόμενης δημοκρατίας, οι Έλληνες ξαναπιάνουν ουσιαστικά το νήμα της δημοκρατικής και φιλελεύθερης παράδοσης των Συνταγμάτων του Αγώνα. Είχε προηγηθεί η περίοδος της απόλυτης μοναρχίας, η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843 και η παραχώρηση του μοναρχικού Συντάγματος από τον Όθωνα. Η πορεία του ελληνικού συνταγματισμού δεν υπήρξε βεβαίως ανέφελη. Τόσο κατά τον 19ο όσο και κατά τον 20ο αιώνα οι περίοδοι της ομαλής λειτουργίας των κοινοβουλευτικών θεσμών διακόπηκαν κατ’ επανάληψη από διαφόρων ειδών εκτροπές από τη νομιμότητα. Οι εκλογές βίας και νοθείας, οι παραβιάσεις της κοινοβουλευτικής αρχής από το στέμμα, η επιβολή δικτατοριών, οι εμφύλιοι πόλεμοι και οι απόπειρες εξουδετέρωσης του «εσωτερικού εχθρού», υπήρξαν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης πολιτικής και συνταγματικής μας ιστορίας. Χωρίς αμφιβολία, τα χρόνια της μεταπολίτευσης έχει εκλείψει η πρακτική της νόθευσης των κανόνων του δημοκρατικού παιχνιδιού. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των κομμάτων μπορεί κατά καιρούς να είναι ιδιαίτερα έντονος, αλλά καμία πολιτική δύναμη δεν διανοείται πλέον να πλήξει τις οργανωτικές βάσεις του πολιτεύματος. Παρ’όλα αυτά, η φιλελεύθερη δημοκρατία στις μέρες μας βρίσκεται αντιμέτωπη, σε διεθνές επίπεδο, με νέες προκλήσεις. Η πρωτοκαθεδρία της οικονομίας έναντι της πολιτικής, η όξυνση των ανισοτήτων και η ενίσχυση εθνικιστικών και ξενοφοβικών δυνάμεων, μας καλούν να ξανασκεφτούμε σήμερα με ποιους τρόπους θα διατηρήσουμε ζωντανό το όραμα της σύζευξης της πολιτικής ελευθερίας με την κοινωνική δικαιοσύνη.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The subject of the discussion is the course of the formation of the political institutions of the Greek state since the drafting of the 1844 Constitution. Milestones in the historical development of constitutional institutions during the 19th century are the passage of the 1864 Constitution and, 11 years later, the establishment of the principle of declared confidence of parliament. With the establishment of the democratic regime, the Greeks essentially regained the thread of the democratic and liberal tradition of the constitutions of the struggle. It was preceded by the period of absolute monarchy, the Revolution of 3 September 1843 and the concession of the monarchical constitution by Otto. The course of the Greek constitution was certainly not untroubled. In both the 19th and 20th centuries, the periods of the smooth functioning of parliamentary institutions were repeatedly interrupted by various kinds of deviations from legitimacy. Elections of violence and fraud, violations of the parliamentary principle by the crown, the imposition of dictatorships, civil wars and attempts to neutralize the “internal enemy”, have been an integral part of our modern political and constitutional history. Undoubtedly, in the years since the regime change, the practice of distorting the rules of the democratic game has disappeared. Competition between the parties can be very intense at times, but no political force considers attacking the organisational bases of the regime. Nevertheless, liberal democracy today faces new challenges at the international level. The predominance of economics over politics, the sharpening of inequalities and the strengthening of nationalist and xenophobic forces, call for a re-evaluation about how we can keep alive the vision of pairing political freedom with social justice today. (Edited and translated description from organiser’s website)
Οι ξένες καταβολές της Μεγάλης Iδέας
The foreign origins of the Great Idea
Μαριλίζα Μητσού (École des Hautes Études en Sciences Sociales)
Marilisa Mitsou (École des Hautes Études en Sciences Sociales)
Θείρσιος Ειρηναίος
Μάουρερ Γεώργιος Λουδοβίκος φον
Thiersch Friedrich
Maurer Georg Ludwig von
18 Μαρτίου 2021
18 March 2021
«Κοινός τόπος της ιστοριογραφίας μας για τη Μεγάλη Ιδέα είναι, ήδη από την εποχή του Παπαρρηγόπουλου, πως η πατρότητα του όρου ανήκει στον Ιωάννη Κωλέττη, κατά την αγόρευσή του στην Εθνοσυνέλευση, στις 14 Ιανουαρίου 1844, σχετικά με το τρίτο άρθρο του συντάγματος που προσδιόριζε τα γνωρίσματα του Έλληνα πολίτη. Η πολυσημία της έκφρασης που χρησιμοποίησε ο Κωλέττης και οι διαδρομές της Μεγάλης Ιδέας ως το 1922 έδωσαν αφορμή σε ποικίλες ερμηνείες (αλυτρωτισμός, φωτισμός της Ανατολής, εθνική ενότητα), τυπολογίες και περιοδολογήσεις. Η ομιλία αναφέρεται στην πρώιμη παρουσία της Μεγάλης Ιδέας, ακόμη και στην πιο ακραία εκδοχή της ανάκτησης του βυζαντινού θρόνου και της δημιουργίας Ελληνικής αυτοκρατορίας, σε δημοσιεύματα και επιστολές Ελλήνων και Βαυαρών λογίων και πολιτικών, αρκετά χρόνια πριν από την επίσημη αποτύπωσή της. Ειδικότερα, επισημαίνονται τεκμήρια του λεγόμενου «αιωνίου ονείρου της ολοσχερούς ημών εθνικής αποκαταστάσεως», ήδη από το 1821, σε γραπτά του Λουδοβίκου Α ́ της Βαυαρίας και του φιλέλληνα Friedrich Thiersch (Ειρηναίο Θείρσιο), που είχε μεσολαβήσει για την εκλογή του Όθωνα στον ελληνικό θρόνο∙ του μέλους της αντιβασιλείας Georg Ludwig von Maurer και του πρώτου πρύτανη του Οθωνείου Πανεπιστημίου Κωνσταντίνου Σχινά∙ στην αλληλογραφία του Κωλέττη με τον Θείρσιο κ.ά. Η συζήτηση ρεαλιστικών και ακραίων μορφών της Μεγάλης Ιδέας, προτού αποκτήσει την ιστορική ονομασία της, έξω και μακριά από την Ελλάδα, στο πλαίσιο της χάραξης ευρωπαϊκής πολιτικής στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, φανερώνει ότι ένα αφήγημα που το θεωρούμε ατόφια εθνικό, όπως η Μεγάλη Ιδέα, μπορεί να έχει ξένες καταβολές, να έχει δηλαδή σχηματιστεί με δάνεια στοιχεία, σε άλλα συμφραζόμενα και για διαφορετικούς λόγους.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
A common place of our historiography for the Great Idea is, since the time of Paparrigopoulos, that the paternity of the term belongs to Ioannis Kolettis, during his speech at the National Assembly, on 14 January 1844, regarding the third article of the constitution that defined the features of the Greek citizen. The ambiguity of the expression used by Kolettis and the paths of the Great Idea until 1922 gave rise to various interpretations (irredentism, enlightenment of the East, national unity), typologies and periodisations. The lecture refers to the early presence of the Great Idea, even to the most extreme version that of the recovery of the Byzantine throne and the creation of the Greek Empire, in publications and letters of Greek and Bavarian scholars and politicians, several years before its official articulation. In particular, evidence of the so-called “eternal dream of our total national restoration” is pointed out, as early as 1821, in writings of Ludwig I of Bavaria and the philhellene Friedrich Thiersch, who had mediated for the election of Otto to the Greek throne; the member of the regency Georg Ludwig von Maurer and the first rector of the Ottonian University Konstantinos Schinas; in the correspondence of Kolettis with Thiersch and others. The discussion of realistic and extreme forms of the Great Idea, before it acquires its historical name, outside and far from Greece, in the context of European policy-making in the southeastern Mediterranean, reveals that a narrative that we consider completely national, such as the Great Idea, could have been a result of foreign origins, as a cultural “loan”, that was formed in other contexts and for different reasons. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η Μεγάλη ιδέα, το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η «εθνική πρόοδος» στο νεοσύστατο βασίλειο
The Great Idea, the University of Athens and the “progress of the nation” in the newly founded Greek kingdom
Βαγγέλης Καραμανωλάκης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Vangelis Karamanolakis (National and Kapodistrian University of Athens)
Επιστήμη
Αλυτρωτισμός
Πανεπιστήμια
Science
Irredentism
Universities
«Η ανακοίνωση επιχειρεί να αντιμετωπίσει την Μεγάλη Ιδέα ως μια κατεξοχήν «κληρονομιά» της Επανάστασης του 1821, απόρροια του σχηματισμού του ελληνικού εθνικού κράτους και του αποκλεισμού εκτός των εθνικών συνόρων, πολλών από τους πληθυσμούς που είχαν επαναστατήσει. Παράλληλα την διαπραγματεύεται ως μια έννοια ομπρέλα, σύμφωνα με την οπτική της Έλλης Σκοπετέα. Μια έννοια η οποία μπορούσε να περιλαμβάνει μια σειρά από διαφορετικές νοηματοδοτήσεις και στρατηγικές: πολεμική προετοιμασία αλλά και εσωτερική ανάπτυξη, μετεκένωση των ιδεών αλλά και ελληνοθωμανισμός. Εσωτερική και εξωτερική πολιτική, και συνάμα πνευματικός βίος και εκπαίδευση και επιστημονική ανάπτυξη. Διαφορετική δρόμοι, διαφορετικές στρατηγικές που θεωρητικά τουλάχιστον θα μπορούσαν να καταλήξουν στη διεύρυνση των συνόρων και την ένταξη των «αλύτρωτων» αδελφών. Η ανακοίνωση εστιάζει ιδιαίτερα στο ιδεολόγημα της «εθνικής προόδου» και της επιδίωξης για εσωτερική ανάπτυξη της χώρας ως την πλέον τελεσφόρα στρατηγική για την πραγματοποίηση της Μεγάλης Ιδέας και με πεδίο αναφοράς το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών αποτέλεσε τον σημαντικότερο θεσμό διαμόρφωσης της πνευματικής και επιστημονικής ζωής στο 19ο αιώνα και παράλληλα ένα «θερμοκήπιο» των διαφορετικών εννοιοδοτήσεων της Μεγάλης Ιδέας. Αναδεικνύοντας τις διαφορετικές φωνές που χρησιμοποίησαν την έννοια της προόδου εντός του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος (πρυτανικές αρχές, καθηγητικό προσωπικό, φοιτητές), η ανακοίνωση επιχειρεί να προσδιορίσει τα χαρακτηριστικά αυτής της προόδου με κυριότερα τον εξευρωπαϊσμό της χώρας και τη σύνδεση με την αρχαιότητα. Κυρίως, όμως, συνδεόταν με την καλλιέργεια της επιστήμης ως στοιχείο ενδεικτικό της υψηλής θέσης των Ελλήνων στον σύγχρονό τους κόσμο και με σκοπό τη βελτίωση των υλικών συνθηκών διαβίωσής τους και την εσωτερική ανάπτυξη της χώρας ως τον απαραίτητο αναβαθμό για την πραγμάτωση των αλυτρωτικών οραμάτων.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
The presentation attempts to treat the Great Idea as a pre-eminent “legacy” of the 1821 Revolution, as a result of the formation of the Greek nation-state and the exclusion outside of the national borders of many of the populations that had revolted. At the same time, this lecture acknowledges the Great Idea as an umbrella term, according to the point of view of Elli Skopetea. A concept that could include a number of different meanings and strategies: war preparation but also internal development, emulation of ideas and Greek Ottomanism; domestic and foreign policy, and at the same time spiritual life, education and scientific development. Different paths, different strategies, that in theory at least could lead to the expansion of borders and the integration of the “unredeemed” brethren. The lecture focuses particularly on the ideology of “national progress” and the pursuit of internal development of the country as the most effective strategy for the realization of the Great Idea and with reference to the University of Athens. The University of Athens was the most important institution for shaping the intellectual and scientific life in the 19th century and at the same time an incubator of the different concepts of the Great Idea. Highlighting the different voices that used the concept of progress within the higher education institution (rectory authorities, teaching staff, students), the announcement attempts to identify the characteristics of this progress, mainly the Europeanisation of the country and the connection with antiquity. Above all, however, it was associated with the cultivation of science as an indicator of the high position of the Greeks in their modern world and with the aim of improving their material living conditions and the internal development of the country as the necessary step for the realization of irredentist visions. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ιόνιο, 1770-1864: Οι νοηματοδοτήσεις του έθνους και ο καταλύτης της Επανάστασης
Ionian Sea, 1770-1864: The interpretation of the nation and the catalyst of the Revolution
Δημήτρης Αρβανιτάκης (Μουσείο Μπενάκη)
Dimitris Arvanitakis (Benaki Museum)
Γαλλική Επανάσταση
French Revolution
4 Μαρτίου 2021
4 March 2021
«Ο Αδαμάντιος Κοραής στο γνωστό Υπόμνημά του (Παρίσι, 1803), αναφερόμενος στην ανάπτυξη του ελληνικού κόσμου της εποχής του, σημείωνε τον καταλυτικό ρόλο της Γαλλικής Επανάστασης και των επόμενων γεγονότων στη διαδικασία «μεταβολής ενός λαού σε έθνος». Πως ένας λαός μεταβάλλεται σε έθνος; Η ομιλία αυτή, λαμβάνοντας ως παράδειγμα μελέτης το χώρο του Ιονίου, στο χρονικό ανάπτυγμα ενός αιώνα, επιχειρεί να φωτίσει πλευρές αυτής της διαδικασίας και ιδίως τον καθοριστικό ρόλο της Ελληνικής Επανάστασης στη μορφοποίηση των τάσεων και των νέων συνειδητοποιήσεων. Ακόμα και αν το Ιόνιο δεν μπορεί να αποτελέσει αντιπροσωπευτική περίπτωση ολόκληρου του ελληνικού κόσμου, μας δίνει τη δυνατότητα, λόγω της συμπυκνωμένης ιστορικής εμπειρίας, να ανιχνεύσουμε όχι μόνο βήματα και στάδια της διαδικασίας, αλλά και την πολλαπλότητα των ιστορικών "ενδεχομένων", τις εναλλακτικές που δεν κατόρθωσαν να επιβληθούν στην πορεία του χρόνου.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
Adamantios Korais in his famous Memoire (Paris, 1803), referring to the development of the Greek world of his time, noted the catalytic role of the French Revolution and the subsequent events in the process of the “transformation of a people into a nation”. How does a people turn into a nation? This talk, taking as a case study the Ionian area, in the duration of a century, attempts to illuminate aspects of this process and especially the decisive role of the Greek Revolution in the formation of trends and new consciousnesses. Even if the Ionians cannot constitute a representative case of the whole Greek world, it gives us the opportunity, due to the concentrated historical experience, to detect not only the steps and stages of the process, but also, the multiplicity of historical “contingencies”, the alternatives that failed to impose themselves over time. (Edited and translated description from organiser’s website)
Μια απόπειρα σκιαγράφησης της ζωής και του έργου του Ιωάννη Καποδίστρια
An attempt to outline the life and work of Ioannis Kapodistrias
Χρήστος Λούκος (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ, Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Christos Loukos (Institute for Mediterranean Studies, FORTH, University of Crete)
Βιογραφία
Biography
04 Μαρτίου 2021
04 March 2021
«Οι μεγάλες διπλωματικές και πολιτικές ικανότητες του Καποδίστρια, τα προσωπικά του χαρίσματα, η ανιδιοτέλειά του, η μεγάλη του προσφορά στην απελευθερωμένη χώρα δεν χρειάζονται ωραιοποίηση για να φανούν. Αναδεικνύονται μόνα τους από τα ιστορικά τεκμήρια και τις μαρτυρίες. Αυτή η ωραιοποίηση, αγιοποίηση μερικές φορές, που δικαιώνει όλες του τις κυβερνητικές επιλογές και παρασιωπά ή απλώς καταδικάζει οποιαδήποτε αντίθετη γνώμη ή πράξη, δεν βελτιώνει αλλά βλάπτει την ιστορική του εικόνα. Αντίθετα, κάθε ατεκμηρίωτη και μονομερής κριτική μόνο των αυταρχικών ή άλλων επιλογών του χωρίς την κατανόηση των συνθηκών που επικρατούσαν όταν ο Καποδίστριας ασκούσε την εξουσία, είναι ανιστόρητη. Θα διατυπωθούν κάποιες σκέψεις για τη ζωή και το έργο του Καποδίστρια: - Πως διαμορφώθηκε η προσωπικότητά του - Η σταδιακή ανέλιξή του στη ρωσική υπηρεσία - Ο ρόλος του στις αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων για τις τύχες της μεταναπολεόντιας Ευρώπης - Η προσωπική του ζωή - Η στάση του απέναντι στη Φιλική Εταιρία και την Ελληνική Επανάσταση - Η αποχώρησή του από τη ρωσική υπηρεσία - Η εκλογή του ως Κυβερνήτη της Ελλάδος - Η κυβερνητική του πολιτική. Η ιδεολογία του - Συναινέσεις και αντιδράσεις σε αυτήν την πολιτική - Η εμπλοκή των τριών δυνάμεων - Οι γενικότερες αλλαγές στην Ευρώπη στα 1830-1831 και η επίδρασή τους στην Ελλάδα - Όξυνση στις σχέσεις Καποδίστρια-αντιπολίτευσης - Η δολοφονία.» (Σημείωμα του ομιλητή) Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
Kapodistrias’ great diplomatic and political skills, his personal talents, his selflessness, his great contribution to the liberated country do not need idealisation to be acknowledged. They emerge on their own from historical evidence and testimonies. This idealisation, sanctification even, which justifies all its government choices and parasitically or simply condemns any dissenting opinion or act, does not improve but damages his historical image. On the contrary, any unsubstantiated and one-sided criticism that focuses merely on his authoritarian or other choices without understanding the conditions that prevailed when Kapodistrias exercised power is unhistorical. Some thoughts will be expressed about the life and work of Kapodistrias: - How his personality was formed - His gradual progress in the Russian service - His role in the decisions of the great powers on the fate of post-war Europe - His personal life - His attitude towards the Philiki Etaireia and the Greek Revolution - His departure from the Russian service - His election as governor of Greece - His government policy. His ideology - Consents and reactions to this policy - The involvement of the three powers - The general changes in Europe in 1830-1831 and their impact on Greece - The deterioration in the relations between Kapodistrias and the opposition - His murder (Edited and translated description from organiser’s website)
Οι εμφύλιες συγκρούσεις κατά την Επανάσταση του 1821. Κρίσεις και απόψεις ιστοριογράφων και απομνημονευματογράφων του Αγώνα
The civil conflicts during the 1821 Revolution: Judgements and views of historiographers and authors of memoirs of the struggle
Σοφία Καρύμπαλη-Κυριαζή (Δρ. Ιστορίας, ΕΚΠΑ, Καθηγήτρια Δ/θμιας Εκπαίδευσης)
Sofia Karympali-Kyriazi (PhD History in NKUA, Teacher in Secondary Education)
Εμφύλιοι πόλεμοι
Απομνημονεύματα
Αγωνιστές της επανάστασης του 1821
Civil wars
Memoirs
Fighters of the 1821 Greek revolution
18 Φεβρουαρίου 2021
18 February 2021
«Η ελληνική Επανάσταση του 1821 υπήρξε ένα γεγονός υψίστης πολιτικής σημασίας για τους κατακτημένους ελληνικούς πληθυσμούς, για τα οθωμανοκρατούμενα Βαλκάνια και εν γένει για την ιστορία της Ευρώπης, διότι πυροδότησε την εξέγερση και άλλων υπόδουλων λαών με στόχο τη διεκδίκηση της ελευθερίας τους και τη συγκρότηση εθνικού κράτους, στο πλαίσιο δημιουργίας ενός νέου χάρτη εθνικών κρατών στην Ευρώπη κατά τον 19ο αιώνα. Η παρούσα εισήγηση φιλοδοξεί να αναφερθεί εν συντομία στον εμφύλιο πόλεμο, που ξέσπασε μεσούσης της Επαναστάσεως, και να σκιαγραφήσει το πνεύμα της διχόνοιας και του εθνικού διχασμού που οδήγησε στη διαφθορά των χαρακτήρων, στην εξαγορά των συνειδήσεων των αγωνιστών και στη μεταξύ τους, επιζήμια για την πατρίδα, αδελφοκτόνα διαμάχη. Μέσα στους κόλπους της Επαναστάσεως και υπό την δίνη των επαναστατικών γεγονότων και των στρατιωτικών αναμετρήσεων με τους αντιπάλους, οι Έλληνες αγωνιστές, κινούμενοι από ίδια συμφέροντα και επιδιώξεις, διχάσθηκαν και υπέπεσαν στο βαρύ ατόπημα των μεταξύ τους διενέξεων, των πολιτικών διαιρέσεων και του ερεθισμού των παθών και ενεπλάκησαν μοιραία σε βίαιες συρράξεις και εμφύλια αιματοχυσία. Ο τοπικισμός, ο κοινωνικός και ταξικός ανταγωνισμός, οι φιλοδοξίες των πολιτικών αρχηγών, οι εμπάθειες, τα μίση, τα προσωπικά συμφέροντα, η εξασφάλιση αξιωμάτων και οφφικίων, η φιλαυτία, η φιλαρχία, ο χρηματισμός και η λαφυραγωγία ήταν τα βασικά αίτια που πυροδότησαν την αντιπαράθεση, υπονόμευσαν το κλίμα ενότητας και ομοψυχίας μεταξύ των αγωνιστών, οδήγησαν στη διχόνοια και στον αδελφοκτόνο σπαραγμό και απείλησαν σοβαρά την πορεία της Επαναστάσεως. Οι διάφορες τοπικές έριδες και διαμάχες που αναδύθηκαν στο πλαίσιο του εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα του 1821 οδήγησαν σταδιακά στη χαρακτηριστική εμφύλια σύγκρουση που κυριάρχησε τη χρονική περίοδο 1823-1825, η οποία εκδηλώθηκε ως ανταγωνισμός ισχύος μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών ανδρών για τη διεκδίκηση της ηγεσίας, αλλά και ως αντιπαράθεση για την εξασφάλιση εξουσιών και ρόλων στο υπό διαμόρφωση νέο ελληνικό κράτος. Τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα, ο φατριασμός και η αντιπαράθεση μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων και παρατάξεων γινόταν σημαντική αιτία αδυναμίας του ελληνικού στοιχείου, την οποίαν έσπευδαν να εκμεταλλευτούν οι Οθωμανοί Τοπάρχες προς όφελός τους. Ο εμφύλιος πόλεμος της επαναστατικής περιόδου - σημείο καμπής για τον Αγώνα - διακρίνεται σε δύο διαδοχικές χρονικά φάσεις. Στη διάρκεια της Α' φάσεως (φθινόπωρο 1823 - Ιούλιος 1824) παρατηρούνται έντονες πολιτικές διαμάχες μεταξύ Φιλικών και Κοτσαμπάσηδων, που θα οδηγήσουν σε ανοιχτή ρήξη μεταξύ Βουλευτικού και Εκτελεστικού Σώματος, με δυσμενές επακόλουθο την ταυτόχρονη ύπαρξη δύο Εκτελεστικών, δηλαδή δύο Κυβερνήσεων αλληλοσυγκρουόμενων και με έδρες το Κρανίδι και την Τριπολιτσά αντίστοιχα. Η πρώτη φάση του εμφυλίου πολέμου έληξε με ήττα του Κολοκοτρώνη και επικράτηση των κοτζαμπάσηδων Λόντου και Ζαΐμη. Κατά τη Β' φάση (Ιούλιος 1824 - Ιανουάριος 1825) κυριάρχησαν σφοδρότερες εμφύλιες συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών στελεχών, που υποστηρίχθηκαν από Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς, και Πελοποννησίων προκρίτων. Θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων υπήρξε η Πελοπόννησος. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσεως του εμφυλίου πολέμου σημειώθηκαν βιαιότητες, βανδαλισμοί, διαρπαγές περιουσιών, λαφυραγωγία και πλιάτσικο από τα ρουμελιώτικα στρατεύματα, υπό την υποκίνηση του Κωλέτη, εις βάρος των μεγάλων προυχοντικών οικογενειών του Μοριά. Με τη λήξη της δεύτερης φάσεως του εμφυλίου οι προεστοί του Μοριά και ο Κολοκοτρώνης ηττήθηκαν και επικράτησε η φιλοααγγλική παράταξη του Κουντουριώτη και Μαυροκορδάτου. Οι ιστοριογράφοι, Έλληνες και ξένοι, και οι απομνημονευματογράφοι του Αγώνα, μερικά χρόνια μετά το πέρας της Επαναστάσεως, κατέγραψαν τις εμπειρίες και τα βιώματά τους σε αυτοβιογραφικά αφηγηματικά κείμενα, τα γνωστά ''Απομνημονεύματα''. Αυτά τα κείμενα αποτελούν σημαντική πηγή της ιστορίας, λόγω του πλούτου των πληροφοριών που μας παρέχουν, ωστόσο απαιτείται έλεγχος της αξιοπιστίας τους διότι συχνά διακρίνονται για την υποκειμενικότητά τους και για την απόκρυψη και διαστρέβλωση των γεγονότων. Η αναδίφηση στα ''Απομνημονεύματα'' του Μακρυγιάννη, του Φωτάκου, του Κολοκοτρώνη, του Δεληγιάννη, του Κασομούλη, του Σπηλιάδη, του Φραντζή, του Περραιβού και άλλων προσφέρει - αναφορικά με τον εμφύλιο - μία ρεαλιστική περιγραφή των σκληρών συγκρούσεων μεταξύ συμπατριωτών, αποκαλύπτει τα αίτια δράσεως των πρωταγωνιστών, εστιάζοντας κυρίως στις βιαιοπραγίες και τη λαφυραγωγία των Ρουμελιωτών οπλαρχηγών εις βάρος των προεστών του Μοριά κατά τον β' εμφύλιο πόλεμο. Μέσα από τα αυτοβιογραφικά κείμενα της εποχής φωτίζονται αθέατες πλευρές της ιστορικής πραγματικότητας και υπογραμμίζονται οι ολέθριες συνέπειες της εμφύλιας διαμάχης στην πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή του Έθνους. Ο ιστορικός της Επαναστάσεως Σπυρίδων Τρικούπης χαρακτηρίζει δεινό και λίαν φθοροποιό τον β' εμφύλιο πόλεμο λόγω των καταστροφικών συνεπειών του. Οι ξένοι ιστοριογράφοι, όπως ο Thomas Gordon, ο George Finlay και ο Fr. Pouqueville, επισημαίνουν τις οικονομικές ζημίες που υπέστη ο Μοριάς κατά τον β' εμφύλιο πόλεμο, αποδίδοντας μεγάλες ευθύνες στους πολιτικούς άνδρες, τον Ιωάννη Κωλέτη και τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, που υπήρξαν οι υποκινητές του φατριασμού και των εμφυλίων διαιρέσεων. Τα αποτελέσματα των εμφυλίων πολέμων υπήρξαν επαχθή κυρίως για την Πελοπόννησο η οποία λεηλατήθηκε, πυρπολήθηκε και ερημώθηκε ολοσχερώς. Επιπλέον οι εμφύλιες διαμάχες έδωσαν πρόσφορο έδαφος στους Οθωμανούς να ανασυνταχθούν και να επιτεθούν οργανωμένα και συντεταγμένα, όπως και έγινε με την επέλαση και επικράτηση του Ιμπραήμ πασά στην Πελοπόννησο κατά το 1825 και την καταστολή όλων των επαναστατικών εστιών. Οι εμφύλιοι πόλεμοι, είτε αποτελούν προϊόν συγκυριών και ιστορικών συνθηκών, είτε είναι αποτέλεσμα σφοδρών κοινωνικών και ταξικών διενέξεων, είτε ακόμη αποδίδονται σε ανθρώπινα πάθη, όπως η φιλοδοξία και η κερδοσκοπία, το μόνο σίγουρο είναι ότι πάντοτε έχουν δυσμενή και ολέθρια αποτελέσματα τόσο σε υλικό όσο και σε ηθικό επίπεδο, τραυματίζοντας ανθρώπινες ψυχές και ζημιώνοντας ανεπανόρθωτα τα έθνη.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
This presentation endeavours to briefly refer to the civil war that erupted during the Greek Revolution and to describe the spirit of disunity and the national division that led to the corruption of the characters, the briberies of the consciences of the fighters and to the harmful for the nation civil war. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αναπαραστάσεις του Αγωνιστή του 1821 στην οθωνική περίοδο: συγκρούσεις κι εθνικές αναγκαιότητες
Representations of the 1821 fighter during Otto’s reign: conflicts and national necessities
Ελισσάβετ Τσακανίκα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Απόμαχοι
Veterans
«Στην Οθωνική περίοδο η έννοια του «Αγωνιστή» είναι ένα σημαίνον με πολλά σημαινόμενα, καθώς οι απόμαχοι του 1821 κεφαλαιοποιούν τη συμμετοχή τους στον Αγώνα και ερίζουν σχετικά με κριτήρια που θα καθορίσουν την μετεπαναστατική τους αποκατάσταση. Μεταξύ άλλων, τα κριτήρια αυτά περιλαμβάνουν τα υποτιθέμενα κίνητρα των αγωνισθέντων, το προεπαναστατικό τους στάτους και την κοινωνική τους κινητικότητα κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Διαμορφώνονται έτσι πολλαπλοί ιδεατοί τύποι του «Αγωνιστή». Από μόνο του το γεγονός αυτό προσδίδει στον λόγο περί Αγωνιστών έναν συγκρουσιακό χαρακτήρα. Παράλληλα, η έννοια του «ξένου» διαμορφώνεται σε αντιδιαστολή προς εκείνη του «Αγωνιστή». Στο όνομα των Αγωνιστών διατυπώνεται μια ξενηλατική ρητορική με πολλούς αποδέκτες : Βαυαρούς ετερόχθονες, Φαναριώτες και «φαναρωτίζοντες». Όπως συμβαίνει με τον ίδιο τον «Αγωνιστή», έτσι και το αντίπαλον δέος του αποτελεί κι αυτό με τη σειρά του αντικείμενο ορισμού. Παρά το γεγονός ότι ο λόγος περί Αγωνιστών εισάγει διαχωριστικές γραμμές στο εσωτερικό της εθνικής νοερής κοινότητας, ο ιδεατός τύπος του «Αγωνιστή του 1821» εξυπηρετεί κάποιες εθνικές αναγκαιότητες. Είτε ως πολίτης-οπλίτης, είτε ως θεματοφύλακας της ανόθευτης λαϊκής ψυχής, ο Αγωνιστής είναι χρήσιμος στη διαδικασία οικοδόμησης εθνικής ταυτότητας, στην προώθηση της Μεγάλης Ιδέας και στην υπεράσπιση του έθνους έναντι των ξένων επικριτών του. Οι ίδιοι οι Αγωνιστές γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται αυτά τα στερεότυπα προς όφελός τους. Ακόμη και όταν προασπίζονται προεπαναστατικά κεκτημένα και παραδοσιακές νοοτροπίες, το κάνουν στο όνομα του έθνους και των νεοτερικών πραγμάτων με τα όποια τους εξοικείωσε η ίδια η Επανάσταση.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του BLOD (Ίδρυμα Μποδοσάκη).
In the period of Otto's reign the concept of “Fighter” is a signifier with many meanings, as the survivors of 1821 capitalised on their participation in the struggle and argued about criteria that would determine their post-revolutionary restoration. Among other things, these criteria included the alleged motivations of the fighters, their pre-revolutionary status and their social mobility during the revolution. In this way, multiple ideal types of the “fighter” were formed. This fact itself attributes a conflicting character to the discourse about the fighters. At the same time, the concept of “foreigner” was formed in contrast to that of “fighter”. In the name of the fighters, a xenophobic rhetoric was formulated with many recipients: Bavarian foreigners, Phanariotes and “phanarotizontes”. As is the case with the “fighter” himself, so his awe-inspiring opponent is in turn something to be defined. Despite the fact that the discourse about the fighters introduced dividing lines within the national mental community, the ideal type of “fighter of 1821” served some national needs. Whether as a citizen-soldier, or as a custodian of the unadulterated popular soul, the fighter was useful in the process of building a national identity, in promoting the Great Idea and in defending the nation against its foreign critics. The fighters themselves know how to manage these stereotypes to their advantage. Even when they defended pre-revolutionary status and traditional mentalities, they did so in the name of the nation and of the modern ideas with which the Revolution itself became acquainted. (Edited and translated description from organiser's website)
The legacies of 1821: The persons and the ideas
Ιστορία
Νομική
Φιλολογία
History
Law
Philology
18 Φεβρουαρίου 2021 - 10 Ιουνίου 2021
18 February -10 June 2021
«Το ΚΙΚΠΕ σε συνεργασία με τα ΑΣΚΙ οργανώνει τον 2ο κύκλο Επιμορφωτικών Διαλέξεων που εντάσσεται στον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης του 1821 με τίτλο Οι κληρονομιές του 1821. Τα πρόσωπα και οι ιδέες. Πρόθεση του κύκλου διαλέξεων αποτελεί η μελέτη των μειζόνων ζητημάτων που έθεσε η επαναστατική διαδικασία της δεκαετίας του 1820 και της εξέλιξής τους στα μετεπαναστατικά χρόνια. Στο επίκεντρο θα τεθούν όχι μόνο τα ζητήματα αλλά και οι διαδρομές όσων συμμετείχαν στην Επανάσταση και στελέχωσαν στη συνέχεια το νεοσύστατο κράτος. Στην κατεύθυνση αυτή, οι διαφορετικές προσεγγίσεις των εισηγητών-τριών, από το χώρο της ιστορίας, της φιλολογίας και της νομικής αποσκοπούν στην πληρέστερη και σφαιρικότερη κατανόηση μιας πολυσύνθετης πραγματικότητας.» Από την περιγραφή της σειράς ομιλιών, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα των ΑΣΚΙ.
The Social and Cultural Affairs Welfare Foundation (KIKPE), in collaboration with the Contemporary Social History Archives (ASKI), organises the 2nd cycle of educational lectures as part of its celebration of the bicentenary of the 1821 Revolution entitled “The legacies of 1821: The persons and the ideas”. The intention of the series of lectures is to study the major issues raised by the revolutionary process of the 1820s and their evolution in the post-revolutionary years. The focus will be not only on the issues but also the paths of those who participated in the revolution and then staffed the newly established state. In this direction, the different approaches of the presenters, from the fields of history, philology and law, aim at a more complete and comprehensive understanding of a complex reality. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ελευθερία και Θάνατος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821: Μικροϊστορικές προσεγγίσεις στον Ηπειρωτικό και στον ευρύτερο Βαλκανικό χώρο
Freedom and Death in the Greek Revolution of 1821: Microhistorical analyses of battles in the Epirotic and Balkan areas
Anna Mandylara (University of Ioanninina)
Ioannis Tsolkas (National and Kapodistrian University of Athens)
Styliani Bika (Aristlotle University of Thessaloniki)
Christos Merantzas (University of Patras)
Konstantinos Petsios (University of Ioannina)
Tudor Dinu (University of Bucharest)
Haralambos Vlachopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Spyros Michaleas (University of Ioannina)
Evangelos Zarokostas (University of Bristol)
Angeliki Marou (University of Ioannina)
Vasiliki Rokou (University of Ioannina)
Zafiris Nikitas (Aristotle University of Thessaloniki)
Antigoni Samiou (University of Ioannina)
Ioannis Eleftherios Moraitis (National and Kapodistrian University of Athens)
Paraskevi Theochari (University of Ioannina)
Stefanos Dimitriou (Panteion University)
Konstantinos Irodotou (National and Kapodistrian University of Athens)
Angelos Mouzakitis (University of Crete)
Yannis Prelorentzos (National and Kapodistrian University of Athens)
Konstantinos Rantis (University of Ioannina)
Georgios Sagriotis (University of Patras)
Nikos Psarros (University of Leipzig)
Aris Sarafianos (University of Ioannina)
Anastasia Kalaitsidi (University of Ioannina)
Lambros Baltsiotis (Panteion University)
S. Mohammad T. Shariat-Panahi (University of Thessaly)
Stavroula Mavrogeni (University of Macedonia)
Evi Psarrou (University of Patras)
Marianna Arvaniti (University of the Peloponesse)
Theodora Monioudi-Gavala (University of Patras)
Konstantinos Tsimaras (University of Ioannina)
Eleftherios Perrotis (University of Ioannina)
Katerina Koutouxiadou (Panteion University)
Marina Badiou (Ionian University)
Ewa Janion (University of Warsaw)
Panagiota Psychogyiopoulou (University of Western Macedonia)
Argyroula Alexandropoulou (Ionian University)
Giannis Plemmenos (Academy of Athens)
Barbara Georgopoulou (University of the Peloponnese)
Zoe Ververopoulou (Aristotle University of Thessaloniki)
Aliki Antonopoulou (University of Patras)
Evangelia Spyropoulou (Aristotle University of Thessaloniki)
Stelios Stromatias (University of Ioannina)
Manolis Drakakis (Ionian University)
Elli Lemonidou (University of Patras)
Maria Anemodoura (National and Kapodistrian University of Athens)
Georgios Nikolaou (University of Ioannina)
Kyrillos Nikolaou (Sorbonne University)
Dimitris Bacharas (University of Patras, Ionian University)
Georgios Alevras (University of Ioannina)
Simos Andronidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Theodoros Pantiskas (University of Ioannina)
Maria Nikoloutsou (National and Kapodistrian University of Athens)
Lambros Flitouris (University of Ioannina)
Nikos Anastasopoulos (University of Ioannina)
Vassilios Sabatakakis (Lund University)
Diamantia Arvaniti (Aristotle University of Thessaloniki)
Sofia Kasviki
Argyroula Alexandropoulou (PhD in history)
Antonios Konstantopoulos (Ethnological Museum of Patras)
Γιάννης Τσόλκας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σπύρος Κωνσταντής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Spyros Konstantis (National and Kapodistrian University of Athens)
Στυλιανή Μπίκα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χρήστος Μεράντζας (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Κωνσταντίνος Πέτσιος (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Tudor Dinu (Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου)
Χαράλαμπος Βλαχόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σπύρος Μιχαλέας (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ευάγγελος Ζαροκώστας (Πανεπιστήμιο Μπρίστολ)
Αγγελική Μάρου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Βασιλική Ρόκου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ζαφείρης Νικήτας (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αντιγόνη Σαμίου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ιωάννης-Ελευθέριος Μωραΐτης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Παρασκευή Θεοχάρη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Στέφανος Δημητρίου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Κωνσταντίνος Ηροδότου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Άγγελος Μουζακίτης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Γιάννης Πρελορέντζος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κωνσταντίνος Ράντης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Γιώργος Σαγκριώτης (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Νίκος Ψαρρός (Πανεπιστήμιο Λειψίας)
Άρης Σαραφιανός (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Αναστασία Καλαϊτσίδη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Λάμπρος Μπαλτσιώτης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Σεγιέντ Μ. Τ. Σχαριάτ-Παναχί (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Σταυρούλα Μαυρογένη (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Εύη Ψαρρού (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Μαριάννα Αρβανίτη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Θεοδώρα Μονιούδη-Γαβαλά (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Κωνσταντίνος Τσιμάρας (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ελευθέριος Περρωτής (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Κατερίνα Κουτουξιάδου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Μαρίνα Μπάντιου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Ewa Janion (Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας)
Παναγιώτα Ψυχογυιοπούλου (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)
Αργυρούλα Αλεξανδροπούλου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Γιάννης Πλεμμένος (Ακαδημία Αθηνών)
Βαρβάρα Γεωργοπούλου (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Ζωή Βερβεροπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αλίκη Αντωνοπούλου (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Ευαγγελία Σπυροπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Στέλιος Στρωματιάς (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Μανόλης Δρακάκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Έλλη Λεμονίδου (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Μαρία Ανεμοδουρά (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γεώργιος Νικολάου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Κύριλλος Νικολάου (Πανεπιστήμιο Σορβόννης)
Δημήτρης Μπαχαράς (Πανεπιστήμιο Πατρών, Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Γεώργιος Αλευράς (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Σίμος Ανδρονίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Θεόδωρος Παντίσκας (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Μαρία Νικολούτσου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Λάμπρος Φλιτούρης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Νίκος Αναστασόπουλος (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Βασίλης Σαμπατακάκης (Πανεπιστήμιο Λούντ)
Διαμαντία Αρβανίτη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Σοφία Κασβίκη
Αργυρούλα Αλεξανδροπούλου (Δρ. Ιστορίας)
Αντώνιος Κωνσταντόπουλος (Εθνολογικό Μουσείο Πατρών)
Department of History and Archaeology, University of Ioannina
Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Σούλι
Στρατιωτική ιστορία
Everyday life
Σουλιώτες
Ήπειρος
Souli
Military history
Καθημερινή ζωή
Souliotes
25 Ιουνίου 2021, 30 Ιουνίου 2021 - 04 Ιουλίου 2021
25 June 2021, 30 June-4 July 2021
Οι βασικοί θεματικοί άξονες του συνεδρίου κινούνται γύρω από την περιοχή της Ηπείρου και των Ιωαννίνων την εποχή της Επανάστασης του 1821. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται πτυχές της καθημερινής ζωής της εποχής του Αλή πασά, τοπικοί αγωνιστές, ζητήματα λαογραφίας και πολιτισμού των Σουλιωτών, η οπτική μέσα από την οποία βίωναν το ζήτημα της ελευθερίας και του θανάτου. Ωστόσο, η θεματολογία του συνεδρίου δεν περιορίστηκε μόνο στα παραπάνω, αλλά παρουσιάστηκαν ομιλίες που αφορούσαν το φιλελληνισμό, τις διάφορες προσλήψεις της επανάστασης από την τέχνη και το θέατρο, τα απομνημονεύματα αγωνιστών του 1821, ζητήματα στρατιωτικής ιστορίας, όπως αυτό της διαχείρισης αιχμαλώτων, του αντίκτυπου της επανάστασης σε άλλα μέρη της Ελλάδας, της μνήμης του 1821 στο ελληνικό κράτος αλλά και μετακινήσεις πληθυσμών και ιδεών στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
The main themes of the conference revolve around the region of Epirus and Ioannina at the time of the 1821 Revolution. More specifically, the talks presented at the conference included aspects of the daily life of the time of Ali Pasha, local fighters, issues of folklore and culture of the Souliots, the points of view through which they experienced the issue of freedom and death. However, the conference is not limited only to the above-mentioned issues, but other presentations touch upon issues such as philhellenism, the various receptions of the revolution by art and theatre, memoirs of 1821 fighters, issues of military history, such as that of the management of prisoners, the impact of the revolution in other parts of Greece, the commemorations of 1821 in the Greek state as well as movements of populations and ideas in the wider region of southeastern Europe. (Edited abstract from organiser’s website)
Data Sets
Ο Αλή πασάς και η εποχή του
Ali Pasha and his time
Νάσια Γιακωβάκη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γεώργιος Παπαγεωργίου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Κωνταντίνος Γιακουμής (Πανεπιστημιακό Κολλέγιο ΛΟΓΟΣ)
Σπύρος Νίκας (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αλβανίας)
Φένια Λέκκα (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γρηγόρης Στουρνάρας (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
Γεώργιος Σμύρης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Νικόλαος Σαπουνάς (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ηλίας Κολοβός (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Μιχάλης Κοκολάκης (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)
Emily Neumeier (Temple University)
Andi Rembeci (University of Tirana)
Ermal Nurja (Central State Archive of Tirana)
Sokol Çunga (Central State Archive of Tirana)
Dorian Koçi (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αλβανίας)
Δώρης Κυριαζής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Βάσω Ρόκου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Μαρία Γεωργοπούλου (Γεννάδειος Βιβλιοθήκη)
Ελένη Κουρμαντζή (St. Cyril and St. Methodius" University of Veliko Tarnovo)
Nassia Yakovaki (National and Kapodistrian University of Athens)
Georgios Papageorgiou (University of Ioannina)
Konstantinos Giakoumis (University College Logos)
Spiro Nika (National History Museum of Albania)
Fenia Lekka (University of Thessaly)
Grigoris Stournaras (National Technical University of Athens)
George Smyris (University of Ioannina)
Nikolaos Sapounas (University of Ioannina)
Elias Kolovos (University of Crete)
Michalis Kokolakis (National Library of Greece)
Dorian Koçi (National History Museum of Albania)
Doris Kyriazis (Aristotle University of Thessaloniki)
Vassiliki Rokou (University of Ioannina)
Maria Georgopoulou (Gennadius Library)
Eleni Kourmantzi (St. Cyril and St. Methodius" University of Veliko Tarnovo)
Δήμος Ιωαννίνων
Municipality of Ioannina
Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation (IHR/NHRF)
Ιωάννινα
Epirus
Ioannina
22 Οκτωβρίου 2021- 24 Οκτωβρίου 2021
22-24 October 2021
«Ο Δήμος Ιωαννιτών, στο χώρο του οποίου κατεξοχήν έδρασε ο Αλή πασάς και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών που εξέδωσε πρόσφατα το Αρχείο του, ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση ενός Διεθνούς Συνεδρίου Ιστορίας με τίτλο: «Ο Αλή πασάς και η εποχή του», το οποίο θα διεξαχθεί στα Ιωάννινα, από 22-24 Οκτωβρίου 2021. Στις εργασίες του θα επιδιωχθεί με πρωτότυπες ανακοινώσεις Ελλήνων και ξένων ιστορικών να παρουσιαστούν τα νεότερα πορίσματα της έρευνας και να εξεταστούν οι πολλαπλές όψεις του ίδιου του Αλή πασά και των μελών της οικογένειάς του, όπως και της εποχής και του τόπου που έζησε.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Ελλάδα 2021.
The Municipality of Ioannina, the area in which Ali Pasha was active, and the Institute of Historical Research of the National Hellenic Research Foundation, which recently published his Archive, host an international history conference entitled “Ali Pasha and his time”. The conference seeks to present the latest findings of the research and to examine the multiple aspects of Ali Pasha himself and the members of his family, as well as the time and place where he lived. (Edited and translated description from organiser’s website)
Το νησί της Μαντώς Μαυρογένους θυμάται… 1821-2021
The island of Manto Mavrogenous remembers: 1821-2021
Διονύσιος Μαρούλης
Dionysios Maroulis
Φιλολογική Σχολή - Τμήμα Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας
Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών (Ρωσία)
Faculty of Philology, Division of Byzantine and Modern Greek Philology, Lomonosov Moscow State University
European Society of Modern Greek Studies (Russia)
200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης (1821–2021): Ιστορία, λογοτεχνία, πολιτισμός
16 Νοεμβρίου 2021
16 November 2021
Η μορφή του Κολοκοτρώνη στην ελληνική δραματουργία του 20ού και 21ου αιώνα
The figure of Kolokotronis in the Greek dramaturgy of the 20th and 21st century
Αθανάσιος Μπλέσιος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Athanasios Blesios (University of Peloponnese)
Θέατρο
Theatre
«Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης υπήρξε μια εμβληματική μορφή για τον ελληνισμό. Θεωρείται από πολλούς η σημαντικότερη μορφή της Επανάστασης του 1821. Η ηρωική μορφή του συγκίνησε ορισμένους Έλληνες συγγραφείς, οι οποίοι τον ανέδειξαν. Οι θεατρικοί συγγραφείς του 19ου αιώνα δεν αξιοποίησαν ιδιαίτερα τη μορφή του, σε αντίθεση με αυτούς του 20ού αιώνα που ανταποκρίθηκαν στη δραματουργική αξιοποίησή του. Η ανακοίνωση στοχεύει στην ανάδειξη των πτυχών της δραστηριότητας και της προσωπικότητας του Γέρου του Μοριά, όπως αυτός παρουσιάζεται σε θεατρικά έργα του 20ού και 21ου αιώνα, αλλά και ευρύτερων ζητημάτων, που σχετίζονται με το κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον της δράσης του, τη μνήμη, τη διαχείριση και αξιοποίηση του παρελθόντος και τελικά την πορεία του ελληνισμού με βάση το ιστορικό του παρελθόν.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
Theodoros Kolokotronis has been an emblematic figure for Hellenism. He is considered the most important figure of the 1821 Greek Revolution, as his contribution was determinant for its final positive outcome. His heroic personality motivated the Greek authors, who highlighted his action. The Greek playwrights of the 19th century did not make particular use of his figure and life, in contrast to some playwrights of the 20th and 21st century. In a considerable number of plays Kolokotronis is the main person or participates in their plot with a significant role. The most important events of his life, used in the plays, are the conquest of Tripoli, the battle of Dervenakia and the trial against him and Plapoutas during the regency period, after the creation of the Greek state. Some of the plays are: Kapodistrias by Nikos Kazantzakis (1946), Kolokotronis or the disaster of Dramalis by Vasilis Rotas (1954–1955), The trial of Kolokotronis by Antonis Xepapadakos (1963), Our Big Circus by Iakovos Kampanellis (1973) and The trial of Theodoros Kolokotronis by Michalis Reppas and Thanasis Papathanasiou (2021). Our announcement aims at the utilisation of these plays in order to convey and criticise the social and political environment of these periods, as well as analyse the contribution of Kolokotronis to the Greek nation. The final purpose is to reconsider our historical past, the connection between the past and the present and the creative utilisation of the past. (Edited and translated abstract from conference programme)
Δημιουργική γραφή στην εκπαίδευση με έμπνευση από πίνακες ζωγραφικής: η περίπτωση του Θεόδωρου Βρυζάκη για το 1821
Creative writing in education inspired by paintings: The case of Theodoros Vryzakis on 1821
Χρήστος Χαρακόπουλος (Πανελλήνιος Όμιλος Φίλων Αφήγησης)
Τασούλα Τσιλιμένη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Christos Charakopoulos (Panhellenic Storytelling Association)
Tasoula Tsilimeni (University of Thessaly)
Σχολεία
Ζωγραφική
Schools
Painting
«Στην παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζεται ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας σε μαθητές Α΄ Γυμνασίου στο πλαίσιο του εορτασμού της 25ης Μαρτίου 2021 και της επετείου των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση (1821–2021). Με τη συγκεκριμένη δράση αναδεικνύεται η αξιοποίηση της τέχνης του κορυφαίου Έλληνα ζωγράφου της επανάστασης, Θεόδωρου Βρυζάκη ως ερέθισμα έμπνευσης και γραφής. Τα ευρήματα της εφαρμογής επιβεβαιώνουν την αξιοποίηση της εικόνας ως πηγή έμπνευσης γραφής και ως γνωριμία με το έργο δημιουργών.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
A creative writing workshop took place in Greece in the course of Modern Greek for junior high school students in the context of the celebration of 25 March 2021 and the bicentenary of the Greek revolution. This paper highlights the use of the art of the leading Greek painter of the revolution, Theodoros Vryzakis as a stimulus for inspiration and writing. (Edited and translated abstract from conference programme)
Ταξίδι στα Βαλκάνια μέσα από την πένα του Σάκη Τότλη και την κινηματογραφική ματιά του Σωτήρη Γκορίτσα: μια συγκριτική προσέγγιση
Journey to the Balkans through the pen of Sakis Totlis and the cinematic look of Sotiris Goritsas: A comparative approach
Νίκος Ρουμπής (Διδασκαλείο Νέας Ελληνικής Πανεπιστημίου Αθηνών)
Nikos Roubis (Greek Language Center, University of Athens)
Κινηματογράφος
Τότλης Σάκης
Γκορίτσας Σωτήρης
Cinema
Totlis Sakis
Goritsas Sotiris
«Δύο Νεοέλληνες, συνέταιροι και φίλοι. Το πλάνο απλό αλλά φιλόδοξο: ένα καλύτερο αύριο μέσω … Βαλκανίων. Το μυθιστόρημα του Σάκη Τότλη ο Συνδυασμός Έδεσσα-Ζυρίχη (1991) καταγράφει την προσπάθεια δύο φίλων να πιάσουν την καλή διασχίζοντας τα Βαλκάνια, με απώτερο στόχο την άφιξη στη “γη της Επαγγελίας”, την Ελβετία. Στη διάρκεια του ταξιδιού τους θα έρθουν σε επαφή με διαφορετικούς χαρακτήρες και ποικίλες συνθήκες, οδηγούμενοι σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας και ταυτόχρονα δικού τους επαναπροσδιορισμού. Η ταινία Βαλκανιζατέρ (1997) του Σωτήρη Γκορίτσα, μια ταινία δρόμου, βασιζόμενη στο προαναφερόμενο βιβλίο, ήρθε να συμπληρώσει με τρόπο ανάγλυφο την αλλόκοτη αυτή πορεία των δύο σαραντάρηδων εφήβων προς την ενηλικίωση, διερχόμενη από βαλκανικά κατατόπια.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
Two Greeks of modern times, partners and friends. Sakis Totlis’s novel The Edessa-Zurich Combination (1991) presents the attempt of two friends to strike it rich crossing the Balkans, with the ultimate goal of arriving in Switzerland. During their journey they will come in contact with different characters and various conditions, leading to a journey of self-knowledge and, at the same time, to their own redefinition. The film Balkanizer (1997) by Sotiris Goritsas, a street film based on the aforementioned book, came to supplement in a vivid way this bizarre path of two forty-year-old adolescents to adulthood, passing through Balkan localities. (Edited and translated abstract from conference programme)
Αναζητώντας την έννοια του έθνους στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα
Searching the concept of nation in 19th-century Greek prose fiction
Κατερίνα Τικτοπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Γρηγόρης Τσουμάκας (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Φωτεινή Κοϊδάκη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Δέσποινα Χρήστου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Katerina Tiktopoulou (Aristotle University of Thessaloniki)
Grigorios Tsoumakas (Aristotle University of Thessaloniki)
Fotini Koidaki (Aristotle University of Thessaloniki)
Despina Christou (Aristotle University of Thessaloniki)
«Αναζητώντας την έννοια του εθνικού, αξιοποιούμε σύγχρονες τεχνολογίες ανάλυσης λογοτεχνίας και εξόρυξης γνώσης από κείμενα προκειμένου να αποκαλύψουμε τις αποτυπώσεις του έθνους στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα, να τις αναλύσουμε ποσοτικά, να τις οπτικοποιήσουμε και να τις ερμηνεύσουμε ποιοτικά. Η διεπιστημονική προσέγγιση των Ψηφιακών Λογοτεχνικών Σπουδών προσφέρει το θεωρητικό και μεθοδολογικό υπόβαθρο από το οποίο αντλούμε για να μελετήσουμε την έννοια του έθνους μέσα από τις συχνότητες της εμφάνισής της και το γλωσσικό της περιβάλλον σε 91 πρωτότυπα ελληνικά πεζογραφήματα του 19ου αιώνα.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
Nineteenth-century Greek prose fiction, and literature in general, is deeply intertwined with the Greek nation-building procedures. Literary discourse in Greece of the 19th century is associated with the processes of formation and negotiation of national identity, since it not only is embodied through the most important nation-building tool, language, but also reflects and shapes the collective conscious. In search of the concept of nation, we utilise modern literary analysis and text mining technologies to capture the imprint of the nation in Greek prose of the 19th century, to analyse them quantitatively, to visualise them and to interpret them qualitatively. The interdisciplinary approach of digital literary studies offers the theoretical and methodological background from which we draw to gather and study all passages referred to the concept of the nation-state contained in a Greek corpus of 91 novels of the 19th century. By analysing the retrieved passages, we observe the variations in the frequencies of the references, as well as the extracted geographical information and the contextual environment. Finally, the topic modelling analysis allows us to look closer at the topic related to the nation which is revealed to be one of the most important and central themes of 19th-century Greek prose fiction. (Edited and translated abstract from conference programme)
Ο Παπατρέχας του Κοραή και η προετοιμασία του λαού για την Επανάσταση (μόρφωση, κοινωνική διαστρωμάτωση, πολιτική και πολιτισμική κατάσταση)
Papatrechas by Korais and the preparation of the people for the Revolution (education, social stratification, political and cultural situation)
Νίκος Μαυρέλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Nikolaos Mavrelos (Democritus University of Thrace)
Τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια της Επανάστασης του 1821 στον καθρέφτη των ρωσικών τους μεταφράσεων
Modern Greek folksongs of the 1821 Revolution through their translations into Russian
Ksenia Klimova (Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας)
Ksenia Klimova (Lomonosov Moscow State University)
Δημοτικά τραγούδια
Κλέφτες
Γκνιέντιτς Νικολάι
Μετάφραση
Αρματολοί
Folk songs
Klephts
Gnedich Nikolay
Translation
Armatoles
Η εργασία είναι αφιερωμένη στη μελέτη των νεοελληνικών δημοτικών τραγουδιών της Επανάστασης του 1821 (κυρίως κλέφτικα και ιστορικά τραγούδια) και στις μεταφράσεις αυτών των τραγουδιών στα ρωσικά με κύρια έμφαση στις περίφημες μεταφράσεις του Nikolay Gnedich, που δημοσιεύτηκαν το 1825 στην Αγία Πετρούπολη στο βιβλίο «Δημοτικά τραγούδια των σημερινών Ελλήνων», καθώς και στην ανατύπωση αυτής της μετάφρασης, που ετοιμάστηκε το 2021 για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση από τον εκδοτικό οίκο «OGI» στη Μόσχα. Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
The paper examines the modern Greek folksongs of the 1821 Revolution (mostly klephtic and historical songs) and to the translations of these songs into Russian, with the emphasis on the famous translations by Nikolay Gnedich, published in 1825 in St. Petersburg in the book “Folk songs of today’s Greeks”, as well as to the reprint of this translation published by OGI in Moscow in 2021 to mark the bicentenary of the Greek Revolution. (Edited and translated abstract from conference programme)
Ο Ρήγας και οι Ρώσοι
Rigas and the Russians
Predrag Mutavdžić
Η ασφάλεια του έθνους: Δημόσια τάξη και κρατική ανασυγκρότηση στη μεταπολεμική Ελλάδα
Securing mobility in the nation: Public order and state reconstruction in postwar Greece
Αχιλλέας Φωτάκης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γιάννης Γκολφινόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δήμητρα Λαμπροπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Achilleas Fotakis (National and Kapodistrian University of Athens)
Giannis Gkolfinopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Dimitra Lampropoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Πηγές
Αστυνομία
Sources
Police
Η συμπλήρωση των 200 χρόνων από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας το 1821, υπήρξε μια ιδανική ευκαιρία για αναστοχασμό γύρω από την ιστορία της συγκρότησης του ελληνικού εθνικού κράτους αλλά και της συνολικής πορείας του στον χρόνο. Μια ιδιαίτερη περίοδος που χωρίζει τον 20ό αιώνα στη μέση και σηματοδότησε μια διαδικασία (ανα)συγκρότησης του ελληνικού κράτους ήταν αυτή του τέλους της γερμανικής κατοχής, του εμφυλίου πολέμου και των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων. Η παρούσα ανακοίνωση , αξιοποιώντας έρευνα Τύπου και αρχεία, ερευνά τους μεταπολεμικούς τρόπους ανασυγκρότησης του ελληνικού κράτους, εστιάζοντας σε μια κρίσιμη διάσταση αυτής της διαδικασίας: την αναδιοργάνωση των μηχανισμών ασφάλειας και πειθάρχησης που τέθηκαν σε κίνηση με ιδιαίτερο αντικείμενο τον έλεγχο της κινητικότητας στην τεμαχισμένη από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες του πολέμου επικράτεια.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
The occasion of the bicentenary of the Greek War of Independence (1821) has offered a number of historians the opportunity to reflect upon the (re)construction of the nation as well as its various sociohistorical circumstances. A significant period that divides the 20th century into different segments and signalled the nation-building process was that of the end of the German occupation, the Greek Civil War and the years afterwards. Part of an ongoing funded project on the reconstruction of the police forces in Greece after the Second World War, this paper will be concerned with the postwar modes of reconstruction of the Greek state, via analysis of segments of public discourse at the time (daily press, state documents). Our main focus is on an especially distinct aspect of this process, namely the reconstruction of security and discipline mechanisms, the very institutions that were set to control mobility of persons and objects in a country severely affected by the sociopolitical conditions of war; a historical conjuncture where the conflicting perceptions on the future directions the state should take had become a real contested terrain. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Όψεις της Επανάστασης του 1821 στο θεατρικό έργο Καποδίστριας του Νίκου Καζαντζάκη
Aspects οf the 1821 Revolution in Nikos Kazantzakis' play "Kapodistrias"
Θωμάς Καραγκιοζόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Thomas Karagkiozopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Faculty of Philology. Division of Byzantine and Modern Greek Philology, Lomonosov Moscow State University
«Στην έμμετρη ποιητική τραγωδία Καποδίστριας ο Νίκος Καζαντζάκης αποτυπώνει τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας και του νεοσυγκροτηθέντος ελληνικού κράτους, με υπόβαθρο τις κοινωνικοπολιτικές δυνάμεις που έδρασαν στην Επανάσταση του 1821. Ο Καζαντζάκης διατηρεί εύστοχα τα ιστορικά πρόσωπα που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο τόσο στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, όσο και στην επώδυνη διαδικασία δημιουργίας κράτους, χωρίς να χρησιμοποιεί τα έντονα μεταφυσικά στοιχεία που πλημμυρίζουν άλλα έργα του. Στο έργο πρωταγωνιστούν σημαντικές μορφές του 1821. Εισάγοντας τους χαρακτήρες συνδέει το έργο με την ιστορική πραγματικότητα. Επίσης, παρουσιάζει την κοινωνικοπολιτική σύγκρουση συμφερόντων και ανθρώπινων παθών.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
In the rhythmic poetic tragedy “Kapodistrias”, Nikos Kazantzakis depicts the problems of Greek society and the newly formed Greek state, based on the sociopolitical forces that acted in the 1821 Revolution 1821. Kazantzakis aptly preserves the historical figures who played a catalytic role both during the revolution, as well as in the painful process of creating a state, without using the intense metaphysical elements that flood other works of his. The play stars important figures of 1821. Introducing the characters, he connects the work with historical reality. He also presents the sociopolitical conflict of interests and human passions. Kazantzakis, using the material of history, gives his own view of the historical moment of Kapodistrias’ rule. (Edited and translated abstract from organiser’s website) From the book of abstracts as it was published on the website of the Department of Byzantine and Modern Greek Philology Lomonosov Moscow State University.
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στον λόγο του ρωσικού Τύπου (βασισμένη σε υλικά από τα περιοδικά «Vestnik Yevropy» και «Syn Otechestva»)
The Greek Revolution of 1821 in the discourse of the Russian press (based on the materials of the journals “Vestnik Yevropy” and “Syn Otechestva”)
Греческая революция 1821 г. в дискурсе российской прессы (по материалам журналов «Вестник Европы» и «Сын Отечества»)
Valeria E. Grigoryeva (Saint Petersburg State University)
Περιοδικά
Magazines
«Η παρουσίαση είναι αφιερωμένη στην ανάλυση των σχετικών δημοσιεύσεων για την Ελληνική Επανάσταση καθώς και τη ρητορική που χρησιμοποιήθηκε σε αυτές στο «Vestnik Yevropy» και «Syn Otechestva» το 1821. Αυτήν την εποχή υπάρχουν δύο διαμετρικά αντίθετες απόψεις για τα γεγονότα στο εξωτερικό όπως εκφράζονται από τον περιοδικό Τύπο.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
The article deals with the analysis of publications related to the Greek Revolution and the rhetoric used in the “Vestnik Yevropy” and “Syn Otechestva” of 1821 when these two journals expressed two diametrically opposed points of view on the events. (Edited abstract from organiser’s website)
Ρωσικά
Russian
Το ζήτημα της μετάφρασης στα ρωσικά ελληνικών ιστορικών όρων που σχετίζονται με την επανάσταση του 1821
The issue of translating into Russian Greek historical terms related to the 1821 revolution
К вопросу о переводе греческих исторических терминов, относящихся к революции 1821 года, на русский язык
Olga Petrunina
Μέσα από τις Οθωμανικές Πηγές «Η Εξέγερση του Μοριά»
“The Peloponnese Revolt” through Ottoman sources
Esra Özsüer (Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης)
Esra Özsüer (Istanbul University)
Τουρκία
Turkey
«Η εξέγερση του Μοριά, που στην τουρκική συλλογική μνήμη θεωρείται ως ήττα, δεν αναφέρεται εκτενώς στα τουρκικά βιβλία Ιστορίας. Αν γινόταν εκτενέστερη αναφορά, αυτό θα σήμαινε την επίσημη αναγνώριση της εξέγερσης που προέκυψε από το απελευθερωτικό κίνημα των Ελλήνων. Αυτή η περίοδος περνάει υποτονικά στα τουρκικά βιβλία Ιστορίας, επειδή προβάλλοντας ένα τέτοιο επαναστατικό κίνημα που σηματοδότησε την καταστροφή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από μέσα ως νίκη της ανεξαρτησίας στην μνήμη του τουρκικού έθνους. Επειδή ο πρώτος προδότης λαός, που κατέστρεψε από μέσα το κράτος, ήταν οι Έλληνες που θεωρούνταν millet-i sadıka (πιστό έθνος) στην Τουρκική κοινή γνώμη, η εξέγερση του Μοριά το 1821, αυτό το ιστορικό γεγονός μετατράπηκε σε «επιλεγμένο τραύμα». Έτσι η εξέγερση του Μοριά το 1821 είναι η αφετηρία που διαμόρφωσε την πρώτη εικόνα του «προδότη Έλληνα» στην τουρκική κοινότητα. Η εξέγερση του Μοριά η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «τραύμα», στην εθνική μνήμη σκιαγράφησε τους Έλληνες με εικόνες όπως αναξιόπιστοι, εξαρτημένοι από το εξωτερικό, προδότες. Η εξέγερση του Μοριά, στην εθνική τουρκική μνήμη απέχει πολύ από το να θεωρείται απλώς μια κίνηση αντίστασης που έγινε ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Είναι η αφήγηση ενός εθνικού τραύματος και ίσως μιας προδοσίας.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
The Peloponnese Revolt, considered a defeat in Turkish collective memory, is not extensively mentioned in Turkish history books. If a more extensive report was made, this would mean the official recognition of the uprising that arose from the Greek liberation movement. This period is raised subtly in Turkish history books because it would entail projecting a revolutionary movement that marked the destruction of the Ottoman Empire from within as a victory of independence in the memory of the Turkish nation. Because the first traitorous people who destroyed the state from within were the Greeks, who were considered a millet-i sadıka in Turkish public opinion, the Peloponnese revolt in 1821 became a “selected trauma”. Thus the Peloponnese revolt in 1821 is the starting point that formed the first image of the “Greek traitor” in the Turkish community. The Peloponnese revolt, which could be characterized as a “trauma” in the national memory, portrayed the Greeks with images as unreliable, dependent on foreigners, traitors. The Peloponnese revolt in the Turkish national memory is far from considered a just resistance movement against the Ottoman Empire. It is the narrative of a national trauma and perhaps a betrayal. (Edited abstract from organiser’s website)
Οι πολλαπλές όψεις της ενδυματολογικής πραγματικότητας των Ελλήνων στα επαναστατικά και μετεπαναστατικά χρόνια
The multiple aspects of the Greek costume reality in the revolutionary and post-revolutionary years
Νάντια Μαχά-Μπιζούμη (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Nantia Macha-Bizoumi (Democritus University of Thrace)
Ταξιδιωτικές αφηγήσεις
Μουσεία
Travel accounts
Museums
«Ποιες ήταν οι ενδυματολογικές συνήθειες των Ελλήνων στα επαναστατικά και μετεπαναστατικά χρόνια; Ποιο το κοινωνικό και συμβολικό περιεχόμενο της αμφίεσής τους; Πώς αποτυπώνονται στα σχήματα και στις φόρμες των ενδυμάτων τους οι ιστορικές και οι πολιτισμικές συνθήκες παραγωγής τους; Η ανακοίνωση φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα μέσα από την καταγραφή και ανάλυση της ενδυματολογικής εικόνας των Ελλήνων στα χρόνια της Επανάστασης και στα χρόνια που ακολούθησαν, έτσι όπως η εικόνα αυτή παρουσιάζεται στο έργο των περιηγητών, στις απεικονίσεις σε πολυπρόσωπες παραστάσεις στα έργα γνωστών ζωγράφων, αλλά και στο ενδυματολογικό υλικό που διασώζεται ως τις μέρες μας στις μουσειακές συλλογές.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
What were the clothing habits of Greeks in the revolutionary and post-revolutionary years? What was the social and symbolic content of their dress? How are the historical and cultural conditions of their production reflected in the shapes and forms of their clothing? The communication aims to provide answers to the above questions through the recording and analysis of the costume image of the Greeks in the years of the revolution and in the years that followed, as this image is presented in the work of European travellers, in the depictions in multi-figure representations in the works of well-known painters, but also in the costume material that has survived to the present day in museum collections. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
H συμβολή του Ευρωπαϊκού φιλελληνισμού στην καταγραφή και έκδοση των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών
The contribution of European philhellenism in collecting and publishing Greek folk songs
Εμμανουήλ Βαρβούνης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Emmanouil Varvounis (Democritus University of Thrace)
Γερμανία
Βρετανία
Germany
«Στην ανακοίνωση αυτή εξετάζεται το πώς ο φιλελληνισμός σχετίστηκε όχι μόνο με την επανάσταση του 1821, αλλά συνεχίζοντας να υπάρχει και μετά την επαναστατική περίοδο συνδέθηκε με την καταγραφή και έκδοση ελληνικών δημοτικών τραγουδιών. Οι ευρωπαίοι φιλέλληνες κατέγραψαν πολλά ελληνικά δημοτικά τραγούδια, και μάλιστα σε περιόδους που ανάλογες ενασχολήσεις ήταν μάλλον σπάνιες για τον επιστημονικό κόσμο, δεδομένου ότι ο λαϊκός πολιτισμός δεν είχε αναγνωριστεί ακόμη ως πεδίο έρευνας και μελέτης.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας - Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.
This paper examines how philhellenism was related not only to the 1821 Revolution but continued to exist after the revolutionary period and was linked to the recording and publication of Greek folk songs. European philhellenes recorded many Greek folk songs, and even at times when such activities were rather rare for the scientific world, since popular culture had not yet been recognised as a field of research and study. The main collectors of folk songs and their collections are examined with references to their work. Reference is also made to the way in which they worked and their work is evaluated. Finally, the evaluations for these collections of Greek folk songs that exist in the modern Greek folklore bibliography, are examined. It follows from the above that German philhellenism led in the collection of Greek folk songs, followed by French and British philhellenism. (Edited and translated abstract from organiser’s website) From the book of abstracts as it was published on the website of the Department of Byzantine and Modern Greek Philology Lomonosov Moscow State University.
200 years of Greek Revolution (1821-2021): History, literature, culture
Λαογραφία
Folklore
«Στις 16 Νοεμβρίου 2021, το Τμήμα Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας, Φιλολογική Σχολή, Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας διοργανώνει το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «200 Χρόνια Ελληνικής Επανάστασης (1821 - 2021): Ιστορία, Λογοτεχνία, Πολιτισμός». Θεματικές ενότητες του συνεδρίου: • Ιστορία της Ελλάδας • Νεοελληνική λογοτεχνία • Νεοελληνική γλώσσα • Ερωτήματα ελληνικής λαογραφίας και εθνογλωσσολογίας • Ρωσοελληνικοί δεσμοί στον τομέα της γλώσσας, της λογοτεχνίας, της τέχνης, του πολιτισμού • Ερωτήματα λογοτεχνικής μετάφρασης της ελληνικής λογοτεχνίας στα ρωσικά Λόγω της δύσκολης επιδημιολογικής κατάστασης, η Οργανωτική Επιτροπή αποφάσισε τη διεξαγωγή του συνεδρίου διαδικτυακά (μέσω της πλατφόρμας ZOOM). Οι γλώσσες εργασίας του συνεδρίου είναι τα ρωσικά, τα ελληνικά, τα αγγλικά. Η διάρκεια των παρουσιάσεων είναι 15 λεπτά. Μετά από κάθε παρουσίαση παρέχεται συζήτηση - 5 λεπτά. Αναλυτικές πληροφορίες για το συνέδριο είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλολογικής Σχολής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας. Lomonosov: http://byzant.philol.msu.ru στην ενότητα "Μελλοντικά συνέδρια". Η συμμετοχή στο συνέδριο είναι δωρεάν. Μέχρι την έναρξη του συνεδρίου, προγραμματίζεται η έκδοση μιας συλλογής εκτεταμένων περιλήψεων. Τα πλήρη κείμενα εκθέσεων (σε μορφή επιστημονικού άρθρου) προτείνονται για δημοσίευση στο περιοδικό «Τμήμα Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας» (ευρετήριο στο RSCI): http://kathedra-ens.ru ». Από την ανακοίνωση του συνεδρίου στην ιστοσελίδα του Τμήματος Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας του Κρατικού Πανεπιστημίου Λομονόσοφ της Μόσχας σε μετάφραση από τα ρωσικά.
The Department of Byzantine and Modern Greek Philology, School of Philology, Lomonosov Moscow State University organises an international academic conference titled “200 Years of the Greek Revolution (1821–2021): History, Literature, Culture”. Conference topics: • History of Greece •Modern Greek Literature •Modern Greek language • Questions of Greek folklore and ethnolinguistics • Russian-Greek ties in the field of language, literature, art, culture • Questions of literary translation of Greek literature into Russian Due to the difficult epidemiological situation, the organising committee decided to hold the conference online (via the Zoom). The working languages of the conference are Russian, Greek, English. The duration of the presentations is 15 minutes. Five minutes’ discussion is provided after each presentation. Participation in the conference is free. A collection of abstracts is scheduled to be published by the beginning of the conference. It is proposed to publish the full texts of the papers (in the form of a academic articles) in the journal Department of Byzantine and Modern Greek Philology (http://kathedra-ens.ru). (Edited and translated description from organiser’s website)
Ο ιταλικός φιλελληνισμός και η Επανάσταση του 1821
Italian philhellenism and the 1821 Revolution
Antonello Folco Biagini (Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής)
Filippomaria Pontani (Università Ca’ Foscari di Venezia)
Giuseppe Massara (Sapienza Università di Roma)
Francesco G. (Giannachi, Università del Salento)
Mathieu Grenet (Université d’Albi)
Rita Tolomeo (Società Dalmata di Storia Patria)
Francesco Scalora (CHS Harvard University)
Γεράσιμος Ζώρας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μιχαήλ Πασχάλης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Massimiliano Maida (Ανεξάρτητος ερευνητής)
Όλγα Χριστοδουλίδου (Ανεξάρτητη ερευνήτρια)
Ιωάννης Καραγιωργάκης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χαράλαμπος Ν. Βλαχόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ζωγραφία Ζωγραφίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ηλίας Σπυριδωνίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Maria Rosa Caracausi (Università di Palermo)
Τζίνα Καλογήρου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Daniela Bombara (Ανεξάρτητη ερευνήτρια )
Francesca Paola Vuturo (Istituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici “Bruno Lavagnini” di Palermo)
Gilda Tentorio (Università degli Studi di Pavia, Università degli Studi di Milano)
Enrico Cerroni (Sapienza Università di Roma)
Ιφιγένεια Μποτζάκη (Ίδρυμα Αντώνιος Ε. Κομνηνός)
Θοδωρής Κουτσογιάννης (Έφορος της Συλλογής Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων)
Μαρία Δημάκη-Ζώρα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Cristiano Luciani (Università degli Studi di Roma “Tor Vergata”)
Louis A. Ruprecht Jr. (Georgia State University)
Cristina Setti (Scuola Normale Superiore in Pisa)
Αθανάσιος Τζιερτζής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αναστασία Τσαγκαράκη (Ανεξάρτητη ερευνήτρια)
Αφροδίτη Αθανασοπούλου (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Lidia Santarelli (Princeton University)
Marta Dieli (Università degli studi di Padova)
Παντελεήμων Χιονίδης (Ανεξάρτητος ερευνητής)
Massimo Blanco (Sapienza Università di Roma)
Jacopo Mosesso (Vellore Institute of Technology)
Κωστής Παύλου (Ανεξάρτητος ερευνητής)
Μαρία Περλορέντζου (Università degli Studi di Bari Aldo Moro)
Antonello Folco Biagini (President of the Scientific Committee)
Gerasimos Zoras (National and Κapodistrian University of Athens)
Michael Paschalis (University of Crete)
Massimiliano Maida (Independent researcher)
Olga Christodoulidou (Independent researcher)
Ioannis Karagiorgakis (Aristotle University of Thessaloniki)
Charalampos N. Vlachopoulos (National and Κapodistrian University of Athens)
Zosi Zografidou (Aristotle University of Thessaloniki)
Ilias Spyridonìdis (Aristotle University of Thessaloniki)
Tzina Kalogirou (National and Κapodistrian University of Athens)
Daniela Bombara (Independent researcher)
Iphigenia Botzaki (Anthony E. Comninos Foundation)
Thodoris Koutsogiannis (Curator of the Collection of Works of Art of the Hellenic Parliament)
Maria Dimaki-Zora (National and Κapodistrian University of Athens)
Athanasios Tziertzis (Aristotle University of Thessaloniki)
Anastasia Tsagkaraki (Independent researcher)
Marina Bantiou (Ionian University)
Afroditi Athanasopoulou (University of Cyprus)
Pandeleimon Hionidis (Independent researcher)
Kostis Pavlou (Independent researcher)
Maria Perlorentzou (Università degli Studi di Bari Aldo Moro)
Έδρα Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, Sapienza Università di Roma
Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη
Ίδρυμα Roma Sapienza
Chair of Modern Greek Language and Literature, Sapienza University of Rome
Athanasios C. Laskaridis Charitable Foundation
Fondazione Roma Sapienza
Διαφωτισμός
Enlightenment
09 Νοεμβρίου 2021-11 Νοεμβρίου 2021
9-11 November 2021
«Ο αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία του 1821 ήταν η πρώτη επανάσταση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που στέφθηκε με επιτυχία, και ταυτόχρονα η πρώτη εξέγερση στην Ευρώπη της Αποκατάστασης που οδήγησε στη γέννηση ενός σύγχρονου κράτους (1832). Πολλοί παράγοντες επηρέασαν και ευνόησαν την εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στην Υψηλή Πύλη, μεταξύ των οποίων η επιρροή του νεοκλασικισμού, που θεωρητικοποιήθηκε στη Ρώμη από τον αρχαιολόγο και ιστορικό τέχνης Johann Joachim Winckelmann και τον ζωγράφο και θεωρητικό της τέχνης Anton Raphael Mengs· η παρουσία της Αικατερίνης Β' στη Μεσόγειο από τη δεκαετία του 1770· η συνθήκη του Küçük Kaynarca (1774), που προώθησε σημαντικά τα ελληνικά συμφέροντα και ευνόησε την περαιτέρω επέκταση και ενίσχυση της ανάπτυξης της διασποράς σε όλη την Ευρώπη· στη διαμόρφωση μιας ελληνικής εθνικής συνείδησης εμπνευσμένης από τα σύγχρονα ιδεώδη του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. και τέλος το έργο πολυάριθμων Ευρωπαίων και Ελλήνων διανοουμένων. Κατά το δεύτερο μισό του δέκατου όγδοου αιώνα αυτές οι σημαντικές πολιτικές και πολιτιστικές εξελίξεις δεν πέρασαν εντελώς απαρατήρητες από την ευρωπαϊκή κοινωνία, και πράγματι οδήγησαν στη γέννηση του φιλελληνικού κινήματος που, στο πρώτο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, είχε καθοριστική επιρροή, όχι μόνο σε όλη την Ευρώπη, αλλά και σε ένα μέρος της αμερικανικής ηπείρου. Ειδικά στην Ιταλία, ο Φιλελληνισμός γνώρισε μεγάλη συμμετοχή και ταχύτατη διάδοση και αποτέλεσε, κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και κυρίως από το 1821, κεντρικό σημείο αναφοράς για πολλούς Ιταλούς διανοούμενους, καλλιτέχνες, συγγραφείς, ιστορικούς και πολιτικούς. Ένα τέτοιο φαινόμενο ευνοήθηκε ασφαλώς από τη γεωγραφική εγγύτητα, τις επαφές και τη μακρόχρονη συνύπαρξη μεταξύ ιταλικού και ελληνικού λαού, από τους Ναπολεόντειους πολέμους, από τις επιπτώσεις του Συνεδρίου της Βιέννης και από μια σειρά άλλων κοινωνικών, πολιτικών και πολιτιστικών συνθηκών. Σε πολλές περιπτώσεις, εξάλλου, ο αγώνας για ανεξαρτησία βρισκόταν στην αρχή έντονων συζητήσεων που υποκίνησαν τη διαδικασία πολιτικής ενοποίησης που οδήγησε, το 1861, στη δημιουργία του Βασιλείου της Ιταλίας. Λογοτεχνία, θέατρο, ιστορία, μουσική, εικαστικές τέχνες και λαογραφικές σπουδές είναι μερικοί από τους τομείς στους οποίους ο ιταλικός φιλελληνισμός άφησε ανεξίτηλα ίχνη και δημιούργησε μια πολιτιστική κληρονομιά που, χωρίς ποτέ να κρύψει τον δικό του πολιτικό προσανατολισμό, προώθησε την ευρωπαϊκή σκέψη και αναγνώρισε τη συμβολή του Ελληνικού πολιτισμού στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Για τους λόγους αυτούς, το συνέδριο σκοπεύει να φέρει στο φως και να μελετήσει τις διάφορες πτυχές του ιταλικού φιλελληνικού κινήματος που έχει στενή συσχέτιση με τον ελληνικό αγώνα για ανεξαρτησία, ιδιαίτερα εκείνες που μας επιτρέπουν να υπογραμμίσουμε τις ευρωπαϊκές διαστάσεις της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.» Από την περιγραφή του συνεδρίου (σε μετάφραση από τα ιταλικά), όπως δημοσιεύτηκε στο πρόγραμμα του συνεδρίου, στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Sapienza.
The struggle for Greek independence of 1821 was the first revolution against the Ottoman Empire to be crowned with success, and at the same time the first uprising in Restoration Europe leading to the birth of a modern state (1832). Numerous factors influenced and favoured the insurrection of the Greeks against the Sublime Porte, among which the influence of neoclassicism, theorised in Rome by the archaeologist and art historian Johann Joachim Winckelmann and the painter and art theorist Anton Raphael Mengs; the presence of Catherine II in the Mediterranean area since the 1770s; the treaty of Küçük Kaynarca (1774), which significantly promoted Greek interests and favoured further expansion and strengthening development of the diaspora throughout Europe; to the formation of a Greek national consciousness inspired by the modern ideals of the Enlightenment and the French Revolution; and finally the work of numerous European and Greek intellectuals. During the second half of the eighteenth century these important political and cultural developments did not pass completely unnoticed by European society, and indeed led to the birth of the philhellenic movement which, in the first half of the nineteenth century, had a decisive influence not only in all Europe, but also in a part of the American continent. Especially in Italy, philhellenism experienced a great participation and a very rapid diffusion and constituted, during the first decades of the nineteenth century and especially starting from 1821, a central point of reference for many Italian intellectuals, artists, writers, historians and politicians. Such a phenomenon was certainly favoured by the geographical proximity, the contacts and the long-standing coexistence between the Italian and Greek people, from the Napoleonic wars, from the effects of the Congress of Vienna and from a number of other social, political and cultural conditions. In many cases, moreover, the struggle for independence was at the origin of intense debates that stimulated the process of political unification that led, in 1861, to the creation of the Kingdom of Italy. Literature, theatre, history, music, visual arts and folklore studies are some of the areas in which Italian Philhellenism left indelible traces and created a cultural heritage which, without ever hiding its own political orientation, it promoted a European thought and recognized the contribution of Greek culture to the formation of a common European identity. For these reasons, the conference intends to bring to light and study the different aspects of the Italian philhellenic movement that has a close correlation with the Greek struggle for independence, especially those which allow us to underline the European perspective of the Greek Revolution of 1821. (Edited and translated description from organiser’s website)
Νίκος Θεοτοκάς και Αριστείδης Χατζής συζητούν για την Ελληνική Επανάσταση
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 14: Aristides Hatzis with Nikos Theotokas
Νίκος Θεοτοκάς (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Nikos Theotokas (Panteion University)
Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών - Μάρκος Δραγούμης (ΚΕΦίΜ)
John Templeton Foundation
Center for Liberal Studies–Markos Dragoumis (KEFiM)
200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση
Φιλική Εταιρεία
Έμποροι
Παράδοση
Μεσολόγγι
Philiki Etaireia
Merchants
Tradition
Messolonghi
8 Ιουνίου 2022
8 June 2022
«Επόμενος φιλοξενούμενος του καθηγητή Αριστείδη Χατζή στο μηνιαίο podcast του ΚΕΦίΜ ο ιστορικός Νίκος Θεοτοκάς. Ο Νίκος Θεοτοκάς είναι Καθηγητής Ιστορικής και Θεωρητικής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στη σελίδα του ΚΕΦίΜ στο YouTube.
In the 14th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Nikos Theotokas, professor of historical and theoretical sociology at Panteion University (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση ξεκινάει σε σκοπό να απαντήσει στο ερώτημα γιατί η Ελληνική Επανάσταση έγινε το 1821. Οι ομιλητές εντοπίζουν τις αιτίες στις διεθνείς συνθήκες (Ναπολεόντειοι πόλεμοι και επιστροφή των Μεγάλων Δυνάμεων, όπως η Γαλλία, η Βρετανία και η Αυστρία στη Μεσόγειο) και στις εσωτερικές συνθήκες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (διαμάχη του Αλή Πασά με την κεντρική εξουσία), αλλά και στη δράση της Φιλικής Εταιρείας, η οποία δημιούργησε ένα μεγάλο επαναστατικό δίκτυο και ένα κλίμα ριζοσπαστισμού, το οποίο σύμφωνα με τον καλεσμένο ομιλητή ήταν μη αναστρέψιμο. Επιπλέον, συζητήθηκαν οι οικονομικοί λόγοι που οδήγησαν στην έκρηξη της επανάστασης, όπως η αύξηση της φορολογίας και των χρεών (πχ στην Πελοπόννησο). Ακόμα, ο Νίκος Θεοτοκάς τονίζει το πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά το 18ο αιώνα, μία περίοδο που υπήρξε καθοριστική για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες οδήγησαν σε ραγδαίες αλλαγές – κυρίως οικονομικές – που οδήγησαν με τη σειρά τους στη δημιουργία χρεών αλλά και στο δανεισμό από αξιωματούχους (τόσο μουσουλμάνους όσο και χριστιανούς). Στη συνέχεια, αναφέρονται τα εμπορικά δίκτυα που ελέγχονταν από Έλληνες και ο ρόλος που έπαιξαν οι έμποροι στην αλλαγή του τρόπου που οι άνθρωποι της εποχής βίωναν τον κόσμο. Π.χ. καθοριστικό ρόλο έπαιξε η παρουσία των Γάλλων στα Επτάνησα, αλλά και η τάση των παραδοσιακών ελίτ να στέλνουν τα παιδιά τους να σπουδάσουν στη Δύση. Έτσι η εκπαίδευση διαμορφώνει σιγά σιγά την έννοια του «Έλληνα», ιδιαίτερα σε στις τάξεις των ελίτ. Ακόμα κατά τη διάρκεια της επανάστασης «εθνικοποιούνται» τα ήδη υπάρχοντα αυτοκρατορικά δίκτυα. Στη συνέχεια αναφέρεται το γεγονός του εμφυλίου της επανάστασης, οποίος είχε κάποια ταξικά χαρακτηριστικά, αλλά με κυρίαρχο το τοπικό, παραδοσιακό χαρακτήρα των ελίτ της Πελοποννήσου που δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν τους νεωτερισμούς της επανάστασης. Ακόμα αναφέρεται η προσπάθεια να ενταχθεί το δίκτυο της εκκλησίας στα επαναστατικά δίκτυα της Φιλικής, αλλά και ο ρόλος της στην επανάσταση – κάποια ανώτερα μέλη του κλήρου συμμετείχαν στο επαναστατικό δίκτυο της Φιλικής Εταιρείας – όπου το Πατριαρχείο δεν είχε πλήρη εποπτεία της κατάστασης. Εν συνεχεία, θίγεται το ζήτημα του ρωσικού δικτύου της Φιλικής, αλλά και των προσδοκιών για την ανάμειξη της Ρωσίας στην επανάσταση. Επίσης, συζητείται το θέμα των «ανθρώπων των όπλων», των αρματολών, οι οποίοι πολεμούσαν με τον παραδοσιακό τρόπο πολέμου σε μία περίοδο που άλλαζε όχι μόνο η έννοια του πολέμου αλλά και ο τρόπος διεξαγωγής του. Όλα αυτά αποτυπώνονται και στις εμφύλιες συγκρούσεις της επανάστασης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταμόρφωσης είναι η περίπτωση του Καραϊσκάκη. Τέλος, αναφέρεται η περίπτωση του Μακρυγιάννη και των απομνημονευμάτων του, αλλά και η περίπτωση του Μεσολογγίου ως ενός «εργαστηρίου» νεωτερικότητας μέσα από τον Τύπο της επανάστασης, αλλά και τις δίκες που συνέβαλαν στη μεταμόρφωση του παραδοσιακού ανθρώπου σε νεωτερικό.
The discussion begins with the aim of answering the following question: why did the Greek Revolution take place in 1821? The speakers locate the causes in the international environment (the Napoleonic wars and the return of the Great Powers, such as France, Britain and Austria to the Mediterranean) and in the internal conditions of the Ottoman Empire (Ali Pasha's conflict with the Sultan), but also in the activities of the Philiki Etaireia, which created a large revolutionary network, which created a climate of radicalism, that was irreversible according to the guest speaker. In addition, the economic reasons that led to the explosion of the revolution were discussed, such as the increase in taxation and debts (eg in the Peloponnese). Also, Nikos Theotokas emphasizes the context of the Ottoman Empire during the 18th century, a period that was decisive for internal reforms which led to rapid changes – mainly economic – that led to the creation of debt as well as to borrowing wealth by officials (both Muslims and Christians). It then discusses the trade networks controlled by Greeks and the role merchants played in changing the way the people of the time experienced the world. E.g. a decisive role was played by the presence of the French in the Ionian Islands, but also by the tendency of the traditional elites to send their children to study in the West. Thus, education is slowly shaping the concept of ‘Greekness’, especially in the ranks of the elites. Even during the revolution, the already existing imperial networks are ‘nationalized’. Then the event of the civil war of the revolution is mentioned, which had some class characteristics, but with a dominant local, traditional character of the elites of the Peloponnese who could not follow the modernizations of the revolution. The attempt to join the church members' network in the revolutionary networks of the Philiki is also mentioned, as well as the role of the Church in the revolution – some high-ranking members of the clergy participated in the revolutionary network of the Philiki Etaireia – while the Patriarchate did not have full supervision of the situation. Later on, the issue of the Russian network of the Philiki, such as Ioannis Kapodistrias and Alexandros Ypsilantis, is touched upon; the expectations for Russia's involvement in the revolution are mentioned as well. Another topic of discussion is the issue of the ‘men of arms’, the armatoles, who fought in the traditional way of war at a time when not only the meaning of war but also the way it was conducted was changing. All this is reflected in the civil conflicts of the revolution. A typical example of this transformation is the case of Karaiskakis. Finally, the case of Makrygiannis and his memoirs is mentioned; the case of Missolonghi as a ‘laboratory’ of modernity through the press of the revolution and the trials, that contributed to the transformation of the traditional subject into a modern one.
Κώστας Κωστής και Αριστείδης Χατζής συζητούν για την Ελληνική Επανάσταση
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 18: Aristides Hatzis with Kostas Kostis
Κώστας Κωστής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Kostas Kostis (National and Kapodistrian University of Athens)
"Τα κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας": Η διαμόρφωση του νεοελληνικού κράτους 18ος-21ος αιώνας
Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
Σελίμ Γ΄
Μαχμούτ Β΄
Πρόκριτοι
Οπλαρχηγοί
Επανάσταση του 1821
Danubian Principalities
Selim III
Mahmud II
Notables
Chieftains
1821 Greek revolution
19 Απριλίου 2022
19 April 2022
«Επόμενος φιλοξενούμενος του καθηγητή Αριστείδη Χατζή στο μηνιαίο podcast του ΚΕΦίΜ ο ιστορικός Κώστας Κωστής.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στη σελίδα του ΚΕΦίΜ στο YouTube.
In the 17th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts historian Kostas Kostis. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση ξεκινάει με κεντρικό θέμα τις απαρχές της επανάστασης με την πρώτη εξέγερση υπό την ηγεσία του Αλέξανδρου Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ένα γεγονός που σύμφωνα με τον καλεσμένο ομιλητή έδωσε έναν ιδιαίτερο, Φαναριώτικο ίσως, χαρακτήρα στην επανάσταση, σε αντίθεση με τη δεύτερη που έλαβε χώρα στην Πελοπόννησο και είχε πιο ελληνικά χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, συζητείται η άποψη του Κώστα Κωστή, ότι η επανάσταση δεν επηρεάστηκε από το Διαφωτισμό, αλλά ότι για την εύρεση των αιτιών που οδήγησαν στην Επανάσταση του 1821 θα ήταν πιο ορθό να εξεταστεί το Οθωμανικό πλαίσιο της εποχής και οι συνθήκες που επικρατούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και τις διεθνείς εξελίξεις. Για παράδειγμα αναφέρει τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες εκσυγχρονισμού των σουλτάνων Σελίμ Γ και Μαχμούτ B, όπως την προσπάθεια για την ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας έναντι των τοπαρχών αλλά και τον αποκλεισμό των Γενιτσάρων από την εξουσία, όπως και τον πόλεμο των Οθωμανών με το Ιράν και τις εσωτερικές αναταραχές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία λόγω εξεγέρσεων. Ακόμα αναφέρθηκε η υποτίμηση της Φιλικής Εταιρείας από την Οθωμανική διοίκηση ως απειλή αλλά και για τους λόγους που οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου και οι οπλαρχηγοί της Στερεάς Ελλάδας προσχώρησαν στη Φιλική Εταιρεία. Επιπλέον, ο ομιλητής θεωρεί ότι η χρησιμοποίηση της νεωτερικότητας, πχ του Διαφωτισμού, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης ήταν αποτέλεσμα της υιοθέτησής της από τις ελίτ. Αντιθέτως, τονίστηκε ότι δεν γνωρίζουμε τις πεποιθήσεις των χαμηλότερων στρωμάτων που συμμετείχαν στην επανάσταση, καθώς το ζήτημα δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς. Ωστόσο, κρίνει πως οι φιλελεύθεροι θεσμοί που δημιουργήθηκαν στην επανάσταση επηρέασαν την πολιτική κατεύθυνση του ελληνικού κράτους. Άλλα θέματα που συζητήθηκαν ήταν ο ρόλος του Όθωνα ως συνεκτικού κρίκου ανάμεσα στις ομάδες που διεκδικούσαν την εξουσία, η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στην επανάσταση και πώς άλλαξαν στάση υπέρ της Ελλάδας, η εποχή των επαναστάσεων – ο ομιλητής θεωρεί ότι υπάρχει εποχή των επαναστάσεων αλλά κάθε επανάσταση είναι μοναδική, επομένως εν προκειμένω για την ελληνική περίπτωση πρέπει να δούμε τις εσωτερικές διεργασίες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
The discussion starts with the beginnings of the revolution with the first rebellion under the leadership of Alexander Ypsilantis in the Danubian Principalities, an event which according to the guest speaker gave a special, perhaps Phanariot, character to the revolution, in contrast to the second one which took place in the Peloponnese and had more Greek characteristics. Next, the opinion of Kostas Kostis is discussed, that the revolution was not influenced by the Enlightenment, but that in order to find the causes that led to the Revolution of 1821 it would be more correct to examine the Ottoman context of the time and the conditions that prevailed in the Ottoman Empire as well as in the international developments of the time. For example, he mentions the attempts made by the Sultans Selim III and Mahmud II to modernize the Ottoman Empire, such as the effort to strengthen the central authority over the local pashas but also the exclusion of the Janissaries from power, as well as the Ottoman war with Iran and the internal disturbances in the Ottoman Empire due to rebellions. The underestimation of the Phiiliki Etaireia by the Ottoman administration as a threat was also mentioned, as well as the reasons why the notables of the Peloponnese and the warlords of Central Greece joined the Philiki Etaireia. Furthermore, the speaker believes that the use of modernity’s terms, eg the Enlightenment, during the Revolution was a result of its adoption by the elites. On the contrary, it was emphasized that we do not know the beliefs of the lower classes who participated in the revolution (it has not been sufficiently researched). However, he judges that the liberal institutions created in the revolution influenced the political direction of the Greek state. Other topics discussed include king Otto's role as a cohesive link for the Greek state between the groups that claimed power, the attitude of the Great Powers towards the revolution and how they changed their attitude in favor of Greece, the age of revolution – the speaker believes that there was an age of revolution but each revolution is unique, so regarding the Greek case we must look at the internal processes of the Ottoman Empire to pin point its origins.
Κωνσταντίνα Μπότσιου και Σωτήρης Ριζάς συζητούν με τον Αριστείδη Χατζή για την Ελληνική Επανάσταση
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 17: Aristides Hatzis with Konstantina Botsiou and Sotiris Rizas
Κωνσταντίνα Μπότσιου (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Σωτήρης Ριζάς (Ακαδημία Αθηνών)
Konstantina Botsiou (University of the Peloponnese)
Sotiris Rizas (Academy of Athens)
Διπλωματία
Ανατολικό Ζήτημα
Πολιτικοί θεσμοί
Μοναρχία
Diplomacy
Eastern Question
Political institutions
Monarchy
09 Μαρτίου 2022
09 March 2022
«H Καθηγήτρια Πολιτικής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Κωνσταντίνα Μπότσιου και ο Διευθυντής Ερευνών και Διευθύνων του Κέντρου Έρευνας της Ιστορίας του Νεώτερου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, Σωτήρης Ριζάς, είναι οι επόμενοι καλεσμένοι του καθηγητή Αριστείδη Χατζή στο #podcast του ΚΕΦίΜ "200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση". Οι καλεσμένοι του podcast, Κωνσταντίνα Μπότσιου και Σωτήρης Ριζάς έχουν επιμεληθεί το συλλογικό έργο: «1821: Από την Επανάσταση στο κράτος» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2021.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στη σελίδα του ΚΕΦίΜ στο YouTube.
In the 17th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Konstantina Botsiou, professor of political history and international relations at the University of Piraeus, and Sotiris Rizas, director of research at the research centre for medieval and modern Hellenism of the Academy of Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αντικείμενο της συζήτησης αποτελεί ο συλλογικός τόμος που επιμελήθηκαν οι δύο καλεσμένοι με τίτλο «1821: Από την Επανάσταση στο κράτος». Έτσι η συζήτηση επικεντρώθηκε γύρω από την θέσπιση του ελληνικού κράτους, τις προσδοκίες της επανάστασης που επετεύχθησαν (όπως η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους) αλλά και αυτές που διαψεύστηκαν (η έκταση του κράτους) με αποτέλεσμα την επικράτηση της Μεγάλης Ιδέας από το 19ο αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ου. Επιπλέον, ένα ακόμα θέμα που αναλύεται είναι η εμπλοκή των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ανατολικό Ζήτημα γενικότερα, αλλά και συγκεκριμένα στον ελληνικό μεγαλοϊδεατισμό και στα εδαφικά κέρδη που αποκόμισε το ελληνικό κράτος μέσω της διπλωματίας στο χώρο των Βαλκανίων. Ακόμα συζητείται το ζήτημα της ελληνικής ιθαγένειας και πώς άλλαξε το περιεχόμενο του όρου κατά τη διάρκεια του 19ου και στον 20ό αιώνα. Επιπλέον, αναφέρονται οι θεσμικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο ελληνικό κράτος, οι οποίες αφενός είχαν φιλελεύθερο και κοινοβουλευτικό χαρακτήρα, αφετέρου, έντονο το στοιχείο του ελέγχου της αντιπροσώπευσης στη Βουλή από την πλευρά της (πολιτικής) ελίτ, ιδιαίτερα την εποχή της μοναρχίας. Πιο συγκεκριμένα, αναλύεται η σχέση κοινοβουλευτισμού και μοναρχίας στην Ελλάδα. Τέλος, αναφέρονται η καθυστέρηση της εμφάνισης του σοσιαλισμού στην Ελλάδα, η σχέση φιλελευθερισμού και εθνικισμού, οι διάφορες εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις στο ελληνικό κράτος αλλά και την οργάνωση του στρατού και οι πολεμικές προετοιμασίες κατά την περίοδο των πολέμων.
The subject of the discussion is the collective volume which was edited by the two guests entitled "1821: From the Revolution to the State". Thus the conversation revolved around the establishment of the Greek state, the expectations of the revolution that were achieved (such as the creation of an independent state) but also those that were denied (the state’s size) resulting in the prevalence of the Great Idea from the 19th century until the beginning of the 20th. In addition, another issue that is analyzed is the involvement of the Great Powers in the Eastern Question in general, and in particular to the Greek Great Idea and the territorial gains in the Balkans which were achieved by the Greek state through diplomacy. The issue of Greek citizenship is discussed as well, and how the content of the term changed during the 19th and 20th centuries. In addition, the institutional changes carried out in the Greek state are mentioned, which, on the one hand had a liberal and parliamentary character, on the other hand, however, with a strong element of control of the representation in Parliament by the (political) elite, especially during the era of the monarchs. More specifically, the relationship between parliamentarism and monarchy in Greece is analyzed. Finally, other topics include the delay in the appearance of socialism in Greece, the relationship between liberalism and nationalism, the various modernizing reforms in the Greek state, as well as the organization of the army and the war preparations during the war period.
Τα οικονομικά του ’21
The economics of 1821
Τα Οικονομικά της Επανάστασης
The economics of the Revolution
Κατερίνα Μπρέγιαννη (Ακαδημία Αθηνών)
Αντώνης Αντωνίου (Δρ. Οικονομικής Iστορίας)
Νίκος Κανελλόπουλος (Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων)
Νίκος Τόμπρος (Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων)
Νικόλαος Βαρσακέλης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Γιάννης Μηλιός (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
Λευτέρης Τσουλφίδης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Ναπολέων Μαραβέγιας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ekaterini Bregianni (Academy of Athens)
Antonis Antoniou (PhD Economic history)
Nikolaos Kanellopoulos (Hellenic Army Academy)
Nicholas Tombros (Hellenic Army Academy)
Nikos Varsakelis (Aristotle University of Thessaloniki)
John Milios (National Technical University of Athens)
Lefteris Tsoulfidis (University of Macedonia)
Napoleon Maravegias (National and Kapodistrian University of Athens)
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Department of Economics, Aristotle University of Thessaloniki
Δάνεια της επαναστάσης του 1821
Φιλανθρωπία
Δωρεές
Loans of the 1821 Greek revolution
Charity
Donations
12 Νοεμβρίου 2021
12 November 2021
«Η Επανάσταση του 1821 και ο απελευθερωτικός αγώνας του ελληνικού λαού είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της Ελληνικής ιστορίας. Οδήγησε στην ίδρυση του Ελληνικού κράτους και προκάλεσε το κίνημα του Φιλελληνισμού. Ποια ήταν όμως “Τα Οικονομικά της Επανάστασης” ώστε ο επαναστατημένος λαός να καταφέρει να οργανωθεί και να συντηρηθεί; Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821, καθηγητές, υποψήφιοι διδάκτορες αλλά και προπτυχιακοί φοιτητές του τμήματος, θα παρουσιάσουν την “Οικονομική πλευρά της Επανάστασης”. Σημαντικό ρόλο εκείνη την περίοδο για την ενίσχυση των προσπαθειών της Φιλικής Εταιρείας έπαιξαν οι φιλανθρωπικές εκδηλώσεις και προσφορές πλουσίων Ελλήνων. Ταυτόχρονα, ένα μέρος των αναγκών για τις πολεμικές δαπάνες καλύφθηκε από οικειοθελείς εισφορές και αργότερα από εσωτερικό και εξωτερικό δανεισμό. Τα οικονομικά δεδομένα εκείνης της περιόδου δεν είναι ιδιαίτερα ακριβή λόγω έλλειψης τακτικής καταγραφής, όμως αξίζει να επικεντρωθούμε και να αναζητήσουμε τις οικονομικές πτυχές από τη σύσταση του Ελληνικού κράτους, και τη σχέση του με τον εξωτερικό δανεισμό, ο οποίος μέχρι και σήμερα είναι το πρωτεύον ζήτημα που επηρεάζει την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Η εκδήλωση εντάσσεται στις δράσεις του ΑΠΘ για το επετειακό έτος 2021, 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
"The 1821 Revolution and the struggle for the liberation of the Greek people is one of the most important events in Greek history. It led to the establishment of the Greek state and triggered the movement of philhellenism. But what were the “Economics of the Revolution” so that the revolutionary people could organise and maintain themselves? During the event of the Department of Economics of the Aristotle University of Thessaloniki on the occasion of the bicentennial since the 1821 Revolution, professors, doctoral candidates and undergraduate students of the department, will speak on the “Economic aspects of the Revolution”. The charitable events and donations of wealthy Greeks played an important role in that period for the strengthening of the efforts of the Philiki Etaireia. At the same time, part of the needs for the war expenses were covered by voluntary contributions and later by internal and external loans. The economic data of that period is not very accurate due to lack of regular recording, but it is worth focusing and looking for the economic aspects of the establishment of the Greek state, and its relationship with foreign lending, which to this day is the primary issue affecting the economic development of the country." The event is part of the activities of the Aristotle University of Thessaloniki for the bicentenary anniversary year 2021. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αναφορά Δημιουργού – Παρόμοια Διανομή 4.0 (CC-BY-SA)
BY-SA Attribution-ShareAlike
Σκεφτόμαστε το 21
Thinking about (18)21
Αλέξης Πολίτης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Δημήτρης Πολυχρονάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Alexis Politis (University of Crete)
Dimitris Polychronakis (University of Crete)
Φιλοσοφική Σχολή - Πανεπιστήμιο Κρήτης
Faculty of Philosophy, University of Crete
Κρήτη
Οθωμανικές αρχές
Crete
Ottoman authorities
24 Μαρτίου 2021
14 March 2021
«Την Τετάρτη 24 Μαρτίου 2021, ώρα 6.00-8.00 μ.μ., πραγματοποιείται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, με οργανώτρια τη Φιλοσοφική Σχολή, διαδικτυακή εκδήλωση για την επέτειο των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, υπό τον τίτλο «Σκεφτόμαστε το ’21». Συμμετέχουν πέντε επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κρήτης με ειδίκευση στα θέματα της Επανάστασης, οι Ελευθερία Ζέη, Ηλίας Κολοβός, Αλέξης Πολίτης, Δημήτρης Πολυχρονάκης και Παναγιώτης Στάθης. Την εκδήλωση συντονίζει και προλογίζει η Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής Αγγέλα Καστρινάκη. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Γ. Μ. Κοντάκης.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης.
The University of Crete hosts an online event to mark the bicentenary of the Greek Revolution, under the title “Thinking about (18)21”. Five specialists in the revolution from the university participate: Eleftheria Zei, Elias Kolovos, Alexis Politis, Dimitris Polychronakis and Panagiotis Stathis. (Edited and translated description from organiser’s website)
Οι τίτλοι των εισηγήσεων που πραγματοποιήθηκαν είναι οι εξής: • «Ο Φιλελληνισμός και η νεοελληνική λογοτεχνία» (Αλέξης Πολίτης). • «Κλέφτες και αρματολοί: όψεις της συμμετοχής τους στην Επανάσταση του 1821» (Παναγιώτης Στάθης). • «‘Η φυλακή της ελευθερίας’: Ο Κοραής και η Ελληνική Επανάσταση», (Δημήτρης Πολυχρονάκης). • «Οι κόσμοι του κρητικού 1821 και ο Καλλίνικος Κριτοβουλίδης», (Ελευθερία Ζέη), Επίκουρη καθηγήτρια. • «Η οργή του σουλτάνου: πως σκέφτηκε ο ‘Άλλος’ το 1821», (Ηλίας Κολοβός).
The titles of the lectures were the following: • “Philhellenism and modern Greek literature” (Alexis Politis). • “Klephts and armatoles: aspects of their participation in the Revolution of 1821” (Panagiotis Stathis). • “‘The prison of freedom’: Korais and the Greek Revolution”, (Dimitris Polychronakis). • “The worlds of the Cretan 1821 and Kallinikos Kritovoulidis”, (Eleftheria Zei). • “The wrath of the sultan: how the 'Other' perceived 1821”, (Elias Kolovos).
Τα διακόσια χρόνια του ελληνικού κράτους: Απολογισμοί και προοπτικές
The two hundred years of the Greek state: Reviews and prospects
Ευάνθης Χατζηβασιλείου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μιχάλης Πικραμμένος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ιωάννης Υφαντόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κατερίνα Γαρδίκα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αντώνης Μακρυδημήτρης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Θάνος Βερέμης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μιχάλης Ψαλιδόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χαράλαμπος Μπαμπούνης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Evanthis Hatzivassiliou (National and Kapodistrian University of Athens)
Michael Pikrammenos (Aristotle University of Thessaloniki)
John Yfantopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Katerina Gardikas (National and Kapodistrian University of Athens)
Antonis Makrydimitris (National and Kapodistrian University of Athens)
Thanos Veremis (National and Kapodistrian University of Athens)
Michalis Psalidopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Charalambos Babounis (National and Kapodistrian University of Athens)
Τράπεζα Πειραιώς
Piraeus Bank
Δικαιοσύνη
Πολιτισμός
Δημόσια διοίκηση
Στρατός
Constitutionalism
Justice
Culture
Public administration
Army
Social welfare
16 Δεκεμβρίου 2021 - 09 Ιουνίου 2022
16 December 2021-9 June 2022
«Συμμετέχοντας στον εορτασμό για την επέτειο των διακοσίων χρόνων από την Επανάσταση του 1821, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών προγραμμάτισε τη διοργάνωση κύκλου ημερίδων με αντικείμενο Τα διακόσια χρόνια του ελληνικού κράτους. Με αφετηρία τη σκέψη ότι η νεότερη Ελλάδα ιδρύθηκε κυριολεκτικά εκ του μηδενός, οι ημερίδες αυτές, τις οποίες ανέλαβαν να συντονίσουν πανεπιστημιακοί των αντίστοιχων ειδικοτήτων, αποσκοπούν στην ανάδειξη, πέρα από την ατομική συμβολή συγκεκριμένων προσωπικοτήτων, της θεσμικής διάστασης της κρατικής δράσης στα επί μέρους πεδία που θα εξεταστούν. Και τούτο, για να αποτιμηθεί η επίδοση του νεοελληνικού κράτους σε αυτά -αυτοτελώς αλλά και συγκριτικά με άλλα κράτη ανάλογου επιπέδου ανάπτυξης- και για να συναχθούν, με επιστημονικά κριτήρια, γενικότερα συμπεράσματα, που να συμβάλλουν στην κεντρική επιδίωξη κάθε μεγάλης επετείου: την εθνική αυτογνωσία. Όλες οι ημερίδες θα διεξαχθούν στo Αμφιθέατρο “Άλκης Αργυριάδης” (κεντρικό κτήριο, Πανεπιστημίου 30), ημέρα Πέμπτη και σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα της καθεμιάς που θα ανακοινωθεί εν καιρώ. Προκρίθηκε το σχήμα των «ζωντανών» ημερίδων, το οποίο ευνοεί την βαθύτερη συζήτηση, που τόσο μας έχει λείψει στα χρόνια της πανδημίας. Με χρηματοδότηση της Τράπεζας Πειραιώς, ελπίζεται να εκδοθούν αντίστοιχα τομίδια, ώστε τα πορίσματα των ημερίδων να τεθούν στη διάθεση του ευρύτερου κοινού. 1. Πέμπτη 16.12.2021: Διπλωματική υπηρεσία και εξωτερική πολιτική (υπεύθυνος: Ευ. Χατζηβασιλείου, καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας) 2. Πέμπτη 13.1.2022: Οι περιπέτειες του ελληνικού κοινοβουλευτισμού (υπεύθυνος: Ν.Κ. Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής) 3. Πέμπτη 27.1.2022: Δικαιοσύνη και δικαστές (υπεύθυνος: Μιχ. Πικραμμένος, Αντιπρόεδρος του Σ.τ.Ε.) 4. Πέμπτη 10.2.2022: Πολιτισμός και πολιτιστική πολιτική (υπεύθυνη: Ά. Καρακατσούλη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών) 5. Πέμπτη 24.2.2022: Κοινωνικές ασφαλίσεις (υπεύθυνος: Ιω. Υφαντόπουλος, ομότιμος καθηγητής της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών) 6. Πέμπτη 10.3.2022: Διακόσια χρόνια δυτικής στροφής: Υγεία, κοινωνία, κράτος (υπεύθυνη: Κατερίνα Γαρδίκα, τ.αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας) 7. Πέμπτη 31.3.2022: Δημόσια διοίκηση: Δομές και άνθρωποι (υπεύθυνος: Αντ. Μακρυδημήτρης, καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης) 8. Πέμπτη 14.4.2022: Στρατός και αστυνομία (υπεύθυνοι: Θ. Βερέμης, ομότιμος καθηγητής της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών και Ευ. Χατζηβασιλείου, καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας) 9. Πέμπτη 12.5.2022: Ελληνική Οικονομία: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον (υπεύθυνος: Μιχ. Ψαλιδόπουλος, (ομότιμος καθηγητής της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών) 10. Πέμπτη 26.5.2022: Εκπαίδευση και εκπαιδευτική πολιτική (υπεύθυνοι: Β. Καραμανωλάκης αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Χ. Μπαμπούνης, ομότιμος καθηγητής της Σχολής Παιδαγωγικών Επιστημών) 11. Πέμπτη 9.6.2022: Συναγωγή γενικών συμπερασμάτων» Από την ανακοίνωση της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
To mark the bicentenary of the 1821 Revolution, the National and Kapodistrian University of Athens planned the organisation of a series of workshops on the 200 years of the Greek state. Starting from the thought that modern Greece was founded literally from scratch, these workshops, which were undertaken by academics of the respective specialisation, aim to highlight, in addition to the individual contribution of specific personalities, the institutional dimension of state action in the individual areas under examination. And this, in order to evaluate the performance of the modern Greek state in all these – independently but also in comparison with other countries of similar level of development – and to draw, with scientific criteria, general conclusions that contribute to the central pursuit of every great anniversary: national awareness. All the conferences will be held in the Alkis Argyriadis Amphitheatre, in the format of a “live” conference, which favours the deeper discussion, which was missed during the pandemic. It is hoped that corresponding volumes will be issued, so that the findings of the conferences will be made available to the general public. The themes of the workshops (and names of the workshop coordinators) are: 1. Diplomatic service and foreign policy (Evanthis Hatzivassiliou) 2. The Adventures of Greek Parliamentarism (Nikos Alivizatos) 3. Justice and judges (Michael Pikrammenos) 4. Culture and cultural policy (Anna Karakatsouli) 5. Social insurance (John Yfantopoulos) 6. Two hundred years of the western turn: Health, society, state (Katerina Gardikas) 7. Public administration: Structures and people (Antonis Makrydimitris) 8. Army and police (Thanos Veremis and Evanthis Hatzivassiliou) 9. Greek Economy: Past, Present and Future (Michalis Psalidopoulos) 10. Education and educational policy (Vangelis Karamanolakis and Charalambos Babounis) 11. General conclusions (Edited and translated description from organiser’s website)
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και ο Πολωνικός Φιλελληνισμός
The Greek War of Independence and Polish philhellenism
Faculty Artes Liberales, Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας
Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Αθήνα
Faculty Artes Liberales, University of Warsaw
Embassy of the Republic of Poland in Athens
Πολωνία
Τέχνη
Poland
Art
14 Οκτωβρίου 2021
14 October 2021
«Με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών-Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, σε συνεργασία με το Faculty Artes Liberales-Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, διοργανώνει Ημερίδα με θέμα τον Πολωνικό Φιλελληνισμό κατά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Η Ημερίδα, που θα διεξαχθεί στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών στις 14 Οκτωβρίου 2021, θα αναδείξει όψεις που σχετίζονται με τη συμμετοχή Πολωνών εθελοντών σε πολεμικά γεγονότα στην Ελλάδα, τον πολωνικό φιλελληνικό τύπο, την ανάδειξη της Ελληνικής Επανάστασης στην πολωνική λογοτεχνία και τέχνη, καθώς και τους ακαδημαϊκούς κύκλους που συνέδεαν τον ελληνικό αγώνα με το όραμα για την πολωνική ανεξαρτησία. Οργανωτική Επιτροπή: • Γιώργος Καρδαράς, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών/ΕΙΕ • Αλεξάνδρα Σφοίνη, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών/ΕΙΕ • Maria Kalinowska, Faculty Artes Liberales/Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας Η Ημερίδα για την Ελληνική Επανάσταση και τον Πολωνικό Φιλελληνισμό τελεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Αθήνα.» Από την περιγραφή της ημερίδας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΙΕ.
On the occasion of the bicentenary of the Greek Revolution, the Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation, in collaboration with the Faculty Artes Liberales-University of Warsaw, hosts a conference on Polish philhellenism during the struggle for independence. The conference, which will be held at the National Hellenic Research Foundation, will highlight aspects related to the participation of Polish volunteers in war events in Greece, the Polish philhellenic press, the prominence of the Greek Revolution in Polish literature and art, as well as the academic circles that connected the Greek struggle with the vision of Polish independence. Organizing committee: Giorgos Kardaras, Institute of Historical Research, NHRF; Alexandra Sfoini, Institute of Historical Research, NHRF; Maria Kalinowska, Faculty Artes Liberales/University of Warsaw. The conference is under the auspices of the Embassy of the Polish Republic in Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ελληνική Επανάσταση, Εκπαίδευση και Συλλογική Μνήμη. Μεταμορφώσεις της σχολικής και της δημόσιας ιστορίας
The Greek Revolution, education and collective memory: Transformations of school and public history
Joep Leersse (Πανεπιστήμο του Άμστερνταμ)
Mirela Murgescu (Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου)
Irena Stefoska (Πανεπιστήμιο Σκοπίων)
Παύλος M. Παύλου (Διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας)
Κώστας Λάππας (Ακαδημία Αθηνών)
Μάριος Λιβιεράτος (Φιλόλογος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης )
Αγγελος Παληκίδης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Βασιλική Σακκά (Πρόεδρος του Ομίλου για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα )
Δώρα Μαρκάτου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Δημήτριος Παυλόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γεωργία Αντωνοπούλου (Διευθύντρια Ιστορικού Αρχείου Δήμου Αθηναίων)
Μιχαήλ Γιοχάλας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γιάννης Κόκκωνας (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Παναγιώτης Στάθης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Ελένη Κούκη (Διδάκτωρ, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Joep Leersse (University of Amsterdam)
Mirela Murgescu (University of Bucharest)
Irena Stefoska (University of Skopje)
Esra Özsüer (İstanbul University)
Pavlos M. Pavlou (PhD, Modern and Contemporary History)
Costas Lappas (Academy of Athens)
Marios Livieratos (Philologist in secondary education)
Vassiliki Sakka (President of Association for History Education in Greece)
Dora Markatou (University of Ioannina)
Dimitris Pavlopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Georgia Antonopoulou (Art Historian PhD, Head Manager of the Athens Municipal Historical Archives)
Michael Giochalas (National and Kapodistrian University of Athens)
Yannis Kokkonas (Ionian University)
Panagiotis Stathis (University of Crete)
Eleni Kouki (PhD, Hellenic Open University)
Ίδρυμα Λαμπράκη
Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας - Πάντειο Πανεπιστήμιο
Όμιλος για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα (Ο.Ι.Ε.Ε.)
Lambrakis Foundation
Department of Political Science and History - Panteion University
Association for History Education in Greece
Δημόσια ιστορία
Public history
18 Φεβρουαρίου 2021-19 Φεβρουαρίου 2021
18-19 February 2021
«Το Συνέδριο, μεταξύ άλλων, θα ασχοληθεί με τα σχολεία, τους δασκάλους και τις διδακτικές μεθόδους στην Ελληνική Επανάσταση, καθώς και τη διδασκαλία της Ελληνικής Επανάστασης στο ελληνικό σχολείο. Ο στόχος του Συνεδρίου είναι τριπλός: (α) να διερευνήσει τις προεπαναστατικές μορφές της εκπαίδευσης καθώς και τη συγκρότηση των πρώτων εκπαιδευτικών θεσμών στη διάρκεια του Αγώνα και της καποδιστριακής περιόδου, (β) να παρακολουθήσει τους τρόπους με τους οποίους η Ελληνική Επανάσταση διδάχτηκε στο ελληνικό σχολείο (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση) από το 1834 μέχρι σήμερα και (γ) να διερευνήσει τις ποικίλες μορφές που πήρε η μνήμη της Επανάστασης στη δημόσια ιστορία.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The conference addresses, among others, schools, teachers and educational methods during the Greek Revolution, and teaching about the revolution at Greek schools. The aim of the conference is threefold: (a) to investigate the forms of education before the revolution and the formation of the first educational institutions during the struggle and in Kapodistrias era, (b) to observe the ways in which the Greek Revolution has been taught at the Greek schools (primary and secondary education) since 1834 and (c) to investigate the various forms that the memory of the revolution has taken in public history. (Edited and translated description from organiser’s website)
1821-2021: 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση
1821-2021: 200 years since the Greek Revolution
Πασχάλης Κιτρομηλίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Νίκος Ανδριώτης (Ιστορικός)
Roderick Beaton (Kingʼs College London)
Jacques Bouchard (Université de Montréal)
Μαρία Δημητριάδου (Μουσείο Μπενάκη)
Έλλη Δρούλια (Διευθύντρια της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων)
Παναγιώτης Ελ Γκεντί (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, EIE)
Ιωάννης Α. Ηλιάδης (Βυζαντινολόγος-Ιστορικός Τέχνης, Διευθυντής Βυζαντινού Μουσείου και Πινακοθήκης Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ (Λευκωσία))
Ιωάννης Π. Θεοχαρίδης (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Χαρίτων Καρανάσιος (Ακαδημία Αθηνών)
Βίκυ (Βάγια) Καραΐσκου (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Δημήτριος Μ. Κοντογεώργης (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Στάθης Κουτρουβίδης (Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων)
Κωνσταντίνος Μαράς (Kulturwissenschaftliches Institut)
Μιχάλης Ν. Μιχαήλ (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Παναγιώτης Μιχαηλάρης (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Σίμος Μποζίκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Ανδρέας Νανάκης (Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Βασίλης Παναγιωτόπουλος (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, EIE)
Πέτρος Παπαπολυβίου (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Προκόπιος Παυλόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Τάσος Σακελλαρόπουλος (Μουσείο Μπενάκη)
Ιωάννης Στριμπής (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Άννα Ταμπάκη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γιώργος Τόλιας (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Σπυρίδων Φλογαΐτης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ιωάννης Κ. Χασιώτης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Μαρία-Χριστίνα Χατζηιωάννου (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Νικήτας Ε. Χατζημιχαήλ (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο)
Paschalis Kitromilides (National and Kapodistrian University of Athens)
Eleni Angelomatis-Tsougarakis (Ionian University)
Nikos Andriotis (Historian)
Maria Dimitriadou (Benaki Museum)
Elli Droulia (Manager of the Library of the Hellenic Parliament)
Panagiotis El Gedi (National and Kapodistrian University of Athens, Institute of Historical Research, NHRF)
Ioannis A. Iliadis (Byzantinist-Art Historian, Director of the Byzantine Museum and the Art Gallery of the Archbishop Makarios III Foundation)
Constantin Irodotou (National and Kapodistrian University of Athens)
Ioannis P. Theocharides (University of Cyprus)
Chariton Karanasios (Academy of Athens)
Vicky (Vayia) Karaiskou (Open University of Cyprus)
Dimitrios Kontogeorgis (University of Cyprus)
Stathis Koutrouvidis (Library of the Hellenic Parliament)
Kostas Maras (Kulturwissenschaftliches Institut)
Michalis N. Michael (University of Cyprus)
Panagiotis Michailaris (Institute of Historical Research, NHRF)
Simos Bozikis (Ionian University)
Andreas Nanakis (Metropolitan Bishop of Arkalochori, Aristotle University of Thessaloniki)
Vassilis Panagiotopoulos (Institute of Historical Research, NHRF)
Petros Papapolyviou (University of Cyprus)
Prokopios Pavlopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Tasos Sakellaropoulos (Benaki Museum)
Ioannis Stribis (University of the Aegean)
Anna Tabaki (National and Kapodistrian University of Athens)
George Tolias (Institute of Historical Research, NHRF)
Spyridon Flogaitis (National and Kapodistrian University of Athens)
Ioannis Hassiotis (Aristotle University of Thessaloniki)
Maria Christina Chatziioannou (Institute of Historical Research, NHRF)
Nikitas E. Chatzimihail (University of Cyprus)
Julia Chatzipanagioti-Sangmeister (University of Cyprus)
Charalampos G. Chotzakoglou (Hellenic Open University)
Πανεπιστήμιο Κύπρου
University of Cyprus
Κύπρος
Γυναίκες της επανάστασης του 1821
Πρόσφυγες
Ναυτικό
Πολιτική σκέψη
Cyprus
Women of the 1821 Greek revolution
Refugees
Navy
Political thought
03 Μαρτίου 2021 - 15 Δεκεμβρίου 2021
03 March 2021 - 15 December 2021
The lecture series entitled “1821-2021 200 years since the Greek Revolution” ran from March to December 2021 at the University of Cyprus in order to commemorate the bicentenary of the 1821 Greek Revolution. The programme of talks was March 3 Paschalis M. Kitromilides: “Enlightenment and Revolution” March 10 Alexis Politis: “Literature in the years of the Revolution” Panagiotis Michailaris: “Philiki Etaireia: from the founding of Odessa (1814) to the eruption of Morea (1821) ” Dimitrios M. Kontogeorgis: “The Philiki Etaireia and the Balkan peoples. Plans, achievements and failures” Julia Hatzipanagioti-Sangmeister: “Freemasonry and the Greek Revolution of 1821: bourgeois publicity, social ideas, revolutionary action” March 24 Prokopis Pavlopoulos: “Aspects of the course of the Greek nation: roots and perspectives” March 31 Ioannis P. Theocharidis: “Cyprus and 1821” Constantin Irodotou: “The route of the Cypriot Hatzi-Petrakis: Greek Revolution and philhellenic networks” Petros Papapolyviou: “Cypriot fighters in 1821: An assessment” Michalis N. Michael: “An Ottoman power in the midst of a revolution” April 7 Chariton Karanasios: “Church and education from the Fall of Constantinople to the Revolution” Dimitris Stamatopoulos: “The Greek revolution and the transformations of the Roman millet in the decade 1821-1830” Andreas Nanakis: “From Church leading nations to the nations of the Balkans” April 14 Eleni Angelomatis-Tsougarakis: “Heroines and victims: women in the Greek Revolution” Anna Tabaki: “The emergence of female scholarship” April 21 Ioannis Stribis: “Loans and international law” Maria-Christina Chatziioannou: “The loans of the Greek Revolution: intermediaries and international lending in the early 19th century” Simos Bozikis: “Public economy and the formation of a state in 1821” May 12 Nikos Andriotis: “Refugees in the liberated areas during the Revolution of 1821: coexistence, confrontation, integration” Gelina Harlaftis: “The Struggle at sea and the Greek maritime centres” May 19 1821-2021: Research, exhibitions, activities Ioannis Iliadis: “Naples, Cyprus and the Greek National Renaissance” (Society of Cypriot Studies) Tasos Sakellaropoulos and Maria Dimitriadou: “The anniversary exhibition ‘1821 before and after’” (Benaki Museum) May 26 1821-2021: Research, exhibitions, activity Charalambos G. Hotzakoglou: “Testimonies for 1821 in Cyprus from Greek and foreign archives” (Society of Cypriot Studies) Nassia Yakovaki: “Typoscopio 1821: building an open access tool. Initiative for systematic indexing of newspapers in the Greek Revolution” and “Philiki Etaireia. Documentation issues” (Department of Political Science and Public Administration, NKUA) October 6 Elli Droulia: “The information technology of 1821: Press, typography, news” Jacques Bouchard: “Georgios Tertsetis and the memoir” Stathis Koutrouvides: “What do family archives reveal about people's actions during the Revolution? October 13 Charalampos G. Chotzakoglou: “Painting Cypriot images for revolutionary flintlocks” Dora Markatos: “Commemorating the Greek Revolution, 1821-1930: Heroes, monuments and national identity” Vicky (Vayia) Karaiskou: vCyprus: places of memory-places of art: narratives of 1821 heroes” October 20 Roderick Beaton: “Lord Byron at Messolonghi: the political significance of his contribution to the Greek Struggle” Konstantinos Maras: “Building Europe from below: the movement of philhellenic associations as an early form of European unification” October 27 George Tolias: “The shape of Philhellenism Alexandra Sfoini: “The philhellenic press during the Revolution of 1821: types of publications and scope of the phenomenon” Panagiotis El Gedi: “Digital Atlas of Philhellenism: An attempt to map the routes of the philhellenes in revolutionary Greece (1821-1833) ” November 3 Spyridon Flogaitis: “Political thought, Constitutions and Revolution” Nikitas Chatzimihail: “The Greek Revolution and the paradigm shift in legal thought” Christos Loukos: “Ioannis Kapodistrias’ life and work: a historical approach” Yannis Kokkonas: “A look at the selection, training and evaluation of teachers during the Kapodistrias’ period” December 1 The Greek Revolution of 1821, an assessment Discussion: Prokopios Pavlopoulos, Spyridon Flogaitis December 15 The Greek Revolution of 1821, an assessment Discussion: Paschalis M. Kitromilides, Vassilis Panagiotopoulos, Ioannis K. Hasiotis. (Edited and translated description from organiser’s website)
The lecture series entitled "1821-2021 200 years since the Greek Revolution" took place from March to December 2021 at the University of Cyprus in order to commemorate the bicentenary of the Greek Revolution of 1821. Here is the complete program, as it was published on University of Cyprus' website: “March 3 Paschalis M. Kitromelides: Enlightenment and Revolution 10 Alexis Politis: Literature in the years of the Revolution Panagiotis Michailaris: Philiki Etaireia: from the founding of Odessa (1814), to the eruption of Morea (1821) Dimitrios M. Kontogeorgis: The Philiki Etaireia and the Balkan peoples. Plans, achievements and failures Julia Hatzipanagioti-Sangmeister: Freemasonry and the Greek Revolution of 1821: bourgeois publicity, social ideas, revolutionary action 24 Prokopis Pavlopoulos: Aspects of the course of the Greek nation: roots and perspectives 31 Ioannis P. Theocharidis: Cyprus and 1821 Constantin Irodotou: The route of the Cypriot Hatzi-Petrakis: Greek Revolution and philhellenic networks Petros Papapolyviou: Cypriot fighters in 1821: An assessment Michalis N. Michael: An Ottoman power in the midst of a revolution April 7 Chariton Karanasios: Church and education from the Fall of Constantinople to the Revolution Dimitris Stamatopoulos: The Greek revolution and the transformations of the Roman millet in the decade 1821-1830 Andreas Nanakis: From Church leading nations to the nations of the Balkans 14 Eleni Angelomatis-Tsougarakis: Heroines and victims: women in the Greek Revolution Anna Tabaki: The emergence of female scholarship 21 Ioannis Stribis: Loans and International Law Maria-Christina Chatziioannou: The loans of the Greek Revolution: intermediaries and international lending in the early 19th century Simos Bozikis: Public economy and the formation of a state in 1821 May 12 Nikos Andriotis: Refugees in the liberated areas during the Revolution of 1821: coexistence, confrontation, integration Gelina Harlaftis: The Struggle at sea and the Greek maritime centers 19 1821-2021: research, exhibitions, activities Ioannis Iliadis: ‘Naples, Cyprus and the Greek National Renaissance’ (Society of Cypriot Studies) Tasos Sakellaropoulos – Maria Dimitriadou: The anniversary exhibition ‘1821 before and after’ (Benaki Museum) 26 1821-2021: research, exhibitions, activity Charalambos G. Hotzakoglou: ‘Testimonies for 1821 in Cyprus from Greek and foreign archives’ (Society of Cypriot Studies) Nassia Yakovaki: ‘Typoscopio 1821: building an open access tool. Initiative for systematic indexing of newspapers in the Greek Revolution’ ❧ ‘Philiki Etaireia. Documentation issues’ (Department of Political Science and Public Administration, NKUA) October 6 Elli Droulia: The Information Technology of 1821: Press, Typography, News Jacques Bouchard: Georgios Tertsetis and the Memoir Stathis Koutrouvides: What do family archives reveal about people's actions during the Revolution? 13 Charalampos G. Chotzakoglou: Painting Cypriot images for revolutionary flintlocks Dora Markatos: Commemorating the Greek Revolution, 1821-1930: Heroes, monuments and national identity Vicky (Vayia) Karaiskou: Cyprus: places of memory-places of art: narratives of 1821 heroes 20 Roderick Beaton: Lord Byron at Messolonghi: the political significance of his contribution to the Greek Struggle Konstantinos Maras: Building Europe from below: the movement of philhellenic associations as an early form of European unification 27 George Tolias: The shape of Philhellenism Alexandra Sfoini: The philhellenic press during the Revolution of 1821: types of publications and scope of the phenomenon Panagiotis El Gedi: Digital Atlas of Philhellenism: An attempt to map the routes of the philhellenes in revolutionary Greece (1821-1833) November 3 Spyridon Flogaitis: Political thought, Constitutions and Revolution Nikitas Chatzimihail: The Greek Revolution and the paradigm shift in legal thought Christos Loukos: Ioannis Kapodistrias’ life and work: a historical approach Yannis Kokkonas: A look at the selection, training and evaluation of teachers during the Kapodistrias’ period December 1 The Greek Revolution of 1821, an assessment Discussing: Prokopios Pavlopoulos, Spyridon Flogaitis 15 The Greek Revolution of 1821, an assessment Discussing: Paschalis M. Kitromelides, Vassilis Panagiotopoulos, Ioannis K. Hasiotis”.
Επανάσταση και Ελευθερία 1821-2021: η αρχή της σύγχρονης Ελλάδος
Revolution and freedom, 1821-2021: The beginning of modern Greece
Liberdade e Revolução 1821-2021: o Nascimento da Grécia Moderna
Ζωή Γαβριηλίδου (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Πηνελόπη Καμπάκη – Βουγιουκλή (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ελπίδα Βόγλη (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Γιάννης Παπαδόπουλος (Πανεπιστήμιο της Μπραζίλια)
Giselle Marques Camara (Federal University of Rio de Janeiro)
Maria Cecília de Miranda Nogueira Coelho (Federal University of Minas Gerais)
Erica Angliker (University of London)
Νικόλαος Μαυρέλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Σπύρος Κιοσσές (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Αλκιβιάδης Δερβιτσιώτης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Κωνσταντίνος Μουρτοπάλλας (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Γιώργος Ν. Τζογόπουλος (CIFE)
Nicola Tingas
Γιάννης Πετρόπουλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ευστάθιος Τσότσος (Pontifical Catholic University of Paraná)
Taki Athanassios Cordas (University of Sao Paulo)
Zoe Gavriilidou (Democritus University of Thrace)
Penelope Kambakis-Vougiouklis (Democritus University of Thrace)
Elpida Vogli (Democritus University of Thrace)
Yiannis Papadopoulos (University of Brasilia)
Spyros Kiosses (Democritus University of Thrace)
Alkiviadis Dervitsiotis (Democritus University of Thrace)
Konstandinos Mourtopallas (Democritus University of Thrace)
George N. Tzogopoulos (CIFE)
Yiannis Petropoulos (Democritus University of Thrace)
Efstathios Tsotsos (Pontifical Catholic University of Paraná)
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Ινστιτούτο Γραμμάτων του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Ρίο ντε Τζανέιρο
Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μπραζίλια
Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Σάο Πάολο
Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος
Democritus University of Thrace
Institute of Letters at State University of Rio de Janeiro
Embassy of Greece in Brasilia
Consulate General of Greece in Sao Paulo
Hellenic Ministry of Foreign Affairs
Βραζιλία
Brazil
22 Μαρτίου 2021 - 25 Μαρτίου 2021
22-25 March 2021
«Το έτος 2021 συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση (1821), και την ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Λόγω της εγγύτητας της Ελληνικής Επανάστασης και της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της Βραζιλίας (1822), τα δύο έθνη μοιράζονται το ίδιο ιστορικό πλαίσιο συγκρότησης και εδραίωσης της πολιτικής και πολιτισμικής τους ταυτότητας. Στους τελευταίους δύο αιώνες, οι πορείες της Ελλάδος και της Βραζιλίας ως ανεξαρτήτων κρατών συναντήθηκαν, με αφετηρία μια διπλωματική σχέση σεβασμού και φιλίας και γόνιμες πολιτιστικές ανταλλαγές, που αξίζει να μείνουν ζωντανές στη μνήμη και των δύο λαών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μπραζίλια, το Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στο Σάο Πάολο και το Ινστιτούτο Γραμμάτων του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Ρίο ντε Τζανέιρο σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, προωθούν την εκδήλωση Liberdade e Revolução 1821-2021: o Nascimento da Grécia Moderna / Επανάσταση και Ελευθερία 1821-2021: Η αρχή της Σύγχρονης Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος και της ειδικής επιτροπής του εορτασμού της επετείου του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, Ελλάδα 2021 (greece2021.gr / ελλάδα 2021.gr). Η αναμνηστική αυτή εκδήλωση θα έχει ως στόχο, όχι μόνο να παρουσιάσει τα γεγονότα που σηματοδότησαν τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδος, αλλά, πάνω απ’ όλα, να αναδείξει, μέσω της συμμετοχής καλλιτεχνών και άλλων πνευματικών ανθρώπων, τη σχέση αμοιβαίας φιλίας και θαυμασμού που σφυρηλατήθηκε μεταξύ των δύο χωρών τα τελευταία διακόσια χρόνια. Στις εκδηλώσεις θα συμμετάσχουν μέλη της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας με ανακοινώσεις και πολιτιστικές παραγωγές που σχετίζονται με την ελληνική ταυτότητα. Οι ανακοινώσεις θα περιστρέφονται γύρω από τέσσερις θεματικές ενότητες / πυλώνες: (1º) ΤΟ 1821 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ – Η Επανάσταση του 1821 ως καταστατικό στοιχείο της ελληνικής ιστορίας, αλλά και ως ψηφίδα της παγκόσμιας ιστορίας: Η θεματολογία αυτή εξετάζει το πολιτικο-κοινωνικό πλαίσιο που οδήγησε στην Ελληνική Επανάσταση, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τους πρωταγωνιστές και τα γεγονότα του Αγώνα της Ανεξαρτησίας, αλλά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις συνεργάστηκαν για να εγγυηθούν την απελευθέρωσή της Ελλάδας. (2º) Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ 200 ΧΡΟΝΩΝ – Η Ελλάδα σήμερα, μετά από μια πορεία 200 χρόνων: στην ενότητα αυτή θα προβληθεί η ιστορική πορεία του ελληνικού έθνους τους τελευταίους δύο αιώνες. Θα εξεταστεί επίσης η δημιουργία των ελληνικών κοινοτήτων στη Βραζιλία, οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και τα αποτελέσματα αυτής της ευοίωνης πολιτιστικής συνάντησης. (3º) ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΥ ΑΦΗΝΟΥΝ ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ – Έλληνες που άφησαν το αποτύπωμά τους στον κόσμο τα τελευταία 200 χρόνια: Η θεματική αυτή εξετάζει τις προσωπικότητες οι οποίες διαμόρφωσαν την εικόνα της σύγχρονης Ελλάδας σε ολόκληρο τον κόσμο και το στίγμα της σε ένα μεγάλο εύρος ανθρώπινων δραστηριοτήτων (μουσική, αθλητισμός, καλές τέχνες, ιατρική, τεχνολογία, οικονομία, ανθρωπιστικές επιστήμες, πολιτική, κ.λπ). (4º) ΤΟ 2021 ΩΣ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ – Η θεματική αυτή έχει ως στόχο να μελετήσει τις δυνατότητες για την υλοποίηση των οραμάτων για την Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΔΠΘ.
The year 2021 marks the bicentenary of the 1821 Greek Revolution and the establishment of the modern Greek state. Due to the proximity of the Greek Revolution and the declaration of independence of Brazil (1822), the two nations share the same historical context for the formation and consolidation of their political and cultural identity. In the last two centuries, the paths of Greece and Brazil as independent states have met, starting from a diplomatic relationship of respect and friendship and fruitful cultural exchanges, which deserve to remain alive in the memory of both peoples. In this context, the Embassy of Greece in Brasilia, the Consulate General of Greece in São Paulo and the Institute of Letters of the State University of Rio de Janeiro in collaboration with the Democritus University of Thrace, organise the event Liberdade e Revolução 1821-2021: o Nascimento da Grécia Moderna / Revolution and Freedom 1821-2021: The beginning of modern Greece, under the auspices of the Hellenic Ministry of Foreign Affairs and the special committee of the celebration of the anniversary of the Struggle for Greek Independence, Greece 2021. This commemorative event aims not only to present the events that marked the modern history of Greece, but, above all, to highlight, through the participation of artists and other intellectual people, the relationship of mutual friendship and admiration that was forged between the two countries over the past 200 years. Members of the global academic community will participate in the events with announcements and cultural productions related to the Greek identity. The announcements will revolve around four thematic sections: 1. 1821 in Greece and the World: The 1821 Revolution as a statutory element of Greek history, but also as a mosaic of world history. This theme examines the political-social context that led to the Greek Revolution, taking into account not only the protagonists and the events of the War of Independence, but also the conditions under which the major European powers cooperated to guarantee the liberation of Greece. 2. Greece in the course of 200 years Greece: this section presents the historical progress of the Greek nation over the last two centuries The creation of the Greek communities in Brazil, the diplomatic relations between the two countries and the results of this auspicious cultural meeting point are also examined. 3. Greeks who left their mark on the world in the last 200 years: This theme examines the personalities who shaped the image of modern Greece in the whole world and its mark in a large range of human activities (music, sports, fine arts, medicine, technology, economics, humanities, politics, etc.). 4. 2021 as a window for the future Greece: this theme aims to study the possibilities for realising the visions for Greece in the coming decades. (Edited and translated description from organiser’s website)
Πορτογαλικά
Portuguese
Προσδίδοντας LGTBQ χαρακτηριστικά στην Ελληνική Επανάσταση
Queering the Greek Revolution
Νικόλας Π. Κακκούφα (Columbia University)
Nikolas P. Kakkoufa (Columbia University)
Jackson School of International Studies
Hellenic Studies Program, University of Washington
Ουάσινγκτον
Washington
Νέες Διεπιστημονικές Προοπτικές για την Ελληνική Επανάσταση
Φύλο
LGTBQ κοινότητα
Gender
LGTBQ community
04 Δεκεμβρίου 2021
4 December 2021
«Λίγες μέρες πριν από τις 25 Μαρτίου φέτος, μια απρόσμενη εικόνα έγινε viral· επρόκειτο για μια επεξεργασμένη εικόνα του διάσημου πίνακα του Θεόδωρου Βρυζάκη ‘Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογών την σημαία της επαναστάσεως’ (1865). Η φωτογραφία, που αναρτήθηκε στο Instagram από τον λογαριασμό @lgbt_greece_, αντικατέστησε μέρος της σημαίας της οικογένειας Μαυρομιχάλη με τη σημαία του ουράνιου τόξου. Αυτή η ενέργεια, που θεωρήθηκε από πολλούς βλασφημία λόγω της χειραγώγησης του «ιερού συμβόλου της επανάστασης», ελήφθη ως επίθεση κατά της μνήμης όσων αγωνίστηκαν για την ελευθερία. Μια τέτοια προσέγγιση της ιστορίας ενισχύει την αφήγηση ενός ολοκληρωμένου και αδιαπέραστου αρχείου: ενός αρχείου που περιμένει είτε να ανακαλυφθεί είτε να γιορταστεί όπως έχει καθιερωθεί. Η ομιλία θα λειτουργήσει ενάντια σε αυτήν την απεικόνιση του έθνους εστιάζοντας στους τρόπους με τους οποίους το queer σώμα έχει καταχωρηθεί σε λογοτεχνικές ανθολογίες, καθώς και σε βιογραφικά και νομικά κείμενα σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Με αυτόν τον τρόπο, θα υποστηρίξει ότι η εικόνα του αρχείου που γιορτάζουμε είναι ελλιπής χωρίς τη συμπερίληψη αυτών των ανείπωτων ιστοριών και ότι η ανάπτυξη των επιθυμιών και της ίδιας της ελληνικότητας δεν είναι παρά μια σειρά ερμηνειών που πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αποδεχτούμε.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
A few days before 25 March this year, an unexpected image went viral; it was a digital alteration of Theodoros Vryzakis’ 1865 famous painting “Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογών την σημαία της επαναστάσεως”. The picture, which was posted on Instagram by the account @lgbt_greece_, replaced part of the flag of the Mavromichalis family with the rainbow flag. This action, considered by many a blasphemy due to the manipulation of “the holy symbol of the revolution”, was received as an attack against the memory of those who fought for freedom. Such an approach to history reinforces the narrative of a complete and impenetrable archive: one that is waiting to be either discovered or celebrated as it has been established. The talk will work against this imagery of the nation by focusing on the ways in which the queer body has been registered in literary anthologies, as well as in biographical and legal texts throughout the 19th century. In doing so, it will argue that the image of the archive we currently celebrate is incomplete without the inclusion of these untold stories and that the development of desires and Greekness itself, is nothing but a series of interpretations that we must be willing to embrace.” (Edited description from organiser’s website)
Νύχτες 2021/2022: Σχετικά με τους ελεύθερους πολιορκημένους του Διονυσίου Σολωμού στο τέλος της διακοσιετηρίδας
Nights of 2021/2022: Regarding Dionysios Solomos’ “Free Besieged” at the bicentennial’s end
Βαγγέλης Καλότυχος (Brown University)
Vangelis Calotychos (Brown University)
Τζουμέρκας Σύλλας
Ποίηση
Μουσική
Tzoumerkas Syllas
Poetry
Music
«Οι εκδηλώσεις μνήμης των 200 χρόνων για την Ελληνική Επανάσταση έχουν λάβει πολλές μορφές φέτος. Καθώς η αυλαία κατεβαίνει στο θέαμα που πραγματοποιείται μέσω zoom, τα κουρασμένα μυαλά μας μπορεί να συγχωρεθούν για μια μεταφορά με τη μεσολάβηση της οθόνης: μια παιδική ανάμνηση του τέλους μιας ημέρας του προγράμματος στο ελληνικό κρατικό κανάλι, ΕΡΤ. Στη συνέχεια, η μουσική ενορχήστρωση του Νικολάου Μάντζαρου στο ποίημα του Διονυσίου Σολωμού «Ύμνος στην Ελευθερία», γνωστό σε όλους σήμερα ως Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας, έδωσε ένα γαλήνιο και ζοφερό τέλος σε μια μακρά, καυτή καλοκαιρινή μέρα. Καθώς η σημαία συγχωνεύεται σε μια σκοτεινή οθόνη και σιωπή απόψε, στα τέλη του 2021, σύντομα θα ξημερώσει μια εκατονταετής ανάμνηση ενός πολύ λιγότερο αισιόδοξου, αν και όχι λιγότερο σημαντικού γεγονότος, της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922. Το ηλιοβασίλεμα συγκινεί και ευτελίζει, όπως παρατήρησε η Έμιλυ Ντίκινσον. Αυτός ο συνεορτάζων βρίσκεται αιωρούμενος σε μια στιγμή εξαιρετικά ασυμβίβαστων συναισθημάτων, απελευθερωμένος από την ιστορία τη μια στιγμή και συντετριμμένος από αυτήν την επόμενη: απελευθερωμένος από αυτήν και σύντομα πολιορκημένος από αυτήν. Εν μέρει για να ρίξω φως σε μια συγκεκριμένη περίοδο —τότε και τώρα— ή εν μέρει για να σκοτώσω μια ή δύο ώρες, επιτρέψτε μου να κοιτάξω όχι στον «Ύμνο στην Ελευθερία», αλλά προς την κατεύθυνση του Μεσολογγίου. Επιτρέψτε μου να κοιτάξω το «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονυσίου Σολωμού και να το διαβάσω μαζί με την ταινία του Σύλλα Τζουμέρκα «The Miracle of the Sargasso Sea» (2019), για ένα επίκαιρο σχόλιο για την επανάσταση και την αντίσταση, την αποτυχία και την αντοχή, τη θυσία και την αυτενέργεια για τους άνδρες, αλλά κυρίως για τις γυναίκες.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
Bicentennial commemorations for the Greek Revolution have taken many forms this year. As the curtain comes down on the zoom-administered spectacle, our weary minds may be forgiven for reaching for a screen-mediated metaphor: a childhood memory of the end of a day’s programming on the Greek state channel, ERT. Then, Nikolaos Mantzaros’ musical orchestration of Dionysios Solomos’ poem “Hymn to Liberty”, known to all today as the Greek National Anthem, provided a serene and sombre endnote to a long, hot summer’s day. As the flag melds into a dark screen and silence tonight, at the end of 2021, soon there will dawn a centennial commemoration of a far less upbeat, though no less significant event, the Asia Minor Catastrophe of 1922. The sunset both exhilarates and debases, as Emily Dickinson observed. This co-celebrant finds himself suspended in a moment of vastly irreconcilable emotions, liberated by history in one moment and devastated by it in the next: freed by it and soon-to-be besieged by it. Partly to throw light on a certain period – then and now – or partly to kill an hour or two, let me look not to the “Hymn to Liberty”, but in the direction of Messolonghi. Let me look to Dionysios Solomos’ “Free Besieged” and read it alongside Syllas Tzoumerkas’ film “The Miracle of the Sargasso Sea” (2019), for a topical commentary on revolution and resistance, failure and endurance, sacrifice and agency for men, but mostly, for women. (Edited description from organiser’s website) From the book of abstracts as it was published on Washington University’s website.
Η 'Γυναίκα της Ζάκυνθος' του Σολωμού και η δημιουργία προσφύγων
Solomos’ “Woman of Zakythos” and the Making of Refugees
Άρτεμις Λεοντή (University of Michigan)
Artemis Leontis (University of Michigan)
«Την περασμένη δεκαετία, καθώς ο επίσημος αριθμός των βίαια εκτοπισμένων ανθρώπων παγκοσμίως αυξήθηκε από 36,4 εκατομμύρια το 2009 σε 86,5 εκατομμύρια το 2020, ενώ η υποστήριξη για προγράμματα εγκατάστασης προσφύγων μειώθηκε, το πολιτιστικό ενδιαφέρον για ιστορίες προσφύγων έχει αυξηθεί. Την ίδια περίοδο είδε μια έξαρση στη «προσφυγική λογοτεχνία»—τη γραφή που καταπιάνεται με τις εμπειρίες εκτόπισης και τις τεταμένες σχέσεις των προσφύγων με οικοδεσπότες που διαφυλάσσουν με ζήλο την κυριαρχία τους. Η γενική κατηγορία ή «προσφυγική λογοτεχνία» είναι νέα, αλλά τα σύγχρονα δημιουργικά έργα για τους πρόσφυγες χρονολογούνται από την εποχή που τα εθνικά σύνορα χαράσσονταν πάνω από την προηγούμενη αυτοκρατορική τάξη πραγμάτων. Αυτό το άρθρο διαβάζει το «Η Γυναίκα της Ζάκυθος» του Διονύση Σολωμού (1826-1833), για μια γυναίκα ανώτερης τάξης που απορρίπτει βάναυσα τις εκκλήσεις για βοήθεια από τις εκτοπισμένες γυναίκες του Μεσολογγίου, ως προσφυγική λογοτεχνία. Ο Σολωμός έγραψε αυτό το πεζογράφημα στον απόηχο της πολιορκίας και της πτώσης του Μεσολογγίου κατά την Ελληνική Επανάσταση. Έδωσε αφηγηματική φωνή σε έναν μοναχό, το Διονύσιο, που φέρει το όνομά του. Οι περισσότερες αναγνώσεις του ημιτελούς πεζογραφικού έργου επικεντρώνονται στους χαρακτήρες του μοναχού και της γυναίκας - ειδικά στον υπολογισμό του μοναχού με το κακό καθώς συμβιβάζεται με την άρνηση της γυναίκας να βοηθήσει τους απελπισμένους Μεσολογγίτισες και την υποτίμηση της ελληνικής υπόθεσης, και αναλογίζεται τη δική του (και πιθανώς του Σολωμού) συμμετοχή στη σκοτεινή σκηνή της σκληρότητας. Η ανάλυσή μου στρέφει την προσοχή στις γυναίκες του Μεσολογγίου, οι οποίες είναι αόρατες στις περισσότερες αναγνώσεις της ιστορίας, παρά τον κεντρικό ρόλο που παίζουν. Ακόμη και μια πρόσφατη θεατρική διασκευή του Δήμου Αβδελιώδη (Φεστιβάλ Αθηνών 2013, αρχαιολογικοί χώροι 2014, Πειραιάς 2020) – που συνέδεε συγκεκριμένα τις γυναίκες του Μεσολογγίου με τους σημερινούς πρόσφυγες στην Ελλάδα – δεν τις ανέβασε στη σκηνή. Είναι σαν η αθωότητα των γυναικών ως θυμάτων της βίαιης σύγκρουσης μεταξύ εθνικών και αυτοκρατορικών δυνάμεων να μιλάει από μόνη της. Δουλεύω ενάντια στην τάση προκειμένου να αναδείξω τους ήχους, τις χειρονομίες και τις φωνές των προσφύγων. Χρησιμοποιώντας εργαλεία ανάλυσης από μελέτες για τους πρόσφυγες, θεωρώ την κατάσταση του πρόσφυγα ως το οργανωτικό ερώτημα του κειμένου που μας δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσουμε πώς αναδύονται οι πρόσφυγες μαζί με το έθνος και ο εθνικός ποιητής της Ελλάδας μαρτυρεί το μεταβαλλόμενο, δομημένο με βάση το φύλο έδαφος της πολιτικής ζωής στην Ανατολική Μεσόγειο.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
In the past decade, as the official worldwide count of forcibly displaced people rose from 36.4 million in 2009 to 86.5 million in 2020 while support for refugee settlement programmes declined, the cultural interest in stories of refugees has been growing. The same period saw a surge in “refugee literature” – writing that grapples with experiences of dislocation and the tense relationships of refugees with hosts who jealously guard their sovereignty. The generic category or “refugee literature" is new, but modern creative works on refugees go back to the time when national borders were being drawn over the previous imperial order. This paper reads Dionysis Solomos’ “Η Γυναίκα της Ζάκυθος” (The woman of Zakythos (1826–1833), about an upper-class woman who brutally rejects pleas for help from the displaced women of Messolongi, as refugee literature. Solomos composed the prose work in the aftermath of the siege and fall of Messolongi during the Greek Revolution. He gave narrative voice to a monk Dionysios, who bears his name. Most readings of the unfinished prose work concentrate on the characters of the monk and the woman – especially the monk’s reckoning with evil as he comes to terms with the woman’s refusal to help the desperate Messongitisses and denigration of the Greek cause, and he reflects back on his own (and possibly Solomos’) implication in the dark scene of cruelty. This analysis turns attention to the women of Messolongi, who are invisible in most readings of the story, despite the central role they play. Even a recent staged theatrical adaptation by Dimos Avdeliodis (2013 Athens Festival, 2014 archaeological sites, 2020 Piraeus) – which specifically linked the women of Messolongi with present-day refugees in Greece – did not place them on the stage. It is as if the innocence of the women as victims of the violent clash between national and imperial forces speaks for itself. This talk works against the tendency in order to bring out the sounds, gestures, and voices of refugees. Using tools of analysis from refugee studies, it takes the predicament of the refugee as the organizing question of the text that enables us to explore how refugees emerge together with the nation and Greece’s national poet bears witness to the shifting, gender-structured ground of political life in the Eastern Mediterranean. (Edited description from organiser’s website)
Η επανάσταση στη συλλογή «Η κιθάρα» του Παναγιώτη Σούτσου (1835)
Between Teos and Sparta: The revolution in Panagiotis Soutsos’ The Cithara (1835)
David Ricks (King’s College London)
04 December 2021
«‘Έπεσαν οι Γίγαντές μας. . . Φυλή σήμερον πυγμαίων εἰς τά ἱερά ἱδρύθη λείψανα τῶν ἡμιθέων’. Ο Αλέξης Πολίτης ανέφερε αυτές τις γραμμές του Αλέξανδρου Σούτσου ως την αρχή της νεοελληνικής τάσης για αυτοαπαξίωση. Ένας περίπλοκος (ή μπερδεμένος) συνδυασμός θεμάτων που αντικατοπτρίζει σχεδόν την ίδια άποψη σηματοδοτεί την παραμελημένη συλλογή λυρικών ποιημάτων του αδελφού του Παναγιώτη που δημοσιεύτηκε μόλις δύο χρόνια μετά τη βασιλεία του βασιλιά Όθωνα. Αυτός ο τόμος, διχασμένος μεταξύ της ανακρεοντιακής παράδοσης του φαναριώτικου στίχου και των γεγονότων, των ηρώων και των τοποθεσιών της επανάστασης του 1821, όλα ανακατεμένα μαζί με δάνεια από την ποίηση της επαναστατικής Ευρώπης και προλογισμένα από ορισμένους αιχμηρούς πολιτικούς προβληματισμούς, αξίζει εξαρχής προσοχή ( αν και καλλιτεχνικά άνιση) απάντηση στην Επανάσταση και τους ‘ημίθεους’ της.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
“Fallen our Giants … Now a race of pigmies/Has been founded on the holy relics of the demigods.” Alexis Politis has cited these lines from Alexandros Soutsos as marking the beginning of the modern Greek tendency to self-disparagement. A complex (or confused) blend of themes reflecting much the same outlook marks his brother Panagiotis’ neglected collection of lyric poems published just two years into the reign of King Otto. This volume, torn between the Anacreontic tradition of Phanariot verse and the events, heroes, and locations of the 1821 revolution, all wrapped up in borrowings from the poetry of revolutionary Europe, and prefaced by some sharp political reflections, deserves attention as an early (though artistically uneven) response to the Revolution and its “demigods”. (Edited abstract from organiser’s website)
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ως καταφύγιο για τα ορφανά του ελληνικού επαναστατικού πολέμου; Μύθος και πραγματικότητα
The United States as a haven for Greek Revolutionary war orphans? Myth and reality
Gonda Van Steen (King’s College London)
Ορφανά
Παιδιά
Υιοθεσία
Orphans
Children
Adoption
«Κατά τη δεκαετία του επαναστατικού πολέμου της δεκαετίας του 1820, Αμερικανοί φιλέλληνες και ιεραπόστολοι, ειδικότερα, μετέφεραν περίπου σαράντα ορφανά αγόρια στην άνω Ανατολική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκεί, στα αγόρια, τα περισσότερα από τα οποία ήταν στην εφηβεία τους, δόθηκε νέο σπίτι και ευκαιρίες εκπαίδευσης. Παραδοσιακά, οι όροι «διάσωση» και «υιοθεσία» έχουν συνδεθεί με τις πρώτες ιστορίες και στη συνέχεια με τις βιογραφίες αυτών των αγοριών ελληνικής καταγωγής, που έγιναν γνωστά ως τα ορφανά του Αγώνα. Δεδομένης της θετικής σημασίας της «σωτηρίας» και της «υιοθεσίας», οι βιογραφίες των ορφανών αγοριών συνήθως «ρίχνουν την αυλαία» αφού αναφέρουν τα εκπαιδευτικά και επαγγελματικά επιτεύγματα ελάχιστων εξ αυτών. Σχεδόν κανένα βιβλίο ή άρθρο για τους πρώτους Έλληνες που ζούσαν και εργάζονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν απαριθμεί όλα τα αγόρια — ή αποκλίνει από τα βιογραφικά πρότυπα και τα σχήματα λόγου. Πράγματι, οι όροι «διάσωση» και «υιοθεσία» δεν προκαλούν περαιτέρω αμφισβήτηση αυτού που εδώ και καιρό παρουσιάζεται ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης διάσωσης, στην οποία οποιαδήποτε «υιοθεσία» ήταν καλύτερη από την απουσία «υιοθεσίας». Οι ιστορίες των Ελληνίδων που «υιοθετήθηκαν» από Αμερικανούς είναι λίγες, αλλά ρίχνουν ένα διαφορετικό φως σε αυτές τις άτυπες υιοθεσίες της ελληνικής επαναστατικής εποχής. Επίσης, οι ιστορίες των ελάχιστων κοριτσιών από την Ελλάδα επαναφέρουν τη διάσταση της ατομικότητας και της υποκειμενικότητας που έλειπε από τις τετριμμένες αφηγήσεις λύτρωσης στις περιπτώσεις των αγοριών. Σκοπός μου είναι να παρουσιάσω όχι τις περιπτώσεις των «διασωθέντων» ορφανών παιδιών αλλά τα μοτίβα στα οποία διαμορφώθηκαν οι ιστορίες τους για να συμμορφωθούν. Θα παρουσιάσω επίσης ορισμένα συμπεράσματα που θα ρίξουν φως στη συζήτηση γύρω από το (μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο) μέλλον της υιοθεσίας παιδιών ελληνικής καταγωγής από αμερικανικές οικογένειες. Έτσι, η παρούσα εργασία μας οδηγεί να ξανασκεφτούμε το έργο των Αμερικανών φιλελλήνων στο ελληνικό έδαφος.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
During the revolutionary war decade of the 1820s, American philhellenes and missionaries, in particular, transported some forty Greek orphan boys to the upper East Coast of the United States. There, the boys, most of whom were in their teenage years, were given a new home and also educational opportunities. Traditionally, the terms of “rescue” and “adoption” have been associated with the first stories, and subsequently with the biographies of these Greek-born boys, who became known as τα ορφανά του Αγώνα. Given the positive connotations of “salvation” and “adoption”, the biographies of the orphan boys routinely “drop the curtain” after mentioning the educational and professional achievements of handful of them. Hardly any book or article on the earliest Greeks living and working in the United States lists all the boys – or diverts from the biographical patterns and tropes. Indeed, the terms “rescue” and “adoption” do not invite further questioning of what has long been presented as an emergency rescue situation, in which any “adoption” was better than no “adoption” at all. The stories of Greek girls being “adopted” by Americans are few and far between, but their stories shed a different light on these informal adoptions of the Greek revolutionary era. Also, the stories of the very few Greek girls restore the dimension of individuality and subjectivity that has been missing from the trite redemption narratives featuring the boys. The aim of the paper is to present not the cases of “rescued” orphaned children but the patterns to which their stories were made to conform. It will also present some conclusions that will shed light on the discourse surrounding the (post-WWII) future of adoption of Greek-born children by American families. Thus this paper leads us to rethink the work of American philhellenes on the ground in Greece. (Edited abstract from organiser’s website)
Ο Βύρων για την Ελλάδα και τους Έλληνες: Ήταν φιλέλληνας;
Byron on Greece and Greeks: Was he a philhellene?
«Θεωρούμε δεδομένο ότι ο πιο διάσημος φιλέλληνας όλων των εποχών γοητεύτηκε από την υπόθεση της Ελλάδας όταν ταξίδεψε για πρώτη φορά εκεί το 1809, έγραψε ποιήματα υπέρ της ελληνικής απελευθέρωσης και έδωσε τη ζωή του πρόθυμα «στην Ελλάδα και για την Ελλάδα». σύμφωνα με τα λόγια του νεκρολογίας που εκφώνησε ο Σπυρίδων Τρικούπης στο Μεσολόγγι τον Απρίλιο του 1824. Μια πιο προσεκτική ματιά στο τι έγραψε στην πραγματικότητα ο Byron για την Ελλάδα – σε στίχους, σε δημοσιευμένες σημειώσεις στα ποιήματά του, σε επιστολές και σε συνομιλίες που γράφτηκαν από σύγχρονους – αποκαλύπτει ότι καθεμία από αυτές τις δηλώσεις είναι προβληματική, αν όχι εντελώς λάθος. Αυτό το άρθρο υποστηρίζει ότι ο Byron δεν έκανε ποτέ καμία δημόσια δήλωση, είτε σε στίχους είτε σε πεζογραφία, που να υποστηρίζει ξεκάθαρα την επανάσταση των Ελλήνων εναντίον των Οθωμανών κυρίων τους πριν από την άνοιξη του 1823. Και ακόμα κι όταν αποφάσισε να αφιερώσει τις δυνάμεις του, τα χρήματά του και το άτομό του στην «υπόθεση» της Ελλάδας, τα συχνά αρνητικά σχόλιά του για τους ανθρώπους για τους οποίους ρίσκαρε τόσο πολύ συγκλόνισαν τους φίλους και τους γνωστούς που τα άκουσαν και τα κατέγραψαν. Γιατί λοιπόν ο Byron διακινδύνευσε τόσο πολύ για την ελευθερία ενός λαού που προφανώς περιφρονούσε; Η απάντηση που θα προταθεί θέτει υπό αμφισβήτηση την αντίληψη ότι ο Byron εμπνεύστηκε από την «αγάπη» για τους «Έλληνες» τους οποίους πήγε στην Ελλάδα για να υπηρετήσει.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
We take it for granted that the most famous philhellene of all time was captivated by the cause of Greece when he first travelled there in 1809, wrote poems in favour of Greek liberation, and gave his life willingly “in Greece, and for Greece”, in the words of the obituary pronounced by Spyridon Trikoupis in Missolonghi in April 1824. A closer look at what Byron actually wrote about Greece – in verse, in published notes to his poems, in letters, and in conversations written down by contemporaries – reveals that each of these statements is problematic, if not downright wrong. This paper argues that Byron never made any public statement, whether in verse or in prose, that unambiguously supported revolution by the Greeks against their Ottoman masters before the spring of 1823. And even when he did make up his mind to devote his energies, his money, and his person to the “cause” of Greece, his often negative comments about the people for whom he risked so much shocked the friends and acquaintances who heard them and recorded them. So why did Byron risk so much for the freedom of a people whom he apparently despised? The answer to be proposed calls into question the received wisdom that Byron was inspired by “love” for the “Hellenes” whom he went to Greece to serve. (Edited abstract from organiser’s website)
«Λόγος που αγαπά την ελευθερία:» Ελληνική ποίηση και σύγχρονη επανάσταση
“Freedom-loving speech:” Greek poetry and modern revolution
03 Δεκεμβρίου 2021
03 December 2021
«Πώς αντιλήφθηκε η ελληνική ποίηση την εξέγερση του 1821 ως περίπτωση αυτού του ξεκάθαρα σύγχρονου πολιτικού φαινομένου που ονομάζουμε επανάσταση; Σε αυτήν την ομιλία, υποστηρίζω ότι στο πρώιμο ποίημά του «[Από μια σπηλιά ντυμένη]», ο Διονύσιος Σολωμός θέτει τη λυρική φωνή ως έναν τόπο όπου δοκιμάζεται η νεωτερικότητα της καλούμενης ελληνικής επανάστασης. Ξεκινώντας από φαινομενικά δευτερεύουσες πτυχές του ποιήματος (Γιατί ο Σολωμός αντικαθιστά το όνομα του Θεόκριτου με τον Ανακρέοντα στο χειρόγραφό του; Γιατί χρησιμοποιεί δύο σχήματα ομοιοκαταληξίας;), Δείχνω ότι οι παραστάσεις της φωνής του ποιήματος ακολουθούν μια προοδευτικά αναπτυσσόμενη πορεία: η φυσική και τραγουδιστική προφορά δίνει τη θέση της σε μια έκφραση που είναι ανάλογη με τον στοχαστικό, σκεπτόμενο λόγο ενός σύγχρονου θέματος. Αυτή η ανάγνωση μας δίνει τη δυνατότητα να τοποθετήσουμε το έργο σε ένα ευρύτερο πνευματικό πλαίσιο που αντιλαμβανόταν τη φωνή ως μια ισχυρή αισθητική και πολιτική κατηγορία, που λειτουργεί στην ίδρυση νέων πολιτικών και εθνικών κοινοτήτων.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
How did Greek poetry conceive of the 1821 uprising as a case of that distinctly modern political phenomenon we call revolution? This talk argues that in his early poem “[From a cave dressed]”, Dionysios Solomos posits lyric voice as a site where the modernity of the called-for Greek revolution is tested. Starting from seemingly minor aspects of the poem (Why does Solomos substitute the name of Theocritus for Anacreon in his manuscript? Why does he use two rhyme schemes?), it shows that the poem’s figurations of voice follow a progressively developing path: natural and song-like enunciation gives way to an utterance that is commensurate with the reflective, thinking speech of a modern subject. This reading enables us to situate the work in a broader intellectual context that conceptualised voice as a potent aesthetic and political category, operative in the founding of new political and national communities. (Edited abstract from organiser’s website)
Η λατρεία του εξεγερμένου ελληνικού έθνους στις "Ωδές" του Κάλβου
The cult of the insurgent Greek nation in Kalvos’ “Odes”
Νεκταρία Κλαπάκη (Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον)
Nektaria Klapaki (University of Washington)
Νεοκλασικισμός
Neoclassicism
«Το εξεγερμένο ελληνικό έθνος εμφανίζεται με διαφορετικές προσωπίδες στις «Ωδές» του Κάλβου (1824, 1826): ως Ελευθερία («Ο Ωκεανός», «Στα Ψαρά») και Νίκη («Στη Νίκη») αλλά και ως Δόξα («Στη Δόξα»). και Αρετή ('Στη Δόξα'). Σε όλες αυτές τις ωδές, ο Κάλβος χρησιμοποιεί το ρητορικό τροπάριο της αλληγορίας, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις συνδυάζεται με το τροπάριο της θείας θεοφάνειας, για να αναπαραστήσει το εξεγερμένο ελληνικό έθνος με τη μορφή αλληγορικών γυναικείων μορφών που μοιάζουν με αρχαίες ελληνικές θεές και περιστασιακά εκδηλώνονται σε τους Έλληνες εξεγερμένους, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης. Ενώ η κριτική συζήτηση αυτών των ωδών έχει μελετήσει τη χρήση της αλληγορίας και της θείας επιφάνειας από τον Κάλβο ως περιπτώσεις νεοκλασικής ποιητικής, αυτό το άρθρο υποστηρίζει ότι η χρήση αυτών των δύο τροπαίων δείχνει επίσης την κατεύθυνση της λατρείας του εξεγερμένου ελληνικού έθνους σύμφωνα με τη ρητορική της λατρείας του έθνους που τονίζει στις «Ωδές».» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
The insurgent Greek nation features under different guises in Kalvos’ “Odes” (1824, 1826): as Liberty (“The Ocean”, “To Psara”) and Victory (“To Victory”) but also as Glory (“To Glory”) and Virtue (“To Glory”). In all of these odes, Kalvos employs the rhetorical trope of allegory, which is combined in some cases with the trope of divine epiphany, to represent the insurgent Greek nation in the form of allegorical female figures who resemble ancient Greek goddesses and occasionally manifest themselves to the Greek insurgents, especially in contexts of crisis. While critical discussion of these odes has read Kalvos’ use of allegory and divine epiphany as instances of a neoclassical poetics, this paper argues that the employment of these two tropes also points in the direction of the cult of the insurgent Greek nation in line with the discourse of nation cult informing the “Odes”. (Edited abstract from organiser’s website)
Εννοιολογώντας την «Ελευθερία» στην Εποχή της Ελληνικής Επανάστασης
Conceptualising ‘liberty’ in the age of the Greek Revolution
Έφη Γαζή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Efi Gazi (University of the Peloponnese)
Ελευθερία
Liberty
«Στην πορεία του ιστορικού χρόνου, η ελευθερία απέκτησε πολλές ενδεχόμενες έννοιες. Ξεκινώντας με μια εξερεύνηση του επαναστατικού μότο Ελευθερία ή Θάνατος, η εργασία εξετάζει πώς η «ελευθερία» έγινε βασική έννοια, που συνδέεται με ριζικά νέες ιδέες για δικαιώματα, διακυβέρνηση και ανεξαρτησία στην εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. Εξετάζονται οι πολιτικές γλώσσες και έννοιες της Αμερικανικής και της Γαλλικής Επανάστασης και η επίδρασή τους στους ελληνικούς επαναστατικούς λόγους. Χρήσεις και έννοιες της «ελευθερίας» εντοπίζονται επίσης στα κείμενα της Φιλικής Εταιρείας και στα επαναστατικά συντάγματα. Η εργασία υποστηρίζει ότι ποικίλες διαδρομές και τροχιές ιδεών και εννοιών στην εποχή της Ελληνικής Επανάστασης συνέβαλαν στην άρθρωση νέων πολιτικών γλωσσών, οι οποίες επαναπροσδιόρισαν την οθωμανική κυριαρχία και διαμόρφωσαν επαναστατικά οράματα και φιλοδοξίες.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
“In the course of historical time, liberty and freedom have acquired many contingent meanings. Starting with an exploration of the revolutionary motto Ελευθερία ή Θάνατος (Liberty or Death), the paper discusses how ‘liberty’ and ‘freedom’ became key concepts, associated with radically new ideas about rights, governance and independence in the age of the Greek Revolution. Political languages and concepts of the American and the French Revolution and their impact on Greek revolutionary discourses are examined. Usages and meanings of ‘liberty’ are also traced in the Philiki Etaireia texts and in the revolutionary constitutions. The paper argues that diverse itineraries and trajectories of ideas and concepts in the age of the Greek Revolution contributed to the articulation of new political languages, which redefined the Ottoman rule and shaped revolutionary visions and aspirations.” From the book of abstracts as it was published on Washington University’s website.
Αφηγήσεις αποκλεισμού, παραστάσεις του ανήκειν: Εβραίοι και ο ελληνικός πόλεμος της ανεξαρτησίας, 1871-1941
Narratives of exclusion, performances of belonging: Jews and the Greek War of Independence, 1871-1941
Πάρις Παπαμίχος Χρονάκης (Royal Holloway, University of London)
Paris Papamichos Chronakis (Royal Holloway, University of London)
Εβραίοι
Jews
«Αυτή η εργασία εξετάζει την πολύπλευρη θέση των Εβραίων και του «Εβραίου» σε δημοφιλείς αφηγήσεις και αναμνηστικές πρακτικές του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας κατά το δεύτερο μισό του δέκατου ένατου και το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Υποστηρίζει ότι ο Πόλεμος και η επακόλουθη απομνημόνευσή του δημιούργησε την εικόνα των Εβραίων ως «άλλους» και μισέλληνες και όχι απλώς ως θεοκτόνους. Αυτές οι εικόνες αναδιαμόρφωσαν την ελληνική ιουδαιοφοβία στην περίοδο μετά την ανεξαρτησία και αποδείχθηκαν τόσο εντυπωσιακά ανθεκτικές ώστε είναι ακόμα μαζί μας σήμερα. Ωστόσο, στην περίοδο του Μεσοπολέμου, αυτοί οι «άλλοι» Εβραίοι (κυρίως οι Σιωνιστές στη Θεσσαλονίκη) ασχολήθηκαν με την Ελληνική Επανάσταση με εξαιρετικά δημιουργικούς τρόπους, καθώς προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια νέα και νόμιμη ταυτότητα για τον εαυτό τους ως Εβραίοι και Έλληνες, ή αλλιώς, ως «Έλληνες Εβραίοι», αδέρφια με τους χριστιανούς γείτονές τους. Αν και το έργο τελικά αποδείχθηκε μάταιο, η εβραϊκή ενασχόληση με την Ελληνική Επανάσταση μπορεί ωστόσο να μας βοηθήσει να ξανασκεφτούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε νέες αφηγήσεις για την Επανάσταση που να ταιριάζουν καλύτερα στην πολυπολιτισμική Ελλάδα του εικοστού πρώτου αιώνα.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
This paper considers the multifaceted place of Jews and the “Jew” in popular narratives and commemorative practices of the Greek War of Independence throughout the second half of the nineteenth and the first half of the twentieth century. It argues that the war and its subsequent memorialisation “othered” the Jews by generating strong images of them as Greek-haters (μισέλληνες) rather than deicides alone. These images reshaped Greek Judeophobia in the post-independence period and proved remarkably enduring being still with us today. However, in the interwar period, those “othered” Jews (chief among them the Zionists in Thessaloniki) engaged with the Greek Revolution in highly creative ways as they attempted to craft a new and legitimate identity for themselves as Jews and Greeks, or else, as “Greek Jews”, brothers to their Christian neighbours. Although the project eventually proved futile, Jewish engagement with the Greek Revolution can nevertheless help us rethink how we can craft new narratives about the Revolution better fit for the multi-cultural Greece of the twenty-first century. (Abstract from organiser’s website)
Μουσουλμάνοι και Εβραίοι στον Ελληνικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και τα Άμεσα Επακόλουθα
Muslims and Jews in the Greek War of Independence and its immediate aftermath
Ευδόξιος Δοξιάδης (Simon Fraser University)
Evdoxios Doxiadis (Simon Fraser University)
Μουσουλμάνοι
Muslims
«Η ελληνική ιστοριογραφία τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να ασχολείται με το θέμα των σφαγών μη Χριστιανών κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας, αλλά εξακολουθεί συχνά να αποτυγχάνει να ερευνήσει την τύχη όσων επέζησαν ή πώς η παρουσία τους, ως μη χριστιανοί ή ως νεοπροσήλυτοι, επηρέασαν την οικοδόμηση του πρώιμου ελληνικού κράτους, την ιδεολογία, τις δομές, τις πολιτικές ή τους νόμους του. Αυτή η εργασία υπογραμμίζει τη σημασία που είχε το ζήτημα των μη χριστιανών κατοίκων και του ρόλου τους στο κράτος από τις ελληνικές κυβερνήσεις και εξέχουσες ελληνικές προσωπικότητες της εποχής, καθώς και από ξένους παρατηρητές.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
Greek historiography over the past few years has begun to tackle the issue of the massacres of non-Christians during the Greek War of Independence but it still often fails to investigate the fate of those that survived or how their presence, as non-Christians or as new converts, impacted the construction of the early Greek state, its ideology, structures, policies or laws. This paper highlights the significance Greek governments and prominent Greek figures of the time, as well as foreign observers assigned to the question of non-Christian residents and their role in the state to be. (Abstract from organiser’s website)
Η σύνδεση του Ιονίου: Βρετανικός αποικισμός και η Ελληνική Επανάσταση
The Ionian connection: British colonialism and the Greek Revolution
Αποικιοκρατία
Colonialism
3 December 2021
«Τα Επτάνησα ως γεωπολιτικός χώρος ήταν καθοριστικής σημασίας στην Ελληνική Επανάσταση για τουλάχιστον τρεις λόγους: ο πρώτος είναι η ιδιότητα των Ιονίων Νήσων ως βρετανικού προτεκτοράτου που εξηγεί ως ένα βαθμό τη στροφή της βρετανικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Ο δεύτερος λόγος είναι η εγγύτητα των νησιών με τον Μοριά και τη Ρούμελη που επηρέασε ποικιλοτρόπως τη ζωή των ανθρώπων στα νησιά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πολέμησαν στον πόλεμο και εκείνων που αναζήτησαν καταφύγιο στα νησιά του Ιονίου. Ο τρίτος λόγος είναι ο ρόλος των νησιών στη διάδοση πληροφοριών μέσω αλληλογραφίας σε ξένες εφημερίδες που διαμόρφωσαν την κοινή γνώμη στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η ομιλία θα υποστηρίξει ότι η ιστορία της επανάστασης από την οπτική των Επτανήσων μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τη δυναμική της επανάστασης για όσους εμπλέκονται άμεσα στον πόλεμο τόσο στα νησιά του Ιονίου όσο και στις περιοχές όπου διεξήχθη ο επαναστατικός πόλεμος.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
The Ionian Islands as a geopolitical space was crucial in the Greek Revolution for at least three reasons: the first is the status of the Ionian Islands as a British protectorate that explains to a certain extent the shift in British policy during the revolution. The second reason is the proximity of the islands to the Morea and Rumelia that affected the lives of people on the islands in various ways, including those who fought in the war and those who sought refuge in the Ionian islands. The third reason is the role of the islands in disseminating information through correspondence to foreign newspapers that shaped public opinion in Europe and the United States. This talk will argue that the history of the revolution from an Ionian vantage point allows us to understand the dynamic of revolution for those directly involved in the war both in the Ionian islands and in the areas where the revolution war was fought. (Edited abstract from organiser’s website)
New interdisciplinary perspectives on the Greek Revolution
03 Δεκεμβρίου 2021- 04 Δεκεμβρίου 2021
03 December 2021- 04 December 2021
Ακολουθούν οι θεματικές του συνεδρίου ανά πάνελ, όπως δημοσιεύτηκαν στην ιστοσελίδα του συνεδρίου από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον: ΠΑΝΕΛ 1: «Από τα Επτάνησα στο Ελληνικό Εθνικό Κράτος: για τη βρετανική αποικιοκρατία και τις θρησκευτικές μειονότητες». ΠΑΝΕΛ 2: «Νέες Πολιτικές Γλώσσες και Ελληνική Επανάσταση». ΠΑΝΕΛ 3: «Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα μάτια των Φιλελλήνων και των Ελλήνων». ΠΑΝΕΛ 4: «Η Ελληνική Επανάσταση από το Περιθώριο».
Themes of the conference's panels: Panel 1: “From the Ionian Islands to the Greek Nation State: On British Colonialism and Religious Minorities” Panel 2: “New Political Languages and the Greek Revolution” Panel 3: “The Greek Revolution through the Eyes of Philhellenes and Hellenes” Panel 4: “The Greek Revolution from the Margins”
Οι γερμανοελληνικές εμπλοκές στις τέχνες από το 1821 έως το 2021
German-Greek entanglements in the arts from 1821 to 2021
Deutsch-griechische Verflechtungen in den Künsten von 1821 bis 2021
Αλέξανδρος Κύρτσης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χάρις Κανελλοπούλου (Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Evangelia Diamantopoulou (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ευαγγελία Διαμαντοπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μαριλένα Κασιμάτη (Διδάκτωρ Ιστορίας Τέχνης)
Βένια Παστάκα (Ιστορικός τέχνης)
Αναστάσιος Κουντούρης (Hellenic American University)
Ιωάννης Σταυρόπουλος
Ελένη Μάργαρη (Διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης)
Μαρία Μόσχα Καρατζόγλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Άννα Αμπατζόγλου
Κωνσταντίνος Αργιανάς (Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Αλίκη Τσίργιαλου (Μουσείο Μπενάκη)
Λία Γυιόκα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ελεάνα Στόικου (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Νάιρα Στεργίου (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
Μιχάλης Γεωργίου
Ολυμπία Γλυκιώτη
Ελένη Κουτσιλαίου (Δραματουργός)
Ελένη Ρουμπάνη
Αναστασία Γ. Στάμου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χρήστος Γαλίτης (Hellenic American Educational Foundation Athens College-Psychico College)
Δημοσθένης Φιστουρής (Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Ροζαλία (Μαρία) Ελευθεριάδου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Μανώλης Σειραγάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Εύα Αθυρίδου (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Λουκάς Μπαρτατίλας (Bauhaus University Weimar)
Ούρσουλα Βρυζάκη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δημήτρης Δημόπουλος (Stand-up comedian, σεναριογράφος)
Ευθαλία Παπαδάκη (Μουσείο Μπενάκη)
Σπύρος Πετριτάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Αλεξία Κουντούρη (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Νένα Σιδηροπούλου
Μαρία Ακριτίδου (Centre for the Greek Language)
Marco Hillemann (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Ζυράννα Στόικου (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Ανθή Βηδενμάιερ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Έλενα Πατρίκα
Θάνος Αναστασιάδης
Ulrich Moennig (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Bart Soethaert (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Φίλιππος Παππάς
Φωτεινή Πατεινάρη (Μεταφράστρια)
Μαριλίζα Μητσού (EHESS- Ανωτάτη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών)
Αναστασία Αντωνοπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Holger Lamm
Μαρία Μπιζά
Λατάνια Πολιτάκη
Θεοδόσιος Μπούσουλας
Martin Vöhler (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αλεξάνδρα Ρασιδάκη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Μιχαήλ Λειβαδιώτης (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου)
Δημήτρης Καρύδας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αγγέλα Γιώτη (Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων)
Κώστας Καρδάμης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Κωνσταντίνος Ανδρουλιδάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Alexandros Kyrtsis (National and Kapodistrian University of Athens)
Charis Kanellopoulou (Open University of Cyprus)
Marilena Kasimati (PhD in Art History)
Venia Pastaka (Art historian)
Kalliopi Kountouri (Hellenic American University)
Καλλιόπη Κουντούρη (Hellenic American University)
Anastasios Kountouris (Hellenic American University)
Ioannis Stavropoulos
Eleni Margari (PhD in Art History)
Maria-Moscha Karatzoglou (National and Kapodistrian University of Athens)
Anna Ampatzoglou
Konstantinos Argianas (Cyprus University of Technology)
Aliki Tsirgialou (Benaki Museum)
Lia Gyioka (Aristotle University of Thessaloniki)
Eleana Stoikou (Free University of Berlin)
Naira Stergiou (Athens School of Fine Arts)
Michalis Georgiou
Olympia Glykioti
Eleni Koutsilaiou (Dramatist)
Eleni Roumpani
Anastasia G. Stamou (Aristotle University of Thessaloniki)
Christos Galitis (Hellenic American Educational Foundation Athens College-Psychico College)
Dimosthenis Fistouris (European University Cyprus)
Rozalia (Maria) Eleftheriadou (Ionian University)
Manolis Seiragakis (University of Crete)
Eva Athyridou (Free Unibversity of Berlin)
Loukas Bartatilas (Bauhaus University Weimar)
Ursula Vryzaki (National and Kapodistrian University of Athens))
Dimitris Dimopoulos (Stand-up comedian, script-writer)
Efthalia Papadaki (Benaki Museum)
Spyros Petritakis (University of Crete)
Alexia Kountouri (Free University of Berlin)
Nena Sidiropoulou
Maria Akritidou (Centre for the Greek Language)
Marco Hillemann (Free University of Berlin)
Zyranna Stoikou (Free University of Berlin)
Anthi Wiedenmayer (Aristotle University of Thessaloniki)
Elena Patrika
Thanos Anastasiadis
Ulrich Moennig (Free University Berlin)
Bart Soethaert (Free University Berlin)
Filippos Pappas
Foteini Pateinari (Translator)
Marilisa Mitsou (EHESS-Ecole des hautes études en sciences sociales)
Anastasia Antonopoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Maria Biza
Latania Politaki
Theodosis Bousoulas
Martin Vöhler (Aristotle University of Thessaloniki)
Alexandra Rassidakis (Aristotle University of Thessaloniki)
Michail Livadiotis (Free University Berlin)
Dimitris Karydas (National and Kapodistrian University of Athens)
Angela Gioti (University of Ioannina)
Kostas Kardamis (Ionian University)
Konstantinos Androulidakis (University of Crete)
Dimitris Polichronakis (University of Crete)
Κέντρο Νέου Ελληνισμού (CeMoG) - Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου
Εργαστήριο Μελέτης Ελληνογερμανικών Σχέσεων (ΕΜΕΣ) - Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Center for Modern Greece (CeMoG), Free University of Berlin
Institute for the Study of Greek-German Relations, National and Kapodistrian University of Athens
Στερεότυπα
Stereotypes
12 Μαΐου 2021- 23 Ιουνίου 2021
12 May-23 June 2021
«Στα συνέδρια «Γερμανοελληνικές εμπλοκές στην εποχή του βασιλιά Όθωνα», «Γερμανοελληνικές εμπλοκές από τη Γερμανική Αυτοκρατορία έως την εισβολή της Βέρμαχτ στην Ελλάδα (1871-1941)» και «Η ανανέωση των γερμανοελληνικών σχέσεων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», οι ομιλίες, φυσικά όχι χωρίς εξαιρέσεις, επικεντρώνονται κυρίως στις αλληλεξαρτήσεις των γερμανόφωνων και ελληνόφωνων περιοχών στην ιστορία της πολιτικής και των ιδεών. Με το συνέδριο «Γερμανοελληνικές εμπλοκές στις τέχνες από το 1821 έως το 2021», οι εμπλοκές στις τέχνες έρχονται στο προσκήνιο: αρχιτεκτονική και εικαστικές τέχνες, παραστατικές τέχνες και κινηματογράφος, μουσική και λογοτεχνία. Οι καλλιτεχνικές αλληλεπιδράσεις ακολουθούν την ιστορική πορεία των πολιτικών και πνευματικών αγκυλώσεων; Λειτουργούν κατά καιρούς ως κινητήρια δύναμη για ανατροπές στις διμερείς σχέσεις; Και σε ποιο βαθμό οι σκοτεινές πλευρές της κοινής ιστορίας αντικατοπτρίστηκαν και επεξεργάστηκαν στην ίδια την τέχνη; Τι απήχηση είχαν στον ελληνικό καλλιτεχνικό χώρο επιμέρους καλλιτεχνικά κινήματα από γερμανόφωνες χώρες όπως ο Βαγκνερισμός ή το Επικό Θέατρο του Μπρεχτ και τι βαρύτητα είχαν η πρόσληψη π.χ. τα γερμανικά κλασικά ή το έργο του Heine στην ελληνική λογοτεχνία και μουσική; Και από την άλλη, πώς διαβάστηκαν στη Γερμανία τα κείμενα των Ελλήνων ποιητών και πεζογράφων που μπήκαν στον κανόνα της παγκόσμιας λογοτεχνίας ή που έμοιαζαν να περιλαμβάνονται σε αυτόν, πώς υποδέχτηκαν τις ταινίες του Αγγελόπουλου ή τις συνθέσεις του Θεοδωράκη; Ποιες μικρο-ιστορίες μπορούν να ειπωθούν για αυτό το είδος γερμανοελληνικής αλληλεξάρτησης, πώς, για παράδειγμα, ο Α.Ρ. Ρανγκαβής προώθησε την ελληνική λογοτεχνία ως πρεσβευτής στο Βερολίνο τον 19ο αιώνα, τι συνεισφορά είχε το γερμανόφωνο περιοδικό Outlooks από τη Θεσσαλονίκη ή πώς, αν εν τέλει, αναπτύχθηκε μια δίγλωσση «λογοτεχνία μετανάστευσης»; Ποιες θεσμικές μακροδιαδικασίες πρέπει να τονιστούν όταν εξετάζονται οι αμοιβαίες αλληλεξαρτήσεις, είτε πρόκειται για γερμανικά ιδρύματα στην Ελλάδα (π.χ. τι σημασία είχε το πρόγραμμα ανταλλαγής DAAD για Έλληνες συγγραφείς και καλλιτέχνες στη μεταπολεμική περίοδο) είτε γερμανικά παραδείγματα καλλιτεχνικής κατάρτισης και σχετικές πολιτιστικές μεταφορές (από τη Σχολή του Μονάχου στην αισθητική του Bauhaus); Ποια στερεότυπα και εικόνες του άλλου μεταφέρθηκαν στο χώρο της τέχνης για να επιβεβαιωθούν ή να διαψευστούν και ποιες αντιπαραθέσεις συνέβαλαν σε αυτές τις εμπλοκές - σκεφτείτε μόνο τις γερμανικές συζητήσεις για τον φιλελληνισμό ή τα ελληνικά επιχειρήματα για το «γερμανικό» στην ελληνική τέχνη.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή (CeMoG).
At the conferences “German-Greek entanglements in the time of King Otto”, “German-Greek entanglements from the German Empire to the invasion of the Wehrmacht in Greece (1871-1941)” and “The renewal of German-Greek relations after the Second World War”, the contributions, of course not without exceptions, mainly focus on the interdependencies of the German and Greek-speaking areas in the history of politics and ideas. With the conference “German-Greek entanglements in the arts from 1821 to 2021”, the entanglements in the arts come to the fore: architecture and visual arts, performing arts and cinema, music and literature. Do the artistic interrelationships follow the historical course of the political and intellectual entanglements? Do they at times act as a driving force for twists and turns in bilateral relations? And to what extent were the dark sides of the shared history reflected and processed in art itself? What reverberation did individual artistic movements from German-speaking countries such as Wagnerism or Brecht’s Epic Theatre have in the Greek artistic field and what weight did the reception of e.g. the German classics or Heine’s work had in Greek literature and music? And on the other hand, how were the texts of Greek poets and prose writers read in Germany that have entered the canon of world literature or that appeared to be included in it, how were the films by Angelopoulos or the compositions by Theodorakis received? What micro-stories can be told about this type of German-Greek interdependence, how, for example, did A.R. Rangavis promote Greek literature as ambassador to Berlin in the 19th century, what contribution did the German-language magazine Outlooks from Thessaloniki make, or how, if at all, did one bilingual “migration literature” developed? Which institutional macro processes need to be emphasised when considering the mutual interdependencies, be they German institutions in Greece (e.g. what significance did the DAAD exchange program have for Greek writers and artists in the post-war period) or German examples of artistic training and the associated cultural transfers (from the Munich School to the aesthetics of the Bauhaus)? Which stereotypes and images of the other were transferred to the field of art in order to confirm or refute them, and which confrontations contributed to these entanglements - just think of the German discussions about philhellenism or the Greek arguments about “German” in Greek art. (Edited abstract from organiser’s website)
Γερμανικά
German
Η Μακεδονία στην Επανάσταση του 1821: Πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και ιστοριογραφικές διαστάσεις
Macedonia in the 1821 Revolution: Political, social, economic and historiographical dimensions
Μαρία Ευθυμίου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ευαγγελία Δαμουλή-Φίλια (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Kyrill Pavlikianov (Πανεπιστήμιο Σόφιας «Άγιος Κλήμης Αχρίδος»)
Νικόλαος Παπαοικονόμου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Παναγιώτης Γιαννόπουλος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Σπυρίδων Καλογεράκης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χαρίλαος Ευ. Γουΐδης (Αρχαιολόγος)
Γιώργος Γεωργής (Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου)
Διονύσιος Δ. Βαλαής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Κωνσταντίνος Χιούτης (Θεολόγος)
Απόστολος Ποντίκας (Δρ. Ιστορίας, σχολικός σύμβουλος)
Αντώνης Σμυρναίος (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γιώργος Ευαγ. Φελέκης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Φωκίων Κοτζαγεώργης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Δημήτρης Παπασταματίου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αθανάσιος Λούπας (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Uroš Šešum (Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου)
Jasmina I. Tomašević (Εθνική Βιβλιοθήκη Σερβίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Παύλος Σεραφείμ (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Θανάσης Γαλανάκης (Φιλόλογος)
Έλενα Χατζόγλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Γιώργος Κοντογιώργης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Νικόλαος Βασιλειάδης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Κωνσταντίνος Π. Χρήστου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Maria Efthymiou (National and Kapodistrian University of Athens)
Evangelia Damouli-Filia (Ionian University)
Kyrill Pavlikianov (St Clement of Ohrid University of Sofia)
Petros Papapoliviou (University of Cyprus)
Nikolas Papaoikonomou (Aristotle University of Thessaloniki)
Panagiotis Giannopoulos (Aristotle University of Thessaloniki)
Spyridon Kalogerakis (Aristotle University of Thessaloniki)
Charis Gouidis (Archeologist)
Ilias Spyridonidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Giorgos Georgis (Neapolis University Pafos)
Dionysios D. Valais (Aristotle University of Thessaloniki)
Konstantinos Chioutis (Theologian)
Apostolos Pontikas (PhD in history, education expert)
Antonis Smyrnaios (University of Thessaly)
Giorgos Felekis (University of Thessaly)
Phokion Kotzageorgis (Aristotle University of Thessaloniki)
Dimitris Papastamatiou (Aristotle University of Thessaloniki)
Athanasios Loupas (Aristotle University of Thessaloniki)
Uroš Šešum (University of Belgrade)
Jasmina I. Tomašević (National Library of Serbia, Aristotle University of Thessaloniki)
Pavlos Serafeim (University of Macedonia)
Thaleia Mantopoulou-Panagiotopoulou (Aristotle University of Thessaloniki)
Thanasis Galanakis (Philologist)
Elena Hatzoglou (National and Kapodistrian University of Athens)
Giorgos Kontogiorgis (Panteion University)
Christos Arampatzis (Aristotle University of Thessaloniki)
Nikolaos Vasileiadis (University of Macedonia)
Konstantinos P. Christou (Aristotle University of Thessaloniki)
Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών
Society for Macedonian Studies
Μακεδονία
Άγιο Όρος
Macedonia
Mount Athos
12 Φεβρουαρίου -14 Φεβρουαρίου 2021
12-14 February 2021
«Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, διοργανώνει, στο πλαίσιο των εκδηλώσεών της για τον εορτασμό των διακοσίων χρόνων από την Επανάσταση του 1821, Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Η Μακεδονία στην Επανάσταση του 1821: Πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και ιστοριογραφικές διαστάσεις». Το Συνέδριο θα διεξαχθεί διαδικτυακά μέσω της Ιστοσελίδας της Εταιρείας στις 12-14 Φεβρουαρίου 2021. Το Συνέδριο διεξάγεται διαδικτυακά από τις 12-14 Φεβρουαρίου 2021.Περί τους τριάντα πέντε πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και ειδικοί ερευνητές παρουσιάζουν νεώτερες έρευνες και συμπεράσματα σχετικά με τα γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης. Σκοπός του Συνεδρίου είναι να αποτιμήσει τα γεγονότα και τις επιπτώσεις της Επανάστασης στη Μακεδονία και το Άγιον Όρος δύο αιώνες μετά, με γνώμονα τα νέα δεδομένα της επιστημονικής έρευνας, όπως προέκυψαν κυρίως τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες. Το Συνέδριο θα κλείσει με Στρογγυλή Τράπεζα, κατά την οποία θα αποτιμηθεί το γεγονός της Εθνικής Παλιγγενεσίας.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.
The Society for Macedonian Studies is organising, as part of its events for the celebration of the bicentenary since the 1821 Revolution, an international scientific conference entitled “Macedonia in the 1821 Revolution: Political, social, economic and historiographical dimensions”. The conference will be held online on 12-14 February 2021. About 35 university professors and specialist researchers present the latest research and conclusions regarding the events of the Greek Revolution. The aim of the conference is to assess the events and effects of the revolution in Macedonia and Mount Athos two centuries later, based on the new data of scientific research, as emerged mainly in the last four decades. The conference shall end with a Round Table, during which the event of the national renaissance will be assessed. (Edited and translated description from organiser’s website)
Από την Ευρώπη των αυτοκρατοριών στην Ευρώπη των εθνικών κρατών: Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στο διεθνικό της πλαίσιο, διακόσια χρόνια μετά
From the Europe of empires to the Europe of nation-states: The Greek Revolution of 1821 in international context, 200 years on
Ρόντρικ Μπίτον (King's College London)
Η μετακίνηση των επαναστατικών ιδεών (μέρος πρώτο)
Η μετακίνηση των επαναστατικών ιδεών (μέρος δεύτερο)
Τα ιερά ερείπια της νεωτερικότητας: ιμπεριαλισμός, αρχαιολογία και η εθνική φαντασία στην Ελλάδα και το Ισραήλ
12 Νοεμβρίου 2020
12 November 2020
«Το 2021 θα σηματοδοτήσει τα 200 χρόνια από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης ή του (Ελληνικού) Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Καθώς πλησιάζει αυτή η επέτειος, αυτή η ομιλία έχει μακροσκελή άποψη, ξεκινώντας από την ευρωπαϊκή διευθέτηση που επιτεύχθηκε στο Συνέδριο της Βιέννης το 1814-15, γνωστή ως ‘Κονσέρτο της Ευρώπης’, και συνεχίζοντας με την εξαφάνιση πολυεθνικών αυτοκρατοριών και την αντικατάστασή τους σε ολόκληρη την ήπειρο από τα εθνικά κράτη που γνωρίζουμε σήμερα. Η διεθνής αναγνώριση της Ελλάδας ως κυρίαρχου έθνους-κράτους, που επισφραγίστηκε με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου τον Φεβρουάριο του 1830, σύμφωνα με την ανάλυση του καθηγητή Beaton, αντιπροσωπεύει ένα κομβικό σημείο σε αυτή τη μετάβαση σε ολόκληρη την ήπειρο, και ένα σημείο που έχει άδικα παραβλεφθεί από τους ιστορικούς. Η ομιλία θα επικεντρωθεί σε εκείνες τις πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης που εξηγούν πώς τα γεγονότα στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1820 συνέβαλαν σε αυτήν την εκτεταμένη αλλαγή, οι συνέπειες της οποίας εξακολουθούν να διαδραματίζονται σήμερα καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο εγκαταλείπει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα έθνη που το συνθέτουν σκέφτονται ξεχωριστά μέλλοντα για τους εαυτούς τους.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών.
2021 will mark the bicentenary of the outbreak of the Greek Revolution, or War of Independence. As that anniversary approaches, this talk takes a long view, beginning with the European settlement reached at the Congress of Vienna in 1814-15, known as the Concert of Europe, and continuing with the disappearance of multi-national empires and their replacement throughout the continent by the nation states that we are familiar with today. International recognition for Greece as a sovereign nation-state, sealed by the Protocol of London in February 1830, according to Professor Beaton’s analysis, represents a pivotal point in this continent-wide transition, and one that has been unjustly overlooked by historians. The talk will focus on those aspects of the Greek Revolution that explain how events in Greece in the 1820s contributed to this far-reaching change, whose consequences are still being played out today as the UK leaves the European Union and its constituent nations contemplate separate futures for themselves. (Edited description from organiser’s website)
Εργαστήριον η Ελλάς: Θεσμοί και καταστάσεις που δοκιμάστηκαν στην Ελλάδα από την Παλιγγενεσία ως τις μέρες μας
Laboratory Hellas: Institutions and situations that have been tested in Greece from the national rebirth up to our days
Γιάννης Στεφανίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Denis Vovchenko (Northeastern State University)
Κώστας Ράπτης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Θανάσης Διαμαντόπουλος (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Σπύρος Βλαχόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δημήτρης Σωτηρόπουλος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Καλλιόπη Σπανού (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ιωάννης Μ. Κονιδάρης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Πέτρος Βασιλειάδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Μανόλης Κούμας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης (Πανεπιστήμιο Μακεδονία)
Αντώνης Κλάψης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Ελισάβετ Κοντογιώργη (Ακαδημία Αθηνών)
Odd Arne Westad (Yale University)
Διονύσης Χουρχούλης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Έφη Πενταλιού (London School of Economics)
Ειρήνη Καραμούζη (University of Sheffield)
Michael Cox (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Νικηφόρος Διαμαντούρος (Ακαδημία Αθηνών)
Ηλίας Παπαϊωάννου (London Business School)
Jacob Soll (University of Southern California)
Γιάννης Βούλγαρης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Ioannis Stefanidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Konstantinos Raptis (National and Kapodistrian University of Athens)
Thanassis Diamantopoulos (Panteion University)
Spyros Vlachopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Dimitris Sotiropoulos (University of Peloponnese)
Calliope Spanou (National and Kapodistrian University of Athens)
Ioannis Konidaris (National and Kapodistrian University of Athens)
Petros Vassiliadis (Aristotle University of Thessaloniki)
Manolis Koumas (National and Kapodistrian University of Athens)
Konstantinos Tsitselikis (University of Macedonia)
Antonis Klapsis (University of the Peloponnese)
Elisabeth Kontogiorgi (Academy of Athens)
Dionysios Chourchoulis (Ionian University)
Effie Pedaliou (London School of Economics)
Eirini Karamouzi (University of Sheffield)
Michael Cox (National and Kapodistrian University of Athens)
Nikiforos Diamantouros (Academy of Athens)
Elias Papaioannou (London Business School)
Yannis Voulgaris (Panteion University)
Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση
Kyklos Ideon (Circle of ideas for national reconstruction)
Εργαστήριον η Ελλάς: Θεσμοί και καταστάσεις που δοκιμάστηκαν στην Ελλάδα από την Παλιγγενεσία έως τις ημέρες μας (Πρακτικά του Συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών)
02 Νοεμβρίου 2020 - 04 Νοεμβρίου 2020
2-4 November 2020
«Αντικείμενο του Συνεδρίου είναι η Ελλάδα 1821-2021 ως «εργαστήριο» στο οποίο δοκιμάζονται θεωρίες, έννοιες, θεσμοί και καταστάσεις η εφαρμογή των οποίων επεκτείνεται στη συνέχεια σε άλλες χώρες.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The object of the conference is Greece 1821-2021 as a “laboratory” where theories, concepts, institutions and situations were tested and then their application was extended to other countries. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ακολουθούν σύντομες περιλήψεις των παρουσιάσεων του συνεδρίου, οι οποίες αποτελούν σημειώσεις της ερευνήτριας. Κατερίνα Γαρδίκα, Νομιμότητα, κυριαρχία και εγγυήσεις: το πλαίσιο για την ίδρυση του ελληνικού κράτους Η παρουσίαση αφορά το νομικό και πολιτικό πλαίσιο της δημιουργίας του ελληνικού κράτους. Ειδική μνεία γίνεται σε διεθνείς συνθήκες και συμφωνίες. Γιάννης Στεφανίδης, Splendid flexibility: Η βρετανική πολιτική στη νοτιοανατολική Ευρώπη, από την Ελληνική Επανάσταση μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους Η παρουσίαση αφορά τη Βρετανική εξωτερική πολιτική και διπλωματία στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κυρίως αναφέρεται η στάση της Βρετανίας σε σχέση με τη σταδιακή διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τους φόβους των Βρετανών για την επεκτατική πολιτική της Ρωσίας στην περιοχή. Denis Vovchenko, Θρησκευτική Ιδεολογία και Realpolitik: Ορθόδοξη Ενότητα και Πανσλαβισμός στις Ρωσο-Βαλκανικές Σχέσεις 1830-1914 Η παρουσίαση αφορά την εξωτερική πολιτική της Ρωσίας στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στο μακρύ 19ο αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται η στάση της Ρωσίας απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, αλλά και αργότερα στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος. Ειδική αναφορά γίνεται στην καλλιέργεια της διπλωματίας με την Ελλάδα, αλλά και με τις υπόλοιπες Βαλκανικές εθνότητες μέσω της Ορθοδοξίας. Επιπλέον, γίνεται μνεία στους διπλωματικούς γάμους ανάμεσα στη βασιλική οικογένεια της Ρωσίας με τις αντίστοιχες των χωρών της Βαλκανικής χερσονήσου. Κώστας Ράπτης, Η Αυστροουγγαρία και τα νεοσύστατα εθνικά κράτη των Βαλκανίων. Οι περιπτώσεις της Σερβίας και της Ρουμανίας Η ανακοίνωση αφορά την εξωτερική πολιτική της Αυστροουγγαρίας σε σχέση με τα νεοϊδρυθέντα κράτη της Σερβίας και της Ρουμανίας. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται η επιρροή και ο επεμβατισμός της Αυστροουγγαρίας στα δύο προαναφερθέντα κράτη, τόσο στα εσωτερικά θέματα όσο και στα θέματα που αφορούσαν την εξωτερική τους πολιτική. Παράλληλα, τονίζεται η οικονομική εξάρτηση της Σερβίας και της Ρουμανίας από την Αυστροουγγαρία και πως αυτή χρησιμοποιήθηκε από τη Βιέννη για να ασκεί πιέσεις στα δύο κράτη. Θανάσης Διαμαντόπουλος, Θεσμικοπολιτική αστάθεια και σταθερότητα στη νεότερη Ελλάδα Η ομιλία αφορά την παρουσίαση της θεσμικής και πολιτικής ζωής του ελληνικού κράτους στην μεταπολεμική εποχή. Επιπλέον, αναλύεται η πολιτική σταθερότητα ή αστάθεια στην πολιτική ζωή της χώρας, κυρίως όσον αφορά τους θεσμούς των εκλογών και των πολιτικών κομμάτων. Σπύρος Βλαχόπουλος, Ο Τύπος των επαναστατημένων Ελλήνων ως εργαστήριο συνταγματικών ιδεών. Το παράδειγμα των Ελληνικών Χρονικών Η παρουσίαση αυτή πραγματεύεται την περίπτωση της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά», η οποία άρχισε να εκδίδεται στο Μεσολόγγι το 1824 μέχρι το 1826 από τον Ελβετό φιλέλληνα Johan Jakob Meyer. Η εφημερίδα αυτή αποτέλεσε ένα εργαστήριο συνταγματικών ιδεών στην επαναστατημένη Ελλάδα. Νίκος Αλιβιζάτος, Οι εκλογές ως ελληνική κανονικότητα Η εν λόγω παρουσίαση αφορά το θεσμό των εκλογών στο ελληνικό κράτος από τις απαρχές του μέχρι τον εικοστό πρώτο αιώνα. Θίγονται ζητήματα όπως η συχνότητα των εκλογών, η διαφάνεια, η εγκυρότητα, και η μεγάλη συμμετοχή σε αυτές. Δημήτρης Π. , Η «αέναη επιστροφή» της ελληνικής ιστορίας: το κράτος και η διαχείριση των κρίσεων του στον 19ο και 20ό αιώνα Η ομιλία αναφέρεται στις περιόδους κρίσεων που βίωσε το ελληνικό κράτος από την εγκαθίδρυσή του μέχρι σήμερα. Εντοπίζονται – και διαχωρίζονται – οι τρεις φάσεις όπου το κράτος περιήλθε σε κρίση, οι οποίες σχετίζονταν άμεσα είτε με τον εθνικισμό (Μεγάλη Ιδέα), είτε με τον εκδημοκρατισμό της χώρας, είτε με την υιοθέτηση του καπιταλιστικού συστήματος. Καλλιόπη Σπανού, Οικοδομώντας την ικανότητα διακυβέρνησης Η εισήγηση επιχειρεί να αναλύσει την ικανότητα διακυβέρνησης του ελληνικού κράτους. Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζονται οι αιτίες για τις χαμηλές επιδόσεις του ελληνικού κράτους σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση. Αυτό οφείλεται σε τρεις ελλείψεις, αυτές της θεσμοποίησης, της αποτελεσματικότητας και της νομιμοποίησης. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Εκκλησιαστική αυτοκεφαλία και εθνική ανεξαρτησία Η ομιλία αφορά τη δημιουργία της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ελλάδα. Επιχειρείται να αναλυθεί η διαδικασία της διαμόρφωσης των (εθνικών) αυτοκέφαλων εκκλησιών σε πρακτικό-διαδικαστικό και θεωρητικό-θεολογικό επίπεδο, ενώ παράλληλα αναφέρονται οι ρήξεις που προέκυψαν με το Πατριαρχείο. Το παράδειγμα της Ελλάδας ακολουθήθηκε αργότερα και από άλλα κράτη που δημιούργησαν τις δικές τους αυτοκέφαλες εκκλησίες, όπως η Σερβία και η Ρουμανία. Ειδική μνεία γίνεται και στην περίπτωση της Βουλγαρίας η οποία παρέκκλινε από αυτό το μοντέλο. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, Η χαραυγή του εθνοφυλετισμού και οι στρεβλώσεις της Ελλαδικής Αυτοκεφαλίας Η παρουσίαση αναλύει συνοπτικά το νομικό πλαίσιο της διοίκησης της Ορθόδοξης Εκκλησίας από τη δημιουργία της στον πρώιμο Μεσαίωνα μέχρι το 19ο αιώνα. Σε αυτό το πλαίσιο εξηγείται από νομικής πλευράς το εγχείρημα της δημιουργίας ελληνικής αυτοκέφαλης Εκκλησίας. Πέτρος Βασιλειάδης, Παλιγγενεσία- αυτοκεφαλίες- ενότητα. Θεολογική προσέγγιση με αφορμή το Ουκρανικό αυτοκέφαλο Η ομιλία εξετάσει το φαινόμενο της δημιουργίας αυτοκέφαλων ορθόδοξων εκκλησιών από θεολογική σκοπιά μέσα από το παράδειγμα της ουκρανικής αυτοκέφαλης Εκκλησίας. Μιχάλης Ψαλιδόπουλος, Kοινωνία των Εθνών, διεθνοποίηση της οικονομικής επιστήμης και Έλληνες οικονομολόγοι Η ομιλία αφορά την εξέλιξη της οικονομικής επιστήμης στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε στη διαμόρφωση της οικονομικής επιστήμης στην Ελλάδα το διεθνές πρότυπο της Κοινωνίας των Εθνών. Κωνσταντίνα Μπότσιου, Η Ελλάδα στην Κοινωνία των Εθνών: από τη διεθνή συνεργασία στις διμερείς συμμαχίες Η παρουσίαση έχει ως θέμα την εξωτερική πολιτική και διπλωματία της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά στην προσπάθεια εξισορρόπησης της ελληνικής διπλωματίας τόσο στα πλαίσια της Κοινωνίας των Εθνών όσο και στις διμερείς συμφωνίες στις οποίες στρεφόταν παραδοσιακά η Ελληνική εξωτερική πολιτική. Σωτήρης Ριζάς, Κοινοβουλευτισμός και Δικτατορία στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου Η εν λόγω ομιλία επιχειρεί να παρουσιάσει το πολιτικό τοπίο της Ελλάδας κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Χαρακτηριστικά της περιόδου αποτελούν το εχθρικό κλίμα ως αποτέλεσμα του Εθνικού Διχασμού, το προσφυγικό ζήτημα, η μαζικοποίηση του δικαιώματος της ψήφου και η άνοδος των δικτατορικών καθεστώτων στην Ευρώπη. Μανόλης Κούμας, Η ελληνοτουρκική προσέγγιση τη δεκαετία του 1930: ένα πρότυπο για την οργάνωση των διεθνών σχέσεων στο μεσοπόλεμο Η παρουσίαση αφορά τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Γίνεται αναφορά στη Συμφωνία της Άγκυρας το 1930 ως βάση για την καλλιέργεια ενός καλύτερου κλίματος ανάμεσα στις δύο χώρες. Αυτό επετεύχθη με μια σειρά από διμερείς συμφωνίες και συνεχίστηκε για όλη τη δεκαετία του 1930. Μάλιστα αυτή η πολιτική θεωρήθηκε παράδειγμα για την εποχή, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και κυρίως για την Γαλλογερμανική προσέγγιση. Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, Λαός και έδαφος: από το ελληνικό έθνος στο ελληνικό κράτος Η ομιλία ασχολείται με έννοιες όπως λαός, έθνος, κράτος μέσα από την οπτική του διεθνούς δικαίου, εξετάζοντας την περίπτωση της Ελλάδας. Ελπίδα Βόγλη, Οι μεταμορφώσεις της ελληνικής ιθαγένειας, από την Επανάσταση του 1821 στον 21ο αιώνα Η παρουσίαση επιχειρεί να περιγράψει τις μεταβολές του θεσμού της ελληνικής ιθαγένειας αναφορικά μέσα στο χρόνο, από την Επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα. Ειδικότερα εξετάζονται τα κριτήρια που τη συνθέτουν ανά περίοδο και η μεταβλητότητά τους. Αντώνης Κλάψης, Μεγαλοϊδεατισμός και «εθνικό πεπρωμένο»: η διαλεκτική του αλυτρωτισμού Η ομιλία αναφέρεται στη Μεγάλη Ιδέα και τον εθνικό αλυτρωτισμό στην Ελλάδα από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους μέχρι τον 20ο αιώνα. Η Μεγάλη Ιδέα αποτέλεσε τον πυρήνα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Παράλληλα έπαιξε σημαντικό ρόλο και στο εσωτερικό της χώρας δημιουργώντας ένα ενωτικό κλίμα. Ελισάβετ Κοντογιώργη, Η συμβολή της Κοινωνίας των Εθνών στην αποκατάσταση των προσφύγων του 1922: Θεσμικές αλλαγές κατά την περίοδο 1922-30 Η εισήγηση περιγράφει την συμβολή της Κοινωνίας των Εθνών στην αποκατάσταση των προσφύγων ως αποτέλεσμα της Μικρασιατικής Καταστροφής και της Συνθήκης της Λωζάννης. Επιπλέον, αναφέρονται οι μεταβολές που προκλήθηκαν σε θεσμικό πλαίσιο λόγω της έλευσης των προσφύγων στην Ελλάδα. Odd Arne Westad, Ο εμφύλιος και ο ψυχρός πόλεμος Η ομιλία περιγράφει την σταδιακή πορεία της Ελλάδας προς την ένωσή της με την Ευρώπη μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ειδική αναφορά γίνεται στην οικονομική ανάπτυξη αλλά και τα οικονομικά προβλήματα της χώρας, αλλά και στην πολιτική αστάθεια που προκλήθηκε στη χώρα λόγω του Εμφυλίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου. Διονύσης Χουρχούλης, Το ΝΑΤΟ ως παράγοντας σταθεροποίησης; Η περίπτωση της Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης Η παρουσίαση αφορά την ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ. Αναφέρονται τα πλεονεκτήματα αυτής της συμμαχίας, όπως η γεωπολιτική σταθερότητα στην περιοχή αλλά και τα μειονεκτήματα, όπως η ουδετερότητα του ΝΑΤΟ σε περιπτώσεις όπως το Κυπριακό. Ακόμα, περιγράφονται οι μεταβολές που έπρεπε να πραγματοποιηθούν στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις προκειμένου να εκσυγχρονιστούν σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Έφη Πενταλιού, Συμβούλιο Ευρώπης, ανθρώπινα δικαιώματα, Ελληνική Υπόθεση του 1967-69 Η ομιλία παρουσιάζει πως η Ελληνική Υπόθεση του 1967-69 κατά της Χούντας επηρέασε το Συμβούλιο της Ευρώπης αναφορικά με την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εξάλειψη των βασανιστηρίων. Ειρήνη Καραμούζη, Ενώπιον της πρόκλησης»: Η Ελλάδα ως «εργαστήρι ιδεών» στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης Η παρουσίαση διαπραγματεύεται την επίδραση της Ελλάδας ως «εργαστήρι ιδεών» στην Ευρώπη σε σχέση με την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Τα γεγονότα υπό συζήτηση αναφορικά με τη συνεισφορά τους στην Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση είναι η Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας-ΕΟΚ το 1961 και το αίτημα ένταξης της Ελλάδας στην ΕΕ τη δεκαετία του 70. Michael Cox, Η Ελληνική Χούντα επηρέασε διεθνείς θεσμούς και διεθνείς σχέσεις Η ομιλία περιγράφει την επίδραση της Χούντας των Συνταγματαρχών στους διεθνείς θεσμούς και στις διεθνείς σχέσεις. Παράλληλα παρατίθεται το διεθνές ιστορικό και πολιτικό σκηνικό της εποχής στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου, το οποίο συνδέεται με την περίπτωση της Ελλάδας. Νικηφόρος Διαμαντούρος, Από την εξάρτηση στην ισοτιμία: η νεοελληνική εμπειρία σε μακροϊστορική προοπτική Η ομιλία περιγράφει την οικονομική εξάρτηση του ελληνικού κράτους από εξωτερικούς δανειστές από μία πολιτική σκοπιά. Καλύπτει το χρονικό διάστημα από την εποχή των αγώνων της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα. Ανδρέας Κακριδής, «… και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους;» Η πολιτική οικονομία του εξωτερικού δανεισμού και της ξένης βοήθειας Η παρουσίαση επικεντρώνεται στο δανεισμό του ελληνικού κράτους από εξωτερικούς δανειστές. Αναφέρονται τα χαρακτηριστικά αυτού του είδους δανεισμού, όπως για παράδειγμα το στοιχείο του ελέγχου και της εποπτείας. Χρονικά, η παρουσίαση καλύπτει όλη την περίοδο ύπαρξης του ελληνικού κράτους από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα. Ηλίας Παπαϊωάννου, Η Πολιτική και Θεσμική Οικονομία των Μνημονίων Η ομιλία αναφέρεται στον εξωτερικό δανεισμό του ελληνικού κράτους μέσα από το καθεστώς των μνημονίων. Κέντρο του ενδιαφέροντος αποτελεί η οικονομική σκοπιά. Jacob Soll, Αυτόπτης μάρτυρας στην ελληνική οικονομική κρίση: Επιτυχίες και αποτυχίες ενός ευρωπαϊκού-ελληνικού πειράματος Η ομιλία περιγράφει την ελληνική οικονομική κρίση μέσα από μία ουδέτερη οπτική, αυτή ενός αυτόπτη μάρτυρα. Παρουσιάζει τόσο τις μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να γίνουν στην ελληνική οικονομία αλλά και την σκληρή – όπως αναφέρει ο ομιλητής – στάση της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα.
Ερμηνείες, ορισμοί, συγκρούσεις: το 1821 στην ιστοριογραφία της κομμουνιστικής περιόδου στη Ρουμανία
Interpretations, definitions, conflicts: 1821 in the historiography of the communist period in Romania
Γιώργος Μανιός (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Georgios Manios (Panteion University)
Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού (Ε.Μ.Ν.Ε.)
Ίδρυμα Παιδείας και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού
Περιοδικό Μνήμων
Society for the Study of Modern Hellenism (EMNE)
Foundation for Education and European Culture
Mnimon journal
Η Επανάσταση του 1821: νέες προσεγγίσεις
Ρουμανία
Βλαντιμιρέσκου Τούντορ
Romania
Vladimirescu Tudor
16 Ιουνίου 2022
16 June 2022
Από την δεκαετία του 1830 τα γεγονότα του 1821 απασχόλησαν την πολιτική σκέψη Ρουμάνων διανοουμένων και λογίων, που τους απέδιδαν ιδιαίτερη σημασία στη διαδικασία συγκρότησης του ρουμανικού έθνους. Ακολούθως, η ιστορική επιστήμη ασχολήθηκε έντονα με τα επαναστατικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, παράγοντας πληθώρα κειμένων σχετικά με το ζήτημα, παραγωγή που συνέβαλε στην αναγωγή του 1821 σε κορυφαία στιγμή στο συλλογικό εθνικό παρελθόν του ρουμανικού έθνους, δίπλα σε αυτήν της ένωσης των Ηγεμονιών, μέχρι και τον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η εγκαθίδρυση του σοσιαλιστικού καθεστώτος στη Ρουμανία, καθώς και η πρόοδος της ιστορικής έρευνας, ωστόσο, έδωσαν καινούργια διάσταση στα γεγονότα και δημιούργησαν νέες ερμηνείες για το κίνημα του Τούντορ Βλαντιμιρέσκου και τον χαρακτήρα του, τη Φιλική Εταιρεία, τον ρόλο της τσαρικής Ρωσίας στα γεγονότα και τον αντίκτυπο που αυτά είχαν στο παρόν και το μέλλον των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, ερμηνείες που άλλαξαν ριζικά την αφήγηση γύρω από το καθοριστικό πρώτο εξάμηνο του 1821. «Τι ήταν το κίνημα του Τούντορ Βλαντιμιρέσκου, επανάσταση ή εξέγερση; Το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί παρά με τη βοήθεια της μαρξιστικής-λενινιστικής θεωρίας της πάλης των τάξεων», έγραφε ο Ρουμάνος ιστορικός A. Oțetea το 1967, συνοψίζοντας εύστοχα τους προβληματισμούς – αλλά και τις ιδεολογικές αφετηρίες – της ρουμανικής ιστοριογραφίας της σοσιαλιστικής περιόδου σχετικά με το 1821. Η ανακοίνωση έχει ως στόχο την παρουσίαση των κυρίαρχων αφηγήσεων για τα επαναστατικά γεγονότα του 1821 της περιόδου 1946-1989, μιας κρίσιμης και ενδιαφέρουσας περιόδου ιδεολογικών συγκρούσεων, που σημάδεψε την πορεία που διαγράφει το 1821 στις σελίδες της ρουμανικής γραμματείας.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
From the 1830s the events of 1821 occupied the political thought of Romanian intellectuals and scholars, who attached special importance to them in the process of forming the Romanian nation. Subsequently, historical science dealt intensely with the revolutionary events that took place in the Danubian Principalities, producing a plethora of texts on the subject, a production that contributed to the 1821 culmination of the Romanian nation's collective national past, alongside that of the unification of the Principalities, up to the Second World War. The establishment of the socialist regime in Romania, as well as the progress of historical research, nonetheless, gave a new dimension to the events and created new interpretations of the Tudor Vladimirescu movement and its character, the Philiki Etaireia, the role of tsarist Russia and the impact they had on the present and future of the Danubian Principalities, interpretations that radically changed the narrative around the decisive first half of 1821. “What was the Tudor Vladimirescu movement, a revolution or an uprising? The problem is not can be solved only with the help of the Marxist-Leninist theory of their struggle,” Romanian historian Andrei Oțetea wrote in 1967, aptly summarizing the reflections – but also the ideological starting points – of the Romanian historiography of the socialist period about 1821. The presentation aims to present the dominant narratives for the revolutionary events of 1821 in the period 1946-1989, a critical and interesting period of ideological conflict that marked the course of 1821 in the pages of Romanian literature. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η επανάσταση ως ιστορική κληρονομιά: το 1821 στα Βαλκάνια
The revolution as a historical heritage: 1821 in the Balkans
Ανδρέας Λυμπεράτος (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Andreas Lyberatos (Panteion University)
«Οι επαναστάσεις του 1821 και ο ελληνικός πόλεμος της ανεξαρτησίας αποτέλεσαν κομβικά γεγονότα στην νεότερη Ιστορία των Βαλκανίων και στην πορεία μετάβασης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στα νεωτερικά έθνη-κράτη. Η «κληρονομιά» του 1821 στα Βαλκάνια ακολούθησε μια γενική πορεία από την άσκηση άμεσης επιρροής στα εθνικοαπελευθερωτικά επαναστατικά κινήματα στα Βαλκάνια στον 19ο αιώνα, στην σταδιακή ενσωμάτωσή της στα εθνικά αφηγήματα των βαλκανικών κρατών μέσα από ποικίλες και διαφορετικές αναγνώσεις. Στην προτεινόμενη ανακοίνωση θα επιχειρηθεί η συγκριτική προσέγγιση των αναγνώσεων του 1821 στις βαλκανικές ιστοριογραφίες κατά τον 19ο και 20ό αιώνα και ο εντοπισμός κοινών στοιχείων και ιδιαιτεροτήτων.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The revolutions of 1821 and the Greek War of Independence were pivotal events in the modern history of the Balkans and in the course of the transition from the Ottoman Empire to the modern nation-states. The “legacy” of 1821 in the Balkans followed a general course from the direct influence of the national liberation revolutionary movements in the Balkans in the 19th century, to its gradual integration into the national narratives of the Balkan states through various and different readings. In the suggested presentation the comparative approach of the readings of 1821 in the Balkan historiographies during the 19th and 20th century will be attempted as well as the identification of common elements and particularities. (Edited and translated description from organiser’s website)
Κερδίζοντας στη γη, χάνοντας στη θάλασσα: η πρώτη τουρκική ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης
Winning at land, losing at Sea: The first Turkish history of the Greek Revolution
Φεβζί Κούρτογλου
Fevzi Kurtoglu
«Οι τουρκικές προσλήψεις της ελληνικής επανάστασης από το 1923 και μετά είναι ένα ελάχιστα μελετημένο θέμα. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία συστηματικού ενδιαφέροντος για το 1821 από τουρκικής πλευράς, τουλάχιστον μέχρι την δεκαετία του 1990, όταν εντοπίζεται μια ποσοτική και, σε κάποιο βαθμό, ποιοτική στροφή. Σημαντικό χαρακτηριστικό της τουρκικής ιστοριογραφίας της ελληνικής επανάστασης είναι η αυτούσια αναπαραγωγή των ιστορικών τεκμηρίων μέσα από μια εθνοκεντρική θεώρηση των πραγμάτων. Χωρίς να υπερβαίνει αυτά τα όρια, το βιβλίο του Φεβζί Κούρτογλου Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και η Ναυμαχία του Ναβαρίνου (1944) ξεχωρίζει ως μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση. Το βιβλίο ήταν η πρώτη μονογραφία που στηριζόταν σε πρωτογενείς οθωμανικές πηγές από το 1858 και η πρώτη μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η προσέγγιση του βιβλίου η οποία εστιάζει στη θαλάσσια διάσταση της ελληνικής επανάστασης. Αυτό δεν θα πρέπει να προκαλεί κάποια έκπληξη, δεδομένου ότι ο Κούρτογλου ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και καθηγητής στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Σε πιο ουσιαστικά συμπεράσματα οδηγεί η αναζήτηση του πολιτικού και διανοητικού πλαισίου μέσα στο οποίο γράφει ο Κούρτογλου. Η ανακοίνωση τοποθετεί το βιβλίο στο ιστοριογραφικό του πλαίσιο, παρουσιάζει τα βασικά του επιχειρήματα και εξετάζει τη σημασία της θαλασσοκεντρικής προσέγγισης του συγγραφέα εκτός της επίσημης θεώρησης του κεμαλικού διανοητικού και στρατιωτικού κατεστημένου.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The Turkish receptions of the Greek revolution from 1923 onwards are a little studied subject. This is largely due to the lack of systematic interest in 1821 on the Turkish side, at least until the 1990s, when a quantitative and, to some extent, qualitative shift has been identified. An important feature of the Turkish historiography of the Greek revolution is the actual reproduction of historical evidence through an ethnocentric view of things. Without exceeding these limits, Fevzi Kurtoglu’s book “The Greek War of Independence and the Battle of Navarino” (1944) stands out as an interesting exception. The book was the first monograph based on Ottoman primary sources from 1858 and the first after the founding of the Turkish Republic. The approach of the book is particularly interesting as it focuses on the maritime dimension of the Greek revolution. This should not come as a surprise, given that Kurtoglu was a navy officer and a professor at the Naval Academy. The search for the political and intellectual context in which Kurtoglu writes leads to more substantial conclusions. The presentation places the book in its historiographical context, presents its main arguments and examines the importance of the author’s sea-centred approach outside of the formal view of the Kemalist intellectual and military establishment. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ο Γιάννης Βλαχογιάννης και τα αρχεία του Εικοσιένα
Giannis Vlachogiannis and the archives of 1821
Ευγενία Κρεμμυδά (Γενικά Αρχεία του Κράτους)
Eugenia Kremmyda (General State Archives)
«Αξιοποιώντας πηγές που δεν έχουν μέχρι σήμερα μελετηθεί διεξοδικά, όπως το προσωπικό αρχείο του Γιάννη Βλαχογιάννη και το υπηρεσιακό αρχείο των Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εφορείας τους, η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να σκιαγραφήσει το ιστορικό πορτρέτο ενός ανθρώπου που η προσωπική του πορεία συνδέθηκε άρρηκτα με την υπόθεση της διάσωσης, διαφύλαξης και ανάδειξης του αρχειακού πλούτου της χώρας. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1880, όταν πάμφτωχος νεαρός επαρχιώτης καταφθάνει στην Αθήνα για να γραφτεί στο Πανεπιστήμιο, μέχρι και τα 1930 περίπου, όταν, από τη θέση του Διευθυντή των Γενικών Αρχείων του Κράτους παρακολουθεί με κριτική ματιά τον επίσημο εορτασμό της Εκατονταετηρίδας. Πρόκειται για μια πορεία διττή, στα γράμματα και στα αρχεία, που συναντά τον κύκλο του Παλαμά και του Ψυχάρη, τον κόσμο της αθηναϊκής δημοσιογραφίας, τους κεφαλαιούχους της διασποράς Ράλλη και Μπενάκη και αργότερα τον ίδιο τον πρωθυπουργό Βενιζέλο, που θα αναλάβει προσωπικά το εγχείρημα της δημιουργίας ενός εθνικού αρχειακού φορέα με επικεφαλής τον Βλαχογιάννη. Μέσα από την πορεία αυτή, αναδεικνύεται το συλλεκτικό πάθος του Βλαχογιάννη που οδήγησε στη συγκρότηση της αρχειακής συλλογής του, αλλά και η εσωτερική του σύγκρουση μεταξύ ιδιωτικής δραστηριότητας και δημοσίου λειτουργήματος, που ενισχύθηκε από την πάγια άρνηση του κράτους να εξαγοράσει τη συλλογή του ενσωματώνοντάς την στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Ρίχνοντας φως σε πρόσωπα και γεγονότα άγνωστα, ή απλά ξεχασμένα, επιχειρείται εδώ μια νέα, συνολική αποτίμηση της πραγματικής συνεισφοράς του Βλαχογιάννη στη διάσωση της μνήμης του 1821.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
Utilising sources that have not been studied in detail to date, such as Giannis Vlachogiannis’ personal archive and the official archive of the General State Archives and their Ephorate, this approach attempts to sketch the historical portrait of a man whose personal path was inextricably linked to the case of saving, preserving and highlighting the archival wealth of the country. From the mid-1880s, when a very poor young provincial arrived in Athens to enrol in university, until about 1930, when, from the position of Director of the General State Archives, he watched with a critical eye the official celebration of the centenary. It is a dual course, one in letters and one in archives, that meets the circle of Palamas and Psycharis, the world of Athenian journalism, the capitalists of the diaspora Rallis and Benakis and later on, the Prime Minister Venizelos himself, who will personally undertake the task of the creation of a national archival body headed by Vlachogiannis. Through this course, Vlachigiannis’ collecting passion that led to the compilation of his archival collection, but also his internal conflict between private activity and public office, which was reinforced by the constant refusal of the state to acquire his collection and incorporate it in the General State Archives. By shedding light on persons and events unknown, or simply forgotten, a new, comprehensive assessment of Vlachogiannis’ real contribution to the preservation of the memory of 1821 is attempted. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Καταγράφοντας τους Ελληνορθόδοξους της Κωνσταντινούπολης το 1821
Recording the Greek Orthodox population of Constantinople in 1821
Μαρία Αρβανίτη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Maria Arvaniti (National and Kapodistrian University of Athens)
Καταγραφές πληθυσμών
Κωνσταντινούπολη
Population census
Istanbul
«Μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, όπως έχει καταδειχθεί και από τη σύγχρονη βιβλιογραφία, η οθωμανική διοίκηση προχώρησε σταδιακά στη λήψη μιας σειράς μέτρων που στόχο είχαν τη διασφάλιση της οθωμανικής πρωτεύουσας. Οι φήμες που υπήρχαν για την ύπαρξη ενός σχεδίου εξέγερσης των ελληνορθόδοξων κατοίκων της Κωνσταντινούπολης, σε συνδυασμό με την ταυτότητα των εξεγερμένων στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και στη συνέχεια στην Πελοπόννησο, έθεσαν στο στόχαστρο των οθωμανικών Αρχών τον ελληνορθόδοξο πληθυσμό. Ένα από τα μέτρα που λήφθηκαν και στο οποίο θα επικεντρωθούμε, είναι η καταγραφή αυτής της μερίδας των κατοίκων της πρωτεύουσας. Η καταγραφή των δυνάμει επικίνδυνων τμημάτων του πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης υπήρξε μία πρακτική που εφαρμοζόταν από τον 18ο αιώνα για τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης σε περιόδους κρίσεων. Άτομα με καταγωγή από συγκεκριμένες περιοχές, εσωτερικοί μετανάστες που δεν είχαν εγγυητές, ανύπανδροι άνδρες που ζούσαν συγκεντρωμένοι σε κτηριακά συγκροτήματα του εμπορικού κέντρου ή σε εργαστήρια και καταστήματα υπήρξαν συχνά το αντικείμενο τέτοιων επιχειρήσεων. Η καταγραφή επέτρεπε στις Αρχές να «γνωρίσουν» και, συνεπώς, να ελέγξουν καλύτερα τις ομάδες εκείνες στις οποίες έστρεφαν, κατά περίπτωση, την προσοχή τους. Σε αυτό το πλαίσιο μπορούν αρχικά να ενταχθούν και οι καταγραφές του ελληνορθόδοξου πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης το 1821. Μέσα από τα κατάστιχα που διασώζονται στο Οθωμανικό Αρχείο του πρώην Αρχείου της Πρωθυπουργίας στην Κωνσταντινούπολη και τις πληροφορίες που προκύπτουν από εκδεδομένες και ανέκδοτες πηγές, κυρίως οθωμανικές και ελληνικές, θα επιδιωχθεί να εντοπιστούν οι διαφορετικές φάσεις αυτών των πληθυσμιακών καταγραφών, κατά το πρώτο έτος της Επανάστασης, και να αναδειχθούν οι στόχοι της οθωμανικής διοίκησης στην κάθε μία από αυτές. Πιο αναλυτικά, ο χρόνος κατά τον οποίο έλαβαν χώρα οι καταγραφές, οι αξιωματούχοι που συμμετείχαν σε αυτές και ακόμη περισσότερο τα στοιχεία που επιλέχθηκε να καταγραφούν στην κάθε περίπτωση προσφέρουν πληροφορίες για τα ζητήματα που απασχολούσαν τη διοίκηση, τις στοχεύσεις της, αλλά και τους μηχανισμούς λειτουργίας της, εμπλουτίζοντας τις γνώσεις μας για τους τρόπους που αντέδρασαν οι Οθωμανοί απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
After the outbreak of the Greek Revolution, as it has been shown by the modern literature, the Ottoman administration gradually proceeded to take a series of measures aimed at securing the Ottoman capital. The rumours that existed about the existence of a plan of revolt on behalf of Constantinople’s Greek Orthodox inhabitants, in combination with the identity of the rebels in the Danubian Principalities and then in the Peloponnese, put the Greek Orthodox population in the sights of the Ottoman authorities. One of the measures taken and which we will focus on, is the recording of this portion of the inhabitants of the capital. The recording of the potentially dangerous sections of the population of Constantinople had been a practice applied since the 18th century to secure the public order in times of crisis. People from specific areas, internal immigrants who had no guarantors, unmarried men living concentrated in shopping malls or workshops and shops were often the subject of such operations. The census allowed the authorities to “get to know” and, therefore, to better control those groups to which they turned their attention, where appropriate. The records of the Greek Orthodox population of Constantinople in 1821 can initially be included in this context. Through the records preserved in Ottoman Archive of the former Ottoman Archives of the Prime Minister’s Office in Constantinople and information derived from published and unpublished sources, mainly Ottoman and Greek, will seek to identify the different phases of these population censuses, during the first year of the revolution, and to highlight the goals of the Ottoman administration for each of them. More specifically, the time at which the censuses took place, the officials who participated in them and more importantly, the data chosen to be recorded in each case provide information on the issues that concerned the administration, its goals, as well as its operating mechanisms, enriching our knowledge of the ways in which the Ottomans reacted to the Greek Revolution. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η Επανάσταση του 1821 και η κατάργηση του γενιτσαρικού σώματος (1826): η αυτοκρατορική και επαρχιακή διάσταση μιας ιδιαίτερης σχέσης
The 1821 Revolution and the abolition of the janissary corps (1826): The imperial and provincial dimension of a peculiar relationship
Γιάννης Σπυρόπουλος (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ)
Yannis Spyropoulos (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Γενίτσαροι
Janissaries
«Η Επανάσταση του 1821 και η κατάργηση του γενιτσαρικού σώματος το 1826 αποτελούν γεγονότα με τεράστια πολιτική βαρύτητα για την Οθωμανική Αυτοκρατορία των αρχών του 19ουαιώνα, αλλά ελάχιστες μελέτες έχουν προσπαθήσει να διερευνήσουν τη μεταξύ τους σύνδεση και να κατανοήσουν την πολιτική τους σχέση. Ωστόσο η εξέταση των οθωμανικών πηγών της εποχής μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η σχέση των δύο αυτών γεγονότων είναι ισχυρή και έχει παραμέτρους που αγγίζουν την ιστορία του οθωμανικού κράτους τόσο στο αυτοκρατορικό όσο και στο επαρχιακό επίπεδο. Η παρουσίαση θα προσπαθήσει να αναδείξει αυτήν ακριβώς τη σύνδεση μέσω της χρήσης παραδειγμάτων που αφορούν σε μια σειρά οθωμανικών περιοχών, αναδεικνύοντας μια διαφορετική αυτοκρατορική διάσταση της Επανάστασης του 1821.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The 1821 Revolution and the abolition of the janissary corps in 1826 are events of enormous political significance for the early 19th-century Ottoman Empire, but few studies have attempted to investigate their intermediate connection and understand their political relationship. However, an examination of the Ottoman sources of this time leads to the conclusion that the relationship between these two events is strong and has parameters that touch on the history of the Ottoman state at both the imperial and provincial levels. The presentation will try to highlight this very connection through the use of examples relating to a number of Ottoman regions, highlighting a different imperial dimension of the 1821 Revolution. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η μάχη της Αθήνας με τη ματιά των Οθωμανών
The battle of Phaleron (Athens) through the eyes of the Ottomans
Μάχη του Αναλάτου
Battle of Analatos
«Στην ανακοίνωση θα αναλύσουμε ένα νέο εύρημα, ένα οθωμανικό σκαρίφημα της μάχης του Αναλάτου (24 Απριλίου 1827) που εστάλη αμέσως μετά τη μάχη στον σουλτάνο Μαχμούτ Β ́. Με αφετηρία το σκαρίφημα, θα συζητήσουμε γενικότερα για τη ματιά των Οθωμανών στα πολεμικά γεγονότα της Επανάστασης.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
This presentation analyses a new finding, an Ottoman draft of the battle of Analatos (24 April 1827) which was sent immediately after the battle to Sultan Mahmut II. Starting with the draft, it discusses in general the Ottoman view of the war events of the revolution. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
«Ο πιο δημοφιλής ξένος που επισκέφτηκε την Ελλάδα»: Νέα στοιχεία για το πρώτο ταξίδι του E. Blaquiere στην επαναστατημένη Ελλάδα, την άνοιξη του 1823
"The most popular foreigner who visited Greece": New evidence on Edward Blaquière's first trip to Greece under revolt, spring 1823
Μπλακιέρ Έντουαρντ
Blaquière Edward
«O Edward Blaquiere έφτασε στον Μοριά στις 18 Απριλίου 1823, την ημέρα που ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της Δεύτερης Εθνοσυνέλευσης στο Άστρος. Συνοδευόταν από τον Ανδρέα Λουριώτη, που τον οδήγησε στην Τριπολιτσά. Έφτασαν στην πόλη σχεδόν ταυτόχρονα με τους ηγέτες της Επανάστασης που επέστρεφαν από το Άστρος. Συνάντησε πρώτα τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και έπειτα όλες τις σημαντικές προσωπικότητες που βρίσκονταν στην πόλη. Έμεινε στην Ελλάδα μέχρι τα τέλη Ιουνίου. Με την επιστροφή του στο Λονδίνο παρουσίασε στο Κομιτάτο την επίσημη έκθεσή του στις 13 Σεπτεμβρίου 1823. Στη διάρκεια του ταξιδιού του ο Ed. Blaquiere κράτησε ημερολόγιο που παρέδωσε στο Kομιτάτο και στο οποίο συμπεριέλαβε πληροφορίες και παρατηρήσεις που δεν υπάρχουν στην επίσημη αναφορά του ή στα τρία βιβλία που δημοσίευσε για την επαναστατημένη Ελλάδα. Την ίδια περίοδο ο Ed. Blaquiere αλληλογραφούσε με διάφορους παράγοντες του Kομιτάτου και φιλελεύθερους διανοούμενους, ενώ ενημέρωσε το Foreign Office, τον ίδιο τον George Canning, αλλά και τον υφυπουργό Εξωτερικών Francis Conyngham, για την κατάσταση στην Ελλάδα. Στην εισήγησή μου θα παρουσιάσω τα σημαντικότερα ευρήματα από τέσσερα σώματα κειμένων: το αδημοσίευτο ημερολόγιο του Blaquiere, τις αδημοσίευτες επιστολές του, που βρίσκονται στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στο αρχείο Bentham στο UCL και στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Σκωτίας, και τις αναφορές που παρέδωσε στο Foreign Office, οι οποίες βρίσκονται στο Αρχείο του Βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Πέραν των χρήσιμων πληροφοριών που αποκτούμε (π.χ. για τον τρόπο λειτουργίας του Βουλευτικού, τη Μαντώ Μαυρογένη, το προοίμιο της εμφύλιας σύγκρουσης), επιβεβαιώνεται η συστηματική προσπάθειά του να υποβαθμίσει τα προβλήματα που παρατηρεί για να βοηθήσει τους Έλληνες. Αυτό γίνεται αντιληπτό και τον καθιστά «με διαφορά, τον πιο δημοφιλή ξένο που επισκέφτηκε την Ελλάδα», όπως παρατηρεί ο Henry Lytton Bulwer.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
Edward Blaquière arrived in the Peloponnese on 18 April 1823, on the day that the Second National Assembly concluded in Astros. He was accompanied by Andreas Louriotis, who led him to Tripolitsa. They arrived in the city almost at the same time as the leaders of the revolution, who were returning from Astros. He first met Alexandros Mavrokordatos and then all the important personalities who were in the city. He stayed in Greece until the end of June. Upon his return to London he presented his official report to the London Committee on 13 September 1823. During his voyage Blaquière kept a diary which he handed over to the Committee and in which he included information and remarks that do not exist in his official report or in the three books he published about Greece under revolt. At the same time Blaquière corresponded with various members of the Committee and liberal intellectuals, while informing the Foreign Office, George Canning himself, as well as Undersecretary of State Francis Conyngham, about the situation in Greece. This paper presents the most important findings from four bodies of texts: Blaquière's unpublished diary, his unpublished letters in the Oxford University Library, the Bentham Archive at UCL and the National Library of Scotland, and the reports to the Foreign Office, which are located in the Archive of the British Foreign Office. In addition to the useful information we obtain (e.g. about the mode of operation of the Parliament, Manto Mavrogenous, the prelude to the civil conflict), his systematic effort to downplay the problems he observes to help the Greeks is confirmed. This is perceived and makes him “by far the most popular foreigner to visit Greece”, as Henry Lytton Bulwer observes. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Ο Μέττερνιχ, η Ελληνική Επανάσταση και το «μειδίαμα της Ιστορίας»
Mettenich, the Greek Revolution and the "smile of history"
Μέττερνιχ Κλέμενς φον
Έγγραφα
Metternich Klemens von
Documents
«Η μετάβαση από τις «ιστορίες» στην «Ιστορία» ως αφαίρεση και ως υποστασιοποιημένο «συλλογικό ενικό» συνιστά κατά τον Ράινχαρτ Κοζέλεκ προνομιακό δείκτη των διανοητικών μεταβολών που χαρακτηρίζουν τη νεωτερικότητα. Η μετάβαση αυτή τεκμηριώνεται, ειδικά στον γερμανόφωνο χώρο του ύστερου 18ου και του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, από τον πληθωρικό λόγο περί «Ιστορίας» όχι μόνο στα πεδία της ιστοριογραφίας ή της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας της Ιστορίας, αλλά και σε εκείνο της υψηλής πολιτικής. Στα γραπτά του πρίγκηπα Κλέμενς φον Μέττερνιχ, του εμβληματικού καγκελάριου της Αυστρίας, ο αναστοχασμός περί Ιστορίας και του «δικαστηρίου της», που θα δικαιώσει ή θα καταδικάσει τον πολιτικό άνδρα είναι πανταχού παρών. Παρότι όμως, το 1844 ακόμη, ο ίδιος σημείωνε ότι «οι άνδρες που κάνουν οι ίδιοι την Ιστορία, δεν έχουν χρόνο για να την γράψουν· τουλάχιστον εγώ δεν είχα αρκετό», η παραίτηση και η εξορία του μετά την Επανάσταση του 1848, του έδωσε την ευκαιρία αυτή. Πέρα από το «Αυτοβιογραφικό υπόμνημά» του και άλλα σχετικά κείμενα, στα κατάλοιπα του Μέττερνιχ, που φυλάσσονται στα Τσεχικά Εθνικά Αρχεία στην Πράγα, περιλαμβάνεται ένα σύντομο ιδιόχειρο υπόμνημα εν είδει προλόγου μιας ανολοκλήρωτης «Ιστορίας της εξέγερσης των Ελλήνων» (Die Geschichte des Aufstandes der Griechen). Παρά τον αναμενόμενα απολογητικό και αυτοδικαιωτικό χαρακτήρα του κειμένου – ο Μέττερνιχ ξεκινά, πάντως, με την παραδοχή ότι δεν θα μπορούσε να προσεγγίσει το ζήτημα απροκατάληπτα – ενδιαφέρον παρουσιάζει τόσο η ανάδειξη του Ελληνικού Ζητήματος ως κεντρικού, αν όχι του σημαντικότερου για την ευρωπαϊκή πολιτική μετά το 1815, όσο και η αναδρομική ερμηνεία της αυστριακής πολιτικής και η εκτίμηση των συμφερόντων της Ευρώπης, της Πύλης αλλά και των ίδιων των επαναστατημένων Ελλήνων. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι αφενός να παρουσιάσει το εν λόγω τεκμήριο, αφετέρου – με αφορμή τις αναδρομικές αποτιμήσεις του ίδιου του Μέττερνιχ – να συζητήσει την ελληνική πολιτική του στα συμφραζόμενα της πρόσφατης αναθεώρησης της φυσιογνωμίας του ως του κατεξοχήν αντιδραστικού πολιτικού της Παλινόρθωσης.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The transition from “histories” to “History” as abstraction and as substantiated “collective singular” is, according to Reinhart Koselleck, a privileged indicator of intellectual changes that characterise modernity. This transition is documented, in particular in the German-speaking world of the late 18th and first half of the 19th century, from the exuberant discourse on “History” not only in the fields of historiography or the idealistic philosophy of History, but also in that of high politics. In the writings of Prince Klemens von Metternich, the emblematic chancellor of Austria, the reflection on History and its “court” that will vindicate or condemn the politician is ubiquitous. However, even in 1844, he noted that “men who make history themselves do not have time to write it; at least I did not have enough”, his resignation and exile after the Revolution of 1848, gave him this opportunity. In addition to his “Autobiographical Memoir” and other related texts, Metternich’s papers, kept in the Czech National Archives in Prague, include a short handwritten memoir as a preface to an incomplete “History of the Greek Uprising” (Die Geschichte des Aufstandes der Griechen). Despite the expected apologetic and self-righteous nature of the text – Metternich begins, however, with the assumption that he could not approach the issue unbiased – it is interesting to see the Greek Question as central, if not the most important for European politics after 1815, as well as the retrospective interpretation of Austrian politics and the appreciation of the interests of Europe, the Porte but also of the Greek revolutionaries themselves. The purpose of the paper is on the one hand to present this presumption, on the other hand – on the occasion of Metternich’s retrospective assessments – to discuss his Greek policy in the context of the recent revision of his physiognomy as the predominantly reactionary politician of the Restoration. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Αθήνα 1821-1827 στα αυτόγραφα ημερολόγια του Καίσαρα Bιτάλη
Athens 1821-1827 in Cesare Vitali's handwritten diaries
Francesco Scalora (University of Padova)
Ημερολόγια
Βιτάλης Καίσαρας
Diaries
Vitali Cesare
«O Καίσαρας Βιτάλης, ιατρός και υποπρόξενος του Βασιλείου των Δύο Σικελιών στην Αθήνα, στα κρίσιμα χρόνια του Αγώνα για την ελληνική ανεξαρτησία, υπήρξε μάρτυρας των ιστορικών γεγονότων που αφορούσαν την πόλη, από την πρώτη προσπάθεια απελευθέρωσής της από τους Οθωμανούς κυριάρχους, τον Απρίλη του 1821, έως τις δραματικές στιγμές που σημάδεψαν την πολιορκία της Αθήνας και την παράδοση της Ακρόπολης, τον Μάιο του 1827. Τα ιστορικά αυτόγραφα ημερολόγια του Καίσαρα Βιτάλη αποτελούν μια μαρτυρία από πρώτο χέρι, που μας επιτρέπει να ανασυνθέσουμε με τρόπο σφαιρικό το πλαίσιο της ιστορικής περιόδου, που από πολλές απόψεις πρέπει ακόμη να διερευνηθεί, ιδίως σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με τη γειτονική Ιταλία, αποδίδοντας συγχρόνως το θερμό φιλελληνικό κλίμα της εποχής και τη δραματικότητα των ιστορικών γεγονότων: συμβάντων που ήδη στη συνείδηση των συγχρόνων αντηχούσαν σαν ακολουθίες ενός μεγάλου έπους.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
Cesare Vitali, physician and deputy consul of the Kingdom of the Two Sicilies in Athens, during the critical years of the struggle for Greek independence, witnessed the historical events concerning the city, from the first attempt to liberate it by the Ottoman rulers, in April 1821, until the dramatic moments that marked the siege of Athens and the surrender of the Acropolis, in May 1827. Vitali’s historical handwritten diaries are a first-hand testimony that allow us to comprehensively reconstruct the context of the historical period, which in many respects has yet to be explored, especially with regard to relations with neighbouring Italy; attributing at the same time the warm philhellenic atmosphere of the time and the dramatic character of the historical events: events that already resonated in the consciousness of the contemporaries as sequences of a great epic. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η Ελληνική Επανάσταση στον φιλελληνικό λόγο: νομιμότητα και φιλελευθερισμός
The Greek Revolution in philhellenic discourse: Legitimacy and liberalism
Φυλλάδια
Pamphlets
«Η έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης και η καταδίκη της από την Ιερά Συμμαχία, προκάλεσε εκτεταμένη αρθρογραφία και δημοσιεύσεις από τους φιλέλληνες υποστηρικτές της, αλλά και από τους κατηγόρους της. Στην περίοδο 1821-1833 κυκλοφόρησαν φυλλάδια σε πολλές γλώσσες, τα περισσότερα στα γαλλικά, τα οποία είχαν μεγάλη διάδοση και μεταφράζονταν από τη μια γλώσσα στην άλλη. Η επιχειρηματολογία τους περιστράφηκε, μεταξύ άλλων, σε δύο κυρίως πόλους που άγγιζαν τη φύση του επαναστατικού γεγονότος: στο ζήτημα της νομιμότητάς της και στην πολιτική της στράτευση στο άρμα του φιλελευθερισμού. Η ανακοίνωση θα παρακολουθήσει τον φιλελληνικό λόγο αλλά και τον αντίλογό του και την ανάπτυξη των επιχειρημάτων τους που διατυπώθηκαν ευθύς εξαρχής σε σχέση με τις έννοιες αυτές.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The outbreak of the Greek Revolution and its condemnation by the Holy Alliance led to extensive articles and publications by its philhellenic supporters, but also by its opponents. Between 1821 and 1833, pamphlets were published in many languages, most of them in French, which were widely circulated and translated from one language to another. Their argument revolved, among other things, at two main poles that touched on the nature of the revolutionary event: the question of its legitimacy and its liberal political partisanship. The presentation follows philhellenic discourse as well as its opposing response and the development of their arguments that were formulated right from the beginning in relation to these concepts. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Όψεις της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη. Μηχανισμοί οικονομίας πολέμου. Εκστρατείες, ζητήματα φορολογίας, στρατολογίας και επιμελητείας
Aspects of the 1821 Revolution in Crete. Mechanisms of war economy; Campaigns, tax issues, conscription and logistics
Γιάννης (Ζαν Μαρί) Σκαλιδάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Yannis Skalidakis (University of Crete)
Φόροι
Αντιπαραθέσεις
Taxes
Conflicts
«Στην ανακοίνωση αυτή θα παρουσιαστούν οι μηχανισμοί της οικονομίας του πολέμου στην Κρήτη και πώς η διαχείριση των τοπικών διαθέσιμων πόρων (π.χ. της ελαιοπροσόδου, αλλά και των πειρατικών λειών) ήταν κατεξοχήν πεδίο αντιπαράθεσης με πολιτικές και στρατιωτικές συνέπειες. Ως εκ τούτου, το Κρητικό Συμβούλιο και οι επιτροπές του δεν κατόρθωσαν να οργανώσουν μια τακτική φορολογία και να διαθέσουν τους απαραίτητους πόρους για τη συγκρότηση τακτικού και μόνιμου στρατεύματος. Αυτή η εξέλιξη είχε ως συνέπεια την αποτυχία των εκστρατειών και των πολιορκιών των οχυρών πόλεων της Κρήτης, γεγονός που βάρυνε αποφασιστικά και στην τελική αποτυχημένη έκβαση της Επανάστασης.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
This talk will present the mechanisms of the economy of war in Crete and how the management of locally available resources (for example, oil revenue, but also pirate booty) was primarily a field of confrontation with political and military consequences. As a result, the Cretan Council and its committees failed to organise a regular taxation and to allocate the necessary resources for the formation of a regular and permanent army. This development resulted in the failure of the campaigns and sieges of the fortified cities of Crete, a fact that weighed decisively on the final failed outcome of the revolution. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η φορολόγηση της επαρχίας Άργους κατά την Επανάσταση του 1821: η μετάβαση από την οθωμανική κυριαρχία στο εθνικό κράτος
The taxation of the province of Argos during the 1821 Revolution: The transition from Ottoman rule to the nation-state
Βαγγέλης Σαράφης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Vangelis Sarafis (National and Kapodistrian University of Athens, Institute of Historical Research, NHRF)
Άργος
Argos
«Πώς φορολογήθηκαν οι επαρχίες τού υπό συγκρότηση ελληνικού κράτους κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821; Ένα απλοϊκό στη διατύπωσή του ερώτημα, το οποίο όμως μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πληρέστερα τη διαδικασία μετάβασης από τις οθωμανικές δημοσιονομικές πραγματικότητες σε αυτές που θέσπισε και όρισε το νέο κράτος. Στην ανακοίνωση, μέσα από την εξέταση ενός παραδείγματος, αυτό της επαρχίας Άργους, θα επιχειρηθεί να αναδειχθούν οι δημοσιονομικοί μηχανισμοί που αφορούν στη φορολόγηση, την επιβολή και συλλογή της φορολογικής απαίτησης από τον εντόπιο πληθυσμό. Με στόχο την πληρέστερη κατανόηση των κληροδοτημένων πραγματικοτήτων και πρακτικών και τον τρόπο που αυτές μετασχηματίστηκαν, η ανακοίνωση θέτει υπό το βλέμμα της ιστορικής έρευνας την επαρχία Άργους, προκειμένου να εντοπίσει τομές και συνέχειες σχετικά με την οργάνωση της δημοσιονομικής επικράτειας της επαναστατημένης χώρας. Η έμφαση δίδεται στο πλέγμα των οικισμών που ετίθεντο υπό φορολόγηση στο Άργος κατά τις τελευταίες προεπαναστατικές δεκαετίες και κατά τη διάρκεια του Αγώνα έως και τη θεσμοθέτηση των ορίων της επαρχίας στο διάταγμα της Αντιβασιλείας «Περί της οροθεσίας και της εις Δήμους διαιρέσεως του Νομού Αργολίδος και Κορινθίας» (1834).» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
How were the provinces of the under formation Greek state taxed during the 1821 Revolution? A simple question to formulate, but which can help us to better understand the process of transition from the Ottoman fiscal realities to those established and defined by the new state. In the presentation, through the examination of an example, that of the province of Argos, an attempt will be made to highlight the fiscal mechanisms concerning the taxation, the imposition and collection of the tax requirement by the local population. In order to fully understand the inherited realities and practices and how they were transformed, the presentation places the province of Argos under the scrutiny of historical research, in order to identify disruptions and continuations regarding the organisation of the fiscal territory of the revolted country. The emphasis is given to the grid of settlements that were taxed in Argos during the last pre-revolutionary decades and during the struggle until the institutionalisation of the borders of the province in the decree of the regency “On the demarcation and division into Municipalities of the Prefecture of Argolis and Corinthia” (1834). (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Νομισματικές ισοτιμίες και δημοσιονομικές λειτουργίες: το γρόσι και η σχέση του με τα άλλα νομίσματα (1821-1833)
Monetary exchange rates and fiscal functions: the grosi [piaster] and its relationship with other currencies (1821-1833)
Νομίσματα
Γρόσι
Νομισματική ισοτιμία
Currency
Grosi
Exchange rate
«Αφού παρουσιαστούν οι σειρές ισοτιμιών, ανά τετράμηνο, από το 1821 έως το 1833, είκοσι περίπου νομισμάτων – οθωμανικών και ευρωπαϊκών, αργυρών και χρυσών – που κυκλοφορούσαν στον ελλαδικό χώρο, θα εξεταστεί η σχέση που είχε το γρόσι με τα άλλα νομίσματα και οι συνέπειές της στο πλαίσιο του δημόσιου οικονομικού χώρου και, πιο συγκεκριμένα, στις κρατικές υποχρεώσεις, στις αντίστοιχες απαιτήσεις και στις σχετικές πληρωμές.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
After presenting the series of exchange rates, every four months, from 1821 to 1833, of about twenty coins – Ottoman and European, silver and gold – circulating in Greece, we will examine the relationship between the grosi [kuruş] and the other currencies and its consequences within the framework of the public financial space and, more specifically, in the state’s obligations, in the corresponding requirements and in the relevant payments. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η διαμόρφωση των φορολογικών μηχανισμών και η διαχείριση των κοινοτικών οικονομικών στην προεπαναστατική Ύδρα (1810-1821)
The formation of tax mechanisms and the management of communal finances in pre-revolutionary Hydra (1810-1821)
Μηνάς Αντύπας (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών ΙΤΕ)
Άλκης Καποκάκης (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών ΙΤΕ)
Minas Antypas (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Alkis Kapokakis (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Ύδρα
Κατάστιχα
Ελίτ
Ναυτιλία
Hydra
Accounting books
Elites
Seafaring
«Η σημασία της Ύδρας για την Ελληνική Επανάσταση και ιδιαίτερα η ευθύνη των προκρίτων- πλοιοκτητών του νησιού για την οργάνωση του πολεμικού στόλου και του αγώνα στη θάλασσα είναι ζητήματα γνωστά στην ελληνική ιστοριογραφία. Η ιστορική έρευνα έχει επισημάνει, επίσης, την ανάπτυξη της ναυτιλίας του νησιού – ιδιαίτερα κατά τα χρόνια των Ναπολεόντειων Πολέμων – ως φαινομένου καθοριστικής σημασίας που προσδιόρισε την οικονομική ανάπτυξη του ελλαδικού χώρου τις δεκαετίες πριν το 1821. Αντίθετα, η τελευταία προεπαναστατική δεκαετία παραμένει μια περίοδος που δεν έχει τραβήξει την προσοχή της ιστορικής έρευνας με εξαίρεση, βέβαια, τον Βασίλη Κρεμμυδά. Η θεώρησή του για την κρίση δραστηριοτήτων της ναυτιλίας της Ύδρας και των άλλων ναυτικών κοινοτήτων του Αιγαίου μετά το 1815, αν και θεωρείται ότι ανέδειξε μία εκ των πλέον ουσιαστικών προϋποθέσεων για την εκδήλωση της Επανάστασης, εντούτοις –ως προς την Ύδρα– απέτρεψε, αντιφατικά, τη συστηματική έρευνα στην κατεύθυνση της ανάδειξης πλευρών της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του νησιού τα τελευταία προεπαναστατικά χρόνια. Μια εκτενής σειρά αδημοσίευτων καταστίχων από το Τοπικό Αρχείο του νησιού -- που μερικώς μόνο έγιναν αντικείμενο επεξεργασίας από τον Αντώνιο Λιγνό – προσφέρονται για την εξέταση: α) της συγκρότησης των φορολογικών μηχανισμών της κοινότητας και β) της πολλαπλότητας των λειτουργιών και ευθυνών που αναλάμβαναν οι πρόκριτοι-πλοιοκτήτες ως μέλη του Κοινού της Ύδρας για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων του νησιού προς την Υψηλή Πύλη. Σε αυτές τις δύο πλευρές στρέφουμε την προσοχή μας στην παρουσίαση. Ειδικότερα προ- σπαθούμε να αποκρυπτογραφήσουμε την εσωτερική λογική και τις κατευθύνσεις που δια- μορφώνονταν όσον αφορά στη φορολόγηση του πληθυσμού, της ναυτιλίας και γενικότερα της οικονομικής δραστηριότητας στο νησί. Θα εστιάσουμε, επίσης, στο ρόλο των μελών του Κοινού στη διαχείριση των δημοσιονομικών υποθέσεων στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας. Από την ανακοίνωση ελπίζουμε να διαφανεί ότι ο ρυθμιστικός ρόλος του Κοινού οδήγησε τελικά σε μία εκλέπτυνση και τυποποίηση των μηχανισμών ελέγχου και φορολόγησης της κοινότητας, καθώς επίσης και στη σύνδεση με τα πιστωτικά δίκτυα που αναπτύσσονταν στην Κωνσταντινούπολη. Οι φορολογικές και οι δημοσιονομικού τύπου στρατηγικές των μελών του Κοινού επηρεάζονταν βέβαια από την οικονομική συγκυρία και τις απαιτήσεις του οθωμανικού κέντρου. Ωστόσο, επέδρασαν, με τη σειρά τους, αποφασιστικά στις διαφοροποιήσεις εντός της ομάδας των προκρίτων-πλοιοκτητών του νησιού και στις αντιθέσεις στο εσωτερικό της κοινότητας, που χαρακτήρισαν την πορεία του νησιού προς την Επανάσταση. Επιδίωξή μας είναι η παρουσίαση να συνομιλήσει με μια βιβλιογραφία που επικεντρώνεται στην δυναμική και πολύπλευρη σχέση μεταξύ της κεντρικής οθωμανικής διοίκησης και των περιφερειακών ομάδων εξουσίας, σε μία περίοδο που η πρώτη επαναπροσδιόριζε τη στάση της απέναντι στις δεύτερες. Θεωρούμε, επομένως, ότι για την κατανόηση των στρατηγικών φορολόγησης και διαχείρισης των κοινοτικών υποθέσεων στο «μικρό επίπεδο» επιβάλλεται η ένταξη της Ύδρας σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, ως μέρος μιας αχανούς αυτοκρατορίας, για την οποία η τυποποίηση και ο έλεγχος των φοροεισπρακτικών μηχανισμών αποτελούσε ζωτική πλευρά της λειτουργίας του κράτους.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The importance of Hydra for the Greek Revolution and especially the responsibility of the elite shipowners of the island for the organisation of the navy and the fight at sea are issues known in Greek historiography. Historical research has also pointed to the development of the island's shipping – especially during the Napoleonic Wars – as a decisive phenomenon that determined the economic development of Greece in the decades before 1821. On the contrary, the last pre-revolutionary decade remains a period that has not attracted the attention of historical research with the exception, of course, of Vassilis Kremmidas. His view of the crisis of the shipping activities of Hydra and the other naval communities of the Aegean after 1815, although considered to have emerged as one of the most essential conditions for the manifestation of the revolution, nevertheless – as far as Hydra was concerned – has prevented, in contradictory way, the systematic research in the direction of highlighting aspects of the economic and social life of the island in the last pre-revolutionary years. An extensive series of unpublished accounting books from the local archive of the island – which were only partially edited by Antonios Lignos – are offered for examination: a) the formation of the tax mechanisms of the community and b) the multiplicity of functions and responsibilities undertaken by qualified shipowners as members of the community of Hydra to serve the obligations of the island to the Sublime Porte. We turn our attention in the presentation to these two aspects. In particular, we try to decipher the internal logic and the directions that were formed regarding the taxation of the population, the shipping and in general the economic activity on the island. We will also focus on the role of members of the community in managing budgetary affairs during this decade. We hope that the presentation shows that the regulatory role of the community has ultimately led to a refinement and standardisation of the control and taxation mechanisms, as well as to the connection to the credit networks that were developing in Istanbul. The fiscal and financial strategies of the members of the community were, of course, influenced by the economic situation and the demands of the Ottoman centre. However, they, in turn, had a decisive influence on the differences within the group of elite shipowners of the island and the contradictions within the community, which characterised the course of the island towards the Revolution. Our aim for the presentation is to converse with a focused literature in the dynamic and multifaceted relationship between the central Ottoman administration and the regional power groups, at a time when the former was redefining its attitude to the latter. We consider, therefore, that in order to understand the taxation and management strategies of the community’s affairs at the micro level, the integration of Hydra into a wider context is required, as part of a vast empire, for which the standardisation and control of tax collection mechanisms was a vital aspect of the functioning of the state. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Το πολιτικό πλαίσιο της σύγκρουσης του Ιωάννη Γκούρα με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο
The political context of the conflict between Ioannis Gouras and Odysseas Androutsos
Ζαχαρίας Αντωνάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Zacharias Antonakis (University of Crete)
Διαμάχες
15 Ιουνίου 2022
15 June 2022
«Το 1825 ο Ιωάννης Γκούρας εκπροσωπούσε ένα διευρυμένο κοινοτικό συμβούλιο, το οποίο χαρακτηριζόταν από την αυξημένη, σε σχέση με προηγούμενα έτη, συμμετοχή των «νοικοκυραίων» της κοινότητας της Αθήνας. Ο Γκούρας φαίνεται να είναι ο πολιτικός εκπρόσωπος μιας συμμαχίας των παραδοσιακών πολιτικών δυνάμεων που χαρακτηρίζονταν ως προεστοί με τις νέες πολιτικές δυνάμεις που ανέδειξε η Επανάσταση, οι οποίες εντάσσονταν στην κατηγορία των «νοικοκυραίων». Ειδικά για το έτος 1825, η αυξημένη πολιτική παρουσία των «νοικοκυραίων» στο κοινοτικό συμβούλιο μαρτυρεί και μια εσωτερική αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών, που αντανακλούσε και στην αυξημένη οικονομική τους δύναμη σε σχέση με τα προεπαναστατικά χρόνια. Αυτοί που απέκτησαν για πρώτη φορά πολιτική δύναμη μέσα στην Επανάσταση και που χαρακτηρίζονταν ως «νοικοκυραίοι» δε θα μπορούσαν παρά να δυστροπούν απέναντι στους «νεωτερισμούς» της Διοίκησης στο πεδίο της οικονομίας. Ωστόσο, η απειλή που θα προέκυπτε για αυτές τις κοινωνικές δυνάμεις σε ένα εξωθεσμικό πλαίσιο διοίκησης, θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από την όποια απειλή που αφορούσε επιμέρους οικονομικά ζητήματα. Στο σημείο αυτό επιτεύχθηκε η σύγκλιση με την κεντρική του έθνους Διοίκηση, παρά τις διαφωνίες στο εσωτερικό της κοινότητας της Αθήνας για τη σύγκλιση αυτή.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
In 1825 Ioannis Gouras represented an enlarged community council, which was characteriszed by the increased participation of householders from the community of Athens. Gouras seems to have been the political representative of an alliance of traditional political forces that were characterised as notables with the new political forces that emerged from the Greek Revolution, which belonged to the householders category. Especially for 1825, the increased political presence of the householders in the community council testifies to an internal change of political correlations, which was also reflected in their increased economic power in relation to pre-revolutionary years. Those who gained political power for the first time during the revolution and who were characterised as householders could not do anything other than begrudging the “innovations” of the ain the field of the economy. However, the threat that would arise for these social forces in an extra-institutional framework would be far greater than any threat to individual economic issues. At this point the convergence with the central administration of the nation was achieved, despite the disagreements within the community of Athens over this convergence. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Οδυσσέας Ανδρούτσος: από αρματολός ήρωας της Γραβιάς
Odysseas Androutsos: From armatole to hero of Gravia
Λιβαδειά
Livadia
«Η ανακοίνωση εστιάζει στην προεπαναστατική συγκυρία και στους πρώτους μήνες της Επανάστασης, μέχρι και τη μάχη στο χάνι της Γραβιάς και διερευνά τη διαδρομή του Οδυσσέα Ανδρούτσου από αφοσιωμένου στον Αλή πασά αρματολού σε κεντρική μορφή της Επανάστασης στην ανατολική Στερεά Ελλάδα. Εξετάζει τις σχέσεις του Ανδρούτσου με τον Αλή πασά, αλλά και με το κοινωνικό περιβάλλον της Λιβαδειάς, τη μύηση του στη Φιλική Εταιρεία, τη στάση που κράτησε στη σύγκρουση μεταξύ Αλή πασά και οθωμανικής Πύλης και τους όρους υπό τους οποίους συμμετέσχε τελικά στην Επανάσταση.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The presentation focuses on the pre-revolutionary situation and the first months of the Greek Revolution, up to the battle at the inn of Gravia and explores the path of Odysseas Androutsos from an armatole of Ali Pasha, a central figure of the revolution in eastern Central Greece. It examines Androutsos’ relations with Ali Pasha, but also with the social environment of Livadia, his initiation into the Philiki Etaireia, his stance in the conflict between Ali Pasha and the Ottoman Porte and the conditions under which he eventually participated in the revolution. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
«Τέτοια χερεκέτια δεν τα κάμνουν οι ζορμπάδες». Ένα έξοχο δείγμα επαναστατικής ρητορικής για οθωμανικό ακροατήριο (1822)
A splendid sample of revolutionary rhetoric for an Ottoman audience (1822)
Πολιορκία της Αθήνας
Siege of Athens
«Πώς απελπίζεις τον οθωμανό αντίπαλο ως γενναίο αλλά και θεοφοβούμενο πολεμιστή, δίνοντάς του ταυτόχρονα βάσιμες ελπίδες, τόσο για την ζωή τη δική του και των ανθρώπων που προστατεύει, όσο και για την απαλλαγή του από βαριές ευθύνες που θα ζητηθούν μετά θάνατον, σε περίπτωση που η γενναιότητά του οδηγήσει στη σφαγή των προσφιλών του αμάχων; Πώς παρουσιάζεις στον μουσουλμάνο υπήκοο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θεμελιώδη στοιχεία της ουσίας των νεωτερικών πολιτικών συνθηκών που διαμορφώνουν όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως αγωνιζόμενοι Έλληνες; Δεν μπορείς παρά να του μιλήσεις για τη νέα πραγματικότητα σε μια παλαιά "γλώσσα" την οποία κατανοεί, να δώσεις ερμηνείες των συμβαινόντων που θα τις βρει εύλογες. Κι ακόμα, να φιλοτεχνήσεις μιαν εικόνα της διαμορφούμενης νεωτερικότητας με σχέδια και χρώματα που αναγνωρίζει η ματιά του παραδοσιακού ανθρώπου. Με την ανακοίνωση αυτή θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά και θα σχολιαστεί ένα ανέκδοτο ώς τώρα, αριστοτεχνικά γραμμένο και εν τέλει αποτελεσματικό έγγραφο που απηύθυναν τον Ιούνιο του 1822 οι απεσταλμένοι της επαναστατικής Διοίκησης στους πολιορκημένους Οθωμανούς της Αθήνας, προκειμένου να τους πείσουν να παραδοθούν με συνθήκη. Εγγύηση για την εφαρμογή της συνθήκης αυτής δεν θα ήταν η δύσκολα ελέγξιμη προσωπική «μπέσα» των αντιπάλων αλλά το «κανούνι», η νέα έννομη τάξη της οποίας την ισχύ οι επαναστάτες είχαν αποδεχθεί και αναγνωρίσει ως ρυθμιστή των αποφάσεων και ενεργειών τους.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
How do you despair for the Ottoman opponent as a brave and God-fearing warrior, while giving him sound hopes, both for his own life and the lives of the people he protects, and for his release from heavy responsibilities that will be demanded after death, in case that his bravery leads to the slaughter of his beloved civilians? How do you present to the Muslim citizen of the Ottoman Empire fundamental elements of the essence of the modern political conditions formed by those who self-identify as struggling Greeks? You can only talk to him about the new reality in an old “language” that he understands, to give interpretations of what is happening that he will find reasonable. And also, to create an image of the emerging modernity with designs and colours that the look of the traditional man recognises. This announcement will present for the first time and comment on a so far unpublished, masterfully written and finally effective document addressed in June 1822 by the envoys of the revolutionary administration to the besieged Ottomans of Athens, in order to persuade them to surrender by treaty. The guarantee for the implementation of this treaty would not be the difficultly controllable personal honour of the opponents but the law, the new legal order whose power the revolutionaries had accepted and recognized as the regulator of their decisions and actions. (Edited and translated description from organiser’s website)
Από την πόλη-φρούριο στην επαναστατική «πρωτεύουσα»: κατάσταση εξαίρεσης και αστυνομική διακυβέρνηση στο Ναύπλιο (1824-1826)
From the fortress city to the revolutionary "capital": The exceptional situation and police governance in Nafplio (1824-1826)
Vaso Seiriniou (National and Kapodistrian University of Athens)
Ναύπλιο
Nafplio
«Στη νέα ιεραρχία του χώρου που δημιουργεί η Επανάσταση, το Ναύπλιο θα αποκτήσει κεντρική θέση, ανατρέποντας τη διοικητική πρωτοκαθεδρία της Τριπολιτσάς που ίσχυε προεπαναστατικά. Δια νόμου (ήδη από τον Ιανουάριο του 1823) έδρα της Προσωρινής Διοίκησης, το Ναύπλιο θα βρεθεί στη δίνη των συγκρούσεων του πρώτου εμφυλίου, για να καταστεί από τον Ιούνιο του 1824, οπότε το φρούριό του παραδίδεται στους κυβερνητικούς, το πολιτικό κέντρο της επαναστατημένης επικράτειας. Η ανακοίνωση διερευνά τον ρόλο της αστυνομίας στη διαμόρφωση της πόλης ως περιβάλλοντος υποδοχής των νέων πολιτικών λειτουργιών της. Με έμφαση στα μέτρα που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση των επιτακτικών προβλημάτων της δημόσιας τάξης και του υπερπληθυσμού, η ανακοίνωση δείχνει ότι στο πυκνό διάστημα των δύο χρόνων, το ευρισκόμενο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ασφυκτικά γεμάτο Ναύπλιο αποτέλεσε εργαστήριο όπου δοκιμάστηκαν πρακτικές διακυβέρνησης πληθυσμού που συνδύαζαν το παραδοσιακό ιδανικό της «καθαρής κοινότητας» με το νεωτερικό πρόταγμα της πειθαρχημένης κοινωνίας.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
In the new hierarchy of space created by the Greek Revolution, Nafplio acquired a central position, overthrowing the administrative primacy of Tripoli that was in force before the revolution. By law (as early as January 1823) seat of the Provisional Administration, Nafplio was in the vortex of the conflicts of the first civil war, to become from June 1824, when its fortress is handed over to the government, the political centre of the territory under revolt. The presentation explores the role of the police in shaping the city as a host environment for its new political functions. Emphasising the measures taken to address the pressing problems of public order and overpopulation, the presentation shows that in the dense period of two years, the state of emergency and suffocatingly full Nafplio was a laboratory where government governance practices that combined the traditional ideal of the “pure community” with the modern imperative of the disciplined society. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Οι οικογένειες Περρούκα και Χαραλάμπη στις συγκρούσεις Βουλευτικού-Εκτελεστικού κατά τα έτη 1823-1824
The Perroukas and Charalambis families in the parliamentary-executive conflicts in 1823-1824
Οικογένεια Περρούκα
Οικογένεια Χαραλάμπη
Perroukas family
Charalambis family
«Οι εμφύλιες συγκρούσεις που ξέσπασαν κατά τα έτη 1823-1824 τείνουν πολλές φορές να αποκρυσταλλώνονται σε γενικά σχήματα του τύπου πρόκριτοι εναντίον οπλαρχηγών», «νησιώτες εναντίον προκρίτων». Αποφεύγοντας τις παραπάνω γενικεύσεις, με την παρούσα ανακοίνωση προσπαθούμε να αναδείξουμε την πορεία και τον ρόλο συγκεκριμένων οικογενειών προκρίτων, οι οποίοι, όπως και πολλοί άλλοι εκείνη την εποχή, προσπαθούσαν να ισορροπήσουν σε μια υπό διαμόρφωση νέα τάξη πραγμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, η διεκδίκηση θέσεων και η σύναψη συμμαχιών ήταν τόσο κρίσιμη όσο και οι πρωθύστερες σχέσεις που εδράζονταν στη δεκαετία του 1810. Με βάση τα παραπάνω, λοιπόν, ανιχνεύουμε τις θέσεις και τις στάσεις των οικογενειών Περρούκα και Χαραλάμπη στο σύνθετο πλέγμα των διενέξεων, συγκρούσεων και συμμαχιών που προέκυψαν κατά τη διάρκεια των ετών 1823-1824.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The civil conflicts that broke out in 1823-1824 often tend to crystallise into general formations of the type “notables versus chieftains”, “islanders versus notables” Avoiding the above generalisations, this talk seeks to highlight the course and the role of specific families of notables, who, like many others at that time, were trying to balance in a new order of things being formed. In this context, claiming positions and forming alliances was as crucial as the earlier relations based in the 1810s as conflicts and alliances that arose during the years 1823-1824. Based on the above, we detect the positions and attitudes of the Perroukas and Charalambis families in the complex grid of disputes, conflicts and alliances that arose during 1823-1824. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η δράση του Σπυρίδωνα Τρικούπη στην Ελληνική Επανάσταση
Spyridon Trikoupis' activity in the Greek Revolution
Λύντια Τρίχα (Ίδρυμα Παιδείας και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού)
Lydia Tricha (Foundation for Education and European Culture)
Πολιτική
Politics
«Ο Σπυρίδων Τρικούπης, άνθρωπος των γραμμάτων, με άνεση στις ξένες γλώσσες, με ήπιο διαλλακτικό χαρακτήρα και με πολλές προσωπικές σχέσεις, χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια όλου του Αγώνα σε θέσεις και αποστολές, όπου μπορούσε να συνεισφέρει με αυτά τα προσόντα. Ήταν στενός συνεργάτης του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, αγγλόφιλος αλλά και από τους βασικούς συνομιλητές των Γάλλων και των γαλλόφιλων μεσολαβητών, που επιδίωκαν να προσκληθεί στον ελληνικό θρόνο ο δούκας του Nemours. Δεν έλαβε μέρος σε μάχες, αλλά υπήρξε ένας από αυτούς που συγκρότησαν το πνευματικό επιτελείο του Αγώνα και συνετέλεσαν, ώστε αφενός να παρουσιασθεί η Ελλάδα στο εξωτερικό ως έθνος με πολιτική υπόσταση και αφετέρου να δημιουργηθεί η απαραίτητη πολιτική και νομοθετική υποδομή για την ίδρυση του ελληνικού κράτους.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
Spyridon Trikoupis, a man of letters, with ease in foreign languages, with a mild conciliatory character and with many personal relationships, was used during the whole struggle in positions and missions where he could contribute with these qualifications. He was a close associate of Alexandros Mavrokordatos, an anglophile but also one of the main interlocutors of the French and the pro-French mediators, who sought to invite the Duke of Nemours to the Greek throne. He did not take part in battles, but he was one of those who formed the intellectual army of the struggle and contributed, on the one hand, to present Greece abroad as a nation with a political status and on the other hand to create the necessary political and legislative infrastructure for the establishment of the Greek state. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
«Φορεσιές ρούχα» σε προικοσύμφωνα της Άνω Σύρου (1821-1830)
"Costume clothes" in dowry agreements of Upper Syros (1821-1830)
Όλγα Ευαγγελίδου (Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών)
Olga Evangelidou (Athens School of Fine Arts)
Σύρος
Προικοσύμφωνα
Syros
Dowry agreements
«Στα νοταριακά έγγραφα και πιο συγκεκριμένα στα προικοσύμφωνα της Άνω Σύρου κατα- γράφονται την περίοδο της Επανάστασης λέξεις που αποκαλύπτουν στοιχεία για τις ενδυματολογικές συνήθειες των ανθρώπων της εποχής. Η ενδυμασία που συμπεριλαμβάνει τόσο τα ρούχα όσο και τα κοσμήματα, τα υποδήματα, τα αξεσουάρ, την κόμμωση, το μακιγιάζ κ.ά., είναι συνυφασμένη με τους ανθρώπους κάθε εποχής και η μελέτη της ακόμη και σε κρίσιμες ιστορικά περιόδους, όπως αυτή μιας επανάστασης, αποκαλύπτει στοιχεία για τις σχέσεις των ανθρώπων και τις αισθητικές αξίες. Στην παρούσα ανακοίνωση, η οποία αποτελεί μέρος της εν εξελίξει διατριβής με θέμα σχετικό με την ενδυμασία στα νησιά του Αιγαίου και ιδιαίτερα της Σύρου (1789-1850), αποφεύγεται η χρήση του όρου «παραδοσιακό κοστούμι», καθώς δεν εντοπίζεται σε έγγραφα της εποχής. Χρησιμοποιούνται οι όροι ενδυμασία ή ένδυση ως πιο «ουδέτεροι» και προκρίνεται ο όρος μόδα ως το ενδυματολογικό σύστημα της περιόδου. Παράλληλα, μέσα από τη μελέτη των προικοσυμφώνων, εντοπίζονται οι λέξεις που χρησιμοποιούνται στα ίδια τα έγγραφα για να περιγράψουν την ενδυμασία, όπως οι «φορεσιές ρούχα», τα «ρουχαλάκια» και τα «φορέματα». Η μελέτη της γλώσσας των προικοσυμφώνων αποτελεί μία από τις κυριότερες πηγές (ακολουθούν οι περιγραφές και τα σχέδια-χαρακτικά των περιηγητών) όσον αφορά στις πληροφορίες που έχουμε σχετικά με τα ενδύματα, καθώς δεν υπάρχει μεγάλος όγκος σωζόμενων ενδυμάτων. Τα προικοσύμφωνα από το 1821 έως το 1830 στην Άνω Σύρο εξετάζονται σε σχέση με τα σωζόμενα δείγματα, τις περιγραφές και εικόνες των περιηγητών και αποκαλύπτουν στοιχεία για τη μόδα της εποχής. Η λέξη μόδα εδώ σχετίζεται με τις ενδυματολογικές τάσεις που προκύπτουν από τις ωσμώσεις και τις πολιτισμικές ανταλλαγές, τόσο με την Ευρώπη, όσο και με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ακόμη, οι λέξεις που μας πληροφορούν για τις ενδυματολογικές αυτές συνήθειες αφορούν, κυρίως, σε είδη ενδυμάτων, όπως το φόρεμα ή το κοντογούνι, αλλά και υφάσματα, κοσμήματα κ.ά. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα κοσμήματα που εντοπίζεται σε έγγραφο του 1824 είναι «ένα κορδόνι μαλαματένιο με μιαν καρδιάν μαλαματένιαν». Σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας στο σύνολο, αλλά και της παρούσας ανακοίνωσης, δεν είναι να εστιάσει στη φορεσιά της Σύρου ή του εκάστοτε τόπου, ως ενός τύπου ενδυμασίας, αλλά να εντοπίσει τις ενδυματολογικές συνήθειες ή τη «μόδα» και τα αισθητικά πρότυπα των ανθρώπων της περιόδου της Επανάστασης του ‘21 στην Άνω Σύρο.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The notarial documents, and more specifically in the dowry agreements, of Upper Syros written during the Greek Revolution reveal facts about the clothing habits of the people of the time. Clothing that includes also includes jewellery, shoes, accessories, headdress, makeup, etc., is intertwined with people of all ages and its study even in critical historical periods, such as that of a revolution, reveals facts about human relationships and aesthetic values. In this presentation, which is part of the ongoing dissertation on clothing related to the Aegean islands and especially Syros (1789–1850), the use of the term “traditional costume” is avoided, as it is not found in documents of the time. The terms clothing or apparel are used as more “neutral” and the term fashion is preferred as the clothing system of the period. At the same time, through the study of dowry agreements, the words used in the documents themselves to describe the clothing are identified, such as “costume clothes”, “clothes” and “dresses”. The study of the language of dowry agreements is one of the main sources (followed by the descriptions and drawings of the travellers) in terms of the information we have about the garments, as there is not a large volume of surviving garments. The dowries from 1821 to 1830 in Upper Syros are examined in relation to the surviving specimens, descriptions and images of travellers and they reveal facts about the fashion of the time. The word fashion here is related to the clothing trends that result from osmosis and cultural exchanges, both in Europe and in the Ottoman Empire. Also, the words that inform us about these clothing habits refer, mainly, to items of clothing, such as the dress or the “kondogouni”, but also fabrics, jewellery, etc. One of the most distinctive pieces of jewellery found in an 1824 document is “a silver cord with a silver heart”. The purpose of this research as a whole, but also of this presentation, is not is to focus on the costume of Syros or the place, as a type of clothing, but to identify the clothing habits or the “fashion” and the aesthetic models of the people of the period of the 1821 Revolution in Upper Syros. (Edited and translated abstract from organiser’s website) From the description of the presentation in the book of abstracts, as it was published on Initiative 1821-2021’s website.
Η εξέγερση του Μπαλή στην Άνδρο. Τα συμβάντα, οι παραναγνώσεις και οι χρήσεις τους
Balis' uprising in Andros: The events, the misinterpretations and their uses
Μπαλής Δημήτριος
Άνδρος
Mpalis Dimitrios
Andros
«Η αριστερή προέλευσης, «προοδευτική», ιστοριογραφία με πρωτουργό τον Γιάννη Κορδάτο και η μεταγενέστερη τοπική ιστοριογραφία της Άνδρου έχουν σμιλέψει στο πρόσωπο του Δημήτρη Μπαλή τη μορφή ενός κοινωνικού αγωνιστή ευρείας αποδοχής, ο οποίος, στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, οργάνωσε και πρωταγωνίστησε σε μία αγροτική εξέγερση στην Άνδρο, που έθεσε ζητήματα αγροτικής μεταρρύθμισης, κορυφώθηκε με το κάψιμο των πύργων παλαιών οικογενειών ισχυρών γαιοκτημόνων και κατεστάλη τελικά από τους πρόκριτους και τους εχθρούς της Επανάστασης. Ο Μπαλής, έτσι, εντάχθηκε σε ένα πάνθεον κοινωνικών αγωνιστών, προάγγελων μεταγενέστερων πολιτικών και κοινωνικών αγώνων. Στην προτεινόμενη ανακοίνωση θα επιχειρηθεί να ανιχνευτούν οι διαδρομές για την κατασκευή της φιγούρας ενός κοινωνικού επαναστάτη, η ατελής χρήση των πηγών, οι παραναγνώσεις των συμβάντων και των τεκμηρίων και η ιδεολογικά φορτισμένη χρήση τους. Η ανακοίνωση θα στηριχθεί στη σχετική θεματική βιβλιογραφία για την πρόσληψη των γεγονότων και των πρωταγωνιστών, όπως επίσης και σε αρχειακό υλικό που επιτρέπει την διασάφηση του τόπου, του χρόνου και των προσώπων και την κατανόηση των όσων συνέβησαν.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The left-wing, “progressive”, historiography of the pioneering Yanis Kordatos and the later local historiography of Andros have sculpted in the person of Dimitris Balis the form of a widely accepted social fighter, who, during the 1821 Revolution, organised and starred in an agrarian uprising in Andros, which raised issues of agrarian reform, culminated in the burning of the towers of old families of powerful landowners and was finally suppressed by the notables and the enemies of the Revolution. Balis, thus, became part of a pantheon of social activists, forerunners of later political and social struggles. The proposed presentation will attempt to trace the path for the construction of the figure of a social revolutionary, the incomplete use of sources, the misinterpretation of events and sources and their ideologically charged use. The presentation will be based on the relevant thematic literature on the reception of events and protagonists, as well as archival material that allows to clarify the place, time and persons and to understand what happened. (Edited and translated abstract from organiser’s website) From the description of the presentation in the book of abstracts, as it was published on Initiative 1821-2021’s website.
Τα μουσουλμανικά τοπωνύμια των οικισμών της Πελοποννήσου στην Επανάσταση. Χωρική κατανομή, πληθυσμιακά μεγέθη και παραγωγικές λειτουργίες
The Muslim place names of the settlements of the Peloponnese in the Revolution: Spatial distribution, population sizes and production functions
Μιχάλης Φέστας (Εθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Michael Festas (National and Kapodistrian University of Athens; Institute of Historical Research, NHRF)
Πελοπόννησος
Οικισμοί
Τοπωνύμια
Peloponnese
Settlements
Place names
«Τα στατιστικά στοιχεία που συνέλεξε η καποδιστριακή διοίκηση, καθώς και το υλικό που δημοσίευσε η Γαλλική Επιστημονική Αποστολή, επιτρέπουν, παρά τις επιμέρους δυσκολίες, μια ασφαλή και με συνολικούς όρους ανασύσταση του οικιστικού και πληθυσμιακού χάρτη της Πελοποννήσου στα τέλη της Επανάστασης. Ανάμεσα σε ένα πλήθος περίπου 2.000 οικισμένων θέσεων, που καταγράφουν οι απογραφικές πηγές, εντοπίζεται μια διακριτή ομάδα μουσουλμανικών τοπωνυμίων, η ετυμολογία των οποίων, δηλαδή, προέρχεται κυρίως από την οθωμανική τουρκική γλώσσα. Πρόκειται για οικισμούς το μεγαλύτερο μέρος των οποίων εντοπίζεται στις πηγές και μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, με τη συντριπτική πλειονότητα των αντίστοιχων τοπωνυμίων να μετονομάζεται κατά τη διάρκεια του 19ου και του 20ού αιώνα. Στο πλαίσιο της ανακοίνωσης, θα επιχειρηθεί κατ’ αρχάς να αποτυπωθεί χαρτογραφικά η κατανομή των παραπάνω τοπωνυμίων στο χώρο. Η έμφαση εδώ θα δοθεί, όχι τόσο στην κατανομή των τοπωνυμίων με όρους διοικητικής διαίρεσης του χώρου, όσο ως προς τη σχέση τους με το γεωγραφικό τους ανάγλυφο. Έπειτα, θα πραγματοποιηθεί ειδολογική κατάταξη των μουσουλμανικών τοπωνυμίων, ώστε να εξακριβωθεί σε ποιο βαθμό αντιστοιχούν ή όχι σε ανθρωπωνύμια και θα διερευνηθεί το κατά πόσον τα παραπάνω τοπωνύμια εμφανίζονται στο χάρτη της Πελοποννήσου στο πλαίσιο της δεύτερης οθωμανικής κυριαρχίας ή εντοπίζονται ήδη νωρίτερα. Στη συνέχεια, θα αναλυθεί το πληθυσμιακό ανάστημα των θέσεων με μουσουλμανικά τοπωνύμια και θα πραγματοποιηθούν συγκρίσεις με τα αντίστοιχα μεγέθη που είναι διαθέσιμα για το σύνολο των οικισμών της χερσονήσου την περίοδο αυτή. Τέλος, μέσω της συνδυαστικής επεξεργασίας επιπλέον πηγών, διαφορετικών ως προς το είδος, θα επιχειρηθεί να εξεταστεί το είδος των παραγωγικών λειτουργιών των οικισμών με μουσουλμανικά τοπωνύμια, καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με το καθεστώς της έγγειας ιδιοκτησίας.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The statistics collected by the Kapodistrian administration, as well as the material published by the Morea expedition, allow, despite the individual difficulties, a safe and comprehensive reconstruction of the settlement and population map of the Peloponnese at the end of the Greek Revolution. Among a number of about 2,000 settlements, recorded by census sources, there is a distinct group of Muslim place names, the etymology of which, comes mainly from the Ottoman Turkish language. These are settlements, most of which are located in the sources after the founding of the Greek state as well, with the vast majority of the respective place names being renamed during the 19th and 20th centuries. As part of the presentation, an attempt will first be made to map the distribution of the above place names in the area. The emphasis here will be given, not so much to the distribution of place names in terms of administrative division of space, as to their relationship with their geographical terrain. Next, an ideological classification of Muslim place names will be carried out to determine to what extent they correspond to human names or not, and it will be investigated whether the above palace names appear on the map of the Peloponnese in the context of the second Ottoman rule or are already located earlier. Then, the population size of the places with Muslim place names will be analysed and comparisons will be made with the corresponding sizes that are available for all the settlements of the peninsula during this period. Finally, through the combined processing of additional sources, different in type, an attempt will be made to examine the type of productive functions of the settlements with Muslim place names, as well as issues related to the status of land ownership. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Γαιοκτήμονες και χωρικοί στην Ελληνική Επανάσταση (1821-1828)
Landowners and peasants in the Greek Revolution (1821-1828)
Σάκης Δημητριάδης (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ)
Sakis Dimitriadis (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Τοπικές ελίτ
Στερεά Ελλάδα
Χωρικοί
Local elites
Central Greece
Peasants
«Τις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης αρκετοί από τους ισχυρότερους τοπικούς προύχοντες σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας κατείχαν σημαντικές εκτάσεις γης, τις οποίες είχαν αποκτήσει μέσα από τις γνωστές στη βιβλιογραφία διόδους συγκέντρωσης γης που προσέφερε το οθωμανικό καθεστώς σε μέλη των ανώτερων στρωμάτων, κατεξοχήν μουσουλμάνους, αλλά και χριστιανούς. Παρά τις προσπάθειες της επαναστατικής διοίκησης να προασπίσει, όσο της επέτρεπαν οι συνθήκες και τα μέσα που είχε στη διάθεσή της, τα δικαιώματα των Ελλήνων γαιοκτημόνων επί των τσιφλικιών τους, σε αρκετές περιπτώσεις αυτά έγιναν αντικείμενο αμφισβήτησης από τους καλλιεργητές. Ταυτόχρονα, στη διάρκεια της Επανάστασης μέλη άλλων κοινωνικών ομάδων με χρηματικά κεφάλαια και πολιτική ισχύ διεκδίκησαν και αυτοί ένα μερίδιο από την πρώην μουσουλμανική και νυν «εθνική» γη, κατά κύριο λόγο μέσω της συμμετοχής τους στις αμφισβητούμενης νομιμότητας εκποιήσεις εθνικών κτημάτων από την επαναστατική κυβέρνηση το 1826. Σε όλη τη διάρκεια της περιόδου, από την έναρξη του Αγώνα έως τα χρόνια της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, τα μεγάλα κτήματα στην επαναστατημένη επικράτεια έγιναν συχνά χώρος αντιπαραθέσεων ανάμεσα στους γαιοκτήμονες και τους άμεσους παραγωγούς τους, κάποτε έντονων, που άφησαν λιγοστά, αλλά ενδιαφέροντα αρχειακά ίχνη. Αντλώντας στοιχεία από ανέκδοτες και εκδεδομένες πρωτογενείς πηγές, στην εισήγηση αυτήν επιχειρείται η διερεύνηση των συγκρούσεων αυτών στα χρόνια της Επανάστασης, τόσο εκείνων που αφορούσαν τις γαιοκτησίες των οποίων η καταγωγή αναγόταν στα προεπαναστατικά χρόνια, όσο και αυτών που δημιουργήθηκαν μέσα στον πυρετό των πολεμικών συγκρούσεων.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
On the eve of the Greek Revolution, several of the most powerful local notables in areas of the Peloponnese and Central Greece owned significant tracts of land, which they had acquired through the well-known ways of acquiring land in the Ottoman regime to members of the upper classes, mostly Muslims but also Christians. Despite the efforts of the revolutionary administration to defend, as far as the conditions and the means at its disposal allowed, the rights of the Greek landowners over their estates, in several cases these were challenged by the cultivators. At the same time, during the revolution, members of other social groups with money and political power also claimed a share of the former Muslim and now “national” land, mainly through their participation in the disputed legitimacy of the sale of national lands by the revolutionary government in 1826. Throughout the period, from the beginning of the struggle to the years of the rule of the country by the Governor Ioannis Kapodistrias, the large estates in the revolutionary territory often became a place of confrontation between the landowners and their peasants, sometimes intense, which left few but interesting archival traces. Drawing on data from unpublished and published primary sources, this paper attempts to investigate these conflicts during the years of the Revolution, both those concerning the lands whose origins date back to the pre-revolutionary years, and those created in the heat of the war conflicts. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
«Sira, nostra patria». Οι καθολικοί της Σύρου μεταξύ αυτοκρατορίας και έθνους (1821-1833)
"Sira nostra patria": The Catholics of Syros between empire and state (1821-1833)
Δημήτρης Κουσουρής (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Dimitris Kousouris (University of Vienna)
Καθολικές μειονότητες
Αλληλογραφία
Catholic minorities
Letters
«Ως το μόνο με πλειονότητα των καθολικών μεταξύ των κατοίκων του, η Σύρος είχε χαρακτηριστεί και «νησί του Πάπα» κατά την οθωμανική περίοδο. Η καίρια θέση της και η ουδετερότητα που τήρησε η τοπική κοινότητα μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, την κατέστησαν ασφαλές καταφύγιο για πολλούς ορθόδοξους πρόσφυγες που διέφευγαν από τα οθωμανικά αντίποινα, ιδίως μετά τις σφαγές της Χίου τον Απρίλιο του 1822. Μέχρι το 1825, δεκάδες χιλιάδες ορθόδοξοι πρόσφυγες είχαν εγκατασταθεί στο λιμάνι, το οποίο εν τω μεταξύ έγινε κέντρο νόμιμου και παράνομου εμπορίου κάθε είδους. Η ίδρυση της Ερμούπολης και η μετέπειτα ένταξη του νησιού στο ελληνικό βασίλειο σήμαναν το τέλος μιας εποχής και ενός κόσμου για την τοπική κοινότητα. Με βάση το αρχειακό υλικό των τοπικών θρησκευτικών και κοσμικών αρχών, την αλληλογραφία τους με τη Sacra Congregatio de Propaganda Fide στη Ρώμη και τους εκπροσώπους της Γαλλίας, της Αυστρίας και του υπό σύσταση ελληνικού κράτους, η ανακοίνωση επιχειρεί να περιγράψει πως η υβριδική ταυτότητα των «Λατίνων» που σφυρηλατήθηκε σε ένα σταυροδρόμι των εμπορικών δρόμων μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Ανατολικής Μεσογείου έδωσε σύντομα τη θέση της σε εκείνη των «Ελλήνων της Δυτικής Εκκλησίας».» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
As the only island with a majority of Catholics among its inhabitants, Syros was characterized as “Pope’s island” during the Ottoman period. Its key position and the neutrality maintained by the local community after the outbreak of the Greek Revolution, made it a safe haven for many Orthodox refugees fleeing Ottoman retaliation, especially after the massacres of Chios in April 1822. By 1825, tens of thousands of Orthodox refugees had settled in the port, which in the meantime became a center of legal and illegal trade of all kinds. The founding of Ermoupoli and the subsequent accession of the island to the Greek Kingdom marked the end of an era and of a world for the local community. Based on the archival material of the local religious and secular authorities, their correspondence with the Sacra Congregatio de Propaganda Fide in Rome and the representatives of France, Austria and the emerging Greek state, the presentation attempts to describe how the hybrid identity of the “Latins” forged at a crossroads of trade routes between the Black Sea and the Eastern Mediterranean soon gave way to that of the ‘Greeks of the Western Church.” (Edited and translated abstract from organiser’s website)
«Τουρκοφρονούντες και γαλλίζοντες»: οι αντιστάσεις στην Επανάσταση, στην Τήνο (1822-1823)
Turkophiles and francophiles: The resistance to the revolution in Tinos (1822-1823)
Άννα Αθανασούλη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Anna Anathanasouli (University of Crete)
Τήνος
Σπυρίδωνος Εμμανουήλ
Tinos
Spyridonos Emmanouil
«Η στάση των Τηνίων κατά την έναρξη της Επανάστασης ήταν διστακτική. Ωστόσο, δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις κατοίκων που επάνδρωσαν τα πληρώματα των υδραίικων και σπετσιωτικών πλοίων και συμμετείχαν στις ναυτικές εκστρατείες από τους πρώτους μήνες της Επανάστασης. Απομνημονευματογράφοι και ιστορικοί του 1821 έχουν αποδώσει την αδράνεια των Κυκλαδιτών, μεταξύ άλλων, στην παρουσία σε ορισμένα νησιά πολυάριθμου καθολικού πληθυσμού, ο οποίος κράτησε παθητική στάση, τόσο για διπλωματικούς λόγους, όσο και λόγω της θέσης του στην τοπική κοινωνία. Οι αντιπαραθέσεις των καθολικών με τους ορθόδοξους κατοίκους κλιμακώθηκαν κυρίως μετά την υπαγωγή των νησιών του Αιγαίου στην Προσωρινή Διοίκηση την άνοιξη του 1822, με τον «Οργανισμό των Ελληνικών Επαρχιών». Η άφιξη στην Τήνο του πρώτου έπαρχου, του Εμμανουήλ Σπυρίδωνος, τον Μάιο του 1822, και οι επακόλουθες παρεμβάσεις του στην οργάνωση της κοινοτικής διοίκησης του νησιού, του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και αστυνόμευσης, προκάλεσαν πολύπλευρες αντιδράσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ερμηνευτούν μόνον ως διαμάχη μεταξύ των δύο δογματικών κοινοτήτων. Εναντίον του έπαρχου και των υποστηρικτών του τάχθηκαν εκπρόσωποι των κοινοτικών αρχών του νησιού και κάτοικοι ανεξαρτήτως δόγματος, οι οποίοι θεωρούσαν ότι απειλείται η επιρροή τους στον πληθυσμό και η ομαλή λειτουργία της τοπικής διοίκησης, καθώς και οι προξενικοί πράκτορες των ξένων δυνάμεων και ιδιαίτερα της Γαλλίας, οι οποίοι εκπροσωπούσαν τα συμφέροντα των προστατευόμενών τους καθολικών και των ξένων εμπόρων. Σφοδρότερες διαμάχες ξέσπασαν την ίδια περίοδο με αφορμή τις προσπάθειες της Διοίκησης να συγκεντρώσει έσοδα από την τακτική φορολογία, αλλά και από έκτακτες εισφορές, για την κίνηση του επαναστατικού στόλου. Οι πρόκριτοι και οι δημογέροντες των χωριών του νησιού επιζητούσαν να συλλεγεί η φορολογική απαίτηση σύμφωνα με τα έθιμα του τόπου. Παράλληλα, οι καθολικοί δεν κατέβαλαν, κατά το πρώτο έτος, τη φορολογική απαίτηση στην επαναστατική Διοίκηση, γεγονός που έδωσε στην αντιπαράθεση μεταξύ υποστηρικτών της Επανάστασης και των αντιπάλων της έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα, δεδομένου και του σημαντικού μεγέθους της καθολικής κοινότητας. Με ερευνητική αφετηρία την ανέκδοτη διοικητική αλληλογραφία του έπαρχου Εμμανουήλ Σπυρίδωνος σε συνδυασμό με πρόσθετο τεκμηριωτικό υλικό από το Αρχείο Ύδρας, το Υπουργείο Εσωτερικών (ΓΑΚ), το Αρχείο των Καθολικών της Τήνου και της Propaganda Fide στο Βατικανό θα επιχειρηθεί η σκιαγράφηση και η ερμηνεία των αντιδράσεων τμήματος της τηνιακής κοινωνίας απέναντι στους επαναστατικούς θεσμούς.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The attitude of the Tinians at the beginning of the Greek Revolution was hesitant. However there were quite a few cases of inhabitants who manned the crews of ships from Hydra and Spetses and participated in the naval campaigns from the first months of the revolution. Memoirs and historians of 1821 have attributed the inaction of the Cyclades, among others, to the presence of a large Catholic population on some islands, which held a passive stance, both for diplomatic reasons and because of their place in local society. The confrontations of the Catholics with the Orthodox inhabitants escalated mainly after the subordination of the Aegean islands to the Provisional Administration in the spring of 1822, with the “Organisation of the Greek Provinces”. The arrival in Tinos of the first prefect, Emmanouil Spyridonos, in May 1822, and his subsequent interventions in the organisation of the community administration of the island, the system of administration of justice and policing, provoked multifaceted reactions, which cannot be interpreted solely as a dogmatic dispute between communities. The prefect and his supporters were opposed by representatives of the island's community authorities and residents, regardless of dogma, who considered their influence on the population and the smooth running of the local administration to be threatened, as well as consular agents of foreign forces, especially French who represented the interests of their protected Catholics and foreign merchants. Fierce disputes broke out during the same period on the occasion of the Administration's efforts to raise revenues from the regular taxation, but also from emergency contributions, for the operations of the revolutionary fleet. The notables and the elders of the villages of the island sought to collect the tax claim according to the customs of the place. At the same time, the Catholics did not pay the tax claim to the revolutionary administration in the first year, which gave the confrontation between supporters of the revolution and its opponents a strong religious character, given the significant size of the Catholic community. Starting with the unpublished administrative correspondence of the prefect, Spyridonos, this research, in combination with additional documentary material from the Hydra Archive, the Interior Ministry (General State Archives), the Archive of the Catholics of Tinos and the Propaganda Fide in the Vatican will attempt to outline and interpret the reactions of part of Tinian society towards the revolutionaries. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Αντιπαραθέσεις στη Σαντορίνη για τη συμμετοχή ή μη στην Επανάσταση
Controversies in Santorini over whether or not to participate in the revolution
Σαντορίνη
Ματζαράκης Βαγγέλης
Santorini
Matzarakis Vangelis
«Κάτοικοι από διάφορες περιοχές της Σαντορίνης, όλοι ορθόδοξοι, τάχθηκαν στο πλευρό των άλλων επαναστατών του Αιγαίου. Η εξέγερση έλαβε ριζοσπαστικό χαρακτήρα όταν έφθασε στο νησί ο Βαγγέλης Ματζαράκης, επίτροπος του Αλέξανδρου Υψηλάντη στο Αρχιπέλαγος και με ανανεωμένη την εντολή του από τον Δημήτριο Υψηλάντη για την οργάνωση επαναστατικών εφορειών στα νησιά. Η προσπάθειά του να επιβάλει νέο διοικητικό σύστημα και να εισπράξει τους φόρους του νησιού για τις ανάγκες της Επανάστασης συνάντησε την αντίδραση όχι μόνο της ισχυρής καθολικής μειονότητας των Φηρών, η οποία με τη δυναμική συμπαράσταση των περισσότερων ξένων υποπρόξενων επέμεινε στην ουδετερότητά της, αλλά και ισχυρών ορθόδοξων προκρίτων και του ορθόδοξου μητροπολίτη, οι οποίοι έως τότε έλεγχαν την κοινοτική διοίκηση και τις συνειδήσεις των κατοίκων. Θα διερευνηθεί η μορφή και η έκταση αυτής της αντιπαράθεσης, για το πώς οι αντίπαλοι του Βαγγέλη Ματζαράκη τελικά επικράτησαν και πώς αντέδρασε στην ανατροπή αυτή η επαναστατική Κυβέρνηση.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
Residents from various parts of Santorini, all Orthodox, sided with the other Aegean revolutionaries. The uprising took on a radical character when Vangelis Matzarakis, commissioner of Alexandros Ypsilantis in the archipelago, arrived on the island and with a renewed mandate from Dimitrios Ypsilantis for the organisation of revolutionary tax offices on the islands. His attempt to impose a new administrative system and collect the island’s taxes for the needs of the revolution met with the reaction not only of the strong universal minority of Fira, which with the dynamic support of most foreign deputy consuls insisted on its neutrality, but also strong Orthodox notables and the Orthodox metropolitan, who until then controlled the community administration and the consciences of the inhabitants. The form and extent of this confrontation will be investigated, on how Matzarakis’s opponents finally prevailed and how the revolutionary government reacted to this overturn. (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Οι Κυκλάδες στην Επανάσταση: πολιτικές συγκρούσεις και στρατηγικές εξουσίας
The Cyclades during the revolution: Political conflicts and power strategies
Κυκλάδες
Cyclades
«Μετά την έναρξη της Επανάστασης, κατά την Α’ Βουλευτική περίοδο, από τον Απρίλιο του 1822, οι Κυκλάδες υπάγονται στο σύστημα διαίρεσης των επαρχιών, που εγκαθιδρύει ο «Οργανισμός των Ελληνικών Επαρχιών», κατά το πρότυπο της διοικητικής μεταρρύθμισης του Ναπολέοντα (1802). Ήδη, ωστόσο, από την πρώτη περίοδο εφαρμογής του Οργανισμού, οι προεπαναστατικές κοινοτικές αρχές των Κυκλάδων φαίνεται να αντιστέκονται στο σύστημα και στους εκπροσώπους των επαρχιών στα νησιά, μια διάσταση που έχει ερμηνευθεί από την μέχρι τώρα ιστοριογραφία ως σύγκρουση ενός παραδοσιακού κόσμου με τις νεωτερικότητες της Επανάστασης. Η πρόσφατη συστηματική έρευνα στα αρχεία της Επανάστασης δείχνει αντίθετα ότι οι συγκρούσεις που καταγράφονται στα νησιά των Κυκλάδων, στις οποίες εμπλέκονται και οι τοπικοί πρόξενοι και υποπρόξενοι των ευρωπαϊκών δυνάμεων, συνιστούν τις πολιτικές και κοινωνικές στρατηγικές που διαμορφώνουν οι άρχουσες τάξεις των νησιών, για να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή τους στη νέα κατανομή πολιτικών εξουσιών και ρόλων που εγκαινιάζει η Επανάσταση. Στρατηγικές μέσα από τις οποίες φαίνεται να μετασχηματίζεται και ο ίδιος ο νησιωτικός κοινοτικός κόσμος.» Από την περιγραφή της παρουσίασης στο βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
After the beginning of the revolution, during the First Parliamentary period, from April 1822, the Cyclades belonged to the system of division of provinces, established by the “Organisation of the Greek Provinces”, according to the model of Napoleon’s administrative reform (1802). However, since the first period of the organization’s implementation, the pre-revolutionary communal authorities of the Cyclades seem to have resisted the system and the representatives of the provinces on the islands, a dimension that has been interpreted by historiography so far as a clash of the traditional world with the modernities of the revolution. Recent systematic research in the archives of the revolution, on the other hand, shows that the conflicts on the Cyclades, involving both local consuls and deputy consuls of European powers, constitute the political and social strategies of the island’s ruling classes to ensure their participation in the new distribution of political powers and roles inaugurated by the revolution. Strategies that seem to have transformed the island community itself. (Edited and translated description from organiser’s website)
The 1821 Revolution: New approaches
15 Ιουνίου 2022 - 16 Ιουνίου 2022
15-16 June 2022
«Το συνέδριο περιλαμβάνει ποικίλη θεματολογία σε μία προσπάθεια να αποτυπωθούν, με βάση τις ερευνητικές διαθεσιμότητες, όψεις του επαναστατικού φαινομένου και των πολύπλευρων εμπειριών κατά την επαναστατική περίοδο. Το βασικό νήμα που διατρέχει το σύνολο των θεματικών είναι η αντίληψη πως η Επανάσταση του 1821 αποτέλεσε τομή σε διάφορες εκφάνσεις της ζωής των ανθρώπων, η μελέτη των οποίων θα αναδείξει τις ασυνέχειες και τις συνέχειες σε πολλαπλά επίπεδα (καθημερινή ζωή, πολιτικοί θεσμοί, νοοτροπίες κ.λπ.). Μαζί με αυτά, η Επανάσταση άφησε το αποτύπωμά της στη συλλογική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας, που όψεις της θα αναζητηθούν μέσα από τη διερεύνηση της πρόσληψης του 1821. Το συνέδριο θα αναδείξει πλευρές της Ελληνικής Επανάστασης που δεν έχουν συστηματικά μελετηθεί, όπως: η ματιά του άλλου, τι δηλαδή μαρτυρούν οι οθωμανικές πηγές για το 1821, η καθημερινή ζωή στα χρόνια του Αγώνα, η ζωή και η δράση των πολλών και όχι μόνο των επωνύμων, οι γυναίκες και τα παιδιά, και, γενικά, πλευρές που χρειάζονται για να αναδειχθούν νέα ερευνητικά ερωτήματα και σε βάθος μελέτη των πηγών.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The conference covers a variety of topics in an effort to capture, based on research availability, aspects of the revolutionary phenomenon and multifaceted experiences during the revolutionary period. The common denominator of all the topics is the perception that the 1821 Revolution was an intersection in various aspects of human life, the study of which will highlight the discontinuities and continuities at multiple levels (daily life, political institutions, mentalities, etc). Along with these, the revolution left its mark on the collective consciousness of Greek society, whose aspects will be sought through the investigation of the reception of 1821. The conference highlights aspects of the Greek Revolution that have not been systematically studied, such as: the view of the other, what the Ottoman sources testify about 1821, the daily life in the years of the struggle, the life and activity of the many, not just the famous, like women and children, and, in general, aspects needed to raise new research questions and in-depth study of sources. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η διδασκαλία της Επανάστασης του 1821 στην ανώτατη εκπαίδευση. Το παράδειγμα του ΕΚΠΑ
Σκέψεις για την κοινωνική και ιστορική σημασία της επανάστασης του 1821
Thoughts on the social and historical importance of the 1821 Revolution
Σειρά Δημοσιεύσεων Ιστορικού Τμήματος Αρ. 6
Series of Publications of the Historical Department, No 6
Θανάσης N. Μποχώτης (ΙΚΕ Δ. Μπάτσης)
Thanasis N. Bochotis (IKE Mpatsis)
Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών Δημήτρης Μπάτσης (Ι.Κ.Ε. Δ. Μπάτσης)
Institute for Social Research Dimitris Mpatsis (IKE Mpatsis)
Κοινωνικές τάξεις
Social classes
17 Μαρτίου 2021
17 March 2021
Παρουσίαση στην εκδήλωση του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών "Δημήτρης Μπάτσης" με τίτλο «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ταξική ή Εθνικοαπελευθερωτική Επανάσταση;», η οποία πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά στις 17 Μαρτίου 2021. Ο ομιλητής παρουσιάζει το κυρίαρχο ιστοριογραφικό σχήμα, αυτό του εθνικο-απελευθερωτικού χαρακτήρα της επανάστασης, όπως αυτό δημιουργήθηκε από τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο. Ακόμα, παρουσιάζει κοινωνικές πτυχές της ελληνικής επανάστασης όπως για παράδειγμα μέσα από το έργο του Κορδάτου, ενώ στη συνέχεια αναλύει την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας προκειμένου να δείξει τον αστικό χαρακτήρα της επανάστασης.
At an event hosted by the Institute for Social Research Dimitris Batsis entitled “The Greek Revolution of 1821: Class or National Liberation Revolution?”, the speaker presents the dominant historiographical schema, that of the national-liberating character of the 1821 Revolution, as it was created by Konstantinos Paparrigopoulos. He also presents social aspects of the Greek Revolution, such as the work of Yanis Kordatos. Then the speaker analyses the economic and social situation of the Ottoman Empire in order to showcase the bourgeois character of the revolution. (Edited and translated description from organiser’s website)
Δύο Αιώνες Ελληνική Οικονομία: Μεταξύ Ανάπτυξης, Υπανάπτυξης και Αποανάπτυξης
Two centuries of Greek economy: Between growth, underdevelopment and degrowth
Ολυμπία Σελέκου (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών)
Νίκος Βαρσακέλης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Σάββας Μαυρίδης (Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος)
Όλγα-Χαριτωμένη Μιχάλη (Δικηγόρος)
Χρήστος Μπαλόγλου (Συγγραφέας)
Μανώλης Τζουβελέκας (Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο)
Παναγιώτης Παπασπύρου
Φώτης Κουτσόπουλος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Δόμνα Κόφφα
Σίσσυ Τσαβδάρα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Περικλής Κουραχάνης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Κωνσταντίνα Ρίζου
Χριστίνα Ε. Ευαγγέλου (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Θεόδωρος Κουτρούκης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ελένη Τριανταφυλλίδου (Maastricht University)
Νικόλαος Ροδουσάκης (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών)
Γιώργος Σώκλης (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών)
Ιωάννης Βαβούρας (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Χαρά Βαβούρα (University of Nottingham)
Γιώργος Πετράκος (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Κωνσταντίνος Ρόντος (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Απόστολος Οικονομίδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Χαράλαμπος Οικονομίδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Θεόδωρος Μαριόλης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Δέσποινα Κεσπέρη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Χρήστος Τσιριμώκος (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Ιωάννης Θεοδοσίου (University of Aberdeen)
Μανόλης Μανιούδης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Χαράλαμπος Αράχωβας (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Οδυσσέας Κοψιδάς (Πανεπιστήμιο Πειραιά)
Γρηγόριος Ζαρωτιάδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Olympia Selekou (National Center of Social Research)
Savvas Mavridis (International Hellenic University)
Olga-Charitomeni Michali (Lawyer)
Christos Mpaloglou (Author)
Manolis Tzouvelekas (Hellenic Meditterranean University)
Panagiotis Papaspyrou
Fotis Koutsopoulos (Aristotle University of Thessaloniki)
Domna Koffa
Sissy Tsavdara (Panteion University)
Pericles Kourachanis (Panteion University)
Konstantina Rizou
Christina E. Evangelou (University of Patras)
Theodoros Koutroukis (Democritus University of Thrace)
Eleni Triantafyllidou (Maastricht University)
Nikolaos Rodousakis (Centre of Planning and Economic Research)
George Soklis (Centre of Planning and Economic Research)
Ioannis Vavouras (Panteion University)
Chara Vavoura (University of Nottingham)
George Petrakos (Panteion University)
Konstantinos Rontos (University of the Aegean)
Apostolos Ekonomides (Panteion University)
Charalampos Economidis (Panteion University)
Theodore Mariolis (Panteion University)
Despoina Kesperi (Panteion University)
Christos Tsirimokos (Panteion University)
Ioannis Theodosiou (University of Aberdeen)
Manolis Manioudis (University of Crete)
Charalampos Arachovas (Panteion University)
Odysseas Kopsidas (University of Piraeus)
Grigoris Zarotiadis (Aristotle University of Thessaloniki)
Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης - Πάντειο Πανεπιστήμιο
Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής - Πάντειο Πανεπιστήμιο
Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής - Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών - Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος
Εταιρεία Οικονομολόγων Θεσσαλονίκης
Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών (Ο.Μ.Σ.Ο.)
Department of Public Administration, Panteion University
Department of Social Policy, Panteion University
Department of Accounting and Finance, University of Western Macedonia
Department of Economics, International Hellenic University
Economic Society of Thessaloniki
Study Group on Sraffaian Economics (OMSO)
Διοίκηση
Δίκαιο
Administration
14 Μαΐου 2021-15 Μαΐου 2021
«Τα Τμήματα Δημόσιας Διοίκησης και Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Α.Π.Θ./ School of Economics AUTH, Οικονομικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, η Εταιρεία Οικονομολόγων Θεσσαλονίκης, το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών Δημήτρης Μπάτσης (Ι.Κ.Ε. Δ. Μπάτσης), και η Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών (Ο.Μ.Σ.Ο.) διοργανώνουν το 4ο Επιστημονικό Συνέδριο για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση της Ελλάδας, με τίτλο: «Δύο Αιώνες Ελληνική Οικονομία. Μεταξύ Ανάπτυξης, Υπανάπτυξης, και Αποανάπτυξης». Η διπλή επέτειος, θετική και αρνητική, της συμπλήρωσης δύο αιώνων του Νέου Ελληνικού Κράτους και της παρέκτασης της εντός ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης «Ελληνικής Κρίσης», επιβάλλει την εμπνεόμενη από τις ορίζουσες του μέλλοντος κριτική ανασκόπηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας-κοινωνίας. Το δυσεπίλυτο ζήτημα έγκειται, ωστόσο, στο ότι τα διαθέσιμα υποδείγματα, μελέτες και αναλύσεις συνθέτουν ένα «Ασύμβατο Τρίγωνο», την ίδια στιγμή όπου οι πλευρές αυτού του τριγώνου φαίνεται να είναι και ουσιώδεις πλευρές της ίδιας της νέας ελληνικής ιστορικής πραγματικότητας: – Εντυπωσιακή, τόσο ως προς τους ρυθμούς όσο και ως προς τις διαστάσεις, οικονομική, πολιτική, πολιτισμική και ιδεολογική Ανάπτυξη. – Απότομες και μη-παροδικές αντιστροφές προσήμου, οι οποίες ακολουθούνται από περιόδους Υπανάπτυξης: μακροοικονομική αστάθεια, μικροοικονομικός αποσυντονισμός, μονομερής εκδίπλωση παραγωγικών δυνάμεων, υστέρηση παραγωγικών σχέσεων, επιστημολογική μεροληψία, άνευρη πολιτισμική παραγωγή, επικυριαρχία ιδεολογημάτων και «Μεγάλων Ιδεών». – Η υπερβαίνουσα όλα τα παραδεδομένα, οικονομολογικά και μη, πρότυπα περί κυκλικών εναλλαγών (άνθηση-κρίση-ύφεση-ανάκαμψη), υπερδεκαετής «Ελληνική Κρίση», με την οποία άνοιξε μία πρωτοφανής, εκτατικά και εντατικά, διαδικασία Αποανάπτυξης. Η επίλυση αυτού του ζητήματος, βάσει της ανασύνθεσης ή και υπέρβασης υφιστάμενων προτάσεων των κοινωνικών επιστημών, σε συνδυασμό με τον πραγματοκρατικό προσδιορισμό εναλλακτικών προοπτικών κοινωνικο-οικονομικά βιώσιμης ανέλιξης της πατρίδας μας, ορίζουν το αντικείμενο των εργασιών του παρόντος συνεδρίου. ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Θ.Ε.1: Δίκαιο – Διοίκηση – Θεσμοί – Πολιτική Θ.Ε.2: Ιδεολογία – Κοσμοθεωρίες και Πεποιθήσεις – Πολιτισμός Θ.Ε.3: Ιστορία – Ιστοριογραφία Θ.Ε.4: Οικονομία – Τεχνολογία – Τρόποι και Μορφές Παραγωγής και Διοίκησης» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συνεδρίου.
The Departments of Public Administration and Social Policy of Panteion University; Accounting and Finance of the University of Western Macedonia; Department of Economics, Aristotle University of Thessaloniki; International Hellenic University; Economic Society of Thessaloniki; Institute for Social Research Dimitris Batsis (IKE Batsis); and the Study Group of Sraffaian Economics (OMSO) organize the 4th Scientific Conference on the Productive Reconstruction of Greece, entitled “Two Centuries of Greek Economy. Between Growth, Underdevelopment, and Degrowth.” The double anniversary, positive and negative, of the completion of two centuries of the modern Greek state and the extrapolation of the “Greek crisis” within the framework of European integration, imposes the critical review of the course of the Greek economy-society inspired by the determinants of the future. The intractable issue, however, is that the available models, studies and analyses compose an “incompatible triangle”, at the same time where the sides of this triangle seem to be essential aspects of the modern Greek historical reality itself: - Impressive, both in terms of pace and dimensions, economic, political, cultural and ideological development. - abrupt and non-transient reversals, followed by periods of underdevelopment: macroeconomic instability, microeconomic disorientation, unilateral unfolding of productive forces, lack of productive relations, epistemological bias, limp cultural production, domination of ideological constructs and “great ideas”. - The most than ten-year long “Greek crisis”, which exceeded all the delivered, economic and non-economic, standards on cyclical changes (prosperity-crisis-recession-recovery), with which it opened an unprecedented, extensive and intensive, process of degrowth. The resolution of this issue, based on the reconstitution or even exceeding of existing proposals of the social sciences, in combination with the realist identification of alternative perspectives of socio-economically sustainable development of our country, define the object of the work of this conference. Thematic units of the lectures of the conference 1: Law, Administration, Institutions, Politics 2: Ideology, Worldviews and Beliefs, Culture 3: History, Historiography 4: Economy, Technology, Ways and Forms of Production and Management (Edited and translated description from organiser’s website)
Ορθόδοξη Εκκλησία και Εθνεγερσία
The Orthodox Church and the national uprising
Διονύσιος Βαλαής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Πέτρος Παναγιωτόπουλος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ελεονώρα Α. Γιατσίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Δημήτριος Σταματόπουλος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Χρυσόστομος Σταμούλης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Παναγιώτης Αρ. Υφαντής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Βασίλειος Καλλιακμάνης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Στυλιανός Τσομπανίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Dionysios Valais (Aristotle University of Thessaloniki)
Petros Panagiotopoulos (Aristotle University of Thessaloniki)
Eleonora A. Giatsidou (Aristotle University of Thessaloniki)
Dimitrios Stamatopoulos (University of Macedonia)
Chrysostomos Stamoulis (Aristotle University of Thessaloniki)
Panagiotes A. Yphantis (Aristotle University of Thessaloniki)
Vasileios Kalliakmanis (Aristotle University of Thessaloniki)
Stylianos Tsompanidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Τμήμα Θεολογίας - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
School of Theology, Aristotle University of Thessaloniki
Η διαπάλη παράδοσης και νεωτερικότητας στα Συντάγματα του Αγώνα
Οικουμενικό Πατριαρχείο
Ecumenical Patriarchate
Μάρτυρες
Βία
Martyrs
Violence
25 Φεβρουαρίου 2021
25 February 2021
«Το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, από κοινού με την ερευνητική ομάδα του έργου «ΔιαΠαΝτοΣ.21» του ΕΛΙΔΕΚ [«Η διαπάλη παράδοσης και νεωτερικότητας και το Σύνταγμα υπό το “κράτος” της Επανάστασης του 1821»], θα συμμετάσχει στις τιμητικές εκδηλώσεις που ετοιμάζει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο για την επέτειο των 200 ετών από την Εθνική Παλιγγενεσία, με την διοργάνωση μιας θεματικής επιστημονικής Ημερίδας, με θέμα «Ορθόδοξη Εκκλησία και Εθνεγερσία». Η Ημερίδα θα προσεγγίσει καίρια ιστορικά αλλά και θεωρητικά ζητήματα, που άπτονται της στάσης της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την διεξαγωγή του Αγώνα για την Εθνεγερσία.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ακολουθούν σημειώσεις της ερευνήτριας: Τα θέματα της πρώτης συνεδρίας ήταν ο θεσμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η στάση του κατά την επανάσταση του 1821, οι κληρικοί που πήραν τα όπλα κατά τη διάρκεια του Αγώνα, ο θεσμός της Εκκλησίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και η σχέση μεταξύ Εκκλησίας και του "κράτους" των επαναστατημένων. Στη δεύτερη συνεδρία συζητήθηκαν θεωρητικά ζητήματα όπως η χρήση βίας και η Εκκλησία, οι νεομάρτυρες και οι εθνομάρτυρες, ο κοινωνικός ρόλος της Εκκλησίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και κατά τη διάρκεια της επανάστασης και τέλος η κριτική στάση από την αριστερή ιστοριογραφία αναφορικά με το ρόλο της Εκκλησίας στην επανάσταση.
The School of Theology of the Aristotle University of Thessaloniki, alongside with the research team of the programme “DiaPaNtos.21” funded by the Hellenic Foundation for Research and Innovation, shall participate in the celebratory events hosted by the Aristotle University of Thessaloniki for the bicentenary of the national uprising, by organizing a scientific conference entitled “The Orthodox Church and the national uprising”. The conference will approach key historical and theoretical issues, which relate to the Orthodox Church’s stance during the conduct of the struggle. The topics of the first session of the conference included the institution of the Ecumenical Patriarchate in the Ottoman Empire and its attitude during the revolution, the clergy who took up arms during the struggle, the institution of the church in both the Ottoman Empire and the relationship between the Church and the “state” of the rebels. The second session discussed theoretical issues such as the use of violence and the church, the new martyrs and the national martyrs, the social role of the church both in the Ottoman Empire and during the revolution, but also the critical attitude of leftist historiography regarding the role of the church in the revolution. (Edited and translated description from organiser’s website and researcher’s observations)
The conflict between tradition and modernity in the Constitutions of the Struggle
Ήβη-Αγγελική Μαυρομούστακου ( Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Ανδρέας Τάκης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Απόστολος Παπατόλιας (Δρ. Νομικής, Σύμβουλος ΑΣΕΠ)
Φιλήμων Παιονίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αντώνης Κουρουτάκης (Πανεπιστήμιο Ι.Ε. Ισπανίας)
Ευάγγελος Βενιζέλος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αντώνης Μανιτάκης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ivi-Angeliki Mavromoustakou (University of Crete)
Andreas Takis (Aristotle University of Thessaloniki)
Apostolos Papatolias (PhD in Law, ASEP consultant)
Filimon Peonidis (Aristotle University of Thessaloniki)
Antonios Karoutakis (IE University Spain)
Evangelos Venizelos (Aristotle University of Thessaloniki)
Antonis Manitakis (Aristotle University of Thessaloniki)
Νομική Σχολή - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Faculty of Law, Aristotle University of Thessaloniki
Η διαπάλη παράδοσης και νεωτερικότητας και το Σύνταγμα υπό το «κράτος» της Επανάστασης του 1821
16 Απριλίου 2021
16 April 2021
«Η Νομική Σχολή του ΑΠΘ διοργανώνει επιστημονικό συνέδριο με αντικείμενο την αξιολόγηση της πολιτικής και συνταγματικής κληρονομιάς της επανάστασης του 1821, από την οπτική γωνία της πολιτικής φιλοσοφίας, του δημοσίου δικαίου και της ιστορίας, την Παρασκευή 16 Απριλίου 2021, ώρα 16.00-21.00. Το συνέδριο οργανώνεται στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «ΔιαΠαΝτοΣ.21», που χρηματοδοτείται από το ΕΛΙΔΕΚ στο πλαίσιο της δράσης «Επιστήμη και Κοινωνία, 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση», και θα διεξαχθεί διαδικτυακά.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
The Faculty of Law of the Aristotle University of Thessaloniki organises an academic conference on the evaluation of the political and constitutional heritage of the revolution of 1821, from the perspective of political philosophy, public law and history. The conference is being organized in the framework of the research program “DiaPantos.21”, funded by the Hellenic Foundation for Research and Innovation within the framework of the action “Science and Society: 200 years from the Greek Revolution”, and will be held online. (Edited description from organiser’s website)
Οράματα της Ελλάδος: Η Ελλάδα μέσα από τα μάτια του πνεύματος, π.1700- π. 1850
Visions of Hellas: Greece in the mind’s eye, c.1700–c.1850
Patricia Andrew (University of Edinburgh)
Σχολή Ιστορίας, Κλασικών Σπουδών και Αρχαιολογίας - Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου
School of History, Classics and Archaeology, University of Edinburgh
A.G. Leventis Foundation
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Γενικά πλαίσια, Σκωτσέζικες συνδέσεις, η κλασική παράδοση
29 Νοεμβρίου 2021
29 November 2021
«Από τους καλλιτέχνες της Αναγέννησης και μετά, τόσο η ιδέα όσο και η πραγματικότητα της Ελλάδας έχουν εμπνεύσει ζωγράφους και γλύπτες να παράγουν έργα τέχνης. Τον δέκατο όγδοο αιώνα, μερικές από τις εικόνες που δημιουργήθηκαν ήταν ακριβείς αναπαραστάσεις του τι είδαν πραγματικά οι καλλιτέχνες. Άλλοι, ακόμα κι αν βασίστηκαν στην πραγματικότητα, ήταν προκατειλημμένοι προς συγκεκριμένες πτυχές. Μερικές ήταν πιο φανταστικές αναπαραστάσεις τόσο της αρχαίας όσο και της σύγχρονης Ελλάδας. Όμως, όλα είναι ενδιαφέροντα για εμάς σήμερα, καθώς απεικονίζουν την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση του κοινού για την Ελλάδα, του παρελθόντος και του παρόντος. Αυτή η δημόσια διάλεξη αποτελεί μέρος του προγράμματος εκδηλώσεων που συμπληρώνουν την έκθεση του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου «Εδίνα/Αθήνα: Η Ελληνική Επανάσταση και η Αθήνα του Βορρά, 1821–2021» ('Edina/Athena: The Greek Revolution and the Athens of the North, 1821–2021'), με γενναιόδωρη χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη.» Από την ιστοσελίδα της Σχολής Ιστορίας, Κλασσικών Σπουδών και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου
From Renaissance artists onwards, the idea as well as the reality of Greece has inspired painters and sculptors to produce works of art. In the eighteenth century, some of the images created were accurate representations of what artists actually saw. Others, even if based on reality, were biased towards particular aspects. Some were more fanciful representations of both ancient and contemporary Greece. But all are interesting to us today, as they illustrate the growing public awareness of Greece, past and present. This public lecture forms part of the programme of events that complement the University of Edinburgh’s exhibition “Edina/Athena: The Greek Revolution and the Athens of the North, 1821–2021”, generously funded by the A.G. Leventis Foundation. (Edited description from organiser’s website)
The Greek Revolution of 1821: Contexts, Scottish connections, the classical tradition
2021 Leventis Conference
Thomas Ahnert (University of Edinburgh)
Αλεξία Πετσάλη Διομήδη (University of St Andrews)
Βασιλική Κολοκοτρώνη (University of Glasgow)
Richard Clogg (University of Oxford)
Sanja Perović (King’s College London)
Σίμος Ζένιος (UCLA)
Χριστίνα Φίλιου (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Berkeley)
Alasdair Grant (The University of Edinburgh & Universität Hamburg)
Niels Gaul (The University of Edinburgh)
Iain Gordon Brown (National Library of Scotland)
Matteo Zaccarini (Università di Bologna)
Constanze Güthenke (University of Oxford)
Γιάννης Χαμηλάκης (Brown University)
Alexia Petsalis-Diomidis (University of St Andrews)
Vassiliki Kolocotroni (University of Glasgow)
Simos Zenios (UCLA)
Christine Philliou (University of California, Berkeley)
Yannis Hamilakis (Brown University)
Σχολή Ιστορίας, Κλασικών Σπουδών και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου
Σκωτία
Φιλοσοφία
Scotland
Philosophy
18 Νοεμβρίου 2021- 20 Νοεμβρίου 2021
18–20 November 2021
«Η Έδρα Κλασσικών Σπουδών του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου (Visiting Research Professorship in Classical Greek, School of History, Classics and Archaeology), η οποία έχει ως στόχο να συμβάλει στην ευρύτερη μελέτη και κατανόηση του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και της Ελληνικής ιστορίας και γραμματείας, αφιερώνει το Συμπόσιο του 2021 στην Ελληνική Επανάσταση. Το διεθνούς φήμης Συμπόσιο θα συγκεντρώσει έγκριτους επιστήμονες από όλο τον κόσμο, και θα οδηγήσει στην δημοσίευση ενός τόμου πρακτικών που θα ανοίξει νέους ορίζοντες για την αποτίμηση της συμβολής του 1821. Οι ομιλητές θα εξετάσουν τη συμβολή του αρχαιοελληνικού (και βυζαντινού) παρελθόντος στα αιτία, στο ιδεολογικό υπόβαθρο και στην υποδοχή της επανάστασης του 1821 – και θα σταθούν σε θεματικές όπως: ο Διαφωτισμός, η πορεία προς την Επανάσταση, ο δυτικός φιλελληνισμός, η επίδραση της Γαλλικής επανάστασης, τα γεγονότα της Επανάστασης και οι απαρχές του σύγχρονου ελληνικού κράτους, η σύγχρονη ιστοριογραφία και οι αποτιμήσεις της ελληνικής Επανάστασης, η σύνδεση με τη Σκωτία, η Επανάσταση στη Λογοτεχνία και την Τέχνη και οι επιρροές στην κλασική φιλολογία, την αρχαιολογία και την τέχνη του νεοκλασικισμού.» Από την περιγραφή του συνεδρίου στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The Chair of Classical Studies of the A.G. Leventis Foundation at the University of Edinburgh (Visiting Research Professorship in Classical Greek, School of History, Classics and Archaeology), which aims to contribute to the wider study and understanding of ancient Greek culture and Greek history and scholarship, dedicates the 2021 Symposium to the Greek Revolution. The internationally renowned Symposium will bring together renowned scientists from around the world, and will lead to the publication of a volume of proceedings that will open new horizons for the assessment of the contribution of 1821. The speakers will examine the contribution of the ancient Greek (and Byzantine) past to the cause, the ideological background and the reception of the revolution of 1821 – and will focus on themes such as: the Enlightenment, the path to the Revolution, Western philhellenism, the French Revolution’s impact, the events of the revolution and the beginnings of the modern Greek state, modern historiography and assessments of the Greek Revolution, the connection with Scotland, the revolution in Literature and Art and the influences on classical literature, archaeology and neoclassical art. (Edited description from organiser’s website)
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και η Αμερική
The Greek War of Independence and the Americas
Louis Ruprecht (Georgia State University)
Roberto Breña (El Colegio de México)
Ασπασία Γκιόκα (Ανεξάρτητη Ερευνήτρια)
Μιχάλης Κονάρης (Σουηδικό Ινστιτούτο στην Αθήνα)
Maurizio Isabella (Queen Mary College, University of London)
Gabriel Entin (Universidad de Chile/ Conicet)
Ευγενία Παλιεράκη (CY Cergy Paris University)
Alessandro Bonvini (University of Naples 'Federico II')
Gonda Van Steen (King's College London)
Christin Zurbach (University of California, Berkeley)
Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου (Εθνικό Κέντρο Ερευνών)
Aimee Genell (University of West Georgia)
Will Smiley (University of New Hampshire)
Aspasia Gkioka (Independent Scholar)
Michael Konaris (Swedish Institute at Athens)
Maurizio Isabella (Queen Mary College,University of London)
Eugenia Palieraki (CY Cergy Paris University)
Maria Christina Chatziioannou (National Hellenic Research Foundation)
Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Seeger του Πανεπιστημίου Princeton
Τμήμα Ιστορίας - Πανεπιστήμιο Columbia
Seeger Center for Hellenic Studies, Princeton University
Department of History, Columbia University
Δουλεία
Νότια Αμερική
Slavery
South America
12 Νοεμβρίου 2021-13 Νοεμβρίου 2021
12-13 November 2021
«Ένα διεθνές συνέδριο για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης που θα επικεντρωθεί στις συνδέσεις μεταξύ του ελληνικού αγώνα και της Αμερικής. Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Seeger του Πανεπιστημίου Princeton και το Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Columbia καλούν μελετητές σε όλα τα στάδια της σταδιοδρομίας τους να υποβάλουν προτάσεις για μεμονωμένες εργασίες που θα δοθούν σε ένα διήμερο διεθνές συνέδριο ιστορίας που έχει προγραμματιστεί για Παρασκευή έως Σάββατο, 12-13 Νοεμβρίου, 2021. Το συνέδριο θα διερευνήσει τις κοινωνικές, πολιτικές, πολιτιστικές και οικονομικές διασυνδέσεις μεταξύ του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας και της Αμερικής. Το συνέδριο, το οποίο συμμετέχει σε παγκόσμιους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από το ξέσπασμα του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας το 1821, έχει σκοπό να επεκτείνει την ιστορική σκέψη που συνδέει τις ιστορίες μιας εποχής επαναστάσεων σε πολλές ηπείρους. Μπορεί να προσφέρεται να λειτουργήσει με συγκριτικό τρόπο ή να προκύψουν συγκρίσεις μέσω της συζήτησης εντατικών περιπτωσιολογικών μελετών. Οι διοργανωτές προβλέπουν εργασίες που τροφοδοτούν την επανεξέταση της κυριαρχίας, του λαού και ενός κόσμου εθνών και αυτοκρατοριών μέσω παραγόντων και διαδικασιών. Τα θέματα υπό διερεύνηση περιλαμβάνουν: μοντέλα επανάστασης στην Αμερική στην επανεξέταση του αγώνα για την ελληνική ανεξαρτησία· η φιλελεύθερη διεθνής στιγμή της δεκαετίας του 1820 στη νότια Ευρώπη και οι διασυνδέσεις με τα κινήματα ανεξαρτησίας στη Νότια Αμερική· οι στάσεις εντός της Ελλάδας απέναντι στην Αμερική και η κίνηση προς την ανεξαρτησία στο δυτικό ημισφαίριο. Ζητήματα δημοκρατιών και δουλείας που συντάχθηκαν από Αφροαμερικανούς τη δεκαετία του 1820· απάντηση στο ερώτημα της δουλείας στον Μορέα. Προσεγγίσεις στις εξωτερικές και οικονομικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβατικών και μη παρεμβατικών πολιτικών που αναπτύχθηκαν στην Αμερική, όπως το Δόγμα Μονρό και η πολιτική των κρατών της Αμερικής προς μια ανεξάρτητη Ελλάδα· η άνοδος μιας διεθνούς αγοράς για το δημόσιο χρέος και η χρεοκοπία της δεκαετίας του 1820· οικονομικές και τεχνολογικές πτυχές της αμερικανικής συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένων των αγορών ατμοπλοίων· την καταστολή της πειρατείας· τη συμμετοχή των προτεσταντικών αποστολών· η διάσωση των ορφανών Ελλήνων. Ιστορία της διανόησης και πολιτιστικές και καλλιτεχνικές αντιδράσεις, όπως ο διεθνής μπενθαμισμός και ο ριζοσπαστικός συνταγματισμός· καινοτόμες προσεγγίσεις προς τους φιλέλληνες του δυτικού ημισφαιρίου, συμπεριλαμβανομένης της κλασικής πολιτικής σκέψης (π.χ. Τζέφερσον, Κοραής)· και ο αντίκτυπος του φιλελληνισμού στην αμερικανική ζωή, τον πολιτισμό και τους θεσμούς (π.χ. οι περιπτώσεις του Francis Lieber και του Samuel Gridley Howe)· επανεξετάζοντας τους Αμερικανούς φιλέλληνες στην Ελλάδα· η κυκλοφορία των απομνημονευμάτων, της δημοσιογραφίας, της αιχμάλωτης και ταξιδιωτικής λογοτεχνίας και η λογοτεχνική αναπαράσταση του ελληνικού πολέμου στις Ηνωμένες Πολιτείες· αναμνήσεις του 1821 και της ελληνοαμερικανικής ζωής τον επόμενο ενάμιση αιώνα.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Princeton.
An international conference marking the bicentenary of the Greek War of Independence focused on the connections between the Greek struggle and the Americas. Princeton University’s Seeger Centre for Hellenic Studies and the Department of History at Columbia University invite scholars at all stages of their careers to submit proposals for individual papers to be given at a two-day international history conference. The conference will explore the social, political, cultural and economic interconnections between the Greek War of Independence and the Americas. The conference, which participates in global bicentennial celebrations of the outbreak of the Greek War of Independence in 1821, is intended to further historical thinking connecting histories of an age of revolutions on multiple continents. It may lend itself to work in a comparative vein or comparisons may arise through discussion of intensive case studies. The organizers anticipate work that fuels rethinking sovereignty, peoplehood, and a world of nations and empires through actors and processes. Themes to be explored include: models of revolution in the Americas in rethinking the Greek Independence struggle; the liberal international moment of the 1820s in southern Europe and connections with the independence movements in South America; attitudes within Greece towards the Americas and the move to independence in the western hemisphere; questions of republics and slavery composed by African-Americans in 1820s; response to the slavery question in the Morea. Approaches to foreign and economic affairs including intervention and non-intervention policies developed in the Americas, such as the Monroe Doctrine and the policy of states in the Americas toward an independent Greece; the rise of an international market for sovereign debt and the debt boom/bust of the 1820s; economic and technological aspects of American involvement including steamship purchases; the suppression of piracy; the involvement of Protestant missions; the rescue of Greek orphans. Intellectual history and cultural and artistic responses, such as international Benthamism and radical constitutionalism; novel approaches to philhellenes of the Western Hemisphere, including classicizing political thought (e.g., Jefferson, Koraes); and the impact of philhellenism on American life, culture, and institutions (e.g., the cases of Francis Lieber and Samuel Gridley Howe); rethinking American philhellenes in Greece; the circulation of memoirs, journalism, captive and travel literature and the literary representation of the Greek war in the United States; memories of 1821 and Greek-American life over the following century and a half. (Edited description from organiser’s website)
Οι άλλες ζωές του 1821
The other lives of 1821
Γιώργος Τσιγάρας (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Δημοσθένης Στρατηγόπουλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Νόρα (Ελεονώρα) Ναξίδου (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Georgios Tsigaras (Democritus University of Thrace)
Dimosthenis Stratigopoulos (Democritus University of Thrace)
Eleonora Naxidou (Democritus University of Thrace)
Εργαστήριο Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας - Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Modern and Contemporary History Lab, Democritus University of Thrace
8 Απριλίου 2021
8 April 2021
«Το 2021 γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Έχουμε συνηθίσει να αναζητούμε τα ίχνη του 1821 σε τόπους των μαχών και των σημαντικών ηρώων. Ο απόηχος της επανάστασης αυτής που οδήγησε στην δημιουργία του ελληνικού κράτους υπάρχουν και σε άλλους τόπους. Ποια η σημασία της Επανάστασης στο Άγιον Όρος και ποια στα Βαλκάνια; Ποια η σημασία του 1821στην ποίηση και την ζωγραφική; Στην εκδήλωση αυτοί θα μιλήσουν ιστορικοί του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας. Θα παρουσιαστεί επίσης ένα από τα μεγαλύτερα εγχειρήματα Δημόσιας Ιστορίας που εκπονείται στο Εργαστήριο Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας όπου καταγράφονται οι εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια για το 1821 παγκοσμίως.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΔΠΘ.
In 2021 we celebrate the bicentenary the outbreak of the Greek Revolution of 1821. We are used to looking for the traces of 1821 in battles and important heroes. The echo of this revolution that led to the creation of the Greek state resonated in other places as well. What is the significance of the revolution in Mount Athos and what in the Balkans? What is the significance of 1821 in poetry and painting? Historians from the Department of History and Ethnology will talk at the event. One of the largest public history projects will also be presented by the Laboratory of Modern and Contemporary History, which records the events for the 1821 bicentenary worldwide. (Edited and translated description from organiser’s website)
Νέες έρευνες για την Επανάσταση του 1821
New research programmes for the 1821 Revolution
Μάνος Αυγερίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σίμων Βεκρής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δημήτρης Γαρρής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αργυρώ Γκάναλη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ευδοκία Δεληπέτρου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δημήτρης Καραδήμας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Νικόλαος Καποδίστριας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Νικόλαος Καρνούσκος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Άρης Κατωπόδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Φωτεινή Κολυβά (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κατερίνα Κωνσταντινίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μαριτίνα Λεοντσίνη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Δήμητρα Λιανού (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χριστίνα Μπότσου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μάρκος Ξυδάκης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αναστασία Παπαδία-Λάλα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σοφία Παπαδοπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σοφία Πίλουρη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σοφία Ριζοπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κωνσταντίνος Σημαιοφορίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αθηνά Σπανίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Λεωνίδας Χαραμόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χρυσάνθη Χειμώνα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Θανάσης Χουλιαράς (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Manos Avgeridis (National and Kapodistrian University of Athens)
Simon Vekris (National and Kapodistrian University of Athens)
Dimitris Garris (National and Kapodistrian University of Athens)
Argyro Gkanali (National and Kapodistrian University of Athens)
Evdokia Delipetrou (National and Kapodistrian University of Athens)
Evanglelia Diamantopoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Dimitris Karadimas (National and Kapodistrian University of Athens)
Nikos Kapodistrias (National and Kapodistrian University of Athens)
Nikolaos Karnouskos (National and Kapodistrian University of Athens)
Aris Katopodis (National and Kapodistrian University of Athens)
Foteini Kolyva (National and Kapodistrian University of Athens)
Katerina Konstantinidou (National and Kapodistrian University of Athens)
Maritina Leontsini (National and Kapodistrian University of Athens)
Dimitra Lianou (National and Kapodistrian University of Athens)
Christina Botsou (National and Kapodistrian University of Athens)
Markos Xydakis (National and Kapodistrian University of Athens)
Anastasia Papadia-Lala (National and Kapodistrian University of Athens)
Sofia Papadopoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Sofia Pilouri (National and Kapodistrian University of Athens)
Sofia Rizopoulou (National and Kapodistrian University of Athens)
Constantinos Simaioforidis (National and Kapodistrian University of Athens)
Athena Spanidou (National and Kapodistrian University of Athens)
Leonidas Charamopoulos (National and Kapodistrian University of Athens)
Chrysanthi Chimona (National and Kapodistrian University of Athens)
Thanassis Chouliaras (National and Kapodistrian University of Athens)
Κέντρο Μελέτης της Επανάστασης του 1821 - Εργαστήριο Ιστορικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης - Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας - ΕΚΠΑ
Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος ΒΙΟΧΑΛΚΟ
ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε.
Center for the Study of the Revolution of 1821, Lab of Historical Research and Documentation, Department of History and Archaeology - NKUA
Michael N. Stassinopoulos–Viohalco Public Benefit Foundation
Vianex S.A.
Νησιά Ιονίου
Πόλεις
Κοινωνική πρόνοια
Αρχιτεκτονική
Cities
Architecture
01 Δεκεμβρίου 2021- 02 Δεκεμβρίου 2021
1–2 December 2021
«Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών προετοιμάζει την συμβολή του στους εορτασμούς με σκοπό την ανάδειξη της σημασίας της Επανάστασης του 1821. Μέσα από συνέδρια, εκδηλώσεις, εκθέσεις, καλλιτεχνικά δρώμενα, το αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας θέλει να τιμήσει την Επανάσταση του 1821 και παράλληλα να συμβάλει στον αναστοχασμό και στη διεύρυνση του διαλόγου για την πορεία του ελληνικού κράτους από τις αρχές του 19ου αιώνα σε εκείνες του 21ου αιώνα. Λίγο πριν τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, οι γνώσεις μας για το μείζον αυτό γεγονός παραμένουν ακόμη σε πολλά σημεία περιορισμένες∙ η ανάγκη μελέτης του με βάση νέα μεθοδολογικά εργαλεία και ιστοριογραφικές οπτικές όπως και η επεξεργασία και δημοσιοποίηση άγνωστου αρχειακού και έντυπου υλικού, παρουσιάζεται ιδιαίτερα έντονη. Παράλληλα, είναι σημαντικό να συγκροτηθεί ένα νέο επιστημονικό δυναμικό, το οποίο θα στραφεί προς την Επανάσταση μελετώντας την ως ένα ελληνικό και διεθνές γεγονός. Το ΕΚΠΑ ως κατεξοχήν αρμόδιος φορέας εκπαίδευσης, παραγωγής και διάχυσης επιστημονικής γνώσης αποφάσισε να ενισχύσει τις σπουδές για το 1821 δημιουργώντας ένα Κέντρο Μελέτης της Επανάστασης του 1821, με σκοπό να συμβάλει στις εορταστικές εκδηλώσεις, αλλά και να οδηγήσει σε μια συστηματική και σε βάθος μελέτη της επαναστατικής δεκαετίας 1820-1830 στις διάφορες εκφάνσεις της. Για το σκοπό αυτό και στο πλαίσιο του Κέντρου, το ΕΚΠΑ σχεδιάζει την εκπόνηση έντεκα ερευνητικών προγραμμάτων, ετήσιας διάρκειας, τα οποία θα εποπτεύσουν αμισθί εξειδικευμένοι καθηγητές του ιδρύματος, με θέματα γύρω από την Επανάσταση του 1821. Σε κάθε ένα από αυτά τα προγράμματα θα εργασθούν μεταπτυχιακοί φοιτητές & υποψήφιοι διδάκτορες. Τα ερευνητικά προγράμματα υλοποιούνται με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος – ΒΙΟΧΑΛΚΟ στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας 1821-2021. Στόχοι των ερευνητικών προγραμμάτων που θα υλοποιηθούν είναι: • Κάλυψη σημαντικών κενών στην ιστοριογραφία γύρω από την Επανάσταση του 1821 • Συγκέντρωση και επεξεργασία σχετικού άγνωστου αρχειακού υλικού • Παραγωγή πρωτότυπων ερευνητικών εργασιών • Δημιουργία και ενίσχυση ενός νέου επιστημονικού και ερευνητικού δυναμικού για τη μελέτη της Ελληνικής Επανάστασης Ερευνητικά θέματα: 1. Η προετοιμασία για την Επανάσταση: Το Ιόνιο κατά τις τελευταίες δεκαετίες της βενετικής κυριαρχίας (1770-1797) 2. Η προετοιμασία για την Επανάσταση: η ανέκδοτη Ιστορία φυσική και ηθική του ανθρώπου (1810) του Επιφάνιου-Στέφανου Δημητριάδη (1760-1826) 3. Φιλική Εταιρεία. Ζητήματα τεκμηρίωσης 4. Το 1821 στην Κωνσταντινούπολη. Οι Ρωμιοί της Πόλης σύμφωνα με οθωμανικές καταγραφές 5. Πόλεμος και Πρόνοια κατά την Ελληνική Επανάσταση 6. Πόλεις του επαναστατημένου ελληνικού χώρου: τεκμήρια ιστορίας 7. Το πολιτικό-ιδεολογικό περιεχόμενο της εμφύλιας ρήξης στο τέλος της Ελληνικής Επανάστασης (1831-1832): Οι αντανακλάσεις στη δημόσια σφαίρα 8. Οι Εφημερίδες της Ελληνικής Επανάστασης, 1821-1832 9. Παραστατικές Τέχνες και Επανάσταση του 1821 10. Η αρχιτεκτονική και οι τέχνες στα χρόνια της Επανάστασης: τομές και συνέχειες 11. H Επανάσταση του 1821 και η μελέτη της: το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονικοί υπεύθυνοι: • Νάσια Γιακωβάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ • Μαρία Ευθυμίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ • Άννα Καρακατσούλη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ • Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής, ΕΚΠΑ • Παρασκευάς Κονόρτας, Αναπληρωτής Καθηγητής, ΕΚΠΑ • Κατερίνα Κωσταντινίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ • Γιάννης Ξούριας, Επίκουρος Καθηγητής, ΕΚΠΑ • Γιώργος Πάλλης, Επίκουρος Καθηγητής, ΕΚΠΑ • Σπυρίδων Πλουμίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής, ΕΚΠΑ • Βασιλική Σειρηνίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ • Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής, ΕΚΠΑ Η διημερίδα για την παρουσίαση των ερευνητικών προγραμμάτων του Ε.Κ.Π.Α. για το 1821 θα πραγματοποιηθεί 1 και 2 Δεκεμβρίου 2021. Η έναρξη των εργασιών της διημερίδας θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 1 Δεκεμβρίου 2021, ώρα 17.30 έως 21.00 στη Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών (κεντρικό κτήριο, Πανεπιστημίου 30). Οι εργασίες της διημερίδας θα συνεχισθούν την Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2021, ώρες 10.00 έως 18.30 στην ίδια Αίθουσα.» Από την ανακοίνωση της διημερίδας, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
The National and Kapodistrian University of Athens (NKUA) is preparing its contribution to the celebrations in order to highlight the importance of the 1821 Revolution of 1821. Through conferences, events, exhibitions, artistic events, the oldest university in the country wants to honour the 1821 Revolution and at the same time contribute in the reflection and expansion of the dialogue on the course of the Greek state from the beginning of the 19th century to those of the 21st century. Just before the bicentennial from the 1821 Revolution, our knowledge of this major event is still limited in many ways; the need to study it based on new methodological tools and historiographical perspectives as well as the processing and publication of unknown archival and printed material is particularly intense. At the same time, it is important to establish a new scientific potential, which will turn to the Revolution by studying it as a Greek and international event. The NKUA, as the most competent body for education, production and dissemination of scientific knowledge, decided to strengthen the studies for 1821 by creating a Centre for the Study of the Revolution of 1821, in order to contribute to the festivities, but also to lead to a systematic and in-depth study of revolutionary decade 1820-1830 in its various manifestations. For this purpose and within the centre, the NKUA plans the implementation of eleven research programmes, of annual duration, which will be supervised pro bono by specialised professors of the institution, with topics around the 1821 Revolution. In each of these programs postgraduate students and doctoral candidates will work. The research programs are implemented with the support of the Michael N. Stassinopoulos–Viohalco Public Benefit Foundation in the framework of the 1821-2021 Initiative. The objectives of the research programmes are: • Filling important gaps in historiography around the 1821 Revolution • Collection and processing of relevant unknown archival material • Production of original research papers • Creation and strengthening of a new scientific and research potential for the study of the Greek Revolution Research topics: 1. Preparing for the Revolution: The Ionian Islands during the last decades of Venetian rule (1770-1797) 2. The preparation for the Revolution: The unpublished History of physics and morality of man (1810) by Epifanios-Stefanos Dimitriadis (1760-1826) 3. Philiki Etaireia: Documentation issues 4. 1821 in Istanbul: The Greeks of the city according to Ottoman records 5. War and welfare during the Greek Revolution 6. Cities of the Greek revolution: Historical evidence 7. The political-ideological content of the civil rupture at the end of the Greek Revolution (1831-1832): The reflections in the public sphere 8. The newspapers of the Greek Revolution, 1821-1832 9. Performing arts and the 1821 Revolution 10. Architecture and the arts in the years of the revolution: intersections and continuations 11. The 1821 Revolution and its study: The example of the University of Athens Scientific directors: • Nassia Yakovaki, Assistant Professor, NKUA • Maria Efthymiou, Associate Professor, NKUA • Anna Karakatsouli, Associate Professor, NKUA • Vangelis Karamanolakis, Associate Professor, NKUA • Paraskevas Konortas, Associate Professor, NKUA • Katerina Kostantinidou, Assistant Professor, NKUA • Giannis Xourias, Assistant Professor, NKUA • Georgios Pallis, Assistant Professor, NKUA • Spyridon Ploumidis, Associate Professor, NKUA • Vasso Seirinidou, Assistant Professor, NKUA • Aristides Hatzis, Professor, NKUA A two-day conference for the presentation of the research programmes of the NKUA for 1821 will take place on 1 and 2 December 2021. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αναθεωρώντας το 1821: Η ελληνική ανεξαρτησία και το διεθνικό της πλαίσιο
Rethinking 1821: Greek independence and its transnational contexts
Wendy Bracewell (University College London)
Βύρων Καρύδης (δημοσιογράφος)
Alex Drace-Francis (University of Amsterdam)
Viron Karidis (journalist)
UCL School of Slavonic and East European Studies (SSEES)
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 και οι πολλαπλές της κληρονομιές
Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από το βλέμμα των «Άλλων» της
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας στις Εικαστικές Τέχνες και τη Λογοτεχνία
Στούρτζα Ρωξάνδρα
Vladimiresu Tudor
Sturdza Roxandra
20 Οκτωβρίου 2021
20 October 2021
«Ομιλητές: Professor Wendy Bracewell (University College London): Εισαγωγικά σχόλια Βύρων Καρύδης (Λονδίνο) «Έλληνες Επαναστάτες στη Μολδαβία και τη Βλαχία (Φεβρουάριος-Ιούνιος 1821) Το 1982, ο εκδοτικός οίκος Gutenberg στην Αθήνα εξέδωσε το βιβλίο του Νικολάι Τοντόροφ " Η βαλκανική διάσταση της επανάστασης του 1821. Η περίπτωση των Βουλγάρων". Ο Τοντόροφ, Βούλγαρος ιστορικός διεθνούς κύρους, σε αυτό το έργο βγάζει για πρώτη φορά μια ονομαστική λίστα επαναστατών που, μετά τη συντριβή της εξέγερσης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Μάχη του Drăgășani, 19 Ιουνίου 1821), διέσχισαν τον ποταμό Προύθο και τράπηκαν σε φυγή στη Βεσσαραβία. Αυτός ο ονομαστικός κατάλογος που τηρείται στα Αρχεία της Οδησσού μας παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εθνικότητα, τον τόπο γέννησης, την επαγγελματική κατάσταση, τη μόνιμη κατοικία και τη διαδρομή των ανταρτών προς τη Μολδαβία. Ο κατάλογος περιέχει περίπου χίλιους άνδρες που είχαν ενώσει τις δυνάμεις τους στη Φιλική Εταιρία υπό τη γενική διοίκηση του πρίγκιπα Αλέξανδρου Υψηλάντη. Περιλαμβάνει όσους διασώθηκαν από τη θανατηφόρα μάχη του Σκουλένι (29 Ιουνίου 1821) και εκείνους που διέσχισαν τον ποταμό Προύθο από όλα τα πιθανά περάσματα στη Βεσσαραβία με έναν συνταγματάρχη του ρωσικού στρατού, το Γεώργιο Καντακουζηνό. Από τη λίστα που δημοσίευσε ο Τοντόροφ, οι 506 είπαν στις ρωσικές αρχές ότι ήταν Έλληνες. Οι υπόλοιποι ήταν κυρίως Μολδαβοί, Βούλγαροι, Αλβανοί ή Σέρβοι. Η ανάλυση πληροφοριών σχετικά με την ομάδα των Ελλήνων επαναστατών που, μετά από μια οδυνηρή ήττα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, κατέφυγαν στη Βεσσαραβία και τέθηκαν υπό ρωσική επίβλεψη σε ένα στρατόπεδο κράτησης στο Όργκιεφ, μας επιτρέπει να κάνουμε κάποιες χρήσιμες παρατηρήσεις σχετικά με τη σύνθεση των δυνάμεων της Φιλικής Εταιρείας. Οι κύριες περιοχές καταγωγής εκείνων των ανδρών που πολέμησαν κάτω από τα λάβαρά της ήταν η Πελοπόννησος, η Ήπειρος, η Θεσσαλία, το Ιόνιο και το Αιγαίο. Οι περισσότεροι μαχητές έγιναν μέλη της Εταιρείας στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, στις ελληνικές κοινότητες της Νότιας Ρωσίας ή στην Κωνσταντινούπολη. Αντιπροσώπευαν σχεδόν κάθε ζωτικό επάγγελμα του ελληνικού έθνους. Οι περισσότεροι ήταν έμποροι. Άλλοι εργάστηκαν ως καπετάνιοι και ναυτικοί. Μερικοί από αυτούς ήταν αγρότες· πολλοί είχαν υπηρετήσει ως μισθοφόροι στις τοπικές δυνάμεις των αγοριών στη Μολδαβία και τη Βλαχία. Μερικοί ήταν πρώην αξιωματικοί του ρωσικού αυτοκρατορικού στρατού, επαρχιακοί αξιωματούχοι, φοιτητές, μη εμπορικοί υπάλληλοι, δάσκαλοι, γιατροί, ράφτες και αρτοποιοί. Dr Alex Drace-Francis (University of Amsterdam) «Ο Τούντορ Βλαντιμιρέσκου και οι διαυτοκρατορικές διασυνδέσεις του (1806-1821) Ο Τούντορ Βλαντιμιρέσκου, ένας πανδούρος από την Ολτενία στη νοτιοδυτική Βλαχία, εμφανίζεται συχνά ως «κοινωνικός επαναστάτης» και Ρουμάνος δημοφιλής ήρωας λόγω του ρόλου του στα γεγονότα του 1821 στη Βλαχία. Οι ιστορικοί αντιπαραθέτουν την εξέγερση που οδήγησε από την επαρχία του στην πρίγκιπα Αλεξάνδρου Υψηλάντη, μέλος της φαναριώτικης ελίτ, ο οποίος εισέβαλε ταυτόχρονα στη Μολδαβία. Οι στόχοι του Βλαντιμιρέσκου και του Υψηλάντη όντως συγκρούστηκαν και ο πρώτος σκοτώθηκε πράγματι από έναν από τους άνδρες του δεύτερου. Αλλά εδώ επιδιώκω να δείξω ότι η βάση ισχύος του Βλαντιμιρέσκου, εξίσου με αυτή του Υψηλάντη, εξαρτιόταν από ένα δίκτυο προστασίας το οποίο περνούσε τα σύνορα των Αψβούργων, των Οθωμανών και των Ρώσων και του επέτρεψε να σφυρηλατήσει διασυνδέσεις. Ήταν πολυταξιδεμένος και μορφωμένος, γράφοντας στα γερμανικά και τα ελληνικά καθώς και στα ρουμανικά· με καλές διασυνδέσεις, έχοντας συνεργάτες και ανταποκριτές στη Βιέννη, την Αγία Πετρούπολη και την Κωνσταντινούπολη· και ένας έξυπνος επιχειρηματίας, που εμπορευόταν σιτηρά και ζώα για να εδραιώσει τον πλούτο του. Γενικότερα, ήταν μέρος μιας κατηγορίας ανδρών από τη δυτική και τη βόρεια Βλαχία, των οποίων η κοινωνική υπεροχή, όχι σε αντίθεση με αυτήν ορισμένων Σέρβων, Βουλγάρων και Ελλήνων «εθνικών» ηρώων, ήταν προϊόν της διακρατικής συγκυρίας στην αρχή της σύγχρονης εποχής. Ελισάβετ Παπαλεξοπούλου (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Φλωρεντίας) «Γυναικείες πατρίδες: ο έμφυλος πατριωτισμός και η Ελληνική Επανάσταση» Οι επαναστάσεις συχνά εμπνέουν οράματα νέων τύπων πολιτικών, δελεαστικά για εκείνους που αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται. Η Ελληνική Επανάσταση δεν ήταν διαφορετική. Πεπεισμένες ότι οι φωτισμένες και ρομαντικές ιδέες θα τους επιτρέψουν την ένταξη, οι γυναίκες που αυτοπροσδιορίστηκαν ως Ελληνίδες φαντάστηκαν μια κοινότητα, μια νέα χώρα, όπου θα τους επιτρεπόταν η προσωπικότητα και η ιθαγένεια. Από την Ελισάβετ Μαρτινέγκου, που έζησε μια ζωή απόλυτης απομόνωσης στο σπίτι της στη Ζάκυνθο, και την Ευανθία Καΐρη, η οποία σεβάστηκε τις σύγχρονες προσδοκίες χωρίς να υπογράψει ποτέ τη δουλειά της, μέχρι την Ιζαμπέλα Αλμπρίτζι-Θεοτόκη, τη «βασίλισσα των ενετικών σαλονιών» και τη Ρωξάνδρα Στούρτζα, την έμπιστη του Ρώσου αυτοκράτορα, πολλές διαφορετικές πατρίδες (πατρίδες) προέκυψαν σε πολλές διαφορετικές τοποθεσίες. Στον πυρήνα αυτών των ποικίλων αντιλήψεων, βρίσκει κανείς τον πολύσημο χαρακτήρα του πατριωτισμού. Η ελληνικότητα δεν ήταν αποκλειστική ιδιότητα. Θα μπορούσε κανείς να θρηνήσει για την τύχη της Ελλάδας κάτω από τον οθωμανικό ζυγό και μερικές σελίδες αργότερα να μιλήσει για τη Ρωσία με το ίδιο πάθος και αφοσίωση. Καθώς η γεωγραφία γύρω τους άλλαζε, η ιστορία του πατριωτισμού αυτών των γυναικών δεν μπορεί να ειπωθεί εάν δεν ανοίξουμε το βλέμμα μας σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο και αν δεν λάβουμε υπόψη τις υλικές συνθήκες μέσα στις οποίες ζούσαν και δούλευαν. Έχοντας αυτό το πλαίσιο υπόψη, ξεκίνησα να εξετάσω τη σχέση μεταξύ φύλου και πατριωτισμού σε διάφορα είδη κειμένων (απομνημονεύματα, αυτοβιογραφίες, μεταφράσεις) γραμμένα από Ελληνίδες μεταξύ 1800 και 1832.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του UCL.
A SSEES Centre for Southeast European Studies seminar with Prof Wendy Bracewell (UCL), Viron Karidis (London), Alex Drace-Francis (University of Amsterdam), and Elisavet Papalexopoulou (European University Institute). This seminar is part of the “21 in 21” series of events marking the bicentenary of the outbreak of the Greek War of Independence. Professor Wendy Bracewell (University College London): Opening Remarks Viron Karidis (London): “Greek Revolutionaries in Moldavia and Wallachia (February - June 1821)” In 1982, Gutenberg in Athens issued Nikolai Todorov’s book “Balkan Aspects of the 1821 Revolution: The Bulgarian contribution”. Todorov, a Bulgarian historian of international standing, brings out for the first time a nominal list of rebels who, after crushing of the uprising in Danubian Principalities (Battle of Drăgășani, 19 June 1821), crossed the River Prut and fled to Bessarabia. This nominal list kept in Odessa Archives provides us with information about nationality, place of birth, professional status, permanent residence, and the insurgents’ route to Moldavia. The list contains about a thousand men who had joined forces of the Philiki Etaireia under the general command of Prince Alexandros Ypsilantis. It includes those rescued from the deadly battle of Sculeni (29 June 1821) and those who crossed the Prut from all possible passages into Bessarabia with a colonel of the Russian army, Georgios Kantakouzinos. From the list published by Todorov, 506 told the Russian authorities that they were Greek. The rest were mainly Moldavians, Bulgarians, Albanians, or Serbs. Analysis of information about the group of Greek revolutionaries who, after a painful defeat in the Principalities, fled to Bessarabia and were put under Russian supervision at a detention camp in Orgiev allows us to make some useful points about the composition of the Philiki Etaireia’s forces. The main areas of origin of those men who fought under its banners were the Peloponnese, Epirus, Thessaly, the Ionian, and Aegean Islands. Most fighters became Etairists in the Danubian Principalities, in the Greek communities of southern Russia or in Constantinople. They represented almost every vital profession of the Greek nation. Most of them were merchants. Others worked as captains and sailors. A few of them were farmers; many had served as mercenaries to local boyars’ forces in Moldavia and Wallachia. Some were former officers of the Russian imperial army, provincial officials, students, non-commercial clerks, teachers, doctors, tailors, and bakers. Dr Alex Drace-Francis (University of Amsterdam): “Tudor Vladimiresu and his transimperial connections (1806-1821)” Tudor Vladimirescu, a pandur from Oltenia in southwest Wallachia, is often cast as a “social rebel” and Romanian popular hero due to his role in the events of 1821 in Wallachia. Historians contrast the uprising he led from his home province to that of Prince Alexandros Ypsilantis, a member of the Phanariot elite, who invaded Moldavia at the same time. Vladimirescu’s and Ypsilantis’ aims did indeed clash, and the former was indeed killed by one of the latter’s men. But here I seek to show that Vladimirescu’s power base, just as much as Alexandros Ypsilantis’, depended upon a patronage network which straddled Habsburg, Ottoman and Russian frontiers and enabled him to forge connections. He was well travelled and educated, writing in German and Greek as well as Romanian; well connected, having associates and correspondents in Vienna, St. Petersburg and Istanbul; and an astute businessman, trading in cereals and livestock to consolidate his wealth. More generally, he was part of a class of men from western and northern Wallachia whose social ascendancy, not unlike that of some Serbian, Bulgarian and Greek “national” heroes, was a product of the interimperial conjuncture at the start of the modern age. Elisavet Papalexopoulou (European University Institute): “Female fatherlands: gendered patriotism and the Greek Revolution” Revolutions often inspire visions of new types of polities, alluring for those who feel underrepresented. The Greek Revolution was no different. Convinced that enlightened and romanticism ideas would afford them inclusion, women who self-identified as Greek imagined a community, a new country, where they would be allowed personhood and citizenship. From Elisavet Martinengou, who lived a life of utter seclusion in her house in Zante, and Evanthia Kairi, who respected contemporary expectations by never signing her work, to Isabella Teotochi-Albrizzi, the “Queen of Venetian salons” and Roxandra Sturdza, the confidant of the Russian emperor, many different patrides (homelands) emerged in many different locations. At the core of these varied conceptualizations, one finds the polysemic character of patriotism. Greekness was not an exclusive quality. One could lament the fate of Greece under the Ottoman yoke and a few pages later talk about Russia with equal passion and devotion. As the geographies surrounding them were transforming, the history of these women’s patriotism cannot be told if we do not open our gaze to a broader geographical space and if we do not take into consideration the material circumstances within which they lived and worked. Bearing this context in mind, I set out to examine the relationship between gender and patriotism in different kinds of texts (memoirs, autobiographies, translations) written by Greek women between 1800 and 1832.” (Edited description from organiser’s website)
Ο Φιλελληνισμός στην Ουγγαρία το 19ο αιώνα
Philhellenism in Hungary in the 19th century
Dora E. Solti (Eötvös Loránd University)
Πρεσβεία της Ελλάδος στη Βουδαπέστη
Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών - Πανεπιστήμιο Eötvös Loránd
Embassy of Greece in Budapest
Faculty of Humanities, Eötvös Loránd University
Ουγγαρία
Hungary
23 Μαρτίου 2021
23 March 2021
Η ομιλία περιγράφει τη συμβολή Ούγγρων φιλελλήνων στην Ελληνική Επανάσταση, τόσο μέσω του γραπτού λόγου αλλά και στη μάχη.
The lecture describes the contribution of Hungarian philhellenes in the Greek Revolution both in terms of writing and in battle.
Αναφορά Δημιουργού 4.0 (CC-BY)
BY Attribution
Η ελληνική δημοκρατία ως κληρονομιά
Greek democracy as heritage
Table ronde : La démocratie grecque en heritage
Βάνα Νικολαΐδου-Κυριανίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Patrick Boucheron (Collège de France)
Γεώργιος Φαράκλας (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Paulin Ismard (Aix-Marseille Université)
Véronique Chankowski (Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας)
Vana Nicolaidou-Kyrianidou (National and Kapodistrian University of Athens)
Georges Faraklas (Panteion University)
Véronique Chankowski (French Institute of Greece)
Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος
Γαλλική Πρεσβεία στην Ελλάδα
French Institute of Greece
Ambassade de France en Grèce
02 Απριλίου 2021
02 April 2021
«Η Ελλάδα κληροδότησε τη δημοκρατία στην Ευρώπη: αυτή η κληρονομιά είναι ένας από τους λόγους για τους δεσμούς μας με αυτήν τη χώρα και το θεμέλιο των ευρωπαϊκών μας αξιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τους τρέχοντες προβληματισμούς σχετικά με τη λειτουργία των δημοκρατιών, αυτή η κληρονομιά της Ελληνικής Αρχαιότητας αμφισβητήθηκε πρόσφατα: αυτή η αρχαία δημοκρατία ονομάστηκε μόνο έτσι καθώς απέκλειε ορισμένες κατηγορίες του πληθυσμού, ήταν ανίσχυρη να αποφύγει εμφύλιους πολέμους, δεν μπορεί να θεωρείται ως ένα θεσμικό σύστημα αναφοράς. Μπορεί η αρχαία ελληνική δημοκρατία πραγματικά να χρησιμεύσει ως κανόνας και πρότυπο για τις ευρωπαϊκές μας δημοκρατίες; Τι ακριβώς ήταν αυτό το μοντέλο; Είναι περισσότερο φαντασία παρά πραγματικότητα; Πώς αλλάζει η εικόνα του με την πάροδο του χρόνου; Στο πλαίσιο των εορτασμών των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος και η Γαλλική Σχολή Αθηνών διοργανώνουν μια στρογγυλή τράπεζα αφιερωμένη στο ζήτημα της κληρονομιάς της ελληνικής δημοκρατίας, με τη συμμετοχή των: - Βάνα ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ-ΚΥΡΙAΝΙΔΟΥ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πολιτικής Φιλοσοφίας, Πρόεδρος του τμήματος Φιλοσοφίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών - Patrick BOUCHERON, Καθηγητή του Collège de France, κάτοχο της έδρας «Ιστορίας των εξουσιών στη Δυτική Ευρώπη, 13ος-16ος αιώνας» - Γεώργιος ΦΑΡΑΚΛΑΣ, Καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο - Paulin ISMARD, Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Aix-Marseille, μέλος του Institut universitaire de France Την στρογγυλή τράπεζα θα συντονίσει η Διευθύντρια της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, Véronique CHANKOWSKI, Καθηγήτρια Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λυών 2.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.
Greece bequeathed democracy to Europe: this heritage is one of the reasons for our ties to this country and the foundation of our European values. However, in line with the current questioning on the functioning of democracies, this legacy of Greek antiquity has been recently questioned: this ancient democracy was only named thus as it excluded certain categories of the population, it had been powerless to avoid civil wars, it cannot be counted among the benchmark institutional systems. Can ancient Greek democracy really serve as a principle and a model for our European democracies? What exactly was this model? Is it more of a fantasy rather than a reality? How does its image change over time? On the occasion of the bicentenary of the Greek Revolution, the French Institute of Greece and the French School of Athens are offering an online round table on these questions, featuring: Vana Nicolaidou-Kyrianidou, professor of political philosophy, president of the Department of Philosophy, National and Kapodistrian University of Athens Patrick Boucheron, professor at Collège de France Georges Faraklas, professor of Political Philosophy, Panteion University Paulin Ismard, professοr of ancient Greek history at Aix-Marseille Université, member of the Institut universitaire de France. (Edited and translated description from organiser’s website)
Γαλλικά
French
Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 (CC BY-NC-ND)
BY-NC-ND Attribution-NonCommercial-NoDerivatives CC0 No Rights Reserved
The global impact of the 1821 Revolution
Κωνσταντίνα Ζάνου (Πανεπιστήμιο Columbia)
Δημήτρης Πλάντζος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ιωάννης Κουμπουρλής (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Μαριλένα Κατσίμη (δημοσιογράφος ΕΡΤ)
Konstantina Zanou (Columbia University)
Dimitris Plantzos (National and Kapodistrian University of Athens)
Marilena Katsimi (ERT journalist)
Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης
National Documentation Centre
30 Μαρτίου 2021
30 March 2021
«Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε ένα γεγονός με παγκόσμια απήχηση. Όμως, αυτή η απήχηση δεν έχει εξερευνηθεί, πέραν του Φιλελληνισμού. Αυτούς τους διεθνείς ορίζοντες της Επανάστασης αποσκοπεί να εξερευνήσει ένα μεγάλο διεθνές συνέδριο, με προσκεκλημένους ερευνητές και ερευνήτριες από όλο τον κόσμο που οργανώνει το επιστημονικό περιοδικό Historein/Ιστορείν με την υποστήριξη της Εθνικής Τράπεζας, στο πλαίσιο των δράσεων της «Πρωτοβουλίας 1821-2021». Δυστυχώς, οι εξελίξεις της πανδημίας επέβαλαν τη μεταφορά του συνεδρίου για τον Ιούνιο του 2022. Ωστόσο, φέτος πρόκειται να πραγματοποιηθεί μια διαδικτυακή προσυνεδριακή συζήτηση με το ίδιο θέμα την Τρίτη 30 Μαρτίου 2021 και ώρα 18.00. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν με δεκάλεπτες εισηγήσεις οι συντονίστριες και συντονιστές των θεματικών ενοτήτων του συνεδρίου: Κωνσταντίνα Ζάνου (Columbia University), Αλέξανδρος Κιτροέφ (Haverford College), Ευγενία Παλιεράκη (Cergy Paris Université), Δημήτρης Κουσουρής (Πανεπιστήμιο Βιέννης), Άντα Διάλλα (Σχολή Καλών Τεχνών), Δημήτρης Πλάντζος (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ιωάννης Κουμπουρλής (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Μιχάλης Σωτηρόπουλος (ΕΚΠΑ) και Αντώνης Λιάκος (ΕΚΠΑ-Historein). Συντονίστρια της συζήτησης θα είναι η Μαριλένα Κατσίμη (δημοσιογράφος ΕΡΤ). Στη διαδικτυακή συζήτηση θα παρουσιαστούν θέματα που εξετάζουν την Ελληνική Επανάσταση στο ευρύτερο μεσογειακό γεωγραφικό και πολιτισμικό της πλαίσιο, τη σχέση της με τη Βόρεια και τη Λατινική Αμερική, την επίδραση της στα Βαλκάνια και στον Οθωμανικό χώρο, την πρόσληψή της από την Αυτοκρατορική Ρωσία, καθώς και ζητήματα που έχουν σχέση με την αρχαιότητα και τις αρχαιότητες, την ευρωπαϊκή ιστοριογραφική παραγωγή για το 1821 και τέλος, τον Αγώνα στην εποχή των ιδεών του φιλελευθερισμού. Το κοινό μπορεί να παρακολουθήσει την διαδικτυακή εκδήλωση και να θέσει τις ερωτήσεις του στη συζήτηση μέσω YouTube και Facebook Live στα κανάλια επικοινωνίας της Πρωτοβουλίας.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα blod.gr.
The 1821 Revolution was a world-famous event. However, this impact has not been explored, apart from the aspect of philhellenism. These international horizons of the revolution will be explored by a large international conference, to be attended by researchers from all over the world, organized by the academic journal Historein with the support of the National Bank of Greece, in the framework of the 1821-2021 Initiative. Unfortunately, the developments of the pandemic forced the organizing committee to transfer the conference to June 2022. However, an online pre-conference discussion took place in March 2021 at which the conference coordinators shall present a ten-minute lecture: Konstantina Zanou (Columbia University), Alexander Kitroeff (Haverford College), Eugenia Palieraki (Cergy Paris Université), Dimitris Kousouris (University of Vienna), Ada Dialla (Athens School of Fine Arts), Dimitris Plantzos (National and Kapodistrian University of Athens), Ioannis Koubourlis (University of Crete), Michalis Sotiropoulos (National and Kapodistrian University of Athens) and Antonis Liakos (National and Kapodistrian University of Athens, Historein). The moderator of the discussion will be Marilena Katsimi (ERT journalist). The online discussion will present topics that examine the Greek Revolution in its broader Mediterranean geographical and cultural context, its relationship with North and Latin America, its impact on the Balkans and the Ottoman Empire, its reception by imperial Russia, as well as issues related to antiquity and antiquities, the European historiographical production on 1821 and finally, the struggle in the age of the ideas of liberalism. The public can follow the online event and ask questions in the discussion via YouTube and Facebook Live on the Initiative communication channels. (Edited and translated description from organiser’s website)
Γλωσσικές και πολιτισμικές ιστορίες μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας: Μελέτες για τα Διακόσια Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση
Linguistic and cultural histories between Greece and Italy: Studies on the two centuries since the Greek Revolution
Διεθνές Συνέδριο Italoellenica 2021
International Conference Italoellenica 2021
Franco Crevatin (University of Trieste)
Annalisa Nesi (Università di Firenze)
Franco Montanari (University of Genoa)
Donato Loscalzo (Università degli Studi di Perugia)
Κατερίνα Παπαθέου (University of Catania)
Francesco Montuori (Universita' degli studi di Napoli Federico II)
Nicola De Blasi (Universita' degli studi di Napoli Federico II)
Patricia Bianchi (Universita' degli studi di Napoli Federico II)
Βύρων Φιδετζής (μαέστρος)
Χριστίνα Ε. Παπακώστα (ιστορικός)
Γωγώ Βαρζελιώτη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
D. Minniti-Γκώνια (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χάρης Μελετιάδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Ευριπίδης Γαραντούδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Caterina Papatheu (University of Catania)
Byron Fidetzis (conductor)
Cristina E. Papakosta (historian)
Gogo Varzelioti (National and Kapodistrian University of Athens)
Domenica Minniti Gonias (National and Kapodistrian University of Athens)
Charalambos Meletiadis (Panteion University)
Evripidis Garantoudis (National and Kapodistrian University of Athens)
Εργαστήριο Γλώσσας, Μετάφρασης και Μελέτης των σχέσεων μεταξύ ιταλικής και ελληνικής γλώσσας - Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πανεπιστήμιο της Τεργέστης
Ελληνικό ΄Ιδρυμα Πολιτισμού
Ιταλική Πρεσβεία στην Αθήνα
The Laboratory of Language, Translation and Study of the Relations between Greek and Italian Languages, National and Kapodistrian University of Athens
University of Trieste
Hellenic Foundation for Culture
Embassy of Italy in Athens
09 Νοεμβρίου 2021
09 November 2021
«Το Εργαστήριο Γλώσσας, Μετάφρασης και Μελέτης των σχέσεων μεταξύ ιταλικής και ελληνικής γλώσσας του Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει τo Διεθνές Συνέδριο ITALOELLENICA 2021 με θέμα: «Γλωσσικές και πολιτισμικές ιστορίες μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας: Μελέτες για τα Διακόσια Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση». Σκοπός του Συνεδρίου είναι η ανάδειξη των προαιώνιων γλωσσικών και πολιτισμικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Θα αναπτυχθούν θέματα που σχετίζονται άμεσα με γεγονότα, κινήματα, έργα και πρόσωπα που συνέβαλαν ή συμμετείχαν στην προετοιμασία και διεξαγωγή της Εθνικής Επανάστασης.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
The Laboratory of Language, Translation and Study of the Relations between Greek and Italian Language of the National and Kapodistrian University of Athens hosts the international conference Italoellenica 2021 entitled “Linguistic and cultural histories between Greece and Italy: Studies on the two centuries since the Greek revolution”. The purpose of the conference is to highlight the centuries-old linguistic and cultural relations between the two countries. Issues will be developed that are directly related to events, movements, projects and persons who contributed or participated in the preparation and conduct of the national revolution. (Edited description from organiser’s website)
Οθωμανική κρίση και επανάσταση: Η ελληνική επανάσταση ως οθωμανική κρίση
Ottoman crisis and revolution: The Greek revolution as an Ottoman crisis
Ελένη Γκαρά (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Χάρης Εξερτζόγλου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Σουκρού Ιλιτζάκ (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ)
Όλγα Κατσιαρδή-Hering (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Παρασκευάς Κονόρτας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Σοφία Λαΐου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Μαρίνος Σαρηγιάννης (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ)
Μοχαμάντ Σχαριάτ-Παναχί (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γιώργος Τζεδόπουλος (Ακαδημία Αθηνών)
Eleni Gara (University of the Aegean)
Haris Exertzoglou (University of the Aegean)
Şükrü Ilıcak (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Olga Katsiardi-Hering (National and Kapodistrian University of Athens)
Paraskevas Konortas (National and Kapodistrian University of Athens)
Sophia Laiou (Ionian University)
Dimitrios Papastamatiou (Aristotle University of Thessaloniki)
Marinos Sariyannis (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Mohammad Shariat Panahi (University of Thessaly)
Giorgos Tzedopoulos (Academy of Athens)
Antonis Hadjikyriacou(Hellenic Open University)
Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Κρίση και Ιστορική Αλλαγή» - Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας - Πανεπιστήμιο Αιγαίου
MA in Crisis and Historical Change, Department of Social Anthropology and History, University of the Aegean
24 Νοεμβρίου 2021 – 25 Νοεμβρίου 2021
24–25 November 2021
«Η Επανάσταση του 1821 δεν ήταν μόνο ελληνικό και ευρωπαϊκό, αλλά και οθωμανικό γεγονός, και συνδέεται άμεσα με τους κλυδωνισμούς του οθωμανικού «παλαιού καθεστώτος» και τις αλλεπάλληλες πολιτικές κρίσεις του ύστερου 18ου και πρώιμου 19ου αιώνα. Με τη σειρά της, η κρίση που προκάλεσε η Ελληνική Επανάσταση έπαιξε ρόλο καταλύτη, επιταχύνοντας τον μετασχηματισμό του οθωμανικού κράτους σε αυτοκρατορία ευρωπαϊκού τύπου. Η διημερίδα φιλοδοξεί να διερευνήσει τις εξελίξεις της περιόδου 1789-1839 μέσα από το πρίσμα της κρίσης της οθωμανικής τάξης πραγμάτων και με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση, χωρίς όμως να ασχολείται αποκλειστικά με αυτή. Στόχος είναι να τοποθετηθεί η Επανάσταση του 1821 στα οθωμανικά της συμφραζόμενα, τόσο ως προς τις γενεσιουργές της αιτίες όσο και ως προς τις συνέπειές της, και να αναδειχθούν οι συνδέσεις της με τους ευρύτερους κοινωνικούς, πολιτικούς και ιδεολογικούς μετασχηματισμούς του οθωμανικού κράτους και των οθωμανικών κοινωνιών, χριστιανικών και μουσουλμανικών.» Από την ανακοίνωση της ιστοσελίδας του Τμήματος. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
The 1821 Revolution was not only a Greek and European, but also an Ottoman event, and is directly linked to the upheavals of the Ottoman “old regime” and the successive political crises of the late 18th and early 19th centuries. In turn, the crisis caused by the Greek Revolution played a catalytic role, accelerating the transformation of the Ottoman state into a European-style empire. The two-day conference aspires to explore the developments of the period 1789-1839 through the prism of the crisis of the Ottoman status quo and focusing on the Greek Revolution, but without dealing exclusively with it. The aim is to place the 1821 Revolution in its Ottoman contexts, both in terms of its generative causes and its consequences, and to highlight its connections with the wider social, political and ideological transformations of the Ottoman state and Ottoman societies, Christian and Muslim. (Edited and translated description from organiser’s website)
Modernity’s sacred ruins: Colonialism, archaeology, and the national imagination in Greece and Israel
Rafael Greenberg (University of Tel Aviv)
King's College London
Αρχαιολογία
Ισραήλ
Archaeology
Israel
8 Μαρτίου 2021
8 March 2021
«Με βάση ένα βιβλίο που πρόκειται να εκδοθεί σύντομα, οι ομιλητές θα συζητήσουν για τις κοινές καταβολές της κλασικής αρχαιολογίας και της αρχαιολογίας των Ιερών Τόπων ως το «σημείο μηδέν» της Ευρωπαϊκής νεωτερικότητας και τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης στην ενσωμάτωσή τους στην εθνική ταυτότητα της Ελλάδας και του Ισραήλ. Θα θίξουν αμφιλεγόμενα ζητήματα όπως τα εναπομείναντα αποτελέσματα της αποικιοκρατίας σε ό,τι αφορά την αρχαιολογική έρευνα και στις δύο χώρες, το ρόλο της αρχαιολογίας στη δημιουργία «εξαγνισμένων» εθνικών εθνο-τοπίων, τη «λεύκανση» και τη ρατσιστική χρήση της αρχαιογενετικής έρευνας και την προοπτική για μία από-αποικιακής αρχαιολογίας.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (BSA).
Based on a forthcoming book, the presenters will reflect on the shared origins of Classical and Holy Land archaeology as a “ground zero” of European modernity, and on points of convergence and divergence in the integration of archaeology into the national imagination in Greece and Israel. They will touch upon contentious issues such as the lingering effects of colonialisms on the direction of archaeological research in both countries, archaeology’s role in the creation of “purified” national ethnoscapes, whiteness and the racialized use of archaeogenetics research, and the prospect of a decolonized archaeology. (Edited description from organiser’s website)
Archaeology, Nation, and Race Confronting the Past, Decolonizing the Future in Greece and Israel
1821: The migration of revolutionary ideas (part 2)
Athena Leoussi (University of Reading)
Sanja Perovic (King’s College London)
Αμερικανική Επανάσταση
American Revolution
22 Φεβρουαρίου 2021
22 February 2021
«Μία συζήτηση την οποία συντονίζει ο Roderick Beaton, Ομότιμος Καθηγητής στην έδρα Koraes του τμήματος Modern Greek and Byzantine History, Language and Literature στο King’s College London σε συνεργασία με την Hellenic Society. Ιδέες για τη δημιουργία μιας επανάστασης – ιδέες που είναι και οι ίδιες επαναστατικές: αυτές οι δύο συζητήσεις, μία στην Αθήνα και μία στο Λονδίνο, θα περιστραφούν γύρω και από τις δύο έννοιες, προκειμένου να γίνει αντιληπτό το ξέσπασμα της Επανάστασης από τους Ορθόδοξους χριστιανούς, ελληνόφωνους υπηκόους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας την άνοιξη του 1821, η οποία θα οδηγούσε στη δημιουργία της Ελλάδας σαν ένα μοντέρνο εθνικό κράτος το 1830. Οι ομιλητές θα επικεντρωθούν στη διάδοση ή τη διασπορά τέτοιων ιδεών σε όλη την Ευρώπη στον απόηχο της Γαλλικής Επανάστασης και ο αντίκτυπός τους στη διαμόρφωση ενός κλίματος μέσα στο οποίο κατέστη δυνατή η επανάσταση το 1821.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (BSA).
A panel discussion chaired by Roderick Beaton, emeritus Koraes Professor of Modern Greek and Byzantine History, Language and Literature, King’s College London, co-hosted with the Hellenic Society. Ideas about making a revolution – ideas that are in themselves revolutionary: these two back-to-back panel discussions, one in Athens, the other in London, will revolve around both concepts, as ways of understanding the outbreak of revolution by Orthodox Christian, Greek-speaking subjects of the Ottoman empire in the spring of 1821, that would lead to the creation of Greece as a modern nation-state in 1830. Speakers will focus on the transmission, or “migration”, of such ideas across the European continent in the wake of 1789 Revolution in France and their impact in creating the climate in which a Greek revolution became possible in 1821. (Edited description from organiser’s website)
1821: The migration revolutionary ideas (part 1)
Ρόντρικ Μπίτον (King’s College London)
Κώστας Ταμπάκης (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
Kostas Tampakis (National Hellenic Research Foundation)
Ανθρώπινα δικαιώματα
Human rights
15 Φεβρουαρίου 2021
15 February 2021
«Μία συζήτηση την οποία συντονίζει ο Roderick Beaton, Ομότιμος Καθηγητής στην έδρα Koraes του τμήματος Modern Greek and Byzantine History, Language and Literature στο King’s College London σε συνεργασία με τη Βρετανική Σχολή στην Αθήνα. Ιδέες για τη δημιουργία μιας επανάστασης – ιδέες που είναι και οι ίδιες επαναστατικές: αυτές οι δύο συζητήσεις, μία στην Αθήνα και μία στο Λονδίνο, θα περιστραφούν γύρω και από τις δύο έννοιες, προκειμένου να γίνει αντιληπτό το ξέσπασμα της Επανάστασης από τους Ορθόδοξους χριστιανούς, ελληνόφωνους υπηκόους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας την άνοιξη του 1821, η οποία θα οδηγούσε στη δημιουργία της Ελλάδας σαν ένα μοντέρνο εθνικό κράτος το 1830. Οι ομιλητές θα επικεντρωθούν στη διάδοση ή τη διασπορά τέτοιων ιδεών σε όλη την Ευρώπη στον απόηχο της Γαλλικής Επανάστασης και ο αντίκτυπός τους στη διαμόρφωση ενός κλίματος μέσα στο οποίο κατέστη δυνατή η επανάσταση το 1821.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (BSA).
A panel discussion chaired by Roderick Beaton, emeritus Koraes Professor of Modern Greek and Byzantine History, Language and Literature, King’s College London, co-organised with the British School at Athens. Ideas about making a revolution – ideas that are in themselves revolutionary: these two back-to-back panel discussions, one in Athens, the other in London, will revolve around both concepts, as ways of understanding the outbreak of revolution by Orthodox Christian, Greek-speaking subjects of the Ottoman empire in the spring of 1821, that would lead to the creation of Greece as a modern nation-state in 1830. Speakers will focus on the transmission, or “migration”, of such ideas across the European continent in the wake of 1789 Revolution in France and their impact in creating the climate in which a Greek revolution became possible in 1821. (Edited description from organiser’s website)
The Greek War of Independence in the visual arts and literature
Λιάνα Γιαννακοπούλου (Πανεπιστήμιο του Cambridge)
Liana Giannakopoulou (University of Cambridge)
Greek Dialogues, Πανεπιστήμιο του Cambridge
Greek Dialogues, University of Cambridge
22 Οκτωβρίου 2021
22 October 2021
Ένα διαδικτυακό ειδικό σεμινάριο Greek Dialogues σε συνεργασία με το 21IN21 για τον εορτασμό της διακοσιετηρίδας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας. Αυτό το σεμινάριο, με συντονιστή τη Λιάνα Γιαννακοπούλου (Ανώτερη Ερευνητική Συνεργάτιδα, Senior Research Fellow, Cambridge Centre for Greek Studies and Faculty of Modern and Medieval Languages and Linguisitcs, University of Cambridge,) περιλαμβάνει μια συζήτηση για την αναπαράσταση του αγώνα για ανεξαρτησία μέσω της τέχνης και της λογοτεχνίας. Στην ομιλία «Η κινούμενη άμμος του Φιλελληνισμού και οι πρώτες αγγλικές προσωπογραφίες του Βύρωνα: από τον «εξωφρενικό φιλελευθερισμό» στη «δικαιολογία» της ελευθερίας», ο Δρ Άρης Σαραφιανός (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) συζητά τους διαφορετικούς παράγοντες που θεμελίωσαν την υπεράσπιση της ελληνικής ανεξαρτησίας από κάποια μέλη της Ευρωπαϊκής τάξης των διανοούμενων μέσα από την εξέταση δύο πορτραίτων του Λόρδου Βύρωνα, ενός αφοσιωμένου φιλέλληνα. Ο καθηγητής Δημήτρης Πλάντζος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) εξετάζει το ρόλο που παίζουν τα δημόσια εκθέματα στην έκφραση και τη διαμόρφωση της ελληνικής ταυτότητας μετά από την Ανεξαρτησία. Στα δημόσια αγάλματα, στους εθνικούς εορτασμούς και στους «χειμώνες της δυσαρέσκειάς μας», ο καθηγητής Πλάντζος συζητά θέματα δημόσιου χώρου, πολιτιστικής μνήμης, εθνικών ετεροτοπιών και ελληνικής αρχαιοπολιτικής. Το 21IN21 (21 στο 21) είναι μια σειρά εκδηλώσεων, ζωντανών και διαδικτυακών, για να σηματοδοτήσει αυτό το σημαντικό επεισόδιο στην ελληνική ιστορία και να αναγνωρίσει τις θυσίες και τους αγώνες των εμπλεκόμενων ανθρώπων. Οι εκδηλώσεις διοργανώνονται από ιδρύματα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα και την Κύπρο.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου του Cambridge.
A Greek Dialogues Online Special Seminar in collaboration with 21IN21 to celebrate the bicentenary of Greek Independence. This seminar, moderated by Liana Giannakopoulou (Senior Research Fellow, Cambridge Centre for Greek Studies and Faculty of Modern and Medieval Languages and Linguistics, University of Cambridge) features a discussion on the representation of the struggle for independence through art and literature. In “The Shifting Sands of Philhellenism and the First English Portraits of Byron: From ‘Preposterous Liberalism’ to the ‘Excuse’ of Freedom”, Dr Aris Sarafianos (University of Ioannina) discusses the disparate factors underpinning the advocacy of Greek independence by some of Europe’s intellectual class through an examination of two portraits of Lord Byron, a committed philhellene. Professor Dimitris Plantzos (National and Kapodistrian University of Athens) examines the role played by public exhibits in expressing and shaping Greek identity since Independence. In “Public Statues, National Anniversaries, and the Winters of Our Discontent”, he discusses questions of public space, cultural memory, national heterotopias, and Greek archaeopolitics. 21IN21 is a series of events, live and online, to mark this significant episode in Greek history and recognise the sacrifices and struggles of the people involved. The events are organised by institutions throughout the UK, Greece, and Cyprus. (Edited description from organiser’s website)
The Greek Revolution of 1821 and its multiple legacies
The Greek Revolution through the eyes of its ‘Others’
The geopolitics of Greece: Continuities and discontinuities
Erik Goldstein (Boston University)
Γεώργιος Πρεβελάκης (Πανεπιστήμιο της Σορβόνης)
Σπύρος Οικονομίδης (London School of Economics)
George Prevelakis (Sorbonne University)
Spyros Economides (London School of Economics)
Διεθνείς σχέσεις
International relations
28 Οκτωβρίου 2021
28 October 2021
«Η γεωπολιτική ανέκαθεν επικαλούνταν ως εξήγηση για την ελληνική εξωτερική πολιτική και τη θέση της στην ευρωπαϊκή και ευρύτερη διεθνή τάξη. Αυτή η εκδήλωση θα εξετάσει σε ποιο βαθμό η διασταύρωση γεωγραφίας και πολιτικής επηρεάζει τις εξωτερικές σχέσεις της Ελλάδας και σε ποιο βαθμό παρέχει έναν χρήσιμο σύνδεσμο για την κατανόηση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας το 1821 και τον 21ο αιώνα. Η εκδήλωση είναι μέρος των δραστηριοτήτων 21 στο 21, για τον εορτασμό της διακοσιετηρίδας του 2021 από την έκρηξη του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας σε 21 ελληνοβρετανικές συναντήσεις. Οι εκδηλώσεις «21 στο 21» χρηματοδοτούνται από το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του The Hellenic Observatory (London School of Economics)
Geopolitics has always been invoked as an explanation for Greek foreign policy and its position in the European and broader international order. This event will examine to what extent the intersection of geography and politics accounts for Greece’s external relations and to what extent it provides a useful link in understanding Greece’s international position in 1821 and the 21st century. The event is part of the 21 in 21 activities, celebrating the 2021 bicentenary of the outbreak of the Greek War of Independence in 21 Greek-British encounters. The 21 in 21 events are sponsored by the A.G. Leventis Foundation. (Edited description from organiser’s website)
Royal Holloway Hellenic Institute, University of London
Αλβανοί
Τούρκοι
Albanians
Turks
21 Απριλίου 2021
21 April 2021
«Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας (1821-1830) ήταν μια εθνική επανάσταση που έσπασε τα υπάρχοντα πρότυπα πολυεθνικής συνύπαρξης και δημιούργησε αντίθετα ισχυρές και ανθεκτικές εικόνες τόσο του εθνικού εαυτού όσο του «Άλλου» του νέου έθνους. Αυτό το πάνελ ρίχνει μια πιο προσεκτική ματιά στους λιγότερο μελετημένους τρόπους με τους οποίους ορισμένοι από τους πιο γνωστούς «Άλλους» της Ελλάδας ανταποκρίθηκαν στον πόλεμο και την κληρονομιά του κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων. Απομακρύνοντας από τις ευρωκεντρικές και ελληνοκεντρικές προοπτικές, οι ομιλίες θα επικεντρωθούν στους αλβανούς πολέμαρχους των αρχών του 19ου αιώνα, Σεφάρδι Εβραίους κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου και στους Τούρκους ιστορικούς στα μέσα του εικοστού αιώνα και στη δέσμευσή τους με την ελληνική επανάσταση στο πλαίσιο της δικής τους επανατοποθέτησης στον μεταβαλλόμενο Οθωμανικό και μετα-Οθωμανικό κόσμο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Δρ. Αντώνης Χατζηκυριάκου, «Κερδίζοντας στην Ξηρά, Χάνοντας στη Θάλασσα: Η Πρώτη Τουρκική Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης» Η τουρκική αντίληψη για την Ελληνική Επανάσταση είναι ένα θέμα παραμελημένο από την έρευνα. Βεβαίως, υπάρχουν καλοί λόγοι για αυτό. Οι ευρύτερες εικόνες αποκαλύπτουν μια γενική έλλειψη ενδιαφέροντος για το θέμα περίπου μέχρι τη δεκαετία του 1990, όταν η ιστοριογραφική παραγωγή εξελίχθηκε σταδιακά τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Δεύτερον, και παρά τις αλλαγές αυτές, υπάρχει μικρή απόκλιση μεταξύ των προσεγγίσεων και των επεξηγηματικών σχεδίων που προτάθηκαν κατά τη διάρκεια αυτού του πρώτου αιώνα της Τουρκικής Δημοκρατίας. Αυτές οι αντιλήψεις περιστράφηκαν σε μεγάλο βαθμό γύρω από την άκριτη αναπαραγωγή του επίσημου λόγου που βρέθηκε σε οθωμανικά έγγραφα και ιστορικές αφηγήσεις οι οποίες, αναλυτικά, παρέμειναν κατακλυσμένες σε ένα εθνοκεντρικό επιστημολογικό πλαίσιο. Μη ξεφεύγοντας απαραίτητα από αυτούς τους περιορισμούς, μια συνεισφορά ξεχωρίζει ως αξιοσημείωτη εξαίρεση. Αυτός ήταν «Ο ελληνικός πόλεμος της ανεξαρτησίας και η μάχη του Ναβαρίνο» του Fevzi Kurtoğlu, που δημοσιεύτηκε το 1944. Το βιβλίο ήταν η πρώτη μονογραφία που βασίστηκε σε οθωμανικές πηγές που δημοσιεύθηκε μετά από το 1858. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι θέτει τη ναυτική διάσταση της ελληνικής επανάστασης στο επίκεντρο. Αν και αυτό μπορεί να μην προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι ο Kurtoğlu ήταν αξιωματικός του ναυτικού που δίδαξε στη Ναυτική Ακαδημία, μια βαθύτερη έρευνα για το πολιτικό και πνευματικό κλίμα αποκαλύπτει ένα πολύ πιο πλούσιο πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε αυτή η ιστορία. Αυτό το έγγραφο τοποθετεί αυτό το βιβλίο στο ευρύτερο ιστοριογραφικό του πλαίσιο, παρουσιάζει τα βασικά του επιχειρήματα και συζητά τη σημασία της θαλασσοκεντρικής προσέγγισης του συγγραφέα σε μια εποχή που αυτό ήταν ένα faux pas στο κεμαλικό πνευματικό και στρατιωτικό κατεστημένο. Δρ. Sukru Ilicak, «Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας σαν μία Αλβανική Εμπειρία» Οι καταρρέουσες προοπτικές προσλήψεων της Υψηλής Πύλης κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας υποχρέωσαν το οθωμανικό κράτος να καταφύγει στην «αγορά βίας», της οποίας οι σημαντικότεροι προμηθευτές ήταν οι πρώτοι και κύριοι Αλβανοί πολέμαρχοι. Ωστόσο, η Υψηλή Πύλη έκανε έναν σοβαρό λανθασμένο υπολογισμό, αναθέτοντας το ζήτημα της ελληνικής εξέγερσης σε μια εθνική ομάδα που δεν ήταν έξωθεν του ζητήματος. Οι Αλβανοί πολέμαρχοι και μισθοφόροι ήταν στο επίκεντρο του θέματος και ήταν πρόθυμοι να ακολουθήσουν τα ένστικτα επιβίωσής τους. Ακολούθησαν τις δικές τους ατζέντες στο έπακρο των δυνατοτήτων τους και παρέμειναν αρκετά μη ανταποκρινόμενοι στις απαιτήσεις της Υψηλής Πύλης. Στην ομιλία μου, θα διερευνήσω τι είχε συμβεί στον οθωμανικό στρατό και τον κεντρικό ρόλο που έπαιξαν οι Αλβανοί στον ελληνικό πόλεμο της ανεξαρτησίας. Δρ. Πάρις Παπαμίχος Χρονάκης, «Από ‘Άλλος’ σε ‘Αδερφός’: Έλληνες Εβραίοι και η Ελληνική Επανάσταση την περίοδο του μεσοπολέμου» Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας σηματοδότησε το τέλος της εβραϊκής παρουσίας στα επαναστατικά εδάφη καθιστώντας την ανεξάρτητη Ελλάδα ένα κράτος χωρίς Εβραίους. Η μνήμη των εκτεταμένων σφαγών θα εξακολουθούσε, ωστόσο, καθώς οι Εβραίοι που επέζησαν από τη Ρούμελη και την Πελοπόννησο κατέφυγαν σε οθωμανικά εδάφη και εγκαταστάθηκαν μεταξύ των ομόθρησκών τους σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Θεσσαλονίκης. Δεκαετίες αργότερα, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912-1913 έφεραν πολλές από αυτές τις κοινότητες σε ένα διευρυμένο ελληνικό κράτος και παρουσίασαν στα μέλη τους το επιτακτικό καθήκον να επαναπροσδιορίσουν την ταυτότητά τους τόσο ως Εβραίοι όσο και ως Έλληνες. Έτσι, κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, οι Εβραίοι - Σιωνιστές και αφομοιωτές - εμπλεκόταν φανταστικά με την κληρονομιά και τη γλώσσα της Ελληνικής Επανάστασης με πολλούς συχνά αντιφατικούς τρόπους, συμμετέχοντας στις δημόσιες εκδηλώσεις της, αντλώντας έμπνευση από τα συνθήματά της και αντλώντας αισιοδοξία από την επιτυχία της. Αυτές οι πρακτικές, ωστόσο, έθεσαν ερωτήσεις στους ίδιους τους Έλληνες Χριστιανούς σχετικά με τα όρια του «ελληνικού» έθνους και τη θέση των Εβραίων μέσα σε αυτό. Η «εβραϊκή ελληνική επανάσταση» απέδειξε πόσο περίπλοκη είναι η μετάβαση από τον εβραϊκό «άλλο» στον εβραϊκό «αδελφό» για τους Έλληνες Χριστιανούς και Εβραίους.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Eventbrite.
The Greek War of Independence (1821–1830) was a national revolution that fractured existing patterns of multiethnic coexistence and generated instead strong and enduring images as much of the national self as of the new nation’s “others”. This panel takes a closer look at the understudied ways in which some of Greece’s most prominent “Others” have responded to the war and its legacy over the course of the past two centuries. Moving away from Euro- and Graeco-centric perspectives, the panel’s focus will be on early nineteenth-century Albanian warlords, interwar Sephardi Jews, and mid-twentieth-century Turkish historians and their engagement with the Greek Revolution in the context of their own repositioning in the changing Ottoman and post-Ottoman worlds of Southeastern Europe and the Eastern Mediterranean. Dr Antonis Hadjikiriakou: “Winning at Land, Losing at Sea: The First Turkish History of the Greek Revolution” The Turkish perception of the Greek Revolution is an understudied subject. Admittedly, there are good reasons for this. The broader pictures reveal a general lack of interest in the subject roughly until the 1990s, when historiographical production gradually developed both quantitatively as well as qualitatively. Secondly, and despite these changes, there is little divergence between the approaches and explanatory schemes proposed during this first century of the Turkish Republic. These perceptions largely revolved around the uncritical reproduction of the official discourse found in Ottoman documents and historical narratives which, analytically, remained engulfed in an ethnocentric epistemological framework. Not necessarily escaping these limitations, one contribution stands out as a notable exception. This was Fevzi Kurtoğlu’s “The Greek War of Independence and the Battle of Navarino”, published in 1944. The book was the first monograph based on Ottoman sources to be published since 1858. More interestingly, it puts the maritime dimension of the Greek Revolution at centre stage. While this may not be surprising, given that Kurtoğlu was a navy officer who taught at the Naval Academy, a deeper investigation of the political and intellectual climate reveals a much richer context within which this history was produced. This paper situates this book within its broader historiographical framework, presents its key arguments, and discusses the significance of the author’s thalassocentric approach at a time when this was a faux pas in the Kemalist intellectual and military establishment. Dr Sukru Ilicak, “The Greek War of Independence as an Albanian Experience” The Sublime Porte’s crumbling prospects for recruitment during the Greek War of Independence obliged the Ottoman state to resort to the “violence market”, whose most important suppliers were first and foremost Albanian magnates-cum-warlords. However, the Sublime Porte made a serious miscalculation by contracting out the quelling of the Greek uprising to an ethnic group which was not external to the issue. Albanian warlords and mercenaries were at the very heart of the matter and were eager to pursue their survival instincts. They followed their own agendas to the utmost of their capabilities and remained quite unresponsive to the Sublime Porte’s demands. This talk explores what had happened to the Ottoman military and the central role played by Albanians in the Greek War of Independence. Dr Paris Papamichos Chronakis, “From ‘Other’ to ‘Brother’: Greek Jews and the Greek Revolution in the Interwar Period” The Greek War of Independence marked the near-end of the Jewish presence in the revolutionary lands rendering independent Greece a state without Jews. The memory of widespread massacres would nevertheless persist as surviving Jews from Rumelia and the Peloponnese fled to Ottoman lands settling among their co-religionists in all major port-cities of the Eastern Mediterranean including Thessaloniki. Decades later, the Balkan Wars of 1912-1913 brought many of these communities within an expanded Greek state and presented their members with the pressing task of recrafting their identity both as Jews and as Greeks. Thus, during the interwar period, Jews – Zionists and assimilationists alike – imaginatively engaged with the legacy and language of the Greek Revolution in a multitude of often contradictory ways by participating in its public celebrations, drawing inspiration from its slogans, and deriving optimism from its success. Such engagements, however, posed questions to Greek Christians themselves regarding the boundaries of the “Greek” nation and the place of Jews within it. Rather than a means of asserting Greek nationalism and homogenizing minorities, the “Jewish Greek Revolution” proved how complex the transition from Jewish “other” to Jewish “brother” could be for Greek Christians and Jews alike. (Edited description from organiser’s website)
11 Μαρτίου 2021
11 March 2021
«Από το ξέσπασμα του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας το 1821, ο ελληνικός λαός γιόρτασε τρεις μεγάλες επετείους: την 50ή, την 100η και την 150η επέτειο της έναρξης αυτού του επαναστατικού πολέμου που οδήγησε σε κυρίαρχο ανεξάρτητο κράτος, μετά από σχεδόν τέσσερις αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας. Αυτά τα τρία Ιωβηλάια, το καθένα με τη δική του κληρονομιά, έχουν έρθει να αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικούς τρόπους εορτασμού του ελληνικού κράτους που έχουν, ωστόσο, πολλά κοινά. Έθεσαν μια γραμμική πρόοδο από την ελληνική αρχαιότητα μέσω των μετακλασικών, βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων. Η διάλεξη θα διερευνήσει με ποιους τρόπους οι εορτασμοί και οι αναπαραστάσεις, με τις αναμνηστικές εκδηλώσεις και τις συμβολικές εικόνες τους, απέκτησαν έναν καθοριστικό χαρακτήρα, ο οποίος προωθούσε τον στόχο τους να εκπαιδεύσουν τους νέους στον εθνικισμό που προωθείται από το κράτος και σε ποιο βαθμό διαφέρουν οι σημερινοί 200 εορτασμοί επετείου από τα τρία προαναφερθέντα ιωβηλαία.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Royal Holloway Hellenic Institute στο YouTube.
Since the outbreak of the Greek War of Independence in 1821, the Greek people have celebrated three major anniversaries: the 50th, 100th, and 150th anniversary date of the inception of this revolutionary war that led to sovereign statehood after nearly four centuries of Ottoman rule. These three jubilees, each with their own legacies, have come to represent three different ways of celebrating Greek statehood that have, nonetheless, much in common. They posited a linear progression from Greek antiquity through postclassical, Byzantine, and post-Byzantine (Ottoman) times. The lecture explores in what ways the celebrations and re-enactments, with their commemorative events and symbolic images, acquired a prescriptive character, which advanced their aim to educate youth in state-promoted nationalism, and to what extent the present bicentennial celebrations differ from the three aforementioned ones. (Edited description from organiser’s website)
30ή ετήσια διάλεξη Runciman
30th Annual Runciman Lecture
Τμήμα Ελληνικών Σπουδών - King’s College London
Department of Hellenic Studies - King’s College London
4 Φεβρουαρίου 2021
4 February 2021
«Όπως ο πυροβολισμός στο Concord της Μασαχουσέτης, το 1775, η Ελληνική Επανάσταση ακούστηκε σε όλο τον κόσμο, και πολλοί ποιητές, ο Μπάιρον και ο Ουγκώ ανάμεσά τους, πυροδότησαν τη δική τους ποίηση ως απάντηση. Αυτή η διάλεξη θα στραφεί σε ελληνικές ποιητικές απαντήσεις στο «21– και όχι μόνο εκείνη την εποχή, αλλά όπως ο θόρυβος των παλιών μαχών έχει αντηχήσει τις επόμενες δεκαετίες ελληνικής εμπειρίας μέχρι σήμερα. Το επίκεντρο θα δοθεί στις εντάσεις μεταξύ της πένας και του σπαθιού, ή μάλλον της πένας και του όπλου, κατά τη διάρκεια των ετών από το 1821: οι καλύτεροι Έλληνες ποιητές αντιμετώπισαν τέτοιες εντάσεις με αξιομνημόνευτο τρόπο, και προσφέροντας έτσι μια ξεχωριστή συμβολή στην παγκόσμια ποίηση.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του 21 in 21.
Like the shot fired at Concord, Massachusetts, in 1775, the Greek Revolution was heard around the world, and many poets, Byron and Hugo among them, fired off their own poetry in response. This lecture will turn to Greek poetic responses to 1821 – and not just at the time, but as the noise of old battles has echoed through subsequent decades of Greek experience up to the present day. The focus will be on tensions between the pen and the sword, or rather the pen and the gun, over the years since 1821: the best Greek poets have faced such tensions memorably, and in doing so have made a distinctive contribution to the world’s poetry. (Edited abstract from organiser’s website)
Απόμαχοι: Οι Αγωνιστές της Επανάστασης του 1821 στο Οθωνικό κράτος
Veterans: The fighters of the 1821 Greek Revolution during the period of King Otto’s state
«Η αναψηλάφηση της ιστορίας της Επανάστασης του 1821 εν μέσω πανδημίας υπήρξε πρόκληση για νέες προσεγγίσεις σε παλιά ερωτήματα. Σήμερα πλήθος πηγών, που παρέμειναν αναξιοποίητες για χρόνια, πλέον έχουν ψηφιοποιηθεί και είναι διαθέσιμες στους μελετητές. Με αφορμή τα 200 χρόνια από το μεγάλο γεγονός, πολλές πτυχές της Επανάστασης έχουν φωτιστεί και προκαλούν αυξημένο ενδιαφέρον. Τι έγιναν όμως οι χιλιάδες των «αφανών» που πολέμησαν στον Αγώνα; Ποιες ήταν οι θυσίες τους που σημάδεψαν σώμα και πνεύμα, αλλά και οι τύχες τους μετά την Επανάσταση; Και εκείνοι που έμειναν πίσω, οι χήρες και τα ορφανά, πώς κατάφεραν να επιβιώσουν στο νεοσύστατο κράτος; Το ανά χείρας βιβλίο επιχειρεί να φωτίσει την ιστορία των απόμαχων και των οικογενειών τους με εργαλεία ανέκδοτες και εκδεδομένες πηγές. Μια κοινωνική ιστορία της Επανάστασης που περιλαμβάνει στοιχεία και τεκμήρια για τις τύχες των άσημων, των πολλών αποτελεί και μια ιστορία της μετεπαναστατικής κοινωνίας. Ο συγγραφέας μας χαρίζει μια νέα εικόνα της κοινωνίας της οθωνικής περιόδου μέσα από τα μάτια των αγωνιστών της Επανάστασης.» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών (ΕΙΕ).
The thorough examination of the history of the Greek Revolution in the midst of a pandemic has been a challenge for new approaches to old questions. Today, many sources, which have not been utilized for years, have now been digitized and are available to scholars. On the bicentenary of this major event many aspects of the Revolution have been highlighted, creating an increasing interest. But what happened to the thousands of the “invisible” fighters of the revolution? What were their sacrifices that marked body and spirit, but also their fortunes after the revolution? And how did those who were left behind, the widows and the orphans, manage to survive in the newly formed state? This book attempts to shed light on the history of the survivors and their families with the assistance of unpublished and published sources. A social history of the revolution that includes facts and evidence about the fate of the insignificant, of the many is also a history of the post-revolutionary society. The author gives us a new picture of the society of the Ottoman period through the eyes of the fighters of the revolution. (Edited and translated blurb from publisher’s website)
Βιβλίο
Book
Το 1821 και οι πρωταγωνιστές του
1821 and its protagonists
Αμαλία Παππά (Γενικά Αρχεία του Κράτους)
Amalia Pappa (General State Archives)
Γενικά Αρχεία του Κράτους - Κεντρική Υπηρεσία
General State Archives - Central Service
«Στο πλαίσιο των δράσεων «200 χρόνια Ελεύθεροι» της Τράπεζας Πειραιώς, χρηματοδοτήθηκε έκδοση των Γενικών Αρχείων του Κράτους με τίτλο «Το 1821 και οι πρωταγωνιστές του». Η έκδοση έγινε με την επιμέλεια και τον συντονισμό των Γενικών Αρχείων του Κράτους και στηρίζεται εξ ολοκλήρου σε τεκμήρια της Υπηρεσίας. Αντλήθηκαν τεκμήρια από τα αρχεία και τις αρχειακές συλλογές της Προεπαναστατικής Περιόδου· των Πολιτικών και Διοικητικών Αρχών του Αγώνα· της Συλλογής Γιάννη Βλαχογιάννη· των Μικρών Συλλογών (Κ), ιδιαίτερα από τα αρχεία των αγωνιστών στα οποία περιέχεται η προσωπική τους αλληλογραφία καθώς και από τη Συλλογή Χαρακτικών. Μέσα από τις γραφές των πρωταγωνιστών του 1821, επιχειρείται η αποτύπωση μοναδικών ιστορικών στιγμών, η ανασύνθεση του δικτύου της Επανάστασης, η δράση των Αρχών της, η ανάδειξη των σχέσεων και των διαδρομών των προσώπων που τις στελεχώνουν αλλά και η καθημερινότητα των αφανών πρωταγωνιστών της. Ο στόχος της έκδοσης εξυπηρετείται με την παρουσίαση ενδεικτικών, και εν πολλοίς ανέκδοτων, τεκμηρίων. Από τα χρόνια του Ρήγα μέχρι τον Καποδίστρια, η ανθολογία των αρχειακών τεκμηρίων που παρουσιάζεται εδώ συνδέεται με πρόσωπα της προεπαναστατικής περιόδου και του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, με πρωταγωνιστές των χρόνων του Αγώνα 1821-1828 και της περιόδου του πρώτου Κυβερνήτη, του Ιωάννη Καποδίστρια. Η μύηση από την Υπέρτατη Αρχή της Φιλικής Εταιρείας, η πρώτη προκήρυξη και η έναρξη της Επανάστασης, η πρώτη εφημερίδα της, η οργάνωση του Αγώνα, η αγωνία της αποδοχής του από το διεθνές περιβάλλον, ο αγώνας στη θάλασσα και οι νικηφόρες ναυμαχίες, η πολιορκία του Μεσολογγίου, ο εμφύλιος πόλεμος (1824-1826), οι αγωνίες για την επιβίωση των στρατευμάτων εξαιτίας της έλλειψης ανεφοδιασμού και το παράπονο των αγωνιστών είναι μερικές από τις όψεις που αναδεικνύονται. Τα τεκμήρια, επειδή διαθέτουν την αμεσότητα της πληροφορίας που διασώζουν, προβάλλουν στον πραγματικό χρόνο τους την καταγραφή πολεμικών επιχειρήσεων από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές. Προβολή που, κάποιες φορές, έχει τη μορφή μιας οιονεί φωτογραφικής αναπαράστασης· τα τεκμήρια αφηγούνται, άλλοτε μέσα από τις «πειθαρχημένες» και άρτιες γραφές των ίδιων των συντακτών ή των γραμματικών τους και άλλοτε μέσα από γραφές δυσανάγνωστες και ανορθόγραφες. Η εκφορά των λέξεων υπακούει σ’ ένα ιδιαίτερο ύφος και ο μεστός λόγος των κειμένων κατορθώνει με λίγες μόνο λέξεις, να συμπυκνώσει την ουσία του περιεχομένου τους. Για τη διευκόλυνση του αναγνώστη, κάθε αναπαραγωγή του πρωτότυπου τεκμηρίου συνοδεύεται από τη μεταγραφή της, η οποία φέρει έναν αποδιδόμενο τίτλο, δάνειο από το ίδιο το σώμα του κείμενου. Διατηρήθηκε η ορθογραφία του συντάκτη, η στοίχιση του πρωτότυπου κειμένου όπως και η πρωτότυπη χρήση πεζών και κεφαλαίων χωρίς την προσθήκη σημείων στίξης. Ακολουθήθηκε το μονοτονικό σύστημα. Στις περιπτώσεις παλαιότερων μεταγραφών, έγιναν οι απαραίτητες διορθώσεις όπου κρίθηκε απαραίτητο μετά από παραβολή πρωτοτύπου και μεταγραφής. Προστέθηκαν, τέλος, επεξηγηματικά σχόλια, βοηθητικά ως προς την κατανόηση του κειμένου αλλά και του περιβάλλοντος στο οποίο αυτό εντάσσεται χρονικά, καθώς και σύντομα βιογραφικά σημειώματα των συντακτών. Η άποψή μας είναι ότι η παρούσα έκδοση θα χρησιμεύσει ως εργαλείο εξοικείωσης του ευρύτερου κοινού με τις άμεσες πηγές της Ιστορίας και ειδικότερα με ορισμένες πτυχές της προσωπικότητας των πρωταγωνιστών της Επανάστασης. Διαθέτει, όμως, παράλληλα και έναν εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Τα αρχειακά τεκμήρια βρίσκονται στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η μεγάλη ποικιλία του αρχειακού υλικού που διαχειρίζεται η εθνική αρχειακή υπηρεσία επιτρέπει τη διδακτική αξιοποίησή του, ενώ παράλληλα ευαισθητοποιεί τους μαθητές ως προς την συνεισφορά στην ουσιαστική μάθηση μιας πρωτογενούς πηγής.» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα των Γενικών Αρχείων του Κράτους.
The publication of the General State Archives book entitled “1821 and its protagonists” was financed within the framework of the activities entitled “200 years Free” of Piraeus Bank. The publication was made with the editing and coordination of the General State Archives and is based entirely on its archival material. Evidence was obtained from the archives and archival collections of the pre-revolutionary period; of the political and administrative authorities of the struggle; of the Giannis Vlachogiannis Collection; of the Small Collections (K), especially from the archives of the fighters containing their personal correspondence as well as Engraving Collection. Through the writings of the protagonists of 1821, attempts are made to capture unique historical moments, the reconstruction of the network of the revolution, the activities of its leaders, the promotion of the relationships and paths of the people who were its members and the daily life of its invisible protagonists. The purpose of the publication is to present indicative, and largely unpublished, material. From the years of Rigas to Kapodistrias, the anthology of archival material presented here is associated with figures of the pre-revolutionary period and the Modern Greek Enlightenment, focussing on the years of the struggle from 1821 to 1828 and the period of the first governor, Ioannis Kapodistrias. The edition serves as a tool to familiarise the general public with the direct sources of history and in particular with certain aspects of the personality of the protagonists of the revolution. However, it also has an educational character. Archival material is at the heart of the educational process. The wide variety of archival material managed by the national archival service allows its didactic utilisation while sensitising students to the contribution to the essential learning of a primary source. (Edited and translated blurb from publisher’s website) From the description of the book, as it was published on the General State Archives’ website.
Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0 (CC-BY-NC)
BY-NC Attribution-NonCommercial
Νέοι Ιστορικοί του ΑΠΘ για το 1821
New Historians of the Aristotle University of Thessaloniki on 1821
Ευστάθιος Πουλιάσης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Γεωργία Βλαχοδήμου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Χρήστος Μανδατζής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Κωνσταντίνος Σαρρής (Freie Universitat Berlin)
Χρήστος Κυριακόπουλος (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Jasmina Tomasevic (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Μαριάννα Χεριανίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Μαρία Ντισλή (Πανεπιστήμιο Medeniyet)
Ευμορφία Πεγνίογλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Κωνσταντίνος Διώγος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Αλέξης Ντάσιος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Σπύρος Γαστεράτος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Άννα Κωνσταντινίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Σωτηρούλα Βασιλείου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Efstathios Pouliasis (Ionian University)
Georgia Vlachodimou (Aristotle University of Thessaloniki)
Christos Mandatzis (Aristotle University of Thessaloniki)
Konstantinos Sarris (Freie Universitat Berlin)
Christos Kyriakopoulos (University of Crete)
Jasmina Tomasevic (Aristotle University of Thessaloniki)
Marianna Cherianidou (Aristotle University of Thessaloniki)
Maria Disli (Istanbul Medeniyet University)
Evmorfia Pegnioglou (Aristotle University of Thessaloniki)
Konstantinos Diogos (Aristotle University of Thessaloniki)
Alexis Dasios (Aristotle University of Thessaloniki)
Spiros Gasteratos (Aristotle University of Thessaloniki)
Anna Konstantinidou (Aristotle University of Thessaloniki)
Sotiroula Vassiliou (Aristotle University of Thessaloniki)
Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (ΕΤΕ)
Department of History and Archaeology - Aristotle University of Thessaloniki
National Bank of Greece (NBG)
Άγνωστες Πτυχές του '21: Νέοι ιστορικοί του ΑΠΘ ερευνούν τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία (Πρακτικά Συνεδρίου)
26 Μαρτίου 2021 - 27 Μαρτίου 2021
26 March 2021 - 27 March 2021
Το συνέδριο αποτελείται από εισηγήσεις δεκατεσσάρων νέων ιστορικών που συνδέονται με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αποτελεί μέρος ενός ερευνητικού προγράμματος που εκπονείται από το ΑΠΘ στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας 1821-2021 και με τη χορηγία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. Το συνέδριο αποτελείται από τέσσερις ενότητες: η θεματολογία της πρώτης ενότητας αφορά τους εορτασμούς και τις αναπαραστάσεις του 1821 ενώ στη δεύτερη ενότητα παρουσιάζονται έρευνες που προκύπτουν από αρχειακό υλικό. Στην τρίτη ενότητα εξετάζονται πηγές της ρωσικής ελίτ για την επανάσταση και η τουρκική ιστοριογραφία, ενώ στην τέταρτη συνεδρία οι παρουσιάσεις αφορούν την έρευνα δευτερογενών πηγών και αρχείων από τον ελληνικό χώρο. Τέλος το συνέδριο ολοκληρώνεται με μία ομιλία για τις απεικονίσεις της ζωής των αγωνιστών του ‘21 μετεπαναστατικά.
The conference consists of presentations by 14 young historians associated with the Aristotle University of Thessaloniki and is part of a research programme conducted by the Aristotle University of Thessaloniki in the framework of the Initiative 1821-2021 and is sponsored by the National Bank of Greece. The conference consists of four sessions: the topics of the first section concern the celebrations and the representations of 1821 while in the second section the presentations revolve around archival material. The third section examines sources of the Russian elite for the revolution and Turkish historiography, while in the fourth session the presentations concern the research of secondary sources and archives from Greece. Finally, the conference concludes with a talk whose subject is the depiction of the lives of the fighters of 1821 after the revolution.
Τραγουδώντας την Επανάσταση
Singing the Revolution
Λάμπρος Λιάβας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Χάρης Σαρρής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Lambros Liavas (National and Kapodistrian University of Athens)
Haris Sarris (National and Kapodistrian University of Athens)
Το οικιστικό πλέγμα της Πελοποννήσου στα χρόνια της Επανάστασης: Ιστοριογραφικές και μεθοδολογικές προϋποθέσεις, ερευνητικά ζητούμενα, παραδείγματα επεξεργασίας δεδομένων
Μια διερεύνηση της πολιτικής των Αλβανών κατά τον ελληνικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας (1821-1825)
Η ιστορία και η Επανάσταση: Το χθες, το σήμερα και το αύριο της ιστοριογραφίας για το 1821
Χορός
Dance
24 March 2021
«Η συμβολή του Κέντρου Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος Ανωγειανάκης» (ΚΕΜΦΑ) στη συγκρότηση του Ψηφιακού Αρχείου 1821 υλοποιείται από τον Λάμπρο Λιάβα, καθηγητή εθνομουσικολογίας του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με τον εθνομουσικολόγο Χάρη Σαρρή, διδάκτορα του ΕΚΠΑ. Στο πλαίσιο του Προγράμματος, πραγματοποιήθηκαν ο εντοπισμός, η αποδελτίωση, η ψηφιοποίηση και η ένταξη στο Αρχείο υλικού που αναφέρεται στον ρόλο και τη λειτουργία της μουσικής και του χορού κατά την περίοδο της Εθνεγερσίας.» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
The contribution of the Greek Music Centre Phoebus Anogeianakis (KEMFA) in the compilation of the 1821 Digital Archive is implemented by Lambros Liavas, professor of ethnomusicology at the University of Athens, in collaboration with the ethnomusicologist Harry Sarris, PhD. Within the framework of the programme, the identification, indexing, digitisation and inclusion in the archive of material referring to the role and function of music and dance during the period of the national uprising took place. (Edited and translated description from RCH website)
Settlement patterns in the Peloponnese during the Greek Revolution: Methodological and historiographical prerequisites, research objectives and case studies
Το οικιστικό δίκτυο της Πελοποννήσου στα χρόνια της Επανάστασης
«Περί του πληθυσμού της Ελλάδος εις εποχήν προγενεστέραν της εγκαταστάσεως της βασιλείας δεν έχομεν ειμή πληροφορίας τινάς ας κατέλειπεν ημίν η διοίκησις του Καποδιστρίου και αίτινες αν και δεν παρέχουσιν ασφαλή βεβαιότητα ακριβούς απογραφής, ουδέ δύνανται να χρησιμεύσωσιν ως όρος συγκρίσεως του πληθυσμού σήμερον, συντελούσιν όμως οπωσδήποτε ίνα καταδείξωσιν αμυδρώς ίσως την κατάστασιν του πληθυσμού της Ελλάδος εις δύο σπουδαίας αυτής εποχάς κατά το 1821 και 1828 και 1829. Ο Αλέξανδρος Μανσόλας, τμηματάρχης του γραφείου Δημόσιας Οικονομίας του Υπουργείου Εσωτερικών, σχολίαζε το 1867 με τα παραπάνω χαρακτηριστικά λόγια τόσο την ίδια την ύπαρξη, όσο και την αξιοπιστία των διαθέσιμων πληθυσμιακών δεδομένων για τον ελληνικό χώρο πριν από την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους. Μόλις έξι χρόνια μετά την πιο πρόσφατη πληθυσμιακή απογραφή της εποχής, που πραγματοποιήθηκε το 1861 και ήταν «μάλλον των λοιπών ακριβεστέρα», το ελληνικό κράτος κινούνταν στην τροχιά τής όσο το δυνατόν συστηματικότερης συλλογής στατιστικών ή, σύμφωνα με την ορολογία της εποχής, «πολιτειογραφικών» πληροφοριών αναφορικά με τον πληθυσμό, αλλά και με τομείς της οικονομίας όπως η γεωργία, η βιομηχανία, το εμπόριο και η ναυτιλία. Το γεγονός ότι η έκδοση των πολιτειογραφικών πληροφοριών είχε συνταχθεί στον μεγαλύτερο βαθμό με βάση επίσημες δημοσιευμένες και αδημοσίευτες πληροφορίες, όπως αναφέρει ο Μανσόλας, αποτελεί το βασικό πλεονέκτημα του όλου εγχειρήματος, το οποίο ερχόταν σε αντίθεση με τις παλαιότερες πρακτικές, ειδικότερα της καποδιστριακής περιόδου, όταν η συλλογή των στοιχείων είχε ανατεθεί στα κατά τόπους επαρχιακά διοικητικά όργανα, με αποτέλεσμα την ελάχιστα συστηματική συλλογή τους, τις ατέλειες στο περιεχόμενό τους και συνακόλουθα τη μειωμένη εγκυρότητά τους. Παρά ταύτα, η μειωμένη αξιοπιστία των πληθυσμιακών δεδομένων που συλλέχθηκαν την περίοδο του Καποδίστρια και η αδυναμία τους να χρησιμεύσουν ως μέτρο σύγκρισης με τα αντίστοιχα δεδομένα της δεκαετίας του 1860 δεν υποβαθμίζουν τη σημασία τους, δεδομένης της μοναδικότητάς τους ως τεκμηρίων καταγραφής πληροφοριών αναφορικά με τον πληθυσμό και τους οικισμούς στα τέλη της Ελληνικής Επανάστασης. Διότι, ειδικότερα, οι παραπάνω καταγραφές παρά τις ατέλειές τους δύνανται να παράσχουν πληροφορίες, έστω «αμυδρώς» όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Μανσόλας, που δεν απέχουν πολύ από την πραγματικότητα της εποχής, όπως θα γίνει προσπάθεια να αναλυθεί στη συνέχεια, σχετικά με την κατάσταση του πληθυσμού μεταξύ δύο σημαντικών χρονολογικών οροσήμων, αυτών της αρχής και του τέλους του Αγώνα.» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
The study is part of the research program “Settlement Patterns in the Peloponnese during the Age of the Greek Revolution”, which was conducted in the Institute of Historical Research/National Hellenic Research Foundation and funded by the Research Centre for the Humanities (RCH) from 1 December 2017 to 30 September 2019. The research constitutes part of the large scale project “The Greek Revolution of 1821: Digital Archive” (https://www.rchumanities.gr/1821-act4greece/), coordinated by the RCH. A digital application that will contain a map and all the pertinent documentation collected during the research will be made available on http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/structure/section_b2-gr.html. The lack of primary sources and their limited reliability, until the establishment of official censuses after the foundation of the Greek State in the 1830s, does not explain why the spatial aspects of the Greek Revolution did not receive much attention in Modern Greek Historiography. In the mountainous and fragmented geography of the Peloponnese, space can be studied in various contexts depending on the different kinds of sources used in order to reconstruct the settlement patterns, as well as to examine the spatial distribution of the population. Thus, in European travellers’ records, before the Greek Revolution, space is closely related to the study of ancient topography and geography; in other historical documents, space is seen as a fiscal or administrative unit, while in other sources it becomes the place of a thorough scientific observation and documentation (resources, flora and fauna, population and monuments). Apart from the aforementioned aspects, within the context of this study, space is examined as an inextricable variable of the settlement patterns and it may provide new insights into the study of the Greek Revolution. The attempt to reconstruct the residential map of the Peloponnese during the Greek Revolution was based on a series of research questions. Is it possible to verify the exact number of the Peloponnese settlements, as well as to trace the population fluctuations from the beginning until the end of the War of Independence? Moreover, can the case of the Peloponnese confirm the dominant thesis in historiography that in the Ottoman Greek peninsula a spatial distribution was based on ethnocultural criteria, that is on the one hand the Muslim city, the administrative and manufacturing centre and, on the other hand, the orthodox rural space based on agricultural production? Furthermore, from an administrative point of view, in which ways the historical sources enable us to map the boundaries of the administrative divisions of the Morea during the Greek Revolution? Consequently the research sought to contextualize the relationship between the geographical space and the spatial distribution of the population in its several aspects. More specifically, to what extent is the traditional ethnocentric assumption that the majority of the Greek Orthodox population under ottoman rule sought refuge in the mountainous area valid in the case of the Peloponnese? Can we trace altitude zones related to certain types of settlement patterns and what is their population? Given that the plains were not deprived of population, which are the demographic characteristics of the mutual relationship between the settlements in the mountains and in the plains? Moreover, in which ways is the population density calculated in an administrative unit, as well as in a geographic area? How important are the environmental variables, such as earthquakes, erosion, fluvial activity and climate fluctuations, for the study of the settlement patterns? In addition, given that the Peloponnese underwent a revolution, how important was the impact of warfare on settlement patterns bearing in mind that the majority of the settlements affected by the repercussions of the war were not finally deserted? Can we trace new interpretations regarding the time and the causes of settlement desertion by adopting an approach based on the long duration of the demographic phenomena? The main sources used are the travel narratives of the renowned travellers in the Peloponnese before the Revolution, William Martin Leake and François Pouqueville, both providing a starting point for the study of the population in the Morea. Moreover, three census-type sources were systematically processed during the research. The first source is a list of settlements kept at the General State Archives (Rigas Palamidis Archive). The second source is the data collected on the initiative of Ioannis Kapodistrias from 1828. Specifically, it is the population data collected by the so-called ‘Statistical Committee’, established in 1830, which carried out a mass survey on the land property and the population of the emerging state. The aforementioned data, besides its certain deficits, records for the first time the majority of Peloponnesian settlements and their population at the end of the Greek Revolution. The third source is the population census published by the French Scientific Expedition to the Morea. The members of the Morea Expedition edited the population data provided by the Greek government of Ioannis Kapodistrias, thus providing a better understanding of the population distribution in comparison to the data of the “Statistical Committee”. Although all the aforementioned data were not systematically collected, they provide a quite sufficient knowledge of the spatial distribution of the Greek population at the end of the Revolution when compared with other sources or with the official state censuses of the 19th century. The data included in the sources usually refer to the number of the families of each settlement by administrative division. By calculating the family population mean, the total population of the Morea is estimated to be from 308,805 to 336,366 souls. It is worth noting that these numbers are approximate and reflect the minimum of the Morea population at the time. The processing of the data on settlements demonstrates that their total number is about 2,000, while a rough classification can be made between settlements, castles and monasteries. It is worth mentioning that the definition of the settlement at that time differs from the modern one. Thus, a settlement included in the censuses did not always correspond to an inhabited place, while others corresponded to place names or to deserted settlements. The major research objective was the identification, as well as the mapping of all the place names included in the sources. In this sense the Geographical Information Technologies (GIS) were of vital importance. The digital spatial software technologies enable the storage, the interconnection and the visualization of the collected data. Through the mapping of the settlements included in the sources, the research sheds light on the historical geography and demography of the Peloponnese during the Greek Revolution. The research concludes with some case studies, such as the mapping, for the first time in a quite accurate and thorough way, of the administrative boundaries of the divisions according to different sources before and after the revolution, the mapping of the ethnocultural distribution of Muslim and Orthodox population, and the mapping of the population size of the settlements in comparison to the peninsula’s relief. (Edited extract from RCH website)
Μέρος της σειράς του ΚΕΑΕ "Ψηφιακή Βιβλιοθήκη 1821".
Part of RCH's series "Digital Library 1821".
An investigation of the policy of the Albanians during the Greek struggle for independence (1821-1825)
12 Ιουλίου 2021
12 July 2021
«Ένα θέμα που εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα στα έγγραφα του οθωμανικού κράτους κατά τη διάρκεια του ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας είναι οι αποτυχημένες προσπάθειες της Υψηλής Πύλης να κινητοποιήσει τους Αλβανούς πολέμαρχους/προύχοντες για να πολεμήσουν στις μάχες της ενάντια στους έλληνες επαναστάτες. Η πληθώρα των εγγράφων οφείλεται στο γεγονός ότι το οθωμανικό κράτος δεν είχε στρατό στην πραγματικότητα, αλλά ούτε και πολλά μέσα για να τον συγκεντρώσει κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Θυμίζοντας έντονα τις συνθήκες που διέπουν τη διάλυση αρκετών αρχαίων αυτοκρατοριών, η Υψηλή Πύλη ήταν υποχρεωμένη να καταφύγει στην «αγορά βίας», της οποίας οι σημαντικότεροι προμηθευτές ήταν οι μουσουλμάνοι αλβανοί πολέμαρχοι. Μέχρι την άφιξη των αιγυπτιακών δυνάμεων το 1825, με την οποία συνδέεται το τελικό χρονολογικό όριο αυτής εδώ της μελέτης, το οθωμανικό κράτος βρέθηκε κυριολεκτικά στο έλεός τους προκειμένου να καταστείλει την ελληνική εξέγερση. Οι περισσότεροι ερευνητές της περιόδου τείνουν να υποτιμούν τον ρόλο του αλβανικού στοιχείου και έτσι αποτελεί άγνωστη πτυχή στην ιστοριογραφία του ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι οι μουσουλμάνοι Αλβανοί αντιμετωπίζονται ως Τούρκοι –ονομάζονται Τουρκαλβανοί ή παραβλέπεται εντελώς η αλβανική τους ταυτότητα – ενώ ταυτόχρονα οι χριστιανοί Αλβανοί χαρακτηρίζονται ως Έλληνες, με αποτέλεσμα τα γεγονότα να παρουσιάζονται απλουστευτικά, ως ανταγωνισμός που αφορά φαινομενικά μόνο δύο αντίπαλες πλευρές. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα είναι πολύ πιο περίπλοκη. Στο πεδίο της μάχης, ο πόλεμος για την ελληνική ανεξαρτησία ήταν ένας αγώνας εξουσίας ανάμεσα σε ένα πλήθος παικτών με αδιάκοπη αναδιάταξη των συμφερόντων και αναδιανομή της εξουσίας. Οι αιτίες για τις οποίες οι οθωμανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετώπισαν τόσο αντίξοες συνθήκες και οι Αλβανοί έπαιξαν τόσο σημαντικό ρόλο στον πόλεμο για την ελληνική ανεξαρτησία έχουν τις ρίζες τους στην προηγούμενη δεκαετία, η οποία αποτελεί μια από τις λιγότερο μελετημένες περιόδους της οθωμανικής ιστορίας.» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
An issue that appears very frequently in the documents of the Ottoman state during the Greek struggle of independence is the failed attempts of the High Gate to mobilise the Albanian warlords/notables to fight in their battles against the Greek revolutionaries. The plethora of documents is due to the fact that the Ottoman state did not actually have an army, nor did it have many means to mobilise it during the revolution. Strongly reminiscent of the conditions that governed the dissolution of several ancient empires, the High Gate was forced to resort to the ‘market of violence’, the main suppliers of which were Muslim Albanian warlords. Until the arrival of the Egyptian forces in 1825, with which the final chronological limit of this study is connected, the Ottoman state was literally at their mercy in order to suppress the Greek uprising. Most scholars of the period tend to underestimate the role of the Albanian element and thus it is an unknown aspect in the historiography of the Greek struggle for independence. This is due, among other things, to the fact that Muslim Albanians are treated as Turks – they are called Turk-Albanians or their Albanian identity is completely ignored – while at the same time Christian Albanians are characterised as Greeks, resulting in a simplistic presentation of competition between only two opposing sides. The reasons why the Ottoman armed forces faced such adverse conditions and the Albanians played such an important role in the war for Greek independence have their roots in the last decade, which is one of the least studied periods in Ottoman history. (Edited and translated extract from RCH website)
Reappraising the historiography of the 1821 Greek Revolution
8 Δεκεμβρίου 2021
8 December 2021
«Πώς έχουν εξετάσει οι ιστορικοί την ελληνική επανάσταση; Ποια σχήματα έχουν χρησιμοποιηθεί για να ερμηνεύσουν την ελληνική επανάσταση; Ποιες είναι οι επιστημολογικές τους βάσεις και πώς θα μπορούσε να εμπλουτιστεί η υπάρχουσα βιβλιογραφία; Προσπαθώντας να απαντήσει σε τέτοιου είδους ερωτήματα, η παρούσα μελέτη έχει δύο στόχους και είναι δομημένη ανάλογα. Ο πρώτος είναι να προτείνει μια κριτική επισκόπηση της ιστοριογραφίας για την Ελληνική Επανάσταση. Σχηματοποιώντας και απλοποιώντας μια ιστοριογραφία που ξεκινάει παραδόξως μέσα στη δεκαετία του 1820, τα τρία πρώτα μέρη υποστηρίζουν ότι η Ελληνική Επανάσταση (ή το ’21 όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται εντός της ελληνικής ιστορικής κοινότητας), έχει διερευνηθεί κυρίως με τρία ερμηνευτικά πλαίσια, τα οποία διαμορφώθηκαν ως δίπολα μεταξύ δύο αντιτιθέμενων ερμηνειών. Η αρχή έγινε με την αντιπαράθεση μεταξύ μιας «εθνικής» και μιας «κοινωνικής» ερμηνείας (η οικεία μας διαφοροποίηση μεταξύ «Αγώνα της Ανεξαρτησίας» και «Ελληνικής Επανάστασης»). Ακολούθησε το δίπολο «νεωτερικής» ή «παραδοσιακής» επανάστασης, ιδίωμα μιας ηγεμονικής για χρόνια «εκσυγχρονιστικής» ιστοριογραφίας. Το τελευταίο, πιο πρόσφατο και λιγότερο πολεμικό δίπολο, είναι αυτό που αντιμετωπίζει την επανάσταση είτε ως «ευρωπαϊκή», αλλά με κριτική διάθεση απέναντι στο εκσυγχρονιστικό πλαίσιο, είτε ως κατά βάση «οθωμανική». Η διάκριση είναι φυσικά αναλυτική, καθώς υπήρχαν και υπάρχουν πολλές αλληλεπικαλύψεις μεταξύ πλαισίων και πόλων. Η μελέτη αναφέρεται στα επιστημολογικά και μεθοδολογικά θεμέλια όλων των πλαισίων, αλλά επικεντρώνεται στο τελευταίο. Αφού εξετάσει τα πλεονεκτήματά του και τους ερευνητικούς δρόμους που έχει ανοίξει (όπως η πιο περίπλοκη πρόσληψη της νεωτερικότητας και της γεωγραφίας του πολιτισμού, η έμφαση στην τοπικότητα, αλλά και στο οθωμανικό και στο ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο), εξετάζει κάποια σημαντικά μειονεκτήματα που το διακρίνουν, με σημαντικότερα έναν «νεοεμπειρισμό», την έμφαση στη συγκυρία και την αδυναμία να συνδέσει το εμπειρικό υλικό με ευρύτερες διαδικασίες και ερμηνευτικά σχήματα. Το πρόβλημα αυτό είναι αντανάκλαση της αδυναμίας πολλών μελετών να λάβουν υπόψη τους τον τρόπο με τον οποίο πολλοί ιστορικοί έχουν επανεξετάσει τις τελευταίες δεκαετίες την Εποχή των Επαναστάσεων, αλλάζοντας εν πολλοίς το ερμηνευτικό παράδειγμα. Ο δεύτερος στόχος της μελέτης, όπως αποτυπώνεται στο τέταρτο μέρος, είναι να προτείνει τρόπους για την καλύτερη ενσωμάτωση της ελληνικής περίπτωσης στη γρήγορα αναπτυσσόμενη διεθνή βιβλιογραφία γύρω από την Εποχή των Επαναστάσεων. Πράγματι, τις τελευταίες δύο δεκαετίες περίπου, η ιστοριογραφική παραγωγή γύρω από την Eποχή των Eπαναστάσεων έχει διευρυνθεί εντυπωσιακά. Μια διεύρυνση που είναι κατ’ αρχάς γεωγραφική – με το βάρος να πέφτει σε περιοχές όπως η Λατινική Αμερική, η Καραϊβική, η Νοτιοανατολική Ασία και φυσικά η Μεσόγειος (ή σε αυτό που αποκαλείται πια «Παγκόσμιος Νότος»). Παράλληλα, η διεύρυνση είναι ποιοτική μιας και οι πρόσφατες μελέτες έχουν ρίξει πολύ περισσότερο βάρος σε σχέση με παλαιότερες εργασίες στις διασυνδέσεις αλλά και τις παραλληλίες μεταξύ των διαφορετικών επαναστατικών καταστάσεων. Αυτό έχει κάνει πολλούς ιστορικούς να εντάσσουν πια τις επιμέρους εξεταζόμενες περιπτώσεις σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο. Ποιες είναι όμως οι συνέπειες αυτών των εξελίξεων στον τρόπο που βλέπουμε την Εποχή των Επαναστάσεων; Μια βασική είναι η δριμεία κριτική που ασκήθηκε στα τελεολογικά και ευρω/δυτικο-κεντρικά πλαίσια με τα οποία έχει μελετηθεί παραδοσιακά η εποχή. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι αμφισβητείται η αποσταθεροποιητική επίδραση που είχαν η Αμερικανική και ιδιαίτερα η Γαλλική Επανάσταση σε όλο τον κόσμο. Το βασικό επιχείρημα εδώ είναι ότι η μορφή και το αποτέλεσμα της αποσταθεροποίησης δεν ήταν ομοιογενή, αλλά εξαρτήθηκαν από τη συγκυρία και τις συγκεκριμένες περιφερειακές και τοπικές συνθήκες. Μια ευρύτερη συνέπεια, σχετική με την έμφαση στη συγκυρία και στη διαφορά, είναι η αναθεώρηση, στην οποία έχουν προβεί πολλοί ιστορικοί, των παραδοσιακών απόψεων για τη φύση και τις πηγές της επαναστατικής κουλτούρας, για την κίνηση και τη γέννηση των ριζοσπαστικών ιδεών και γενικότερα για τις απαρχές της πολιτικής νεωτερικότητας. Πολλοί μελετητές έχουν αρχίσει μάλιστα να αποκεντρώνουν την ευρωπαϊκή ιστορία, προτείνοντας σε πολλές περιπτώσεις εναλλακτικές περιοδολογήσεις των επαναστατικών αλλαγών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για όσους μελετούν τη Λατινική Αμερική, τη Μεσόγειο και τη δεκαετία του 1820 – μια συναρμογή φιλελεύθερων κινημάτων που όλο και περισσότερο θεωρούνται αλληλοσυνδεόμενα, αλλά και συστατικά μιας παγκόσμιας φιλελεύθερης «στιγμής» που διαμόρφωσε τη διεθνή τάξη και τον σύγχρονο κόσμο όπως τον γνωρίζουμε. Αν και η Ελληνική Επανάσταση έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της «στιγμής», δεν έχει βρει ακόμη τη θέση της στη σχετική ιστοριογραφική παραγωγή. Αντλώντας από πρόσφατα έργα της βιβλιογραφίας αυτής, το τελευταίο μέρος της μελέτης προτείνει έναν οδηγό για τη μελλοντική έρευνα που να αξιοποιεί την «εννοιολογική», τη «χωρική» και την «παγκόσμια» στροφή της πρόσφατης ιστοριογραφίας. Αλλά κάνει και κάτι άλλο. Δείχνει ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν έχει σημασία μόνο για τις ιδιαιτερότητές της, αλλά και για τις πολλές ομοιότητες που είχε με τα κινήματα στον αποικιοκρατούμενο και γενικότερα στον εξωευρωπαϊκό κόσμο. Αυτό εμπεριέχει μια ιστοριογραφική και επιστημολογική πρόκληση, όπως υποστηρίζει η μελέτη. Διότι προκαλεί προβληματισμό γύρω από τη χρησιμότητα της τόσο συνηθισμένης στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία (και στην πρόσφατη βιβλιογραφία για την Εποχή των Επαναστάσεων) διάκρισης μεταξύ «Ευρώπης» (συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής περιφέρειας) και του εξωευρωπαϊκού κόσμου. Πόσο «ευρωπαϊκή» ήταν με άλλα λόγια η ιστορία της Ευρώπης; Και, αν υπήρχαν περιπτώσεις εντός Ευρώπης, όπως η ελληνική (αλλά και της Σικελίας, της Ισπανίας, και πολλές άλλες), που είχαν τόσα πολλά κοινά σημεία με διαδικασίες που συντελούνταν εκτός Ευρώπης, και μάλιστα στον αποικιοκρατούμενο κόσμο, πόσο νόημα έχει να διατηρούμε αυτές τις διακρίσεις στον τρόπο που κάνουμε ιστορία και στα πεδία εξειδίκευσης των ιστορικών;» Από την περιγραφή του βιβλίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΑΕ.
How have historians explored the Greek Revolution? What interpretive frameworks have they used when discussing the 1821, as the revolution is commonly known to historians of the Greek world? What are the epistemological and methodological bases of these frameworks, and in what way could literature on the Greek Revolution be enhanced? This study answers these questions, by assessing a number of works (in Greek and in other languages) that have shaped academic debates on the Greek Revolution of 1821. The study has two goals and is structured accordingly. The first is to critically assess this scholarship. Thus, the first three sections present the three main interpretative frameworks with which historians and others have explored the Greek Revolution from the nineteenth century to today. As it is argued, these frameworks have all assumed the form of a debate, to an extent polemical, between two interpretative poles. The first and oldest framework (“national versus social”), was gradually, but not totally, sidelined after the 1970s by the “modern versus traditional” framework. The third, most recent and indeed less polemical, framework has been the “European” versus “Ottoman” framework. The distinction is of course analytical, as there were, and continue to be, many overlaps between frameworks and poles. In tracing these frameworks, the study focuses on their main lines of argument, the reasons behind their specific framings, and, most importantly, their limitations. The second goal of the article (as evidenced in the fourth and the last section) is to propose ways for the further integration of the Greek case within recent international scholarship which has significantly complicated our understanding of the Age of Revolutions. Indeed, by enlarging the geographical scope of study (to include regions such as Latin America, the Caribbean, Southeast Asia, the Mediterranean) and by stressing global connections, this literature has severely criticised the teleological, diffusionist and Euro-and-Western-centric frameworks with which the Age of Revolutions has been conventionally studied. In so doing, it has decentred our narrative about European history, revising in the process our assumptions about the nature of revolutionary culture and ideas, and the origins of political modernity. In some cases, historians have also proposed alternative chronologies of historical change. This is particularly the case of scholars working on Latin America and the Mediterranean during the 1820s – a conjuncture of liberal movements that are increasingly seen as interconnected and constitutive of a global constitutional moment that shaped the international order and indeed the modern world as we know it. Although the Greek Revolution was a key event in his global moment, it has still to find its place in this literature. By drawing thus on recent works, and without any pretension of being exhaustive, the last section proposes an agenda for future research that draws on the “conceptual”, “spatial”, and “global” turns of this recent literature. It also shows the significance of the Greek Revolution not only in its own right, but as a case which had many similarities with that of extra-European and colonial settings. As such, so the article suggests, it can enhance our understanding of the Revolutionary Age, not least by making us rethink the usefulness of the conventional divide between the European periphery and the extra-European world that still characterises a significant part of the relevant historical scholarship. (Edited and translated extract from RCH website)
Το ’21 στην Ευρώπη
The 1821 Greek Revolution and Europe
Pavlína Šípová (Charles University)
Lukas Janecek (Masaryk University)
Κωνσταντίνος Τσίβος (Charles University)
Maria Stassinopoulou (University of Vienna)
Konstantinos Tsivos (Charles University)
Τσεχική Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών - Masaryk University
Ινστιτούτο Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών - Charles University
Πρεσβεία της Ελλάδος στην Πράγα
Czech Society of Modern Greek Studies - Masaryk University
Institute of Greek and Latin Studies - Charles University
Embassy of Greece in Prague
Ελληνική διασπορά
Παραδοσιακή μουσική
Τσεχία
Φαναριώτες
Μπρνο
Βιέννη
Αυτοκρατορία των Αψβούργων
Τερέζιν
Greek diaspora
Folk music
Czechia
Phanariots
Brno
Vienna
Habsburg Empire
Theresienstadt
5 Νοεμβρίου 2021
5 November 2021
Η ημερίδα είναι αφιερωμένη στην σύνδεση της Ελληνικής Επανάστασης με την Ευρώπη, και πιο συγκεκριμένα με την Αυτοκρατορία των Αψβούργων. Τα θέματα που αναπτύσσονται στις ομιλίες είναι ποικίλα και επικεντρώνονται αφενός στην παρουσία Ελλήνων στο χώρο της αυτοκρατορίας των Αψβούργων και τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, όπως για παράδειγμα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και η παραμονή του στο Τερέζιν και τη Βιέννη, η παρουσία των Φαναριωτών στο Μπρνο, η ελληνική διασπορά της Βιέννης και η αντίδρασή τους στην Επανάσταση, η Φιλική Εταιρεία, η ενδυμασία των επαναστατημένων στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, και αφετέρου οι πολιτιστικές επαφές της Τσεχίας με τη σύγχρονη Ελλάδα.
The conference is dedicated to the connection of the Greek Revolution with Europe, and more specifically with the Hapsburg Empire. The topics covered in the lectures are varied and focus on the presence of Greeks in the area of the Hapsburg Empire and the Danubian Principalities, such as Alexandros Ypsilantis and his imprisonment in Theresienstadt and Vienna, the presence of Phanariots in Brno, the Greek diaspora of Vienna and their reaction to the revolution, the Philiki Etaireia, the dress of the revolutionaries in the Danubian Principalities, and on the other hand the cultural contacts of the Czechs with modern Greece. (Edited description from organiser’s website)
Πάνελ «Ο χορός σε επαναστατικούς ρυθμούς»
Panel: "Dance in revolutionary rhythms"
Βάσω Μπαρμπούση (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Χρήστος Παπακώστας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ρένα Λουτζάκη (Κοινωνική Ανθρωπολόγος)
Ευάγγελος Κατσαρέλης (ΚΕΣ, Πανεπιστήμιο Harvard)
Vasso Barboussi (University of the Peloponnese)
Christos Papakostas (National and Kapodistrian University of Athens)
Irene Loutzaki (Social Anthropologist)
Evangelos Katsarelis (Harvard Center for Hellenic Studies in Greece)
Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδας (ΚΕΣ) - Πανεπιστήμιο Harvard
Δήμος Ναυπλίου
Harvard Center for Hellenic Studies in Greece
Municipality of Nafplio
Ευρωπαϊκός Φιλελευθερισμός και Ελληνική Επανάσταση, Συζήτηση Πάνελ
Χορός του Ζαλόγγου
Dance of Zalongo
23 Απριλίου 2021
23 April 2021
«Βάσω Μπαρμπούση, «Το χορεύον σώμα ως έκφραση επαναστατικότητας» Σύνοψη: Στη νεότερη εποχή, η τέχνη του χορού συνδέθηκε είτε με εθνικές απελευθερωτικές επαναστάσεις είτε με εξεγέρσεις ανθρώπων αδύναμων κοινωνικά. Ο χορός απέβη ο χώρος όπου οι άνθρωποι εξέφραζαν τις πολιτικές και επαναστατικές πεποιθήσεις τους χορεύοντας. Από τον 18o, 19ο, καθώς και σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, έως σήμερα, το χορεύον σώμα παίζει σημαντικό ρόλο στα απελευθερωτικά και κοινωνικά κινήματα και τις εξεγέρσεις, με την έννοια ότι χρησιμοποιήθηκε ως μέσο με το οποίο οι περιθωριοποιημένοι άνθρωποι αντιστάθηκαν στην υποδούλωση, την κοινωνική αδικία και την καταπίεση. Χρήστος Παπακώστας, «Φιλελληνικές χορογραφίες. Ταξιδιωτικές προβολές και αναπαραστάσεις» Σύνοψη: Η παρέμβαση θα επιχειρήσει να συζητήσει πτυχές της σχέσης των κειμένων των περιηγητών του ελλαδικού χώρου με τον ελληνικό παραδοσιακό χορό με έμφαση στον 18ο αιώνα. Ειδικότερα, θα αναδειχθούν οι στάσεις και οι αντιλήψεις για τον ελληνικό παραδοσιακό χορό και οι συνακόλουθες κειμενικές αναπαραστάσεις του στα κείμενα των περιηγητών. Επιπρόσθετα, η παρουσίαση θα ασχοληθεί με το καίριο ζήτημα της χρήσης αυτών των κειμένων στο πλαίσιο της συγκρότησης των σπουδών του χορού στην Ελλάδα. Ρένα Λουτζάκη, «Ο χορός του Ζαλόγγου, ένας μύθος με ιδιαίτερη αντοχή» Ο Χορός του Ζαλόγγου αποτελεί μια περίπτωση επινόησης ενός μύθου. Κανένα άλλο ιστορικό γεγονός της προεπαναστατικής περιόδου δεν συγκέντρωσε το ενδιαφέρον της βιβλιογραφικής παραγωγής όσο η πτώση των γυναικών του Σουλίου στο Ζάλογγο και ο χορός που συνδέεται με την πτώση των γυναικών στον γκρεμό. Ο χορός του Ζαλόγγου όχι μόνο δεν έμελλε να αμφισβητηθεί, αλλά, αντιθέτως, μέσα σε λίγα χρόνια θα γνώριζε εντυπωσιακή διάχυση. Ποια νοήματα να διακινούν, άραγε, οι σημερινές αναφορές στο Ζάλογγο; Οι μεταφορικές χρήσεις του στον πολιτικό, κοινωνικό και δημοσιογραφικό λόγο είναι, προφανώς, αμέτρητες. Ταυτόχρονα, παρατηρείται μια κάποια αναζωπύρωση του σχετικού ενδιαφέροντος στον «εθνικοπατριωτικό» χώρο, ενώ εσχάτως εμφανίζονται και νέα «Ζάλογγα» διαφορετικών εθνοτικών, τοπικών και λοιπών παραδόσεων.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΣ.
Vasso Barboussi: ‘The Dancing Body as a Revolutionary Act’ Synopsis: In modern times, the art of dance has been associated either with national liberation revolutions or with uprisings of socially powerless people. Dance became the place where people expressed their political and revolutionary beliefs by dancing. Since the 18th, 19th and throughout the 20th century, the dancing body has played an important role in liberation and social movements and uprisings, in the sense that it was used as a means by which marginalised people resisted enslavement, social injustice and oppression. Christos Papakostas: “Philhellenic Choreographies. Travel Projections and Representations’ Synopsis: The intervention will attempt to discuss aspects of the relationship between the texts of Greek travellers and Greek traditional dance with emphasis on the 18th century. In particular, the attitudes and perceptions about the Greek traditional dance and its consequent textual representations in the texts of the travellers will be highlighted. In addition, the presentation will address the key issue of the use of these texts in the context of the establishment of dance studies in Greece. Irene Loutzaki: ‘The Dance of Zalongo, a Legend with Great Endurance’ The Dance of Zalongo is a case of inventing a myth. No other historical event of the pre-revolutionary period attracted the interest of the bibliographic production as much as the fall of the women of Souli in Zalongo and the dance associated with the fall of the women on the cliff. The Dance of Zalongo not only was not to be questioned, but, on the contrary, within a few years it would experience an impressive diffusion. (Edited description from organiser’s website)
Στην εκδήλωση θα συμμετέχει ένα μουσικό σχήμα που θα ερμηνεύσει ζωντανά παραδοσιακά τραγούδια αποτελούμενο από τον Γιάννη Παυλόπουλο (βιολί, τραγούδι), την Κωνσταντίνα Πάτση (σαντούρι, τραγούδι) και τον Ιορδάνη Κουζηνόπουλο (λαούτο).
The event features a band that will perform live traditional songs, consisting of Yiannis Pavlopoulos (violin, singing), Konstantina Patsi (zither, singing), and Iordanis Kouzinopoulos (lute).
European liberalism and the Greek War of Independence: Panel discussion
Λουκία Αθανασάκη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Lucia Athanassaki (University of Crete)
Μπένθαμ Ιερεμίας
Bentham Jeremy
«Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard στο πλαίσιο της ετήσιας σειράς εκδηλώσεων Events Series που διοργανώνει, σας προσκαλεί στην εκδήλωση με τίτλο «Φιλελευθερισμός και Ελληνική Επανάσταση» και συντελεστές: τον Φιλήμονα Παιονίδη, Καθηγητή Ηθικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που θα μιλήσει για το θέμα «Ο Ιερεμίας Μπένθαμ ως κριτικός των πρώτων πολιτικών θεσμών της Επανάστασης», την Άννα Καρακατσούλη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας και Πολιτισμού στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που θα μιλήσει για το θέμα «Η βρετανική συμμετοχή στη Φιλελεύθερη Διεθνή», και τη Λουκία Αθανασάκη, Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης & Επιστημονική Συνεργάτιδα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στον Τομέα των Ελληνικών Σπουδών, που θα συντονίσει τις εισηγήσεις και τη συζήτηση. Σύντομες περιλήψεις των εισηγήσεων: «Ο Ιερεμίας Μπένθαμ ως κριτικός των πρώτων πολιτικών θεσμών της Επανάστασης» από τον Φιλήμονα Παιονίδη: Ο κορυφαίος Άγγλος νομομαθής και φιλόσοφος Ιερεμίας Μπένθαμ (1748-1832) κινούμενος από βαθιά φιλελληνικά αισθήματα προσφέρθηκε να συνδράμει με τις γνώσεις και την εμπειρία του στη συγκρότηση των βασικών πολιτικών θεσμών του νέου κράτους που δημιουργήθηκε αμέσως μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης του ‘21. Η παρέμβασή του έγινε μέσω δοκιμίων και επιστολών που απέστειλε στις ελληνικές αρχές και αφορούσαν αδυναμίες του Συντάγματος της Επιδαύρου, τις θέσεις του για πώς θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν σημαντικά πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, καθώς και κάποιες γενικότερες συμβουλές σχετικά με την ποιότητα του πολιτικού βίου στο νεοπαγές κράτος. Θα συζητήσουμε το περιεχόμενο αυτών των ιδεών καθώς και τους λόγους που δεν είχαν την επίδραση που προσδοκούσε ο εισηγητής τους. «Η βρετανική συμμετοχή στη Φιλελεύθερη Διεθνή» από την Άννα Καρακατσούλη: Θα συζητήσουμε για τον χαρακτήρα του φιλελευθερισμού ως επαναστατικής ιδεολογίας στις αρχές του 19ου αιώνα, το πώς επηρέασε την πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη της Παλινόρθωσης, πώς και από ποιους μεταφέρθηκε στην επαναστατημένη Ελλάδα και ποια ήταν η υποδοχή και πρόσληψή του.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΣ (Πανεπιστήμιο Harvard)
The Center for Hellenic Studies in Greece at Harvard University hosts an event entitled “European Liberalism and the Greek War of Independence” in the context of its annual events series. The contributors are: Filimon Peonidis, Professor of Moral and Political Philosophy at Aristotle University of Thessaloniki, who shall discuss the topic: “Jeremy Bentham as a Critic of the First Political Institutions of the Greek War of Independence”. Anna Karakatsouli, Associate Professor of European History and Culture at the National and Kapodistrian University of Athens, who shall present the topic: “British Participation in the Liberal International”. Lucia Athanassaki, Professor of Classical Philology at the University of Crete & Research Associate at the Center for Hellenic Studies is moderating the discussion. Short abstracts of the presentations: “Jeremy Bentham as a Critic of the First Political Institutions of the Greek War of Independence” by Filimon Peonidis The leading English law scholar and philosopher Jeremiah Bentham (1748-1832), driven by deep philhellenic sentiments, offered to use his knowledge and experience to build the basic political institutions of the new state created immediately after the outbreak of the Revolution of 1821. His intervention took place through essays and letters that he sent to the Greek authorities concerning some weaknesses of the Constitution of Epidaurus, his positions on how important political and social issues should be addressed, as well as some general advice on the quality of political life in the newly founded state. We will discuss the content of these ideas as well as the reasons that they did not have the impact that was expected by their author. “British Participation in the Liberal International” by Anna Karakatsouli: We will discuss the characteristics of liberalism as a revolutionary ideology in the early 19th century; how it influenced the political situation in Europe in the time of the Restoration; how and by whom it was transferred to revolutionary Greece and what was its reception. (Edited description from organiser’s website)
Η Ελληνική Επανάσταση: 1821 και η δημιουργία της σύγχρονης Ευρώπης
The Greek Revolution: 1821 and the making of modern Europe
Μαρκ Μαζάουερ (Columbia University)
Mark Mazower (Columbia University)
Γιοι της Αλβιόνας, κόρες της Ελλάδας: Σκωτσέζικες ιστορίες και ελληνικές συνέχειες
Η Ελληνική Επανάσταση: Το 1821 και η δημιουργία της σύγχρονης Ευρώπης
07 Δεκεμβρίου 2021
07 December 2021
«Ο διακεκριμένος ιστορικός Mark Mazower (Columbia University) συζητά το νέο του βιβλίο με τον Roderick Beaton (KCL). Σύμφωνα με τα λόγια του εκδότη, ο Mazower «εξερευνά την κεντρική θέση του αγώνα στη δημιουργία του ρομαντισμού και ενός νέου είδους πολιτικής που είχε εθελοντές να συρρέουν από όλη την Ευρώπη για να πεθάνουν για να υποστηρίξουν τους Έλληνες. Μια ιστορία για το πώς οι πολιτικοί συμβιβάστηκαν με μια ακόμη πιο ισχυρή δύναμη από τους εαυτούς τους – τη δύναμη του εθνικισμού – αυτό είναι πάνω από όλα ένα βιβλίο για το πώς οι άνθρωποι αποφάσισαν να δουν τον κόσμο τους διαφορετικά και, με συχνά τρομερό κόστος για τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, άλλαξε την ιστορία». Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής των Αθηνών.
Distinguished historian Mark Mazower (Columbia University) discusses his new book with Roderick Beaton (KCL). In the words of the publisher, Mazower “explores the central place of the struggle in the making of Romanticism and a new kind of politics that had volunteers flocking from across Europe to die in support of the Greeks. A story of how statesmen came to terms with an even more powerful force than themselves – the force of nationalism – this is above all a book about how people decided to see their world differently and, at an often terrible cost to themselves and their families, changed history.” (Edited description from organiser’s website)
Sons of Albyn, daughters of Greece: Scottish tales and Greek continuities
Masson Edward
Blackie John Stuart
Mayo Isabella Fyvie
05 Απριλίου 2022
05 April 2022
«Είκοσι χρόνια μετά την αμφιλεγόμενη εμπλοκή του στην ελληνική πολιτική σκηνή αμέσως μετά τον πόλεμο της Ανεξαρτησίας ως πρώτος Εισαγγελέας του νέου κράτους και έχοντας παραιτηθεί από τις θέσεις του στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ελλάδας και στο νέο Πανεπιστήμιο Αθηνών για να αναλάβει την έδρα των Ελληνικών της Καινής Διαθήκης και των Εκκλησιαστικών ελληνικών στο General Assembly’s College στο Μπέλφαστ, ο Φιλέλληνας από το Aberdeen Edward Masson (1799-1873) συνέχισε να προωθεί την ελληνική υπόθεση ως «ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κοινωνικά και χριστιανικά κινήματα της σύγχρονης εποχής». Ως αποκλειστικός εκδότης και κύριος συνεργάτης σε μια σειρά φιλελληνικών περιοδικών, ο Masson δημοσίευσε απόψεις για το Ανατολικό Ζήτημα, αναφορές για τη «φιλική επαφή μεταξύ Προτεσταντών και του ανατολίτικου κλήρου», καθώς και δικές του μεταφράσεις σκωτσέζικης και αγγλικής ποίησης στα νέα ελληνικά και αντίστροφα. Παίρνοντας το σύνθημα από τον ισχυρισμό του Masson ότι «το μεγαλύτερο μέρος των Βρετανών που έχουν επιδείξει μια ένθερμη και επίμονη προσήλωση στην υπόθεση της ελληνικής ανεξαρτησίας», ήταν «ένθερμοι Σκωτσέζοι», αυτή η ομιλία θα εντοπίσει εκλεκτικές συγγένειες μεταξύ του σκωτσέζικου φιλελληνισμού και των αναδυόμενων λόγων της Σκωτίας και της Ελληνικής παραδειγματικότητας, εφιστώντας την προσοχή στο μέσο της μετάφρασης ως πολιτιστική μεσολάβηση και συν-υιοθέτηση σχημάτων λόγου που προέρχονται από το φιλελληνικό και το ύστερο ρομαντικό ρεπερτόριο. Επαναλαμβανόμενοι παραλληλισμοί σε αφηγήσεις για το τοπίο, τις παραδόσεις με τη μορφή της αρχαίας γενεαλογίας απείθαρχων τύπων όπως οι Χάιλαντερ και οι κλέφτες, καθώς και η συνέχεια μεταξύ των κελτικών και ελληνικών παραδόσεων των βάρδων, είναι μερικά από τα στοιχεία που διαμορφώνουν αυτή την ιστορία της σκωτσέζικης- ελληνικής αμοιβαιότητας στα μέσα και στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, δίπλα στο Masson, παρουσιάζω εν συντομία το έργο του κλασικού μελετητή και «σκοτσέζου πατριώτη» από τη Γλασκώβη, John Stuart Blackie (1809-1895), ο οποίος νίκησε τον Masson στον «σκληρό αγώνα» για την Έδρα του Εδιμβούργου στα Ελληνικά το 1852, και τη συγγραφέα, εκπαιδευτικό και ακτιβίστρια από το Aberdeen, Isabella Fyvie Mayo (1843-1914), της οποίας το εποικοδομητικό παραμύθι, A Daughter of the Klephts or a Girl of Modern Greece (1897), δίνει στη μορφή του ιστορικού ειδύλλου μια μοναδική σκωτσέζικη (και γυναικεία) κατανόηση της κληρονομιάς της Ελλάδας για τη μάχη της ελευθερίας.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών.
Twenty years after his controversial involvement in the Greek political scene in the immediate aftermath of the War of Independence as the new state’s first public prosecutor, and having resigned his posts in the Greek Supreme Court and the new Athens University to take up the Chair of New Testament and Ecclesiastical Greek at the General Assembly’s College in Belfast, the Aberdonian philhellene Edward Masson (1799-1873) continued to promote the Greek cause as “one of the most interesting social and Christian movements of modern times”. As sole editor of and main contributor to a number of philhellenic journals, Masson published views on the Eastern Question, reports on the “friendly intercourse between Protestants and the Oriental clergy”, as well as his own translations of Scottish and English poetry into the “living literary language of the Greeks” and vice versa. Taking its cue from Masson’s claim that “by far the greatest part of Britons who have displayed an ardent and persevering adherence to the cause of Greek independence”, were “fervid Scots, either of Albyn or Erin”, this talk will trace elective affinities between Scottish philhellenism and the emergent discourses of Scottish and Greek exemplarity, drawing attention to the medium of translation as cultural mediation and co-adoption of tropes sourced from the philhellenic and late romantic repertoire. Recurrent parallelisms in accounts of landscape, lore in the form of the ancient pedigree of recalcitrant types such as the Highlander and the klepht, as well as the continuity between Celtic and Greek bardic traditions, are some of the elements which shape this tale of Scoto-Greek mutuality in the mid- and late nineteenth century. More specifically, alongside Masson, I briefly feature the work of Glaswegian classical scholar and “Scottish patriot” John Stuart Blackie (1809-1895), who defeated Masson in the “tough contest” for the Edinburgh Chair of Greek in 1852, and the Aberdonian writer, educator and activist Isabella Fyvie Mayo (1843-1914), whose edifying tale, A Daughter of the Klephts or a Girl of Modern Greece (1897), casts in the form of the historical romance a uniquely Scottish (and womanly) understanding of Greece’s freedom-fighting legacy. (Edited abstract from organiser’s website)
Δεν είμαι Έλληνας; Ο ιδανικός τύπος του «νέου Έλληνα» από το Anastasius (1819) του Thomas Hope στο Hellas (1822) του Percy Shelley
Am I not a Greek? The emergence of the ideal type of "modern Greek" from Thomas Hope's Anastasius (1819) to Percy Shelley's Hellas (1822)
Aristeides Hatzis (National and Kapodistrian University of Athens)
Mahindra Humanities Center, Harvard University
Cambridge, Massachusetts
Η χρηματοδότηση της ελληνικής επανάστασης του 1821
Χόουπ Τόμας
Σέλλεϋ Πέρσι
Οριενταλισμός
Hope Thomas
Shelley Percy
Orientalism
«Στις αρχές Αυγούστου του 1821, ο Percy Shelley εγκατέλειψε τη Mary Shelley στην Πίζα, για να επισκεφτεί τον Byron στη Ραβέννα. Ο ενθουσιασμός του Shelley για την Ελληνική Επανάσταση συνάντησε μια πολύ κυνική αντίδραση του Byron, ο οποίος τον παρότρυνε να διαβάσει το Anastasius, ή, Memoirs of a Greek (Αναστάσιος ή τα Απομνημονεύματα ενός Έλληνα). γραμμένο στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα, ένα μυθιστόρημα που γράφτηκε από έναν ανώνυμο συγγραφέα και δημοσιεύτηκε στα τέλη του 1819 (στη δεύτερη έκδοση, μερικούς μήνες αργότερα, ο συγγραφέας του αποκαλύφθηκε ως Thomas Hope, ένας πενηντάχρονος Ολλανδός-Άγγλος έμπορος). Ο Αναστάσιος ήταν ένας στιγμιαίος ευρωπαϊκός μπεστ σέλερ Ο Metternich το είχε ήδη διαβάσει και το χρησιμοποίησε εναντίον των Ελλήνων στο Laibach. «Ο Αναστάσιος» είναι μια ιστορία ενός αδίστακτου Έλληνα τυχοδιώκτη και μισθοφόρου που γίνεται μουσουλμάνος και δεν αναπτύσσει μια ισχυρή εθνική ταυτότητα όπως οι Έλληνες που ήδη πολεμούσαν εναντίον των Τούρκων, από τις αρχές Μαρτίου του 1821. Στις συζητήσεις του με τον Byron για τους Έλληνες, ο Shelley τόνισε ότι η εικόνα των Ελλήνων στον Αναστάσιο ήταν ξεπερασμένη. Υπήρχε μια νέα κοινωνική τάξη Ελλήνων που ήταν έτοιμοι να επαναφέρουν τη δόξα στο λίκνο του πολιτισμού και ο πιο σημαντικός από αυτούς ήταν ο «φίλος» του, ο πρίγκιπας Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Αυτή η διάλεξη εξετάζει τη σχέση μεταξύ των τριών (Percy και Mary Shelley με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο), την εξέλιξη της αμφιλεγόμενης στάσης του Percy απέναντι στον Έλληνα πρίγκιπα, τον κεντρικό ρόλο της Mary Shelley και, το πιο σημαντικό, θα προσπαθήσει να αξιολογήσει την επίδραση αυτής της σχέσης στην εικόνα της Ελληνικής Επανάστασης στην Ευρώπη και της εικόνας της Βρετανίας στην Ελλάδα.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Mahindra Humanities Center (Harvard University).
In early August 1821, Percy Shelley left Mary Shelley in Pisa, to visit Byron in Ravenna. Shelley’s enthusiasm for the Greek Revolution met a very cynical reaction by Byron, who urged him to read Anastasius, or, Memoirs of a Greek; written at the close of the Eighteenth Century, a novel written by an anonymous writer and published in late 1819 (in the second edition, some months later, its author was revealed as Thomas Hope, a 50-year-old Dutch-English merchant). Anastasius was an instant European bestseller; Metternich had already read it and used it against the Greeks in Laibach. Anastasius is a story of a ruthless Greek adventurer and mercenary who becomes a Muslim, and he does not develop a strong national identity like the Greeks who were already fighting against the Turks, since early March 1821. In his debates with Byron over the Greeks, Shelley emphasised that the picture of the Greeks in Anastasius was outdated. There was a new class of Greeks who were ready to bring back glory to the cradle of civilisation and the most important of them was his “friend”, Prince Alexandros Mavrokordatos. This lecture examines the relationship between the three (Percy and Mary Shelley with Mavrokordatos), the evolution of Percy’s ambivalent attitude towards the Greek prince, Mary Shelley’s pivotal role and, most importantly, it will try to assess the influence of this relationship to the image of the Greek Revolution in Europe and the image of Britain in Greece. (Edited abstract from organiser’s website)
Το Harvard και ο Φιλελληνισμός
Harvard and philhellenism
Παναγιώτης Ροϊλός (Πανεπιστήμιο Harvard)
Panagiotis Roilos (Harvard University)
Χάου Σάμιουελ Γκρίντλεϊ
Βοστώνη
Howe Samuel Gridley
Boston
Η ομιλία αναφέρεται στο φαινόμενο του φιλελληνισμού στις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα στην περιοχή της Βοστώνης. Μεταξύ άλλων εξετάζεται η περίπτωση του γιατρού Samuel Gridley Howe, ο οποίος ταξίδεψε στην Ελλάδα και έλαβε μέρος στην ελληνική επανάσταση.
The speech refers to the phenomenon of philhellenism in the USA and more specifically in the Boston area. Among others, the case of Dr. Samuel Gridley Howe, who traveled to Greece and took part in the Greek revolution, is examined.
The financing of the 1821 Greek Revolution
Ξανασκεφτόμαστε την Ελληνική Επανάσταση 1
Reconsidering the Greek Revolution 1
Napoleon Maravegias (Univesity οf Athens)
Λάφυρα
Spoils
19 Μαρτίου 2021
19 March 2021
Η ομιλία αφορά τους τρόπους με τους οποίους χρηματοδοτήθηκε η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Δωρεές, λάφυρα που προέκυψαν από τις πολεμικές επιχειρήσεις της επανάστασης, και βρετανικά δάνεια.
The lecture presents the various sources that financed the Greek Revolution: donations, spoils of war and the British loans.
Η ομιλία αποτελεί την πρώτη της σειράς «Ξανασκεφτόμαστε την Ελληνική Επανάσταση».
This lecture is the first of the series “Reconsidering the Greek Revolution”.
Ιδεώδη ελευθερίας στην Ελληνική Επανάσταση και ο πολιτικός λόγος της Νεωτερικότητας
Ideals of freedom in the Greek Revolution and the political discourse of modernity
Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Konstantinos Papageorgiou (National and Kapodistrian University of Athens)
Η Ελληνική Επανάσταση στην Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Επαναξιολογήσεις και Συγκρίσεις
13 Μαρτίου 2021
13 March 2021
«Οι πολιτικές, αλλά και οι εθνικές επαναστάσεις είναι, κατά κανόνα, θεμελιωμένες πάνω σε ορισμένα εμβληματικά ιδεώδη, τα οποία λειτουργούν αρχικά ως κίνητρα της επαναστατικής δράσης και εν τέλει τους προσδίδουν νομιμότητα. Στις κοινωνικές και πολιτικές επαναστάσεις ιδίως, είναι συζητήσιμο εάν και κατά πόσο το σχήμα των πραγμάτων που αναδύονται εν τέλει από αυτά αντιστοιχεί στα πρωταρχικά εμβληματικά ιδεώδη. Για τις εθνικές επαναστάσεις, όπως η Ελληνική Επανάσταση, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στον βαθμό που τα εμβληματικά ιδεώδη, όπως η ελευθερία, όχι μόνο παρέχουν την αιτιολόγηση της ίδιας της επαναστατικής πράξης, αλλά παρέχουν επίσης την κανονιστική θεμελίωση του πολιτικού αυτοπροσδιορισμού και της ανεξάρτητης κρατικής υπόστασης που αναζητά ένας λαός. Σε αυτή την ανακοίνωση προτείνουμε την εξέταση των αναγνώσεων της έννοιας της ελευθερίας που διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο κατά την Ελληνική Επανάσταση, την ανίχνευση των απαρχών τέτοιων ιδεών στις φιλοσοφικές και πολιτικές ιδέες του Διαφωτισμού (καθώς και του αντι-Διαφωτισμού), και τις εκκλήσεις που έγιναν σε αυτές από τους πρωταγωνιστές της Επανάστασης.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Political, but also national revolutions are, as a rule, founded on certain emblematic ideals, which act originally as motivations for revolutionary action and eventually provide legitimacy to it. In social and political revolutions in particular, it is debatable whether and to what extent the shape of things that eventually emerge from them in fact corresponds to the original emblematic ideals. For national revolutions, like the Greek Revolution, the question is particularly critical to the extent that emblematic ideals like freedom not only provide justifications of the revolutionary act itself, but also supply the normative foundation to the political self-determination and independent statehood sought by a people. The paper proposes to look at readings of the concept of freedom which played a decisive role in the Greek Revolution, trace the origins of such ideas in the philosophical and political ideas of the Enlightenment (and also of the Counter-Enlightenment) and at the appeals to them by the protagonists of the revolution. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
Το όραμα των επαναστατημένων Ελλήνων για ένα δημοκρατικό και φιλελεύθερο κράτος: Τα Συντάγματα του Αγώνα και τα πρώτα μετεπαναστατικά Συντάγματα
The vision of the rebellious Greeks for a democratic and liberal state: The constitutions of the Greek Revolution and the first post-revolutionary constitutions
«Οι Έλληνες, από την αρχή της Επανάστασης, θεώρησαν ότι δεν μπορεί να υπάρξει Κράτος χωρίς Σύνταγμα. Το Σύνταγμα αποτελούσε, δηλαδή, συστατικό στοιχείο της ανεξαρτησίας του επαναστατημένου Έθνους. Η πρώτη περίοδος της ελληνικής συνταγματικής ιστορίας αρχίζει με τα «Συντάγματα του Αγώνα», τα Συντάγματα δηλαδή της Επιδαύρου (1822), του Άστρους (1823) και της Τροιζήνας (1827). Πρόκειται για φιλελεύθερα και δημοκρατικά Συντάγματα, που όμως δεν εφαρμόστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην πράξη λόγω των πολεμικών συνθηκών. Μετά την περίοδο της απόλυτης μοναρχίας, το Σύνταγμα του 1844 σηματοδοτεί το πέρασμα στη συνταγματική μοναρχία, ενώ με την καθιέρωση της καθολικότητας της ψήφου η Ελλάδα εντάσσεται στη συνταγματική πρωτοπορία της εποχής. Η κορυφαία πάντως στιγμή είναι η μετάβαση από τη συνταγματική μοναρχία στη βασιλευόμενη δημοκρατία με το Σύνταγμα του 1864, το οποίο καθιερώνει ως κυρίαρχο πολιτειακό όργανο τον λαό.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
The Greeks, from the beginning of their revolution, felt that there cannot be a state without a constitution. That is, the was a constituent element of the independence of the nation under revolt. The first period of the Greek constitutional history starts with the “Constitutions of the struggle”, namely the constitutions of Epidaurus (1822), Astros (1823) and Troizina (1827). They were democratic and liberal constitutions, but largely not implemented due to the war conditions. After the period of absolute monarchy, the 1844 Constitution marks the passage to constitutional monarchy, while with the establishment of the universality of the vote, Greece joined the constitutional vanguard of the time. The leading moment, however, is the transition from constitutional monarchy to crowned democracy with the 1864 Constitution, which establishes the people as the sovereign state organ. (Edited abstract from organiser’s website)
Οικονομικά συμφέροντα και πολιτικές ειδήσεις στην αλληλογραφία των Νεαπολιτάνων προξένων στην Ελλάδα
Economy and politics in the correspondence of the Neapolitan consuls in Greece
Anna Maria Rao (Università degli Studi di Napoli Federico II)
Βασίλειο των Δύο Σικελιών
Προξενία
Rocco Martuscelli
Kingdom of the Two Sicilies
Consulates
«Η προξενική αλληλογραφία έχει προσελκύσει αυξημένη ακαδημαϊκή προσοχή τα τελευταία χρόνια, ως μεσολαβητική στην κυκλοφορία πληροφοριών από μια χώρα στην άλλη. Όπως είναι γνωστό, οι πρόξενοι δεν ήταν διπλωματικοί αντιπρόσωποι. Είχαν πάνω απ’ όλα καθήκον να παρέχουν νομική προστασία στους υπηκόους της χώρας τους και να συλλέγουν πληροφορίες που θα μπορούσαν να ευνοήσουν τα οικονομικά της συμφέροντα και τις συναλλαγές. Ωστόσο, αποτελούσαν συχνά πολύτιμες πηγές πληροφοριών και από πολιτική σκοπιά. Στην ανακοίνωση λαμβάνεται υπ’ όψη η αλληλογραφία των Νεαπολιτάνων προξένων προς τη Νάπολη, και ιδίως αυτή του Rocco Martuscelli, προξένουστοΝαύπλιοστα1830. Από Γαλλίδα μητέρα, την οποία νυμφεύθηκε ο πατέρας του, Domenico, κατά τη διάρκεια της εξορίας του στη Γαλλία μετά την πτώση της Νεαπολιτάνικης Δημοκρατίας το 1799, ο Martuscelli ήταν ο πρώτος γενικός πρόξενος του Βασιλείου των Δύο Σικελιών στο Βασίλειο της Ελλάδας και, αργότερα, ήταν επίσης ο πρώτος Νεαπολιτάνος πρόξενος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γιος ενός πατριώτη του 1799, η μαρτυρία του για τα γεγονότα του μεσογειακού φιλελευθερισμού του πρώιμου 19ου αιώνα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Consular correspondence has attracted increasing attention by scholars in recent years, as an intermediary in the circulation of information from one country to another. As it is known, the consuls were not diplomatic agents. They had above all functions of legal protection of the subjects of their own country and of gathering information that could favour economic interests and exchanges. However, they were often valuable sources of information also from a political point of view. The paper will take into consideration the correspondence sent to Naples by the Neapolitan consuls, in particular by Rocco Martuscelli, consul in Nafplio in the 1830s. Of a French mother, whom his father Domenico married during his exile in France after the fall of the Neapolitan Republic in 1799, Martuscelli was the first general consul of the king of the two Sicilies in the Kingdom of Greece and, later, he was also the first Neapolitan consul in the United States. Son of a patriot of 1799, his testimony on the events of Mediterranean liberalism of the early 19th century possesses particular interest. (Edited abstract from organiser’s website)
Η θάλασσα και η συγκρότηση έθνους-κράτους: Ανάμεσα σε ένα ιδιωτικό, κουρσάρικο και «πειρατικό» εμπορικό ναυτικό και έναν επαναστατικό εθνικό στόλο, 1821-1829
The sea and nation-building: Between a privately-owned, privateering and “piratical” merchant fleet and a revolutionary national navy, 1821-1829
Πειρατές
Σπέτσες
Ψαρά
Pirates
Spetses
Psara
«Την παραμονή της Ελληνικής Επανάστασης, Έλληνες, όπως και Οθωμανοί, Ιόνιοι, Ρώσοι ή άλλοι υπήκοοι είχαν στην κατοχή τους τον μεγαλύτερο στόλο της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας και ήταν οι κύριοι μεταφορείς αγαθών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στη Δυτική Μεσόγειο και τη Βόρεια Ευρώπη. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, μια αυτοκρατορία της ενδοχώρας, βασιζόταν στους μη-μουσουλμάνους υπηκόους της για το θαλάσσιο εμπόριο και την επάνδρωση του Ναυτικού της. Η Υψηλή Πύλη υποστήριζε ενεργά την οικονομική ανάπτυξη των μη-μουσουλμάνων υπηκόων της από τον ύστερο 18ο αιώνα, για να περιορίσει την επιρροή των ευρωπαϊκών κρατών στην εγχώρια αγορά της και να προωθήσει το οθωμανικό εμπόριο. Οι φορείς αυτών των θαλάσσιων δραστηριοτήτων ήταν κυρίως οι Έλληνες. Η άμεσα συνδεδεμένη με τις ελληνικές διασπορικές κοινότητες ναυτιλία στις πόλεις-λιμάνια της Ευρώπης, πέραν της οικοδόμησης ενός επιχειρηματικού συστήματος μεταφοράς φορτίων από την Ανατολή στη Δύση, μετέφερε επίσης, αντίστροφα, επαναστατικές ιδέες. Ως προς τη σημασία των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων κατά την Ελληνική Επανάσταση, η υπάρχουσα βιβλιογραφία έχει εστιάσει το ενδιαφέρον της στην συμμετοχή τριών νησιών για τη διαμόρφωση του πρώτου ελληνικού Ναυτικού: την Ύδρα, τις Σπέτσες και τα Ψαρά. Η παρούσα μελέτη, αποτέλεσμα τριετούς έρευνας στα ελληνικά και ευρωπαϊκά αρχεία, αποκαλύπτει δύο στάδια στη διαμόρφωση του ελληνικού Ναυτικού και μια τριαδική δραστηριότητα σε σχέση με τη θάλασσα. Κατά τη πρώτη της φάση, από το 1821 έως το 1825, το ελληνικό «Ναυτικό» ήταν ένας ιδιωτικός επαναστατικός εθνικός στόλος αποτελούμενος από 50-60 σκάφη μεταφοράς φορτίου, από περισσότερα των δέκα νησιών και παράκτιων κωμοπόλεων το 1821. Κατά τη δεύτερη φάση του, από το 1826 και έπειτα, η προσωρινή επαναστατική κυβέρνηση χρηματοδοτούσε την αγορά πλοίων προκειμένου να δημιουργήσει το Εθνικό Ναυτικό της. Πέραντης δημιουργίας Εθνικού Ναυτικού περίπου 50-60 σκαφών, η κύρια δύναμη των επαναστατών στη θάλασσα ήταν ένας κουρσάρικος ή/και πειρατικός στόλος των περίπου 900 μεγάλων εμπορικών σκαφών, τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Ιόνιο, που λειτουργούσε ως εμπόλεμος, προμηθευτικός και οικονομικός αρωγός. Εν τω μεταξύ, τα ιονικά σκάφη υπό βρετανική ή άλλες ευρωπαϊκές σημαίες λειτουργούσαν ως επικουρικός εμπορικός στόλος που ασχολούνταν με το διεθνές εμπόριο, τροφοδοτώντας επίσης τις εξεγερμένες περιοχές. Αυτό που αποκαλύπτουν τα αρχεία είναι πως το νόμιμο και παράνομο θαλάσσιο εμπόριο χρηματοδότησε τον πόλεμο στη θάλασσα και συνεισέφερε στη δημιουργία του Ελληνικού Βασιλείου.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
On the eve of the Greek Revolution, Greeks, as Ottoman, Ionian, Russian or other subjects, owned the largest fleet of the Eastern Mediterranean and the Black Sea and were the main carriers of the goods of the Ottoman Empire to the Western Mediterranean and northern Europe. The Ottoman Empire, an inland empire relied on its non-Muslim subjects for maritime trade and the manning of its navy. The Sublime Porte actively promoted the economic development of its non-Muslim subjects since the late 18th century to limit the influence of European nations in its domestic market and promote Ottoman trade. The agents of these maritime activities were predominantly the Greeks. Shipping directly connected with the Greek diaspora communities at the port-cities of Europe, apart from building an entrepreneurial system of transporting cargoes from East to West, carried also revolutionary ideas. The importance of the shipping activities in the Greek Revolution in the existing bibliography has focused its attention on the involvement of three islands in the formation of the first Greek navy: Hydra, Spetses and Psara. The present study, result of a three-year research in the Greek and European archives, reveals two stages of the formation of the Greek navy and a threesome activity in connection to the sea. Its first phase that lasted from 1821-1825 the Greek “navy” was a privately-owned revolutionary national fleet formed by 50-60 merchant cargo vessels from more than ten islands and coastal towns in 1821. During its second phase, from 1826 onwards the temporary revolutionary government financed the purchase of ships in order to form its national navy. Apart from the formation of a national navy of about 50-60 vessels, the main strength of the revolutionaries at sea was a privateering and/or piratical fleet of about 900 large merchant vessels in both the Aegean and Ionian seas that acted both as a belligerent, supplier and economic provider. In the meantime, Ionian vessels under British or other European flags acted as an ancillary merchant fleet involved in international trade also supplying the areas under revolt. What archives reveal is that legitimate and illegitimate sea trade financed the war at sea and contributed to the formation of the Greek Kingdom. (Edited abstract from organiser’s website)
Το άγρυπνο μάτι της Επανάστασης: Η δημόσια ασφάλεια και η συγκρότηση της αστυνομίας κατά την Ελληνική Επανάσταση
The vigilant eye of the revolution: Public security and police in revolutionary Greece
«Ως έκφραση του κρατικού μονοπωλίου στη βία, το οποίο προηγουμένως νέμονταν περισσότεροι διαχειριστές (τοπικοί άρχοντες, κοινότητες, ιδιώτες κλπ) και ως εκτελεστικό όργανο επιφορτισμένο με την επιβολή της δημόσιας τάξης και ασφάλειας, η σύγχρονη ιδέα της αστυνομίας υπήρξε σε μεγάλο βαθμό προϊόν της εποχής των επαναστάσεων. Γνήσιο τέκνο της εποχής της, η Ελληνική Επανάσταση ενέταξε τη δημιουργία αστυνομίας μεταξύ των πολιτικών της προτεραιοτήτων και προχώρησε στην ίδρυση Υπουργείου Αστυνομίας και τη δημιουργία αστυνομικών αρχών σε όλες τις επαρχίες της επαναστατημένης επικράτειας. Μετατοπίζοντας την έμφαση από την εμβρυακή οργανωτική δομή της νεαρής αστυνομίας, στις αρμοδιότητες που αυτή ανέλαβε, στις τεχνικές που εφάρμοσε και στην κοινωνική της υποδοχή, η ανακοίνωση τονίζει τη σημασία της επαναστατικής περιόδου για την ανάδειξη της αστυνομίας σε νέο συντελεστή στη διαχείριση των διαπροσωπικών συγκρούσεων και της δημόσιας τάξης, δίπλα ή στη θέση, των παραδοσιακών μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου. Παράλληλα, λαμβάνοντας υπόψη αντίστοιχες διαδικασίες σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πλαίσιο, η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι η πυκνή σε πολιτικά και πολεμικά γεγονότα επαναστατική περίοδος ήταν καθοριστικής σημασίας για την εφαρμογή πρακτικών και τεχνικών διακυβέρνησης και ελέγχου πληθυσμών, καθώς και για τη συσσώρευση τεχνογνωσίας «υψηλής» αστυνόμευσης.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
As an expression of the state monopoly on violence, which was previously shared by more agents (local rulers, communal authorities, private individuals etc), and as the constituted body empowered to enforce public order and security, the idea of modern police is largely a product of the Age of Revolutions. A true child of its time, the Greek 1821 Revolution included policing in its political priorities and proceeded with the foundation of a police ministry and the establishment of police authorities throughout the revolutionary territory. Shifting the view from the (admittedly) weak organisational structure of the police to the competencies it assumed and its social reception, the paper highlights the importance of the revolutionary period in promoting the new role of crime and public security manager attributed to the police since the end of the 18th century. The paper shows how during the revolution crime becomes a field of police competence, as traditional mechanisms of social pacification proved unable to manage the increased intensity of violence. Taking into account similar processes in European and global context, the paper also argues that the dense in war and political events period of the revolution was crucial for the implementation of practices and techniques of “high” policing and population control, as well as for the accumulation of know-how to shield state security. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
Πότε ακριβώς άρχισε η Ελληνική Επανάσταση; Η Φιλική Εταιρεία ως μέρος της επαναστατικής πράξης κατά το έτος 1820
When exactly did the Greek Revolution begin? The Philiki Etaireia as part of revolutionary action during 1820
"Η ανακοίνωση ασχολείται με το ζήτημα των επαναστατικών απαρχών. Επανεξετάζει το έτος 1820 από την άπoψη των διεθνών εξελίξεων τόσο στη μετανεπολεόντεια Ευρώπη όσο και την Οθωμανική Αυτοκρατορία και συζητά παράλληλα τις δραστηριότητες της ηγεσίας της Φιλικής Εταιρείας (στην Ιταλία, την Οθωμανική Αυτοκρατορία και ειδικά στη Ρωσία). Με άλλα λόγια, επιχειρεί να τοποθετήσει την εσωτερική ιστορία της ελληνικής μυστικής εταιρείας στο πλαίσιο του «πρώτου κύματος» των μετά-Βιέννης επαναστάσεων του 1820. Ο αντίκτυπος των επαναστατικών εξεγέρσεων ή δραστηριοτήτων στις μεσογειακές (και άλλες) περιοχές θα εξεταστεί εκ νέου, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις δυναμικές μιας διεθνούς τάξης σε μετασχηματισμό." Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
This paper addresses the question of revolutionary beginnings. It revisits 1820 from the standpoint of international developments, in both post-Napoleonic Europe and the Ottoman Empire and discusses in parallel the activities of the leadership of the Philiki Etaireia (in Italy, the Ottoman Empire and especially Russia). In other words, it attempts to place the internal story of the Greek secret society in the context of the “first wave” of the post-Vienna revolutions of 1820. The impact of revolutionary insurrections or activities in the Mediterranean (as well as other) regions will be assessed anew, while taking into consideration the dynamics of an international order in transformation. (Edited abstract from organiser’s website)
Από τις εξεγέρσεις στην Ελληνική Επανάσταση: Οικονομικοπολιτικές πραγματικότητες και ιδεολογικά οράματα μεταξύ των Ελλήνων (από τα τέλη του 18ου αι. έως το 1821)
From the revolts to the Greek Revolution: Economic-political realities and ideological visions among the Greeks (end 18th century–1821)
Εξεγέρσεις
Revolts
«Η ανακοίνωση αφορά στην περίοδο των πενήντα χρόνων πρίν από το 1821. Ως σημείο αφετηρίας τίθεται η ελληνική εξέγερση το 1770, γνωστή ως ‘Ορλωφικά’, κατά τη διάρκεια του Ρωσο-Οθωμανικού πολέμου 1768-1774. Το οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο διαμορφώθηκε μέσα από το αυξανόμενο ενδιαφέρον των ευρωπαϊκών ναυτικών δυνάμεων για το εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου και τη δυναμική εμφάνιση της Ρωσίας στο παιχνίδι των ανταγωνισμών μετά τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774). Ο Αυστρο-Ρωσο-Οθωμανικόςπόλεμος 1787-1791/2, η έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης το 1789, ο έντονος ανταγωνισμός και οι πολεμικές συρράξεις ανάμεσα στους Ευρωπαίους, κατά ξηρά και θάλασσα, και η εξασθενισμένη θέση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όλα οδηγούσαν και σε πολιτικές και οικονομικές αλλαγές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Εξεγερτικά κινήματα υπό την ηγεσία δυναμικών μουσουλμάνων ayans των Ιωαννίνων, της Σκόδρας, του Βιδινίου προκαλούσαν την οθωμανική ισχύ στα Βαλκάνια. Η αυξανόμενη εμπορική δύναμη των Ελληνορθοδόξων ήταν ακόμη μια πραγματικότητα. Εμπορικά δίκτυα συνέδεαν όλες τις οθωμανικές επαρχίες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με τις εμπορικές παροικίες της Ελληνικής Διασποράς στην Κεντρική/Δυτική Ευρώπη και στη Ρωσία. Κέντρα παιδείας άκμαζαν σε αυτές τις παροικίες· επιστημονικά βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά εκδίδονταν στην ελληνική γλώσσα· ακολούθησε ώσμωση σύγχρονων πολιτικών ιδεών. Δια μέσου αυτής της ώσμωσης και δια μέσου των πολιτικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών δυνάμεων προέκυψαν και διάφορα σχέδια με αίτημα την απελευθέρωση και με τη βοήθεια των Ευρωπαίων (ιδίως των Γάλλων και των Ρώσων). Η πτώση της Βενετίας και οι συνέπειες επί των Ιονίων νήσων στο γύρισμα του 18ου αι. οδήγησαν στην εγκαθίδρυση της ημι-αυτόνομης Επτανήσου Πολιτείας, 1800-1807, και την επιβολή νέων κυριαρχιών (ρωσικών, γαλλικών, αγγλικών) επί των νήσων. Το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 19ου αι. γνώρισε την ανάδειξη μιας λίγο έως πολύ ώριμης ιδεολογίας για απελευθέρωση ανάμεσα στους Έλληνες με βάση τις ‘ίδιες’ δυνάμεις. Πολιτικοί οραματισμοί για το έθνος, την πατρίδα, την ελευθερία διαδόθηκαν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και προετοίμασαν τον δρόμο για την έκρηξη της Επανάστασης το 1821.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
This paper concerns the 50 years before 1821. As its starting point it takes the Greek revolt of 1770, known as the “Orlofika”, during the Russian-Ottoman War of 1768–1774. The economic and political framework was shaped by the growing interest of the naval European powers in trade in the Eastern Mediterranean and the dynamic appearance of Russia in this antagonistic game after the Kuçuk Kaynarca Treaty (1774). The Austro-Russian-Ottoman war of 1787–1791/92, the outbreak of the French Revolution in 1789, the intense competition and war rivalries among Europeans on land and at sea, and the weakened position of the Ottoman Empire all fed into political and economic changes in Southeastern Europe. Rebel movements led by powerful Muslim ayans in Ioannina, Shkodra and Vidin challenged central Ottoman power in the Balkans. The increasing commercial strength of Greek Orthodox people was another new reality. Merchants’ networks extended throughout the Southeastern European Ottoman provinces connecting the diaspora of Greek Orthodox commercial communities in Central/Western Europe and Russia. Education centres flourished in these communities; scientific books, newspapers and journals were published in the Greek language; an ideological osmosis of modern political ideas followed. It was through this osmosis, and through the political interactions among the European powers, that various projects seeking liberation with the assistance of Europeans (French or Russians) emerged. The fall of Venice and its impact on the Ionian islands at the turn of the 18th century led to the establishment of the first semi-autonomous Repubblica Settinsulare, 1800–1807, and the institution of new sovereignties (Russian, French, English) on the islands. The end of the first decade of the 19th century saw the emergence of a more or less mature political ideology of liberation based on its own strengths. Political visions of nation, fatherland and liberty spread through wide social strata and prepared the way for the outbreak of the 1821 Revolution. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
Η Ρωσία και η Ελλάδα στην Εποχή των Επαναστάσεων
Russia and Greece in the age of revolution
Simon Dixon, (University College London)
Simon Dixon (University College London)
Εποχή των Επαναστάσεων
Ορθοδοξία
Age of Revolution
Orthodoxy
«Μέχρι το 1821, οι Έλληνες είχαν εξαπλωθεί προς τον Βορρά εντός της τσαρικής αυτοκρατορίας ποικιλοτρόπως: διά μέσου ομάδων ναυτών και κουρσάρων της Μαύρης Θάλασσας· μέσω εκπαιδευτικών ιδρυμάτων διασκορπισμένων ανά τη Νέα Ρωσία και πέρα από αυτήν· διά μέσου εμπορικών δικτύων με επίκεντρό τους την Οδησσό (που πήρε το όνομά της από τον Οδυσσέα το 1794)· και πιο ανεπαίσθητα στο ρωσικό πολιτικό φαντασιακό, εμποτισμένο, όπως και η ίδια η πόλη, από το «Ελληνικό Σχέδιο» της Αικατερίνης Β ́. Το 1821, πολλοί Ρώσοι στράφηκαν προς τον Νότο για να διαδραματίσουν έναν αντίστοιχα καλειδοσκοπικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση: ορισμένοι ακολούθησαν τον απελευθερωτικό στρατό του Αλέξανδρου Υψηλάντη στην πορεία του μέσα από την Μολδαβία και τη Βλαχία· άλλοι συντόνισαν επιχειρήσεις ανθρωπιστικής αρωγής για Έλληνες πρόσφυγες· ακόμη περισσότεροι επεδίωξαν την υλοποίηση φιλελληνικών ονείρων. Αλλά θα ήταν στις τρεις ακόλουθες δεκαετίες, μετά το 1821, που η σχέση μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας θα βρισκόταν στην πιο σύνθετη και σημαίνουσα φάση της. Μολονότι ανήσυχη λόγω των επαναστατικών αμφισβητήσεων της παλινορθωμένης Μοναρχίας, που εκπροσωπήθηκαν στη Ρωσία από το κίνημα των Δεκεμβριστών (ένα λιγότερο επιτυχημένο ανάλογο της Φιλικής Εταιρείας), η ρωσική απολυταρχία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξασφάλιση της διεθνούς σταθερότητας του αναδυόμενου ελληνικού κράτους και στην εδραίωση της εσωτερικής εκκλησιαστικής του αρχής. Και οι δύο αυτές κινήσεις έγιναν στο πλαίσιο μιας αμοιβαίας δέσμευσης προς την οικουμενική Ορθοδοξία. Ωστόσο, η μετάφραση αυτής της δέσμευσης σε άμεσα συμβατούς θεσμικούς όρους αποδείχθηκε μια δοκιμασία πέραν των διπλωματικών και διανοητικών πόρων των δύο κυβερνήσεων, και των δύο εθνικών εκκλησιών.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
By 1821, Greeks reached northward into the tsarist empire in myriad ways: through bands of sailors and Black Sea corsairs; through educational institutions scattered across New Russia and beyond; through commercial networks with their hub in Odessa (named after Odysseus in 1794); and more ethereally in the Russian political imagination inspired, like the city itself, by Catherine II’s “Greek Project”. In 1821, Russians turned southward to play a correspondingly kaleidoscopic role in the Greek Revolution: some joined Alexandros Ypsilantis’ army of liberation on its march through Moldavia and Wallachia; others coordinated humanitarian relief for Greek refugees; still more sought to realise philhellenic dreams. But it was in the three decades after 1821 that the relationship between Greece and Russia was at its most complex and most significant. Alarmed by revolutionary challenges to Restoration monarchy, exemplified in Russia by the Decembrist movement (a less successful parallel to the Philiki Etaireia), the Russian autocracy nevertheless played a pivotal role in securing the international stability of the emergent Greek state and in settling its internal ecclesiastical establishment. Both these moves were made under the umbrella of a mutual commitment to ecumenical Orthodoxy. However, to translate that commitment into readily compatible institutional terms proved to be a challenge beyond the diplomatic and intellectual resources of both governments, and of both national churches. (Edited abstract from organiser’s website)
Η Σερβική, Ελληνική και Ρουμανική Επανάσταση σε σύγκριση
The Serbian, Greek and Romanian revolutions in comparison
Harald Heppner (University of Graz)
Σερβία
Ελλάδα
Serbia
Greece
«Οι επαναστάσεις είναι εξαιρετικά γεγονότα του παρελθόντος: αλλάζουν την κατεύθυνση της εξέλιξης και δημιουργούν εναλλακτικούς συνδυασμούς για το μέλλον. Μερικοί από τους σύγχρονούς τους συμμετέχουν σε επαναστατικές δραστηριότητες, άλλοι παίζουν τον ρόλο των παρατηρητών ή προτιμούν να παραμείνουν στο αντίπαλο στρατόπεδο. Παρακολουθώντας την κατάσταση που επικράτησε μεταξύ των Σέρβων, των Ελλήνων και των Ρουμάνων κατά τον πρώιμο 19ο αιώνα, πρέπει να αναλύσουμε τις προϋποθέσεις των επαναστατικών τους προσπαθειών, τη δεξαμενή των διαθέσιμων ανθρώπινων πόρων, και τα διαφορετικά κίνητρα (υπέρ και κατά της εξέγερσης), τη δομή των επαναστατικών διαδικασιών, καθώς και τα αποτελέσματά τους εκ των υστέρων. Συγκρίνοντας αυτές τις τρεις περιπτώσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μπορούμε να παρατηρήσουμε ομοιότητες (την αντίθεση στην οθωμανική εξουσία, ένα μέρος της ίδιας εθνοτικής ομάδας πέραν του δικού τους ορίζοντα ζωής, ενδιαφέρον να βρεθεί βοήθεια από έξω, κοινή Ορθόδοξη κληρονομιά), αλλά και διαφορές (αρχική θέση ως προς την κοινωνιολογική και πολιτική δομή, αντιλήψεις, αποτελέσματα). Μια ειδική παράμετρος αφορά στο ερώτημα, ποια ήταν εν τέλει πιο συναφής ―η δικαστική, η οικονομική ή η πνευματική συνέπεια της επανάστασης στην οργάνωση του μέλλοντος.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Revolutions are exceptional events of the past: they change the direction of development and create alternative combinations for the future. Some of the contemporaries participate in revolutionary activities, others play the role of observers or prefer to remain adversaries. Looking at the situation among the Serbs, the Greeks and the Romanians in the early 19th century we have to analyse the preconditions for their revolutionary attempts, the pool of available human resources, and the different motivations (for and against the rising), the structure of the revolutionary processes as well as the results in retrospect. Comparing these three cases in Southeastern Europe we may observe similarities (opposition to the Ottoman power, a part of the same ethnic group beyond their own life horizon, interest to get help from outside, common Orthodox legacy), but also differences (initial position with regard to the sociological and political structure, concepts, results). A special aspect concerns the question what was in summary more relevant – the juridical, the economic or the mental effect of the revolution upon the organisation of the future. (Edited abstract from organiser’s website)
Εσωτερικές Διαμάχες και Εμφύλιες Συγκρούσεις στη Σερβική και την Ελληνική Επανάσταση: Μια συγκριτική προσέγγιση
Internal conflicts and civil strife in the Serbian and the Greek revolution: A comparison
Προύχοντες
«Στην Επανάσταση του 1821 μετέσχαν άτομα και ομάδες που, πριν από αυτήν, είχαν εξέχουσα θέση στις επαρχίες τους λειτουργώντας ως διοικητική 'γέφυρα' ανάμεσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους υπηκόους της. Τέτοιοι ήσαν οι αρματολοί των βουνών της Ρούμελης, οι προύχοντες της Πελοποννήσου και άλλων περιοχών, καθώς και το ιερατείο της Χριστιανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μέλη της Φιλικής Εταιρείας, πολλοί εξ αυτών, πρωτοστάτησαν στην έκρηξη και διεξαγωγή της Επανάστασης προσαρμοζόμενοι, κάθε φορά, στις προκύπτουσες συγκυρίες και πολιτικές εξελίξεις ώστε να διατηρήσουν το κύρος και τη δύναμή τους. Αντίστοιχες πραγματικότητες της Σερβικής Επανάστασης (1804) βοηθούν στην καλύτερη αποκωδικοποίηση της ελληνικής περίπτωσης.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Different groups or individuals (such as the armatoles of the high mountains, the kodjabashis of different regions, and the Greek Orthodox clergy) who, before the Greej Revolution, played the role of administrative “bridge” between the Ottoman Empire and its subjects, participated strongly in the 1821 Greek Revolution. Many of them members of the Philiki Etaireia, were among the pioneers of the revolution and tried, throughout the eight years’ war, to keep their own local and general significance adapting to the ongoing evolutions and political realities. Equivalent phenomena of the Serbian Revolution (1804) help in the better understanding of the Greek case. (Edited abstract from organiser’s website)
Η δεκαετία πριν την Ελληνική Επανάσταση: Μια μαύρη τρύπα στην οθωμανική ιστορία
The decade prior to the Greek Revolution: A black hole in Ottoman history
Şükrü Ilicak (Institute of Mediterranean Studies, FORTH)
12 Μαρτίου 2021
12 March 2021
«Ένα θέμα που ξεχωρίζει ως κεντρικό σε όλα τα έγγραφα που παρήγαγε το Οθωμανικό κράτος κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης είναι οι ανεπιτυχείς προσπάθειες της Υψηλής Πύλης να κινητοποιήσει μουσουλμάνους Αλβανούς προύχοντες και πολεμάρχους ενάντια στους Έλληνες επαναστάτες. Η πληθώρα των εγγράφων οφείλεται στο γεγονός ότι το Οθωμανικό κράτος στην ουσία δεν διέθετε στρατό, ούτε και αρκετά μέσα για να τον συγκροτήσει, και βρισκόταν κυριολεκτικά στο έλεος των Αλβανών πολεμάρχων και μισθοφόρων για την καταστολή της ελληνικής εξέγερσης μέχρι την έλευση των αιγυπτιακών δυνάμεων το 1825. Για να κατανοήσουμε τι είχε συμβεί στον οθωμανικό στρατό και τις επακόλουθες εξελίξεις κατά την Ελληνική Επανάσταση, είναι απαραίτητο να εξετάσουμε την προηγούμενη δεκαετία. Η Συνθήκη του Βουκουρεστίου (Μάιος 1812) και η αναθεωρημένη μη-επιθετική αυτοκρατορική ατζέντα στην μετα-ναπολεόντεια τάξη πραγμάτων επέφεραν τις ευνοϊκές συνθήκες για μια ορισμένη κλειστή ομάδα στην Υψηλή Πύλη ώστε να διαχειριστεί τις εσωτερικές της υποθέσεις και να εξουδετερώσει τους επαρχιώτες προύχοντες (αγιάνηδες), χωρίς την υποστήριξη των οποίων το κεντρικό οθωμανικό κράτος δεν μπορούσε να συγκροτήσει στρατό ούτε και να συγκεντρώσει φόρους από τον ρωσο-οθωμανικό πόλεμο των 1768-1774 και έπειτα. Οι αγιάνηδες είχαν διαμορφώσει σχεδόν αυτόνομα κρατίδια για τους ίδιους και ιδίως κατά τον ρωσικό πόλεμο 1806-1812, απέκτησαν περισσότερη ανεξαρτησία από ποτέ άλλοτε, ανταποκρινόμενοι ολοένα λιγότερο προς τα αιτήματα της Υψηλής Πύλης. Έτσι, τον Φεβρουάριο 1813, η Υψηλή Πύλη ανακοίνωσε επίσημα και ξεκίνησε ένα στρατιωτικό και διοικητικό σχέδιο για να ανακτήσει τον έλεγχο των επαρχιών. Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας εμφύλιος πόλεμος μεταξύ του κεντρικού οθωμανικού κράτους και μιας πληθώρας επαρχιακών προυχόντων. Τα επίσημα οθωμανικά έγγραφα και χρονικά μας επιτρέπουν να ανιχνεύσουμε δεκάδες αστικών και αγροτικών εξεγέρσεων, των οποίων ηγούνταν επαρχιακοί προύχοντες ανά την αυτοκρατορία, από την Υεμένη έως την Βλαχία και από την Καυκασία έως τη Σερβία, ενάντια στις παραβιάσεις της Υψηλής Πύλης. Ο τελευταίος από αυτούς τους προύχοντες ήταν ο Αλή Πασάς Τεπελενλής στα Ιωάννινα, που οδήγησε τους Τόσκηδες, Λιάπηδες και Τσάμηδες Αλβανούς σε εξέγερση το 1820. Ως συνέπεια αυτής της διαδικασίας «απο-αγιανοποίησης» μεγάλα τμήματα της αυτοκρατορίας καταστράφηκαν και η Υψηλή Πύλη εξάντλησε τα αποθέματά της σε στρατιωτικό ανθρώπινο δυναμικό. Το άρθρο θα εξετάσει την αλυσίδα εξεγέρσεων ανά την Οθωμανική Αυτοκρατορία και θα πραγματευτεί την επιρροή τους στην Ελληνική Επανάσταση.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
A theme that stands out as central in all the documents produced by the Ottoman state throughout the Greek Revolution is the Sublime Porte’s unsuccessful efforts to mobilize Muslim Albanian magnates-cum-warlords against the Greek insurgents. The multitude of documents is due to the fact that the Ottoman state had essentially no army, nor much means to raise one, and was literally at the mercy of Albanian warlords and mercenaries for the suppression of the Greek uprising until the advent of the Egyptian forces in 1825. To understand what had happened to the Ottoman army and the consequent developments during the Greek Revolution, it is necessary to examine the preceding decade. The Treaty of Bucharest (May 1812) and Russia’s revised nonaggressive imperial agenda in the post-Napoleonic world order brought about the favourable conditions for a certain clique at the Sublime Porte to deal with its internal affairs and eliminate the provincial magnates (ayans), without whose support the Ottoman central state could not raise an army or taxes since the Russo-Ottoman war of 1768-1774.The ayans had carved out almost autonomous statelets for themselves and especially during the Russian war of 1806-1812, they became ever more independent and less responsive to the Sublime Porte’s demands. Hence, in February 1813, the Sublime Porte officially announced and embarked on a military and administrative project to reassert itself in the provinces. What followed was a civil war between the Ottoman central state and a myriad of provincial magnates. Official Ottoman documents and chronicles allow us to trace dozens of urban and rural uprisings led by provincial magnates throughout the empire, from Yemen to Wallachia, from Caucasia to Serbia, against the Sublime Porte’s encroachments. The last one of these magnates was Tepedelenli Ali Pasha in Ioannina, who led the Tosk, Lap and Cham Albanians to revolt in 1820. As a result of this “de-ayanization” process, large sections of the empire were ruined and the Sublime Porte exhausted its pool of military manpower. My article will examine the chain of uprisings throughout the Ottoman Empire and discuss their influence on the Greek Revolution. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
«Che dura prova è tentar di greca aquila il dorso». Ο Ελληνικός Αγώνας για την Ανεξαρτησία και η απήχησή του στη σικελιανή κουλτούρα του 19ου αιώνα
“Che dura prova è tentar di greca aquila il dorso.” The Greek War of Independence and its resonance in Sicilian culture of the nineteenth century
Σικελία
Sicily
«Ο ελληνικός Αγώνας για την Ανεξαρτησία υποστηρίχθηκε εξ αρχής από ένα ζωηρό κύμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Η φιλελληνική συμπάθεια εκδηλώθηκε με ποικίλους τρόπους και είχε πραγματική επίδραση στην πολιτική και πολιτισμική σφαίρα διαφόρων ευρωπαϊκών κρατών, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις στράφηκαν σταδιακά προς τον ελληνικό κόσμο που επαναστατούσε. Η Ιταλία προσφέρει μια προνομιακή οπτική γωνία για την κατανόηση του δυναμισμού του φιλελληνισμού στην Ευρώπη του 19ου αιώνα. Συγκεκριμένα, η ανάλυση της σικελικής περίπτωσης προσφέρει τη δυνατότητα να μελετηθεί η σταδιακή ιδεολογική προσαρμογή και η πολιτική εξέλιξη του φιλελληνικού λόγου. Μέσω της λεπτομερούς εξέτασης του σικελικού περιοδικού Τύπου και διαφόρων ειδών δημοσιεύσεων που εκδόθηκαν στο νησί κατά τον 19ο αιώνα, ξεπροβάλλουν σαφώς οι τρόποι και τα επίπεδα πρόσληψης της Ελληνικής Επανάστασης από τη σικελική κουλτούρα και κοινή γνώμη, από τον δυναμισμό των πρώτων χρόνων της ελληνικής εξέγερσης μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα. Η Ελληνική Επανάσταση αποτέλεσε ένα παράδειγμα προς μίμηση. Πρώτον, οι αναφορές στον ελληνικό Αγώνα πρέπει να μελετηθούν σε σχέση με το ιδιαίτερο τοπικό συγκείμενο της Σικελίας, όπως και με το αντι-Βουρβωνικό και αντι-Ναπολιτάνικο αίσθημα που χαρακτήριζε τον σικελικό πολιτικό βίο κατά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Δεύτερον, οι αναφορές στον ελληνικό Αγώνα πρέπει να αποτιμηθούν σε σχέση με το ευρύτερο πολιτισμικό, πολιτικό και κοινωνικό κίνημα που υποστήριζε την Ιταλική Ενοποίηση.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
The Greek War of Independence was supported from the very beginning by a vibrant wave of European solidarity. The philhellenic sympathy was manifest in various ways and had a concrete effect in the political and cultural sphere among the European countries, which on several occasions gradually turned their attention to the Greek world in revolt. Italy offers a privileged point of view for understanding the dynamism of philhellenism in 19th-century Europe. In particular, the analysis of the Sicilian case offers the opportunity to study the gradual ideological adaptation and the political evolution of philhellenic discourse. Through the detailed examination of the Sicilian periodical press and various kinds of publications, published on the island during the 19th century, there clearly emerge the ways and the levels of reception of the Greek Revolution by Sicilian culture and public opinion, from the dynamism of the first Greek insurrectionary years until the end of the 19th century. The Greek Revolution constituted an example to be followed. Firstly, the references to the Greek cause must be studied in relation to the particular regional context of Sicily as well as to anti-Bourbon and anti- Neapolitan sentiment that characterised Sicilian political life in the first half of the 19th century. Secondly, references to the Greek cause must be considered in relation to the broader cultural, political and social movement that promoted the Italian unification. (Edited abstract from organiser’s website)
Από τη Φιλαδέλφεια στην Αθήνα: Γιατί οι επαναστάσεις εμφανίζονται κατά κύματα
From Philadelphia to Athens: Why revolutions come in waves
David A. Bell (Princeton University)
Αμερική
America
«Η ανακοίνωση θα προσφέρει μια γενική θεωρία του πώς οι επαναστάσεις σε μια χώρα μπορούν να συσχετιστούν με επαναστάσεις σε άλλες, με βάση παραδείγματα από ολόκληρο το φάσμα της «εποχής των επαναστάσεων», συμπεριλαμβανομένης φυσικά και της Ελληνικής Επανάστασης. Θα υποστηριχθεί πως οι συσχετισμοί τους μπορούν να κατηγοριοποιηθούν γενικώς με τρεις τρόπους. Πρώτον, υπάρχουν δομικές σχέσεις: όμοιες δομικές εντάσεις και συγκρούσεις οδηγούν στην επαναστατική έκβαση σε διαφορετικές χώρες. Οι εντάσεις και συγκρούσεις μπορούν να συμπεριλαμβάνουν την άνοδο νέων κοινωνικών σχηματισμών και νέων πολιτισμικών πρακτικών, καθώς και την αποδυνάμωση της αυτοκρατορικής αρχής (ενδεικτική μπορεί να είναι η σύγκριση, για παράδειγμα, των εξελίξεων στην Ισπανική και την Οθωμανική Αυτοκρατορία). Δεύτερον, υπάρχουν σχέσεις μετάδοσης: επαναστατικές ιδέες και στελέχη από μια χώρα προκαλούν επαναστατικά ξεσπάσματα σε μια άλλη. Τέλος, υπάρχουν σχέσεις διαταραχής: η επανάσταση σε μια χώρα επιφέρει σοβαρές αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις στην οικονομία ή την πολιτική μιας άλλης, καθιστώντας την επανάσταση πιο πιθανή εκεί (μια κλασική περίπτωση εδώ θα ήταν πώς η Γαλλική Επανάσταση οδήγησε στη ναπολεόντεια εισβολή στην Ισπανία, διαταράσσοντας την ισπανική εξουσία στις αμερικανικές της κτήσεις).» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
The paper offers a general theory of how revolutions in one country can be connected to revolutions in others, illustrated by examples drawn from across the “age of revolutions” and of course including the Greek Revolution. It argues that the connections can be broadly categorized in three ways. First, there are structural connections: similar structural tensions and conflicts lead to revolutionary outcomes in different countries. The tensions and conflicts can include the rise of new social formations and new cultural practices, and also the weakening of imperial authority (suggestive parallels might be drawn, for instance, between developments in the Spanish and Ottoman empires). Second, there are connections by transmission: revolutionary ideas and personnel from one country provoke revolutionary outbreaks in another. Finally, there are connections by disruption: a revolution in one country has seriously destabilising economic or political effects in another, making revolution more likely there (a classic case here would be how the French Revolution led to Napoleon’s invasion of Spain, disrupting Spanish authority over its possessions in the Americas). (Edited abstract from organiser’s website)
Διεθνικότητα και κοσμοπολιτισμός κατά τη δεκαετία του 1820: Ο Φιλελληνισμός στη δημόσια σφαίρα
Transnationalism and cosmopolitanism in the 1820s: Philhellenism(s) in the public sphere
«Η ιστορία του Φιλελληνισμού έχει ειπωθεί πολλές φορές, τις περισσότερες από αποκλειστικά εθνική σκοπιά. Οι Βρετανοί, Γάλλοι, Γερμανοί ή Αμερικανοί εθελοντές στην ελληνικό Αγώνα εξετάζονται συνήθως ως ανεξάρτητοι δρώντες που λαμβάνουν μέρος στην Ελληνική Επανάσταση εντός αυστηρά περιχαρακωμένων εθνικών και πολιτισμικών ορίων και όχι ως σύγχρονοι «μαχητές της ελευθερίας» με κοινές διαδρομές και ιδανικά. Θα επιχειρήσουμε εδώ την επισκόπηση ορισμένων βασικών όψεων του Φιλελληνισμού ως διεθνικού κινήματος και σε συνάρτηση με τον ρόλο που έπαιξε στη διαμόρφωση της δημόσιας σφαίρας για τον ελληνικό Αγώνα. Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις τύπους του διεθνούς ενδιαφέροντος για τον ελληνικό Αγώνα για την Ανεξαρτησία: α) τη στράτευση των αλλοδαπών αξιωματικών που ήρθαν να πολεμήσουν στην Ελλάδα, β) την ανθρωπιστική δράση ευρωπαϊκών και αμερικανικών φιλανθρωπικών επιτροπών για τη συλλογή χρημάτων και προμηθειών προς ενίσχυση του ελληνικού πληθυσμού, γ) τη χρηματοπιστωτική δραστηριότητα τραπεζιτών, επενδυτών και κερδοσκόπων που έσπευσαν να χορηγήσουν δάνεια υψηλού κινδύνου αλλά εξαιρετικά κερδοφόρα, και δ) την κρατική επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων, φανερή και δημόσια μετά τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου το 1827 αλλά και κεκαλυμμένη αρκετά νωρίτερα. Σκοπός μας είναι να διερευνήσουμε την ισχυρή αλληλεγγύη που επιδεικνύει η δυτική κοινή γνώμη προς τους εξεγερμένους Έλληνες κατά την περίοδο της εθνεγερσίας ως αποτέλεσμα αυτής της πολλαπλής λαϊκής δέσμευσης σε διάφορα επίπεδα και να εξετάσουμε το Φιλελληνικό κίνημα στο πλαίσιο των εντάσεων και της δυναμικής των δυτικών κοινωνιών την Εποχή των Επαναστάσεων.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
The story of philhellenism has been told many times, mostly from a strictly national point of view. British, French, German or American volunteers to the Greek cause have been examined as if they were independent actors operating along mutually exclusive national boundaries and cultures. This essay aims to survey certain key aspects of philhellenism in a transnational approach with relevance to the reactions in the public sphere regarding the Greek cause. We can distinguish four types of interest in the Greek struggle for independence: a. Military engagement of the foreign liberal army and naval officers who came to fight in Greece; b. Humanitarian action by European and American philanthropy committees gathering funds and provisions to assist the Greek population; c. Financial activity of bankers, investors and speculators who hastened to set up high risk but also extremely profitable loans; and d. State intervention by the Great Powers, openly from the Battle of Navarino in 1827 onwards but acting undercover much earlier. It is proposed to explore the shared and enduring solidarity of public opinion in the West during the years of the Greek national uprising as a result of these multiple commitments at different levels and to examine the philhellenic movement within the tensions and dynamics of European societies in the Age of Revolution. (Edited abstract from organiser’s website)
Η Ελλάδα και οι Επαναστάσεις του 1848: Άμεσες ανταποκρίσεις και λανθάνουσες συνάφειες
Greece and 1848: Direct responses and underlying connectivities
Christopher Clark (University of Cambridge)
Χρήστος Αλιπράντης (Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας)
Christos Aliprantis (European University Institute)
«Ο συνδυασμός της έντασης και της γεωγραφικής τους έκτασης, κατέστησε τις Επαναστάσεις του 1848 μοναδικές ―τουλάχιστον στην ευρωπαϊκή ιστορία. Το 1848, παράλληλες πολιτικές ταραχές ξέσπασαν από άκρη σε άκρη σε ολόκληρη την ήπειρο. Οι επαναστάσεις περιλάμβαναν ένα πανόραμα από χαρισματικούς παράγοντες. Για τους πολιτικά σκεπτόμενους Ευρωπαίους, το 1848 ήταν μια καθολική στιγμή κοινής εμπειρίας. Τους μετέτρεψε όλους σε σύγχρονους μεταξύ τους, σημαδεύοντάς τους με μνήμες που θα διαρκούσαν όσο και η ίδια η ζωή. Αυτές οι επαναστάσεις βιώθηκαν ως ευρωπαϊκές αναταραχές αλλά, όπως έχει καταδείξει ο Axel Körner, απέκτησαν εθνική χροιά εκ των υστέρων. Οι ιστορικοί και οι μνημονικοί διαχειριστές των ευρωπαϊκών εθνών τις ενσωμάτωσαν σε συγκεκριμένες εθνικές τελεολογίες και εξαρτημένες πορείες εξέλιξης. Για παράδειγμα, η υποτιθέμενη αποτυχία των Γερμανικών Επαναστάσεων απορροφήθηκε από το εθνικό αφήγημα, γνωστό ως Sonderweg (ξεχωριστός δρόμος). Υπήρξαν τρεις φάσεις στα γεγονότα του 1848. Τον Φεβρουάριο και Μάρτιο, οι αναταραχές εξαπλώθηκαν σαν πυρκαγιά ανά την ήπειρο, ορμώντας από πόλη σε πόλη και ανάβοντας πολυάριθμες νέες εστίες σε κωμοπόλεις και χωριά ανάμεσά τους. Τον Μάιο, ριζοσπαστικοί διαδηλωτές επιχειρούσαν να επιτεθούν και να ανατρέψουν την Εθνοσυνέλευση που είχε συγκροτήσει η Φεβρουαριανή Επανάσταση στο Παρίσι, ενώ στη Βιέννη Αυστριακοί δημοκράτες διαμαρτύρονταν ενάντια στην καθυστέρηση της φιλελεύθερης μεταρρύθμισης και ίδρυαν μια Επιτροπή Δημόσιας Σωτηρίας. Τον Ιούνιο, εκδηλώθηκαν βίαιες συγκρούσεις μεταξύ των φιλελεύθερων ηγετών και του ριζοσπαστικού πλήθους στους δρόμους των μεγαλύτερων πόλεων της Πρωσίας και της Γαλλίας. Στο Παρίσι, αυτές κατέληξαν στην ωμότητα και την αιματοχυσία των Ημερών του Ιουνίου. Το φθινόπωρο παρείχε μια πιο σύνθετη εικόνα: η αντεπανάσταση εκτυλισσόταν στο Βερολίνο, την Πράγα, το Βασίλειο της Νάπολης και τη Βιέννη. Τα κοινοβούλια έκλεισαν, τα στρατεύματα επέστρεψαν μαζικά στους δρόμους, οι επαναστάτες συλλαμβάνονταν και καταδικάζονταν. Αλλά ταυτοχρόνως μια δεύτερη φάση, μια ριζοσπαστική εξέγερση στην οποία επικρατούσαν δημοκράτες και σοσιαλιστές διαφορετικών τάσεων ξέσπασε στα νότια Γερμανικά κράτη, στη δυτική και νότια Γαλλία και τη Ρώμη. Σύντομα ωστόσο, πρωσικά, γαλλικά, αυστριακά και ρωσικά στρατεύματα κατέστειλαν τις εξεγέρσεις. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού 1849, οι επαναστάσεις είχαν σε μεγάλο βαθμό φτάσει στο τέλος τους. Οι ριζοσπαστικοί και φιλελεύθεροι ήταν εντυπωσιακά επιτυχείς στη δημιουργία διεθνικών δικτύων, αλλά τα δίκτυα αυτά ήταν οριζόντια: τους έλειπαν οι κάθετες δομές και οι πόροι που προϋποθέτει η άσκηση αποφασιστικής ισχύος. Η αντεπανάσταση, αντιθέτως, αντλούσε από τους συνδυασμένους πόρους στρατών των οποίων η αφοσίωση στις παραδοσιακές δυνάμεις δεν είχε ποτέ αμφισβητηθεί σοβαρά.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
In their combination of intensity and geographical extent, the 1848 Revolutions were unique – at least in European history. In 1848 parallel political tumults broke out across the entire continent. The revolutions involved a panorama of charismatic actors. For politically sentient Europeans, 1848 was an all-encompassing moment of shared experience. It turned everyone into contemporaries, branding them with memories that would last as long as life itself. These revolutions were experienced as European upheavals but, as Axel Körner pointed out, they were nationalised in retrospect. The historians and memory managers of the European nations absorbed them into specific national teleologies and path dependencies. For instance, the supposed failure of the German revolutions was sucked into the national narrative known as the Sonderweg. There were three phases to the events of 1848. In February and March, upheaval spread like a bushfire across the continent, leaping from city to city and starting numerous spot fires in towns and villages in between. In May, radical demonstrators were attempting to storm and overthrow the National Assembly created by the February Revolution in Paris, while in Vienna Austrian democrats protested against the slow pace of liberal reform and established a Committee of Public Safety. In June there were violent clashes between liberal leaders and radical crowds on the streets of the larger cities in Prussia and France. In Paris, this culminated in the brutality and bloodshed of the June Days. The autumn offered a more complex picture: counter-revolution unfolded in Berlin, Prague, the Kingdom of Naples and Vienna. Parliaments were shut down, troops returned en masse to the streets, insurgents were arrested and sentenced. But at the same time a second phase, radical revolt dominated by democrats and socialists of various kinds broke out in the southern German states, in western and southern France, and in Rome. Soon however Prussian, French, Austrian, and Russian troops put down the uprisings. By the end of summer 1849, the revolutions were largely over. The radicals and liberals were impressively successful in creating transnational networks, but these networks were horizontal: they lacked the vertical structures and resources required to wield decisive force. The counter-revolution, by contrast, drew on the combined resources of armies whose loyalty to the traditional powers had never been seriously in question. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
Ελλάδα, Ισπανία και η θεωρία της χειραφέτησης κατά τον πρώιμο ευρωπαϊκό φιλελευθερισμό
Greece, Spain and the theory of emancipation in early European liberalism
José Maria Portillo Valdés (University of the Basque Country)
Ισπανία
Πραντ Ντομινίκ Ντυφούρ ντε
Συνταγματισμός
Spain
Pradt Dominique Dufour de
«Μετά την κρίση της Ισπανικής μοναρχικής Αυτοκρατορίας το 1808, η ιδέα της χειραφέτησης αποδείχθηκε μια χρήσιμη έννοια για την ερμηνεία των επιπτώσεών της. Μολονότι περιορισμένος από μια Καθολική κουλτούρα, ο πρώιμος ισπανικός και ισπανοαμερικανικός συνταγματισμός ενσωμάτωνε μια θεωρία της χειραφέτησης που επηρέαζε τόσο τα έθνη όσο και τους πολίτες. Από τα 1820, η γοητεία της Ελληνικής Επανάστασης και του Αγώνα της Ανεξαρτησίας δημιούργησε ένα νέο σενάριο, το οποίο εκλήφθηκε αμέσως ως μια πρόσθετη περίπτωση για την διεύρυνση και σύγκριση της θεωρίας της χειραφέτησης. Αυτή η ανακοίνωση θα διερευνήσει τη σκέψη του Dominique Dufour de Pradt, του Γάλλου διανοητή που στοχάστηκε διεξοδικά επί των δύο περιπτώσεων.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Since the crisis of the Spanish monarchical empire in 1808, the idea of emancipation proved a very useful concept for interpreting its consequences. Even if limited by a Catholic culture, early Spanish and Spanish American constitutionalism integrated a theory of emancipation that affected both nations and citizens. From the 1820s the appeal of the Greek Ρevolution and War of Independence opened a new scenario that was immediately taken as an additional case for expanding and comparing the theory of emancipation. This paper will explore the thought of Dominique Dufour de Pradt, the French intellectual who reflected extensively on both cases. (Edited abstract from organiser’s website)
Η Ευρώπη και οι Επαναστάσεις του 1776-1848
Revolutions in Europe (1776-1848)
Annie Jourdan (University of Amsterdam)
Ολλανδία
Ελβετία
Netherlands
Switzerland
«Το άρθρο θα εστιάσει στη Γαλλική Επανάσταση και τις επαναστάσεις που την ακολούθησαν στην Ολλανδία, την Ελβετία και την Ιταλία (1789-1799). Θα επιχειρηθεί να αναδειχθεί πώς κάθε επανάσταση είχε τα δικά της χαρακτηριστικά και δεν επηρεάστηκε απαραίτητα από τη Γαλλία, μολονότι ήταν η σημαντικότερη ευρωπαϊκή χώρα της περιόδου και διέθετε έναν πολύ ισχυρό στρατό. Θα υπάρξει αναφορά σε αυτές τις επαναστάσεις και τις διακυμάνσεις τους, προτού επικεντρωθούμε στην ειρωνεία της τύχης που χαρακτήρισε τη δεκαετία του 1820, όταν παλαιοί και νέοι πατριώτες λιποτάκτησαν από τις (αντίστοιχες) εθνικές τους Παλινορθώσεις και στρατολογήθηκαν εθελοντικά σε ξένες λεγεώνες, αποπλέοντας από βελγικά λιμάνια για να ελευθερώσουν άλλους λαούς ―στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα. Ανάμεσά τους, ήταν και πολλοί από τους στρατιώτες του Ναπολέοντα! Έτσι, αυτό που κατέληξε ως φιάσκο στη Γαλλία μετά την Πρώτη Αυτοκρατορία, ενέπνευσε άλλους λαούς να ξεσηκωθούν ενάντια στους τυράννους τους και ορισμένοι εξ αυτών κατάφεραν να ξεφορτωθούν αυτούς τους τυράννους, σε μέρη τόσο μακρινά όσο η Νότια Αμερική ―ή η Ελλάδα.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
This contribution focuses on the French Revolution and the revolutions that followed in The Netherlands, Switzerland and Italy (1789–1799). It tries to show that each revolution had its own features and was not necessarily influenced by France, although it was the most important European country at the time and had a very strong army. It describes these revolutions and their vicissitudes, before noting the irony of fate marking the 1820s, when old patriots and new ones deserted their national Restoration(s) and enrolled to be part of a foreign legion sailing from Belgian ports to liberate other peoples – in Italy, Spain, Portugal and Greece. Among them, there were a lot of Napoleon’s soldiers. Thus, what ended up as a fiasco in France after the First Empire, inspired other nations to rise up against their tyrants and some of them succeeded to get rid of those tyrants, as far away as in South America – or in Greece. (Edited abstract from organiser’s website) From the book of abstracts, as it was published on NKUA's website.
Η Αυστρία και οι επαναστάσεις στα 1820: Ανάμεσα στην κληρονομιά του Συνεδρίου της Βιέννης και την πολιτική αλλαγή
Austria and the 1820s revolutions: Between the heritage of the Congress of Vienna and political change
Miroslav Šedivý (Institute of Historical Sciences, University of Pardubice)
«Η στάση της Αυστρίας απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση για μεγάλο χρονικό διάστημα έχει παρουσιαστεί ως μια μαυρόασπρη ιστορία, με αυτή τη μεγάλη δύναμη να απεικονίζεται κυρίως υπό αρνητικό φως. Η πολιτική της Αυστρίας απέναντι στους επαναστάτες εκτιμάται συνήθως ως αντιδραστική, καταπιεστική, αντεθνική και αντι-ανθρωπιστική. Μια παρόμοια εκτίμηση έχει υιοθετηθεί και για τις πολιτικές της προς τα επαναστατικά κινήματα σε άλλες περιοχές της Ευρώπης. Άξιζε στην Αυστρία και τον Καγκελάριό της, τον Μέτερνιχ, μια τέτοια μονόπλευρη απεικόνιση του ρόλου τους στο αφήγημα ή μήπως θα ήταν μια αναθεωρητική προσέγγιση εφαρμόσιμη στην περίπτωσή τους; Η κύρια στόχευση αυτής της ανακοίνωσης είναι να προτείνει μια κατάλληλη απάντηση σε αυτό το ερώτημα, μέσω της επαναξιολόγησης του χειρισμού της Ελληνικής Επανάστασης από την Αυστρία εντός του ευρύτερου πλαισίου της στάσης της απέναντι στην πολιτική αντιπαράθεση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα εστιάσει ιδιαίτερα στον κύριο διαμορφωτή της εξωτερικής πολιτικής της, τον πρίγκιπα φον Μέτερνιχ, και στον τρόπο που οι απόψεις και οι δράσεις του επηρεάστηκαν από την προσωπική του εμπειρία της Γαλλικής Επανάστασης και των Ναπολεόντειων Πολέμων, την αφοσίωσή του στο μετα-ναπολεόντειο σύστημα κρατών, καθώς και τη γεωπολιτική του σύλληψη της Βαλκανικής Χερσονήσου, την εσωτερική κατάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την πολυσυζητημένη ανθρωπιστική διάσταση της ελληνικής εξέγερσης και, τέλος, το φιλελληνικό κίνημα στην ευρωπαϊκή κοινωνία.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Austria’s attitude towards the Greek Revolution has long been depicted as a black and white story, with this great power being portrayed in a mostly negative light. Austria’s policy towards the insurgents has usually been assessed as reactionary, oppressive, anti-national and anti-humanitarian. A similar evaluation was adopted for its policies toward the revolutionary movements in other European regions. Did Austria and its Chancellor Metternich deserve such a one-sided portrayal of their part in the narrative or is a revisionist approach applicable in their case? The principal aim of this paper is to offer a fitting answer to this question through the re-evaluation of Austria’s conduct towards the Greek revolution within the wider context of its behaviour towards political opposition in other European countries. It will particularly focus on the principal author of its foreign policy, Prince von Metternich, and how his opinions and actions were influenced by his personal experience with the French Revolution and Napoleonic Wars, his allegiance to the post-Napoleonic states system as well as his geopolitical consideration of the Balkan Peninsula, the internal situation of the Ottoman Empire, the widely debated humanitarian aspect of the Greek uprising and last but not least the philhellenic movement in European society. (Edited abstract from organiser’s website)
Η Ελλάδα και οι Φιλελεύθερες Επαναστάσεις του 1820-1823 στη Νότια Ευρώπη
Greece and the liberal revolutions of 1820-1823 in southern Europe
John Davis (University of Connecticut)
Great Britain
«Αυτή η ανακοίνωση θα εξετάσει γιατί η λαϊκή και πανευρωπαϊκή υποστήριξη των φιλελεύθερων επαναστάσεων των ετών 1820-1823 στην Πορτογαλία και την Ισπανία, των 1820-1821 στην Ιταλία και του Ελληνικού Αγώνα για την Ανεξαρτησία (1821-1829) έχει γίνει πρόσφατα αντικείμενο σημαντικής νέας έρευνας, με ιδιαίτερη έμφαση στους τρόπους με τους οποίους αυτά τα χειραφετητικά εγχειρήματα αναδιαμόρφωσαν τις βρετανικές εθνικές ταυτότητες στη μετα-ναπολεόντεια περίοδο των ευρωπαϊκών φιλελεύθερων επαναστάσεων.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
Twelve months before the first Greek risings against Ottoman rule, a military pronunciamento in Seville in March 1820 marked the start of the liberal revolutions in southern Europe. From Spain the revolutions spread to Portugal, Naples, Sicily and Piedmont with wider resonances from south America to the Ottoman and Tsarist empires that came to constitute a “liberal international”. But as the first Greek rebellions were starting, an Austrian army was already marching southwards to crush the Italian revolutions; two years later a French army invaded Spain to restore the absolutist monarchy and bring the trienio liberal in southern Europe to an end. After 1823, the Greek Revolution was the last hope for liberals across Europe and speculation about its possible outcome was primarily an opportunity for survivors of the earlier revolutions in southern Europe to reflect on why their own revolutions had failed and how their political objectives might still be preserved. (Edited abstract from organiser’s website)
The Greek Revolution in the Age of Revolutions (1776-1848): Reappraisals and comparisons
Η Ελληνική Επανάσταση στην Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848): Επαναξιολογήσεις και συγκρίσεις
12 Μαρτίου 2021-13 Μαρτίου 2021
12-13 March 2021
«Με αφορμή την επέτειο των διακοσίων χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης (1821-2021), το Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών οργανώνει διαδικτυακά στις 12-13Μαρτίου 2021, το Διεθνές Συνέδριο για τον Αγώνα του 1821 με θέμα: «Η Ελληνική Επανάσταση στην Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Επαναξιολογήσεις και Συγκρίσεις». Το συνέδριο πραγματοποιείται με την ευγενική χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς και αποτελεί μια από τις πολύπλευρες δράσεις που περιλαμβάνει η συνεργασία του ΕΚΠΑ με την Τράπεζα, στο πλαίσιο της συμμετοχής και των δυο θεσμών στις επετειακές εκδηλώσεις για το 1821. Στόχος του συνεδρίου είναι η ένταξη της Ελληνικής Επανάστασης στην κρίσιμη περίοδο πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής, που αποκρυσταλλώθηκε στη Δυτική ιστοριογραφία ως «Εποχή των Επαναστάσεων» (1776-1848). Η επαναξιολόγηση της ελληνικής επαναστατικής εμπειρίας και η σύγκρισή της με άλλα επαναστατικά κινήματα ανά την Ευρώπη, αλλά και διεθνώς, εκείνης της περιόδου αναδεικνύει τις όψεις του επαναστατικού φαινομένου και του χαρακτήρα της «Εποχής των Επαναστάσεων», οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες και ενδεικτικές για την κατανόηση παράλληλων μορφών της συλλογικής κινητοποίησης και της αλλαγής σε παγκόσμια κλίμακα. Τα κείμενα των συμμετεχόντων και συμμετεχουσών στο συνέδριο θα συγκροτήσουν τη βάση για τον συλλογικό τόμο που θα δημοσιευθεί το 2021 από τις εκδόσεις Routledge, κορυφαίες εκδόσεις παγκοσμίως στο πεδίο των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, και θα αποτελέσει μια από τις κορυφαίες δράσεις του Πανεπιστημίου στον εορτασμό της επετείου. Στο συνέδριο συμμετέχουν ορισμένοι/ες από τους σημαντικότερους/ες διεθνώς ειδικούς της ιστορίας των επαναστάσεων του 18ου και 19ου αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, στο συνέδριο συμμετέχουν οι: Χρήστος Αλιπράντης, Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, David A. Bell, Christopher Clark, John Davis, Simon Dixon, Μαρία Ευθυμίου, Κατερίνα Γαλάνη, Τζελίνα Χαρλαύτη, Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Harald Heppner, Şükrü Ilicak, Annie Jourdan, Δημήτριος Καραδήμας, Άννα Καρακατσούλη, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Παρασκευάς Κονόρτας, Κώστας Κωστής, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, José Maria Portillo Valdé, Anna Maria Rao, Francesco Scalora, Miroslav Šedivý, Βάσω Σειρηνίδου, Σπύρος Βλαχόπουλος, Νάσια Γιακωβάκη. Τις εργασίες του Συνεδρίου θα χαιρετίσουν ο Πρύτανης του Ε.Κ.Π.Α., καθηγητής κ. Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος και ο Πρόεδρος Δ.Σ. της Τράπεζας Πειραιώς, κ. Γιώργος Χαντζηνικολάου. Η οργανωτική επιτροπή του Συνεδρίου αποτελείται από τους: Μελέτιο-Αθανάσιο Δημόπουλο, Νίκο Αλιβιζάτο, Νάσια Γιακωβάκη, Μαρία Ευθυμίου, Άννα Καρακατσούλη, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Πασχάλη Κιτρομηλίδη, Παρασκευά Κονόρτα, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Ευάνθη Χατζηβασιλείου.» Από το δελτίο τύπου του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ. «Η επέτειος των διακοσίων χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης (1821-2021) προσφέρει την αφορμή για να στραφούμε και να επανεξετάσουμε πολλά από τα ζητήματα που ανακύπτουν και διχάζουν στην κρίσιμη περίοδο πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής και ιδεολογικών αλλαγών, που έχει αποκρυσταλλωθεί στην ιστοριογραφία ως «Εποχή των Επαναστάσεων» και που εκτείνεται από το 1776 έως το 1848. Η Ελληνική Επανάσταση ήταν ένα καθοριστικής σημασίας γεγονός κατά την περίοδο της καταστολής που ακολούθησε την ήττα της Γαλλικής Επανάστασης το 1815. Σηματοδότησε την πρωιμότερη έκφραση της ελπίδας για την ελευθερία που θα πυροδοτούσε μια διαδικασία αναβίωσης και μεταλαμπάδευσης των φιλελεύθερων ιδεών σε παγκόσμια κλίμακα. Η επαναξιολόγηση της ελληνικής επαναστατικής εμπειρίας και η σύγκρισή της με άλλα επαναστατικά κινήματα ανά την Ευρώπη εκείνης της περιόδου αναδεικνύουν τις όψεις του επαναστατικού φαινομένου και του χαρακτήρα της «Εποχής των Επαναστάσεων», οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες και ενδεικτικές για την κατανόηση παράλληλων μορφών της συλλογικής κινητοποίησης και της αλλαγής σε παγκόσμια κλίμακα.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΕΚΠΑ.
“The bicentenary of the Greek Revolution (1821-2021) offers the occasion to revisit and rethink many of the issues raised and fought over in the critical period of political and social upheaval and ideological change that has been canonised in historiography as the “Age of Revolution”, extending from 1776 to 1848. The Greek Revolution of 1821 was a pivotal event in the period of repression that followed the defeat of the French Revolution in 1815. It signalled the earliest expression of the hope of freedom that was to initiate a process of revival and transmission of liberal ideals on a global scale. Reappraising the Greek revolutionary experience and comparing it with other revolutionary movements across Europe at the time can provide insights into the revolutionary phenomenon and the character of the “Age of Revolutions” that might prove useful and suggestive in understanding parallel forms of collective mobilisation and change worldwide.” (Edited abstract from organiser’s website)
Σύγχρονη Τέχνη και Δισεκατονταετηρίδα από την Ελληνική Επανάσταση (1821-2021)
Contemporary art and the bicentenary of the Greek Revolution (1821–2021)
Art contemporain et Bicentenaire de la Révolution grecque (1821-2021)
Alessandro Gallicchio (Πανεπιστήμιο της Σορβόνης)
Πολύνα Κοσμαδάκη (Μουσείο Μπενάκη)
Alessandro Gallicchio (Sorbonne Université)
Polina Kosmadaki (Benaki Museum)
Γαλλική Σχολή Αθηνών
French School at Athens
Παρατηρώντας την επέτειο των διακοσίων ετών
16 Δεκεμβρίου 2021
16 December 2021
«Στον απόηχο της έρευνας για τον ««μπιεναλισμό» του βαλκανικού δημόσιου χώρου, αυτή η έρευνα στοχεύει να αμφισβητήσει τη σχέση που διατηρεί η σύγχρονη τέχνη με τους μύθους της «Αναγέννησης του ελληνικού πολιτισμού» ή της «αδιάλειπτης ιστορικής συνέχειας», που μεταφέρονται από ορισμένες συζητήσεις. για την Επανάσταση του 1821. Αυτοί οι «μύθοι», οι οποίοι απευθύνονται σε μια ελκυστική μορφή ιστορικής αφήγησης για το παρελθόν, προσφέρουν μια συγκέντρωση αναμνήσεων, μνημείων και ιδεών σε μια χρονολογική σειρά που προορίζεται να είναι συνεκτική. Στη συνέχεια, τίθεται θέμα αμφισβήτησης της φύσης των έργων και των εκθέσεων σύγχρονης τέχνης που παρουσιάζονται στο πλαίσιο της δισεκατονταετηρίδας της Ελληνικής Επανάστασης, προκειμένου να κατανοηθεί η θέση των συγγραφέων και των καλλιτεχνών απέναντι στην έννοια της «ελληνικότητας» και ομιλίες που πραγματοποιήθηκαν από τους εορτασμούς του 2021.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
In the wake of the work on the “biennialisation” of the Balkan public space, this research aims to question the relationship that contemporary art maintains with the myths of the “Renaissance of Greek culture” or “uninterrupted historical continuity”, conveyed by certain discourses on the 1821 Revolution. These “myths”, which appeal to an attractive form of historical narration about the past, offer an assembly of memories, monuments and ideas in a chronological order that is intended to be coherent. It is then a question of questioning the nature of the works and exhibitions of contemporary art shown within the framework of the bicentenary of the Greek Revolution in order to understand the positioning of authors and artists vis-à-vis the notion of “Greekness” and speeches carried by the 2021 celebrations. (Slightly modified abstract from the conference programme)
Πάντα ήμασταν αρχαίοι: Η Ελλάδα γιορτάζει τη νεωτερικότητά της ως επικύρωση της αρχαιότητάς της
We have always been ancient: Greece celebrating its modernity as a confirmation of its antiquity
Χριστίνα Μητσοπούλου (Γαλλική Σχολή Αθηνών)
Christina Mitsopoulou (French School at Athens)
25 Νοεμβρίου 2021
25 November 2021
«Καθώς η Ελλάδα ετοιμαζόταν να γιορτάσει τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 γινόταν σαφές ότι η κλασική αρχαιότητα επρόκειτο να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος των εορτασμών. Επιπλέον, καθώς το 2020 – όταν γιορτάστηκε η 2500η επέτειος της Μάχης της Σαλαμίνας– ακολουθούσε η δισεκατονταετηρίδα, οι νύξεις για την κλασική κληρονομιά της Ελλάδας έγιναν πιο εμφανείς. Στην ομιλία του, ο Δημήτρης Πλάντζος λαμβάνει υπόψη του τους εορτασμούς της χρονιάς, καθώς και τη συνοδευτική ρητορική τους, προκειμένου να εξετάσει τον βαθμό στον οποίο η ελληνική αρχαιότητα συνεχίζει να ασκεί την κυριαρχία της στην ελληνική νεωτερικότητα.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
As Greece was preparing to celebrate the bicentenary of the 1821 Revolution – the War of Independence against the Ottoman Empire starting in 1821 – it was becoming clear that classical antiquity was going to be an integral part of the celebrations. Moreover, as the bicentenary year followed 2020 – when the 2500th anniversary of the Battle of Salamis was celebrated – allusions to Greece’s classical heritage became more prominent. This talk takes account of the year’s celebrations, as well as their accompanying rhetoric, in order to examine the extent to which Greek antiquity keeps exercising its hold over Greek modernity. (Slightly modified abstract from the conference programme)
Εορτασμοί της Ελληνικής Επανάστασης: τόποι μνήμης και εθνικής ταυτότητας
Commemorations of the Greek Revolution: Places of memory and national identity
Les commémorations de la Révolution Grecque: lieux de mémoire et identité nationale
Mercedes Volait (InVisu, CNRS)
Μνημεία
Monuments
21 Οκτωβρίου 2021
21 October 2021
«Ήδη το 1822, οι Έλληνες επαναστάτες θέλησαν να μνημονεύσουν την ανακήρυξη της ελληνικής ανεξαρτησίας στην Επίδαυρο με την ανέγερση ενός σύγχρονου μνημείου που δεν είχε παρατηρηθεί μέχρι τότε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μετά την ίδρυση του κράτους (1830), η κατασκευή μνημείων συνδέθηκε με τον αλυτρωτισμό και τον εκπαιδευτικό ρόλο της δημόσιας γλυπτικής. Η ζωντανή μνήμη του ηρωικού παρελθόντος υποτίθεται ότι ήταν απαραίτητη για την εθνική αναγέννηση μέσω της υλοποίησης της Μεγάλης Ιδέας. Η μνήμη λοιπόν έγινε εθνική κληρονομιά που πρέπει να μεταδοθεί στις νέες γενιές. Οι επέτειοι (1871, 1921, 1930) έπαιξαν ιδιαίτερο ρόλο στην οικοδόμηση του εθνικού πανθέου και στην τυποποίηση συμβολικών εικόνων και ηρωικών μορφών που σταδιακά θα αναγνωριστούν ως πρόγονοι. Εδώ θα αναλύσουμε πώς η σύγχρονη Ελλάδα μνημόνευε το πραγματικό ή φανταστικό παρελθόν της, εστιάζοντας στο επαναστατικό παρελθόν (1821-1831): ποιες ήταν οι διαδικασίες κατασκευής τόπων μνήμης και πώς οι πολιτικές μνήμης έγιναν αρένα κοινωνικής και πολιτικής σύγκρουσης; Ιστορική ζωγραφική, μνημεία, λαϊκές παραστάσεις, ιστορικές παρελάσεις, στρατιωτικές παρελάσεις, εθνικές εορτές κ.λπ. θα παρέχει την απαραίτητη τεκμηρίωση για να συζητήσει πώς αναπαραστάθηκε, σκηνοθετήθηκε, αντιλήφθηκε και καταναλώθηκε το ιστορικό παρελθόν κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Η ανάλυση των αναμνηστικών πρακτικών του πρώτου αιώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας θα οδηγήσει σε προβληματισμό σχετικά με τον εορτασμό της δισεκατονταετηρίδας του 2021.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
Already in 1822, the Greek revolutionaries wanted to commemorate the declaration of Greek independence in Epidaurus by erecting a modern monument hitherto unseen in the Ottoman Empire. After the creation of the state (1830), the construction of monuments was linked to irredentism and the educational role of public sculpture. The living memory of the heroic past was supposed to be necessary for national regeneration through the realisation of the Great Idea. Memory therefore became a national heritage that should be passed on to the next generations. Memorial moments (1871, 1921, 1930) played a special role in building the national pantheon and standardising symbolic images and heroic figures who will gradually be recognised as ancestors. This paper analyses how modern Greece commemorated its real or imaginary pasts, focusing on the revolutionary past (1821-1831): what were the processes of constructing places of memory and how did memory policies become the arena of social and political conflict? Historical painting, monuments, popular shows, historical processions, military parades, national holidays etc. will provide the documentation necessary to discuss how the historical past was represented, staged, perceived and consumed during the 19th and 20th centuries. The analysis of the commemorative practices of the first century of Greek independence will lead to a reflection on the commemoration of the bicentenary of 2021. (Slightly modified abstract from the conference programme) From the description of the lecture, as it was published on the website of the French School at Athens.
Byron: (Ξανα)γράφοντας Ιστορία μέσω των Ψηφιακών Παιχνιδιών
Byron: (Re)writing history through digital games
Ηλίας Στουραΐτης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Elias Stouraïtis (Ionian University)
Ψηφιακά παιχνίδια
Digital games
«Παρόλο που η ιστορία διαμεσολαβείται από αφηγήσεις μέσω βιβλίων, ταινιών, ραδιοφώνου και τηλεοπτικών εκπομπών, παρατηρήσαμε ότι στις αρχές του 21ου αιώνα οι άνθρωποι κατανοούν το ιστορικό παρελθόν μέσω λογισμικού, όπως βάσεις δεδομένων, ψηφιακές πλατφόρμες, κοινωνικά μέσα, ψηφιακά παιχνίδια και ούτω καθεξής. Η διαμεσολάβηση μεταξύ ανθρώπων και ιστορικού παρελθόντος βασίζεται στην κουλτούρα λογισμικού των αλγοριθμικών αναπαραστάσεων σε συνδυασμό με τις επιδόσεις των ανθρώπων στον ψηφιακό κόσμο. Τα ψηφιακά παιχνίδια είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα όπου οι επιδόσεις των παικτών παίζουν καθοριστικό ρόλο σε μη γραμμικές ιστορικές αφηγήσεις. Σε αυτή τη συνεδρία, θα συζητήσουμε πώς τα ψηφιακά παιχνίδια (ξανα)γράφουν ιστορία μέσω ενός παραδείγματος, του παιχνιδιού “Byron”. Το “Byron” είναι ένα ψηφιακό παιχνίδι που αφορά την Ελληνική Επανάσταση που δημιουργήθηκε από το Τμήμα Πληροφορικής και το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Ο κύριος σκοπός αυτού του παιχνιδιού είναι να παρουσιάσει τις κοινωνικές ταυτότητες κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, τις διάφορες προοπτικές τους με βάση τα κίνητρά τους και τον τρόπο με τον οποίο οι επιδόσεις τους επηρέασαν αυτήν την Επανάσταση.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
Even though history is mediated by narratives through books, movies, radio, and television shows, we observed that in the beginning of the 21st century people make sense of the historical past through software, such as databases, digital platforms, social media, digital games and so on The mediation between people and historical past are based on the software culture of algorithmically representations in conjunction with people’s performances on the digital world. Digital games are the most striking example where players’ performances play a pivotal role in non-linear historical narratives. In this session, we are going to discuss how digital games (re) write history through an example, the “Byron” game. “Byron” is a digital game concerning the Greek Revolution created by the Department of Informatics and the Department of History at the Ionian University. The main purpose of this game is to present the social identities during Greek Revolution, their several perspectives based on their motives and how their performances affected on this Revolution. (Slightly modified abstract from the conference programme)
Η Ελληνική Επανάσταση ως ένα Αυτοκρατορικό Γεγονός: Πως η Οθωμανική, η Γαλλική και η Ρωσική Αυτοκρατορία Δημιούργησαν μία Εθνική Εξέγερση
The Greek Revolution as an imperial event: How the Ottoman, French, and Russian empires produced a national uprising, 1797–1830
13 Μαΐου 2021
13 May 2021
«Η Ελληνική Επανάσταση έλαβε χώρα σε αυτοκρατορικούς χώρους και κατά κάποιο τρόπο οι αυτοκρατορίες παρήγαγαν ένα έθνος-κράτος. Αυτό το παράδοξο απαιτεί από εμάς να σκεφτούμε τι ακριβώς έμαθαν οι μελλοντικοί Έλληνες στις αυτοκρατορίες - Οθωμανική, Γαλλική, Ρωσική και Βρετανική. Η σύντομη απάντηση είναι ότι η οθωμανική εμπειρία δημιούργησε υπηκόους που κατανοούσαν το καθεστώς τους ως θρησκεία, αν και μία ανάμεσα σε πολλές, ενώ οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες έδωσαν παραδείγματα ισχυρών συγκεντρωτικών κρατών, τάξης και ασφάλειας. Ήταν επίσης καθεστώτα χριστιανικής υπεροχής. Ταυτόχρονα, πολλοί άνθρωποι από την περιοχή των Βαλκανίων που υπηρέτησαν τις αυτοκρατορίες έμαθαν για το έθνος ως συνολικό και αποκλειστικό, με επιπτώσεις στη μαζική κινητοποίηση (μαζική εξέγερση νέων πολιτών) καθώς και στην απόλυτη βία (Βανδέα και Αϊτή).» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
The Greek Revolution took place in imperial spaces, and somehow the empires produced a nation-state. This paradox requires us to consider what exactly the future Greeks learned in the empires – Ottoman, French, Russian, and British. The short answer is that the Ottoman experience raised subjects to understand their status as a religion, though one of many; whereas the European empires gave examples of strong centralised states, order, and security. They were also regimes of Christian supremacy. At the same time, the many people from the Balkan region who served the empires learned about the nation as total and exclusive, with implications for mass mobilisation (levée en masse of new citizens) as well as total violence (Vendée and Haiti).” (Slightly modified abstract from the conference programme)
The Greek Revolution as an Imperial Event
Observing the bicentennary
Les Observateurs du Bicentenaire
13 Μαΐου 2021- 16 Δεκεμβρίου 2021
13 May-16 December 2021
«Το σεμινάριο αυτό βασίζεται στην ιδέα ότι οι επετειακοί εορτασμοί για την ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτελούν από μόνοι τους αντικείμενο μελέτης, και ότι η ανάλυση των εορτασμών μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας σήμερα. Το σεμινάριο φιλοδοξεί να δει με μια ματιά διεπιστημονική την επετειακή στιγμή του 2021, με το ενδιαφέρον στραμμένο ταυτόχρονα τόσο στην ιστοριογραφία της επανάστασης και της ανεξαρτησίας όσο και στον τρόπο με τον οποίο η ιστοριογραφία επηρεάζεται από τους επετειακούς εορτασμούς, στην ίδια την οργάνωση των επετειακών εκδηλώσεων που προγραμματίζονται για το 2021, μέσω των πρωταγωνιστών τους, των αντιπαραθέσεων και των μύθων τους, ενώ, τέλος, το ενδιαφέρον είναι στραμμένο και στην υποδοχή αυτής της στιγμής μνήμης και στον αντίκτυπο που έχει στην πολιτική και πολιτιστική ζωή του τόπου, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.» Από την περιγραφή της σειράς εκδηλώσεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
The seminar is based on the assumption that the commemorative celebrations of the Greek Revolution of 1821 are an object of study themselves and their analysis can help to understand the state of the present-day Greek society. The seminar will take a multidisciplinary approach to the commemorative moment of 2021 by studying the historiography of the revolution and independence as well as the way it is affected by the commemoration. It will examine the organisation of the various events planned for 2021 through its actors, its controversies and its mythologies. Finally, it will look into the reception of the commemorative moment and its echoes in political and cultural life, both nationally and locally. (Edited and translated description from organiser’s website)
Βαγγέλης Καραμανωλάκης – Αριστείδης Χατζής συζητούν για την Ελληνική Επανάσταση
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 16: Aristides Hatzis with Vangelis Karamanolakis
Αριστερά
Celebrations
Left-wing
02 Φεβρουαρίου 2022
02 February 2022
«Έπειτα από σύντομη παύση, η σειρά των ιστορικών podcasts του ΚΕΦίΜ “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” επιστρέφει το 2022 με νέο επεισόδιο! Ο καθηγητής Αριστείδης Χατζής υποδέχεται ως πρώτο καλεσμένο του έτους τον Αν. Καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Βαγγέλη Καραμανωλάκη. To επεισόδιο θα προβληθεί την Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου στις 19:00.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 16th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Vangelis Karamanolakis, associate professor in the Department of History and Archaeology at the National and Kapodistrian University of Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση αφορά τους επετειακούς εορτασμούς της Επανάστασης του 1821 από το ελληνικό κράτος (1871, 1921, 1971, 2021), αλλά και την επετειακή δράση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών για τη διακοσιετηρίδα της Ελληνικής επανάστασης. Επίσης θίγεται το ζήτημα της μνήμης της επανάστασης από τη δημόσια ιστορία που παρουσιάζει αρκετά μεγάλη σύγκλιση με την ιστοριογραφική έρευνα, αλλά και τα προβλήματα που συναντά η ιστοριογραφική έρευνα για την επανάσταση. Επιπλέον, συζητείται η ιστοριογραφική πρόσληψη της επανάστασης του 1821 από την Αριστερά.
The discussion concerns the celebrations of the anniversaries of the 1821 Revolution by the Greek state (1871, 1921, 1971, 2021), as well as the activities of the National and Kapodistrian University of Athens for the bicentennial of the Greek Revolution. The issue of the memory of the revolution in public history is also mentioned which is rather divergent from historiographical research; the problems of the study of the revolution are being discussed as well. What is more, the historiographical reception of the revolution by the left-wing is being analyzed.
Άντα Διάλλα – Αριστείδης Χατζής στο νέο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 15: Aristides Hatzis with Ada Dialla
Ορλοφικά
Orlov revolt
18 Οκτωβρίου 2021
18 October 2021
«Η σειρά των ιστορικών podcasts του ΚΕΦίΜ “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” επιστρέφει με νέο επεισόδιο! Ο καθηγητής Αριστείδης Χατζής υποδέχεται την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, Άντα Διάλλα σε μια άκρως ενδιαφέρουσα και ζωηρή συζήτηση για τον ρόλο της Ρωσίας στην Επανάσταση.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 15th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Ada Dialla, associate professor of European History at the Art of the School of Fine Arts, on the role of Russia in the revolution. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση αφορά το ρόλο και την εξωτερική πολιτική της Ρωσίας στην εποχή των επαναστάσεων γενικότερα, και σε σχέση με την Ελληνική Επανάσταση ειδικότερα, τα Ορλοφικά, τις προσδοκίες λόγω της κοινής θρησκευτικής ταυτότητας, την προσωπικότητα του Ρώσου αυτοκράτορα Αλεξάνδρου Α', την ελληνική διασπορά στη Ρωσία.
The discussion concerns the role and foreign policy of Russia in the age of revolutions in general, and in relation to the Greek Revolution in particular, the Orlov revolt, the expectations due to the common religious identity, the personality of the Russian emperor Alexander I, the Greek diaspora in Russia.
Γιώργος Θεοδωρίδης- Αριστείδης Χατζής στο νέο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 14: Aristides Hatzis with Georgios Theodoridis
Γιώργος Θεοδωρίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Georgios Theodoridis (National and Kapodistrian University of Athens)
21 Ιουλίου 2021
21 July 2021
«21 Ιουλίου του 1821 ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος φτάνει στο Μεσολόγγι: για αυτό ακριβώς το ιστορικό γεγονός και όχι μόνο θα συζητήσουν στο επόμενο podcast του ΚΕΦίΜ 🇬🇷 “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” ο καθηγητής Αριστείδης Χατζής με τον Λέκτορα Νεώτερης και Σύγχρονης Κοινωνικής και Πολιτικής Ιστορίας της Ευρώπης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ Γιώργο Θεοδωρίδη. To επεισόδιο που ακολουθεί θα προβληθεί την Τετάρτη 21 Ιουλίου στις 19:00 και η συζήτηση θα προβληθεί από τη σελίδα του ΚΕΦίΜ στο Facebook και το κανάλι μας στο YouTube. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 13th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Georgios Theodoridis, lecturer in European modern and contemporary social history at the National and Kapodistrian University of Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την προσωπικότητα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, τη βιογραφία του, τη δράση του πριν και κατά τη διάρκεια της επανάστασης, και τις φιλελεύθερες ιδέες του.
The discussion revolves around the personality of Alexandros Mavrokordatos, his biography, his actions before and during the revolution, and his liberal ideology.
Πέτρος Πιζάνιας – Αριστείδης Χατζής στο νέο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 13: Aristides Hatzis with Petros Pizanias
30 Ιουνίου 2021
30 June 2021
«Με τον Ομότιμο Καθηγητή Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Πέτρο Πιζάνια συνομιλεί ο o καθηγητής Αριστείδης Χατζής στο επεισόδιο των podcasts του ΚΕΦίΜ, που ακολουθεί, και θα προβληθεί την Τετάρτη 7 Ιουλίου στις 19:00. Η συζήτηση θα προβληθεί από τη σελίδα του ΚΕΦίΜ στο Facebook και το κανάλι μας στο YouTube. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 13th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Petros Pizanias, emeritus professor of Modern Greek History at the Ionian University. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση θίγει πολλά θέματα γύρω από την Ελληνική Επανάσταση, όπως τη σύνδεση της επανάστασης με την Εποχή των Επαναστάσεων, τη νεωτερικότητα, τη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας, το ρόλο των κοινωνικών τάξεων στην επανάσταση, τους αγωνιστές, τις οικονομικές πλευρές της επανάστασης, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και το φαινόμενο του φιλελληνισμού. Επίσης αναφέρεται το βιβλίο του κυρίου Πιζάνια "Η Ελληνική Επανάσταση 1821-1830".
The discussion raises many issues around the Greek Revolution, such as the connection of the revolution with the Age of Revolutions, modernity, the formation of national identity, the role of social classes in the revolution, the militants, the economic aspects of the revolution, the military businesses and the phenomenon of philhellenism. Professor Pizania's book "The Greek Revolution 1821-1830" is also being discussed.
Ο Αριστείδης Χατζής και οι συγγραφείς του νέου βιβλίου “Η οργή του σουλτάνου” στο νέο podcast
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 12: Aristides Hatzis with Elias Kolovos, Şükrü Ilıcak and Mohammad Shariat Panahi
Η οργή του σουλτάνου: Αυτόγραφα διατάγματα του Μαχμούτ Β΄ το 1821
29 Ιουνίου 2021
29 June 2021
«Το νέο επεισόδιο των podcasts του ΚΕΦίΜ με θέμα την Ελληνική Επανάσταση, θα προβληθεί την Τρίτη 29 Ιουνίου στις 19:00 το απόγευμα. Σε ένα διαφορετικό podcast από τα υπόλοιπα, αυτή τη φορά ο καθηγητής Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τρεις καλεσμένους, συγγραφείς μεταξύ άλλων του νέου βιβλίου “Η οργή του σουλτάνου” (2021, Εκδόσεις ΕΑΠ), όπου περιλαμβάνονται τα διατάγματα που εξέδωσε ο σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ το 1821, όταν ξέσπασε η Επανάσταση. Προσκεκλημένοι ομιλητές: Ηλίας Κολοβός, Αναπληρωτής Καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Σουκρού Ιλιτζάκ, διδάκτορας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ το 2011, με θέμα της διατριβής του το οθωμανικό κράτος και κοινωνία στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης Μοχαμάντ Σχαριάτ-Παναχί, επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όπου διδάσκει Οθωμανική και Ισλαμική Ιστορία Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 11th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts three guests, the authors of the new book “The sultan’s wrath’ (2021, Hellenic Open University Publications), which includes the decrees issued by sultan Mahmut II in 1821, when the revolution broke out. The guests are: Elias Kolovos, associate professor of Ottoman History at the University of Crete; Şükrü Ilıcak, who earned a PhD from Harvard University in 2011 with a dissertation on the Ottoman state and society during the Greek Revolution; and Mohammad Shariat-Panahi, assistant professor at the University of Thessaly, where he teaches Ottoman and Islamic History. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση επικεντρώνεται στο βιβλίο των ομιλητών “Η οργή του σουλτάνου” (ΕΑΠ), το οποίο αφορά έγγραφα (αναφορές και διατάγματα) του σουλτάνου Μαχμούτ Β' που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση. Έτσι θίγονται ζητήματα όπως η κατάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις αρχές του 19ου αιώνα, η πρόσληψη της επανάστασης από την Οθωμανική διοίκηση και οι αντιδράσεις της σε αυτήν.
The discussion focuses on the guest-speakers' book "The sultan's wrath" (HOU Publications), which concerns documents (reports and decrees) of sultan Mahmut II related to the Greek Revolution. This raises issues such as the situation of the Ottoman Empire in the early 19th century, the reception of the revolution by the Ottoman administration and its reactions to it.
Θάνος Βερέμης - Αριστείδης Χατζής στο νέο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 11: Aristides Hatzis with Thanos Veremis
Ιωάννης Καποδίστριας: Ο «αμνός» της Παλιγγενεσίας των Ελλήνων
Εθνικές συνελεύσεις
National assemblies
17 Ιουνίου 2021
17 June 2021
«Μη χάσετε ένα ακόμα επεισόδιο των podcasts του ΚΕΦίΜ, που θα προβληθεί την Πέμπτη 17 Ιουνίου στις 19:00 το απόγευμα, όπου o καθηγητής Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί αυτή τη φορά τον Ομότιμο Καθηγητή Πολιτικής Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ και Αντιπρόεδρο Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ, Θάνο Βερέμη. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the 11th podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Thanos Veremis, emeritus professor of political history of modern Greece at the National and Kapodistrian University of Athens and vice-chairman of the Board of Directors at ELIAMEP. (Edited and translated description from organiser’s website)
Στη συζήτηση αναφέρονται πολλά ζητήματα, όπως τα απομνημονεύματα των Αγωνιστών, η ανάμιξη της παράδοσης (κλεφταρματολοί, πρόκριτοι, Εκκλησία) με τη νεωτερικότητα (Ελληνικός Διαφωτισμός, φιλελευθερισμός, εποχή των επαναστάσεων) κατά τη διάρκεια της επανάστασης, οι Εθνοσυνελεύσεις και τα Συντάγματα του Αγώνα, ο φιλελληνισμός, μεγάλες μορφές της επανάστασης, όπως ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ο Κολοκοτρώνης, ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο Λόρδος Βύρωνας, ο ρόλος της διπλωματίας και οι Μεγάλες Δυνάμεις. Επίσης αναφέρονται τα βιβλία που δημοσίευσε πρόσφατα ο κύριος Βερέμης ("Ιωάννης Καποδίστριας", μαζί με τον Ιάκωβο Μιχαηλίδη και "1821- Η Επανάσταση των Ελλήνων", σε συνεπιμέλεια με τον Αντώνη Κλάψη).
Many issues are raised in the discussion, such as the memoirs of the Fighters, the mixture of tradition (Klepths and Armatoles, prominents, the Church) with modernity (modern Greek Enlightenment, liberalism, age of revolution) in the revolution, the National Assemblies and the Constitutions of the Struggle, philhellenism, great figures of the revolution, such as Alexandros Mavrokordatos, Athanasios Kolokotronis, Ioannis Kapodistrias, Lord Byron, the role of diplomacy and the Great Powers. Also the books recently published by Mr. Veremis are mentioned ("Ioannis Kapodistrias", Metaichmio, with Iakovos Michailidis and "1821- The Revolution of the Greeks", co-edited by Antonis Klapsis).
Διονύσης Τζάκης - Αριστείδης Χατζής στο επόμενο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 10: Aristides Hatzis with Dionysis Tzakis
Διονύσης Τζάκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Dionysis Tzakis (Ionian University)
Στρατιωτικές επιχειρήσεις
Ρούμελη
Military operations
Rumelia
26 Μαΐου 2021
26 May 2021
«Στο νέο επεισόδιο των podcasts “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”, την Τετάρτη 26 Μαΐου στις 19:00 το απόγευμα, o καθηγητής Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τον μοναδικό Έλληνα καθηγητή που κατέχει έδρα με αντικείμενο την Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, τον Επίκουρο Καθηγητή στο Τμήμα Ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Διονύση Τζάκη. Κείμενο του Διονύση Τζάκη φιλοξενήθηκε ως μέρος της ανάλυσης της πρώτης δημοσκόπησης του ΚΕΦίΜ “Πώς βλέπουν οι Έλληνες την Επανάσταση του 1821”; που δημοσιεύτηκε και παρουσιάστηκε στις 8 Ιουλίου 2020. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the tenth podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Dionysis Tzakis, only Greek professor with a chair on the history of the Greek Revolution and assistant professor at the Ionian University. A text by Tzakis was hosted as part of the analysis of the first KEFiM poll “How do Greeks see the Revolution of 1821?” published and presented on 8 July 2020. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση θίγει ζητήματα όπως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα, οι εμφύλιοι, ο ρόλος των τοπικών ελίτ, των πολιτικών, των οπλαρχηγών, όπως ο Κολοκοτρώνης και ο Καραϊσκάκης αλλά και το φαινόμενο που αποκαλείται στην ιστοριογραφία ως "καπάκια".
The discussion raises issues such as the military operations in the Peloponnese and Central Greece, the civil wars of the revolution, the role of local elites, politicians, chieftains , such as Athanasios Kolokotronis and Georgios Karaiskakis but also the phenomenon refered to in historiography as "kapakia".
Βάσω Σειρηνίδου - Αριστείδης Χατζής στο επόμενο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 9: Aristides Hatzis with Vaso Seirinidou
«Στο νέο επεισόδιο των podcasts “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”, την Πέμπτη 13 Μαΐου στις 19:00 το απόγευμα, o καθηγητής Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί την ιστορικό Βάσω Σειρηνίδου. Η Βάσω Σειρηνίδου είναι Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the ninth podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts historian Vaso Seirinidou. Vaso Seirinidou is assistant professor of history of modern Hellenism the National & Kapodistrian University of Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Κάποια από τα θέματα που αναλύονται στη συζήτηση είναι ο ρόλος των διανοουμένων του Ελληνικού Διαφωτισμού, η Οθωμανική διοίκηση και κοινωνία, οι ελίτ, οι έμποροι, η Ελληνική διασπορά, και κυρίως αυτή της Βιέννης, η επανάσταση ως ένα νεωτερικό γεγονός και οι θεσμοί που προέκυψαν λόγω της νεωτερικότητας (πχ αστυνομία).
Some of the topics analyzed in the discussion are the role of the intellectuals of the Greek Enlightenment, the Ottoman administration and society, the elites, the merchants, the Greek Diaspora, and especially that of Vienna, the revolution as a modern event and the institutions that emerged due to modernity (eg police).
Άννα Μανδυλαρά – Αριστείδης Χατζής στο νέο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 8: Aristides Hatzis with Anna Mandylara
Άννα Μανδυλαρά (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Anna Mandylara (University of Ioannina)
Συνωμοτικές ομάδες
Secret societies
27 Απριλίου 2021
27 April 2021
«Μη χάσετε την Τρίτη 27 Απριλίου και ώρα 19:00 τη μετάδοση του νέου podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” του ΚΕΦίΜ. Το απόγευμα της Τρίτης, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής συζητά για την Ελληνική Επανάσταση με την Επίκουρη Καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Άννα Μανδυλαρά. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the seventh podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Anna Mandylara, assistant professor of modern Greek history at of the University of Ioannina. (Edited and translated description from organiser’s website)
Κάποια από τα θέματα που θίγονται στη συζήτηση είναι η Φιλική Εταιρεία: οι ιδεολογικές καταβολές της, ο ρόλος της ως συνωμοτικής εταιρείας και η χρήση της στη δημόσια ιστορία. Ένα άλλο θέμα που θίγεται είναι οι εμφύλιες συγκρούσεις του Αγώνα. Ακόμα, γίνεται μνεία στο βιβλίο που επιμελήθηκε η κυρία Μανδυλαρά για τη Φιλική Εταιρεία.
Some of the topics covered in the discussion are the Philiki Etaireia: its ideological origins, its role as a conspiratorial society and its use in public history. Another issue that is raised is the civil conflicts of the Struggle. Also, the book edited by Professor Mandylara about the Philiki Etaireia was mentioned.
Η Φιλική Εταιρεία: Επαναστατική δράση και μυστικές εταιρείες στη νεότερη Ευρώπη
Roderick Beaton – Αριστείδης Χατζής στο επόμενο podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 7: Aristides Hatzis with Roderick Beaton
19 Απριλίου 2021
19 April 2021
«Στο νέο επεισόδιο των podcasts “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”, τη Δευτέρα 19 Απριλίου στις 19:00 το απόγευμα, o καθηγητής Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τον ιστορικό Roderick Beaton. Η 19η Απριλίου, δεν είναι μία τυχαία ημέρα. Είναι η ημέρα θανάτου του Λόρδου Βύρωνα, ενώ έχει καθιερώθεί ως Ημέρα Φιλελληνισμού και Διεθνούς Αλληλεγγύης. Ο Roderick Beaton είναι Επίτιμος Καθηγητής στην έδρα «Κοραή» Σύγχρονης Ελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021». Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the seventh podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Roderick Beaton, Emeritus Professor of the Koraes Chair in Modern Greek and Byzantine History, Language and Literature at King’s College London and a member of the Greece 2021 Committee. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση αφορά κυρίως το ζήτημα του φιλελληνισμού και κάποιες προσωπικότητες που συνδέθηκαν με το εν λόγω κίνημα, όπως ο Λόρδος Βύρων, ο Percey Shelley και ο Leicester Stanhope. Επίσης θίγεται η σύνδεση του φιλελληνισμού με το φιλελευθερισμό, η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων προς την Ελληνική Επανάσταση, η βία της επανάστασης, αλλά και η προσωπικότητα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Αναφορά γίνεται και στο συγγραφικό έργο του κυρίου Beaton.
The discussion mainly concerns the issue of philhellenism and some personalities associated with this movement, such as Lord Byron, Percey Shelley and Leicester Stanhope. Also, the connection between philhellenism and liberalism, the attitude of the Great Powers towards the Greek Revolution, the violence of the revolution, but also the personality of Alexandros Mavrokordatos are being discussed by the participants. Finally, the recent publications of professor Beaton are mentioned as well.
Ο πόλεμος του Μπάιρον: Ρομαντική εξέγερση, Ελληνική Επανάσταση
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ο στρατιωτικός ηγέτης της Ελληνικής Επανάστασης
Εσωτερικές έριδες και διενέξεις στα χρόνια του Αγώνα
In the sixth podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Iakovos Michailidis, professor of modern and contemporary history at the Aristotle University of Thessaloniki and head of the Research Centre of the Society for Macedonian Studies. (Edited and translated description from organiser’s website)
«Την Πέμπτη 11 Μαρτίου και ώρα 19:00 θα μεταδοθεί το επόμενο podcast ‘200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση’ του ΚΕΦίΜ στο πλαίσιο του ομώνυμου εκπαιδευτικού προγράμματος. Προσκεκλημένος του καθηγητή Αριστείδη Χατζή στο επεισόδιο αυτό είναι ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης, Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και προϊστάμενος του Ερευνητικού Κέντρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος ‘200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση’. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
Στη συζήτηση συμπεριλαμβάνονται διάφορες θεματικές, όπως η Φιλική Εταιρεία, η δράση της, και οι προσπάθειές της να πείσει τον Ιωάννη Καποδίστρια να αναλάβει τα ηνία της, η επανάσταση στη Μακεδονία, η σημαντική προσφορά του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Οι περισσότερες από αυτές τις θεματικές καλύπτονται και από το πρόσφατο συγγραφικό έργο του κυρίου Μιχαηλίδη από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
The discussion includes various topics, such as the Philiki Etaireia, its activity, and its efforts to persuade Ioannis Kapodistrias to take the reins, the revolution in Macedonia, the importance of Theodoros Kolokotronis and the civil conflicts during the Revolution. Most of these topics are being discussed in the recent works of professor Michailidis by Metaichmio publications.
Γιάννης Κοτσώνης – Αριστείδης Χατζής στο νέο Podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 5: Aristides Hatzis with Yanni Kotsonis
Ionian Islands
9 Φεβρουαρίου 2021
9 February 2021
«Οι γνωστές, οι άγνωστες, και άλλοτε συγκλονιστικές πλευρές της Ελληνικής Επανάστασης ζωντανεύουν μέσα από τις συζητήσεις μερικών εκ των κορυφαίων ιστορικών, στο podcast του ΚΕΦίΜ με θέμα τα “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Μην χάσετε το πέμπτο podcast της σειράς μας, την Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2021 στις 19:00. Ο Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τον Γιάννη Κοτσώνη, Καθηγητή Ιστορίας στο New York University και Διευθυντή του Jordan Center for the Advanced Study of Russia, στη Νέα Υόρκη. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the fifth podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Yanni Kotsonis, professor of history at New York University and Director of the Jordan Center for the Advanced Study of Russia in New York. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το βιβλίο του Γιάννη Κοτσώνη, 'Η Ελληνική Επανάσταση και οι αυτοκρατορίες: Η Γαλλία και οι Έλληνες, 1797-1830'. Θίγονται ζητήματα, όπως η θέαση της Ελληνικής Επανάστασης ως ένα αυτοκρατορικό γεγονός, κυρίως με αφορμή την περίπτωση των Επτανήσων. Ακόμα, αναλύεται η διαδικασία δημιουργίας της Ελληνικής εθνικής ταυτότητας και οι διαφορετικές επιρροές σε αυτήν από Έλληνες της διασποράς όπως ο Ρήγας Φεραίος, ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο Αλέξανδρος Στούρτζας, οι οποίοι εμπνεύστηκαν μια χριστιανική επανάσταση, και όχι μία φιλελεύθερη, όπως οραματίζονταν οι Φαναριώτες.
The discussion revolves around the Yanni Kotsonis’ book 'The Greek Revolution and the empires: France and the Greeks, 1797-1830' [Η Ελληνική Επανάσταση και οι αυτοκρατορίες: Η Γαλλία και οι Έλληνες, 1797-1830'] Many issues are raised, such as the view of the Greek Revolution as an imperial event, mainly on the occasion of the case of the Ionian Islands. It also analyzes the process of creating the Greek national identity and the different influences on it by Greeks of the diaspora such as Rigas Feraios, Ioannis Kapodistrias and Alexandros Stourtzas, who wished for a Christian revolution, unlike the Phanariotes, who envisioned a liberal one.
Η Ελληνική Επανάσταση και οι αυτοκρατορίες: Η Γαλλία και οι Έλληνες, 1797-1830
Δημήτρης Σωτηρόπουλος – Αριστείδης Χατζής Podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 4: Aristides Hatzis with Dimitris Sotiropoulos
29 Ιανουαρίου 2021
29 January 2021
«Σε ένα ακόμη podcast του ΚΕΦίΜ, αυτόν τον μήνα ζωντανεύουμε την ιστορία και με φιλοξενούμενους μερικούς από τους κορυφαίους Έλληνες ιστορικούς αφηγούμαστε και παράλληλα μαθαίνουμε τα γεγονότα που έλαβαν μέρος στη διάρκεια της Επανάστασης, τις περισσότερο ή λιγότερο γνωστές όψεις του Αγώνα για την Ελευθερία, και τιμούμε τη συνεισφορά όλων των εμπλεκόμενων που τον κατέστησαν εφικτό. Την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2021 στις 19:00, ο Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τον Καθηγητή Σύγχρονης Πολιτικής Ιστορίας στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Δημήτρη Σωτηρόπουλο, στο τέταρτο podcast της σειράς “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the fourth podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Dimitris Sotiropoulos, professor of contemporary political history at the University of the Peloponnese. (Edited and translated description from organiser’s website)
Το βασικό θέμα της συζήτησης είναι ο φιλελευθερισμός και η επιρροή που άσκησε στην Ελληνική Επανάσταση μέσα από τη υιοθέτηση δημοκρατικών πολιτικών θεσμών από τους επαναστατημένους, όπως είναι τα Συντάγματα του Αγώνα.
The main topic of discussion is liberalism and the influence it exerted on the Greek Revolution through the adoption of democratic political institutions by the revolutionaries, such as the Constitutions of the Struggle.
Podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” με τον Αριστείδη Χατζή και τον Νίκο Αλιβιζάτο
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 3: Aristides Hatzis with Nikos Alivizatos
13 Ιανουαρίου 2021
13 January 2021
«Η ιστορία ζωντανεύει μέσα από τα μηνιαία podcasts του ΚΕΦίΜ, στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Την Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2021 και ώρα 19:00, ο Αριστείδης Χατζής φιλοξενεί τον Ομότιμο Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» Νίκο Αλιβιζάτο, στο τρίτο podcast της σειράς. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the third podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Nikos Alivizatos, emeritus professor of constitutional law at the at the National and Kapodistrian University of Athens and member of the Greece 2021 Committee. (Edited and translated description from organiser’s website)
Το κεντρικό θέμα της συζήτησης ήταν ο φιλελεύθερος χαρακτήρας της επανάστασης, όπως διαφαίνεται από τους δημοκρατικούς πολιτικούς θεσμούς που προέκυψαν κατά τη διάρκειά της αλλά και μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, όπως είναι τα συντάγματα του Αγώνα. Επιπλέον, συζητήθηκαν η (πολιτική) σύνδεση της Αρχαίας Ελλάδας με τη νεότερη, αλλά και το φαινόμενο του Ελληνικού Διαφωτισμού.
The central topic of discussion was the liberal character of the revolution, as evidenced by the democratic political institutions that emerged in its duration and after the founding of the Greek state, such as the constitutions of the Struggle. In addition, the (political) connection of Ancient Greece with modern Greece was discussed, as well as the phenomenon of the Modern Greek Enlightenment.
Podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” με τον Αριστείδη Χατζή και την Άννα Καρακατσούλη
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 2: Aristides Hatzis with Anna Karakatsouli
«Μαχητές της Ελευθερίας» και 1821: Η Ελληνική Επανάσταση στη διεθνική της διάσταση
Ανθρωπιστικές επεμβάσεις
Humanitarian interventions
16 Δεκεμβρίου 2020
16 December 2020
«Το ΚΕΦίΜ σας προσκαλεί στο δεύτερο podcast της σειράς “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2020 και ώρα 19:00 με προσκεκλημένη του Αριστείδη Χατζή την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιστορίας και Πολιτισμού της Ευρώπης και της Ελλάδας των Νεότερων Χρόνων στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Άννα Καρακατσούλη. Η σειρά podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821 διεξάγεται με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”. Στη σειρά των podcasts, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In the second podcast in the Centre for Liberal Studies (KEFiM) series “Bicentenary of the Liberal Revolution”, Aristides Hatzis hosts Anna Karakatsouli, associate professor of history and culture of Europe and modern Greece at the National and Kapodistrian University of Athens. (Edited and translated description from organiser’s website)
Η συζήτηση αφορά κυρίως το φαινόμενο του φιλελληνισμού και τις πολλές και διαφορετικές πτυχές του, όπως είναι ο φιλελευθερισμός στο πλαίσιο της Εποχής των Επαναστάσεων, η πρόσληψη της Ελληνικής Επανάστασης, η αρχαιολατρεία και ο ρόλος που έπαιξε στην πρόσληψη των Ελλήνων από τους "Δυτικούς", η παρουσίαση των Ελλήνων στην ταξιδιωτική λογοτεχνία, η επεμβατικότητα των Μεγάλων Δυνάμεων στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής παρέμβασης και του Ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού αλλά και προσωπικότητες που συνδέθηκαν με το φιλελληνικό κίνημα με κάποιον τρόπο (Λόρδος Βύρων, Γεώργιος Στάνχοπ, Εδουάρδος Μπλακιέρ, Χάρο Χάρινγκ, Μαίρη Σέλλευ).
The discussion mainly concerns the phenomenon of philhellenism and its many different aspects, such as liberalism in the context of the Age of Revolutions, the reception of the Greek Revolution, antiquarianism and the role it played in the reception of Greeks by the "Westerners", the presentation of the Greeks in travel literature, the interventionism of the Great Powers in the context of humanitarian intervention and European imperialism, but also personalities associated with the philhellenic movement in some way (Lord Byron, George Stanhope, Edward Blaquiere, Harro Harring, Mary Shelley).
Podcast “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση” με τον Αριστείδη Χατζή και τη Μαρία Ευθυμίου
“Bicentenary of the liberal revolution” podcast, episode 1: Aristides Hatzis with Maria Efthymiou
19 Νοεμβρίου 2020
19 November 2020
«Με αφορμή τη συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση και στο πλαίσιο του προγράμματος “200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση”, το ΚΕΦίΜ ανακοινώνει σήμερα τη διεξαγωγή της σειράς podcasts με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821. Στη σειρά αυτή, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς. Η σειρά των 12 podcasts ξεκινάει την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2020 και ώρα 19:30 με πρώτη προσκεκλημένη την Καθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κα. Μαρία Ευθυμίου. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε με αυτή τη σειρά, άγνωστες στο ευρύ κοινό διαστάσεις της Επανάστασης με έμφαση στη δημοκρατική και τη φιλελεύθερη διάσταση των Συνταγμάτων αλλά και συνολικά του θεσμικού πλαισίου που εισάγεται κατά την περίοδο 1821-1832, στα νεωτερικά στοιχεία, στη δόμηση του επαναστατικού αλλά και του ανεξάρτητου κράτους, στις πολιτικές διαστάσεις των εσωτερικών συγκρούσεων, στον ρόλο του Τύπου, στην εξωτερική πολιτική και τη διπλωματική διάσταση, τη δημοσιονομική πολιτική, ακόμα και σε στρατιωτικά γεγονότα και σε προσωπικότητες που δεν είναι ευρύτερα γνωστά.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
On the occasion of the completion of the bicentenary of the Greek War of Independence, and within the framework of its “Bicentenary of the Liberal Revolution”, the Centre for Liberal Studies (KEFiM) hosts a series of 12 podcasts, with the first guest being Maria Efthymiou, professor of modern Hellenism at the National and Kapodistrian University of Athens. The series aims to highlight generally unknown dimensions of the Greek Revolution with emphasis on the democratic and liberal dimension of its constitutions but also the overall institutional framework introduced during the period 1821-1832, in the modernising elements, in the construction of the revolutionary but also of the independent state, in the political dimensions of internal conflicts, in the role of the press, in foreign policy and the diplomatic dimension, fiscal policy, even in military facts and in personalities. (Edited and translated description from organiser’s website)
Κάποια από τα θέματα που συζητήθηκαν είναι ο φιλελληνισμός, και πιο συγκεκριμένα ο αμερικανικός, λιγότερο γνωστούς στο ευρύ κοινό φιλέλληνες, όπως ο Samuel Gridley Howe και ο George Jarvis, ο ρόλος της ελληνικής διασποράς στην επανάσταση και η Φιλική Εταιρεία, αγωνιστές της επανάστασης, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Μιχαήλ Κοκκίνης.
Some of the topics discussed are philhellenism, and more specifically American philhellenism, lesser known philhellenes, such as Samuel Gridley Howe and George Jarvis, the role of the Greek Diaspora in the revolution and the Philiki Etaireia, fighters of the revolution, such as Theodoros Kolokotronis and Michael Kokkinis.
Bicentenary of the liberal revolution
19 Νοεμβρίου 2020 - 28 Ιανουαρίου 2022
19 November 2020–28 January 2022
«Το 2021 οι Ελληνίδες και οι Έλληνες τιμούμε τα διακόσια χρόνια από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης. Πρόκειται για την επέτειο του σημαντικότερου γεγονότος της νεοελληνικής ιστορίας, που συνδέεται άμεσα και με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Για να τιμήσουμε αυτήν την επέτειο στο ΚΕΦίΜ υλοποιούμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα "200 Χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση" με στόχο να τεκμηριώσουμε και να αναδείξουμε τον φιλελεύθερο και δημοκρατικό χαρακτήρα της Ελληνικής Επανάστασης, τη θεσμική καινοτομία και την ιδεολογική ηγεμονία των φιλελεύθερων διανοουμένων, αντλώντας από την ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία αλλά και τα πορίσματα πρωτότυπης έρευνας. Στο πλαίσιο του προγράμματος συνεχίζουμε την πρωτοβουλία των διαδικτυακών και ανοιχτών στο κοινό διαδικτυακών podcasts που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2020, με θέμα τη φιλελεύθερη και δημοκρατική διάσταση της Επανάστασης του 1821. Στη σειρά αυτή, ο Διευθυντής Ερευνών του ΚΕΦίΜ, Αριστείδης Χατζής, συζητά κάθε μήνα για την Ελληνική Επανάσταση με κορυφαίους ιστορικούς.» Από την περιγραφή της σειράς ομιλιών, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ.
In 2021, Greeks celebrated the bicentenary of the outbreak of the Greek Revolution. This is the anniversary of the most important event in modern Greek history, which is directly related to the founding of the new Greek state. To celebrate this anniversary, the Centre for Liberal Studies (KEFiM) is hosting an educational programme title “Bicentenary of the liberal revolution” in order to document and highlight the liberal and democratic character of the Greek Revolution, the institutional innovation and the ideological hegemony of liberals drawing from the already existing literature but also the findings of original research. The programme continues the online public podcasts that KEFiM started in November 2020 on the liberal and democratic dimension of the 1821 Revolution. In this series, Aristides Hatzis, KEFiM research director, hosted a monthly talk on the Greek Revolution with leading historians.” (Edited and translated description from organiser’s website)
Μαύρος μαρξισμός, φυλετικός καπιταλισμός και το σύμπλεγμα Βαλκανίων - Ανατολικής Μεσογείου. Σχετικά με την κατάργηση της φυλετικής υπεροχής της Ευρώπης
Black Marxism, racial capitalism and the Balkans and the Eastern Mediterranean complex: On the abolition of Europe’s racial supremacy
Dušan I. Bjelić (Πανεπιστήμιο Southern Maine)
Dušan I. Bjelić (University of Southern Maine)
Πρωτοβουλία "Να απο-αποικιοποιήσουμε την Hellas"
"Decolonize Hellas" Initiative
Για την Απο-αποικιοποίηση της Hellas. Αυτοκρατορικά Παρελθόντα, Αμφισβητούμενα Παρόντα, Χειραφετημένα Μέλλοντα, 1821-2021
Καπιταλισμός
Capitalism
7 Νοεμβρίου 2021
7 November 2021
«Σήμερα η Ε.Ε. χρησιμοποιεί τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο ως ουδέτερη ζώνη απέναντι σε μετανάστες που αντιμετωπίζονται ως φυλετικοποιημένοι «πλεονάζοντες πληθυσμοί». Αντλώντας από τον Μαύρο Μαρξισμό και την ανάλυσή του για τον φυλετικό καπιταλισμό, η ομιλία αυτή υποστηρίζει ότι, παρά τον εξευρωπαϊσμό της περιοχής, η φυλετικοποίηση της ΕΕ δεν είναι διοικητική ή προσωρινή «λύση» για τη λεγόμενη «μεταναστευτική κρίση». Αντίθετα, από την εποχή του μεσαιωνικού καπιταλισμού, η περιοχή αποτελεί ιστορικά καθορισμένο χώρο για την παραγωγή και αναπαραγωγή της ευρωπαϊκής φυλετικής υπεροχής. Αρχικά, στην ομιλία αναλύεται η ανάδυση του βενετικού καπιταλισμού και η δημιουργεία φυτειών ζάχαρης στην Κύπρο. Έπειτα, αναλύονται οι τοπικές εξεγέρσεις και η προνεωτερική ριζοσπαστική παράδοση της περιοχής. Η ομιλία θα καταλήξει με τον παραλληλισμό του Cedric J. Robinson μεταξύ της Μαύρης Ριζοσπαστικής Παράδοσης και της ριζοσπαστικής παράδοσης της περιοχής, με τον κοινό στόχο τους για κατάργηση της «Ευρώπης», ενός πολιτισμικού φαινομένου του φυλετικού καπιταλισμού.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Today the European Union uses the Balkans and East Mediterranean region as a buffer zone for migrants treated as racialized “surplus populations”. By relying on Black Marxism’s sociological history of racial capitalism, this talk argues that, despite the region’s Europeanization, the EU”s racialization is neither an administrative nor a temporary “solution” for the so-called “migration crisis.” Rather, since medieval capitalism, the region has been a historically designated place for the production and reproduction of Europe’s racial supremacy. Firstly, the talk analyses the rise of Venetian capitalism and, more specifically, the sugar plantations in Cyprus. It then analyses the regional revolts and the rise of the region’s pre-modern radical tradition. The speech concludes with a discussion of Cedric J. Robinson’s parallel between the Black Radical Tradition and the region’s radical tradition, their shared task to abolish “Europe” as a civilization of racial capitalism.” (Edited and translated description from organiser’s website)
Μανιφέστο Μνημειøκλασίας
Monumentoclasm manifesto
Πηνελόπη Παπαηλία (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Θωμάς Γούεστερν (University College London)
Φωτεινή Γουσέτη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Χρήστος Ζήσης (Πανεπιστήμιο του Αμβούργου)
Σύνθια Μαλακάση (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Γιώργος Μάντζιος (Πανεπιστήμιο του Τορόντο)
Τζένη Μαρκέτου (New School for Social Research)
Τζιν Ρέι (Geneva School of Art and Design)
Όλγα Τουλούμη (Bard College)
Τζίλη Τραγανού (New School for Social Research)
Αλέξης Φιδετζής (ATOPOS CVC)
Penelope Papailias (University of Thessaly)
Tom Western (University College London)
Fotini Gouseti (University of Thessaly)
Chris Zisis (Hamburg University)
Cynthia Malakasis (Panteion University)
George Mantzios (University of Toronto)
Jenny Marketou (New School for Social Research)
Gene Ray (Geneva School of Art and Design)
Olga Touloumi (Bard College)
Jilly Traganou (New School for Social Research)
Alexis Fidetzis (ATOPOS CVC)
«Στο εργαστήριο Μνημειøκλασία: Εργαστήριο Αντι-Αποικιακής Φαντασίας, το οποίο ξεκίνησε στα μέσα Οκτωβρίου, προσπαθήσαμε να σκεφτούμε τις δημιουργικές και κριτικές πρακτικές, τις συζητήσεις και τις μορφές ακτιβισμού που μετασχηματίζουν τα μνημειακά τοπία στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Οι συζητήσεις, τα διαδικτυακά σεμινάρια, οι ομάδες ανάγνωσης, οι ασκήσεις και οι περίπατοι στην Αθήνα οργανώθηκαν από κοινού από τους καλλιτέχνες, τους αρχιτέκτονες, τους ανθρωπολόγους, τους ιστορικούς τέχνης και τους γεωγράφους που συμμετέχουν στην ομάδα εργασίας του Decolonize Hellas για τη μνήμη και τα μνημεία, και σε συνεργασία με συλλογικότητες της πόλης. Οι συμμετέχουσες και συμμετέχοντες στο εργαστήριο θα παρουσιάσουν το μανιφέστο τους για τα μνημεία. Συζητούν: Tα μέλη του εργαστηρίου Μνημειøκλασίας.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
The Monumentoclasm: Anticolonial Imagination Workshop reflected on the creative and critical practices, the debates, social movements and the forms of activism that today are intervening in and transforming monumental landscapes in Greece and all over the world. The discussions, webinars, listening activities, reading, collaboratives and walks in the Athens were organized by the artists, architects, anthropologists, art historians and social geographers taking part in the Decolonize Hellas Memory-Monuments working group, in collaboration with collectivities in the city. (Edited and translated description from organiser’s website)
Πολιτικές ταυτότητες ΙΙΙ / Η σύγκρουση των πολιτισμών στο τέλος της ιστορίας
Political Identities III: The clash of civilizations at the end of history
Αιμιλία Βουλβούλη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο)
Δημήτρης Δαλάκογλου (Πανεπιστήμιο Vrije)
Αλέξανδρος Κιουπκιολής (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Aimilia Voulvouli (Aristotle University of Thessaloniki, Hellenic Open University)
Dimitris Dalakoglou (Vrije University)
Alexandros Kioupkiolis (Aristotle University of Thessaloniki)
Κοσμοπολιτισμός
Cosmopolitanism
«Οι ιστορικές αφηγήσεις που στήθηκαν στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για να διατηρήσουν την ηθική υπεροχή του φιλελευθερισμού επανεπεξεργάζονται σήμερα για να νομιμοποιήσουν τον νεοφιλελευθερισμό – τον απολυταρχισμό της εποχής μας. Από την άλλη πλευρά, εξεγέρσεις και επαναστάσεις ανά τον κόσμο μάς υπενθυμίζουν ότι τίποτα δεν έχει χαθεί ακόμα. Το πάνελ θα τοποθετήσει την ελληνική περίπτωση στο επίκεντρο για να διερευνήσει τις μετασχηματιστικές επιδράσεις μιας αλληλουχίας κρίσεων που ξεσπούν στη νέα νεοφιλελεύθερη παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Παρουσιάσεις • Αιμιλία Βουλβούλη (Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο), «Από την Ελεύθερη Ελλάδα στα σημερινά κοινά. Μια εθνογραφικο-ιστορική προσέγγιση του συνεργατισμού στη Θεσσαλία της κρίσης» • Δημήτρης Δαλάκογλου (Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Vrije, Άμστερνταμ), «Η εσχατιά της Ευρώπης. Αλληλεγγύη και διεθνισμός ενάντια στην ασφαλειοποίηση, τη φυλετικοποίηση και την ξενοφοβία» • Αλέξανδρος Κιουπκιολής (Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), «Δημοκρατία από κοινού. Αναθεωρώντας την πολιτική αντιπροσώπευση»» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Historical narratives engineered during the Cold War to sustain the righteousness of liberalism are being reworked to legitimise neoliberalism – the totalitarianism of our time. On the other side, revolts and revolutions around the world suggest that nothing is lost yet. The panel places the Greek case at its centre to explore the transformative effects of the series of crises that the new neoliberal world order has unleashed. Presentations by: Dimitris Dalakoglou (Department of Social Anthropology, Vrije University, Amsterdam), “Europe”s Last Frontier. Securitization, Racialization and the Politics of Belonging”; Alexandros Kioupkiolis (Department of Political Science, Aristotle University of Thessaloniki), “Democracy in Common. Rethinking the Political Representativeness”; Aimilia Voulvouli (Department of Political Science, Aristotle University of Thessaloniki), “From ‘Free Greece’ to Today”s Commons. An Ethnohistorical Approach to Cooperativism in the Thessaly of Crisis”. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αντι-Περίπλους: Περί άλλων πλοίων
Anti-Periplus: Of other ships
Νικόλας Κοσματόπουλος (Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Βηρυτού)
Ευδοκία Νούλα (Ερευνήτρια, Decolonize Hellas)
Ιάσονας Αποστολόπουλος (Mediterranea Saving Humans)
Στέφανος Λεβίδης (Forensic Architecture)
Jasmine Iozzelli (Πανεπιστήμιο του Τορίνο, Ermenautica Saperiinrotta)
Φοίβος Συμεωνίδης (Ερευνητής)
Associacio Antropologies
Nikolas Kosmatopoulos (American University of Beirut)
Evdokia Noula (Researcher, Decolonize Hellas)
Iasonas Apostolopoulos (Mediterranea Saving Humans)
Stefanos Levidis (Forensic Architecture)
Jasmine Iozzelli (University of Turin/Ermenautica Saperiinrotta)
Phevos Simeonidis (Researcher)
«Το «Αντι-Περίπλους – Περί άλλων πλοίων» είναι ένα πιλοτικό εγχείρημα αντι-ξενάγησης του Decolonize Hellas με σκοπό αφενός την ανάδειξη «αντισυμβατικών» θαλασσών, εστιάζοντας σε απεργιακά, αλληλέγγυα, πολιτικά, πειρατικά και προσφυγικά πλοία, κι αφετέρου τη δημιουργική αποδόμηση της χαρτογραφικής αναπαράστασης ως μιας μετααποικιακής τεχνολογίας χάραξης συνόρων και ελέγχου των ροών και των ζωών στη θάλασσα. Σε συνεργασία με την πλατφόρμα FLOATS – Floating Laboratory of Action and Theory at Sea.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
“Anti-Periplus: Of Other ships” is a pilot anti-tour project by Decolonize Hellas that aims to showcase the “unconventional” seas, focusing on ships on strike, ships in solidarity, ships with political role, ships that carry pirates or migrants. It also aims to creatively deconstruct the cartographic representation as a postcolonial technology that inscribes borders and controls the flows and lives at sea. On launching this project, we invite researchers and collectivities active around the sea in emancipatory ways to talk about a radical Mediterranean and its new political movements that consist of maroons, migrants and activists. In collaboration with FLOATS Platform: Floating Laboratory of Action and Theory at Sea. (Edited and translated description from organiser’s website)
Απο-αποικιοποίηση της Ακρόπολης - Η οθωμανική περίοδος
Decolonise the Acropolis: The Ottoman era
Ακρόπολη
Acropolis
«Η συγκεκριμένη αντι-ξενάγηση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος του Decolonize Hellas που στόχο έχει να ανοίξει νέες διαδρομές μέσα στο μνημειακό τοπίο της Ακρόπολης και της πόλης της Αθήνας με μια σειρά από δράσεις, σεμινάρια και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Το πρόγραμμα συντονίζει ο Λεωνίδας Μοίρας με την βοήθεια ερευνητικής ομάδας ιστορικών του ΕΚΠΑ που αποτελούν οι Ελένη Αναστασοπούλου, Κωστάκης Μπαμπές και Κώστας Ζούβελος.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
This anti-tour is part of a wider programme of Decolonize Hellas that aims to open new routes in the monumental landscape of the Acropolis and the city of Athens with a series of activities, seminars and artistic events. The program is coordinated by Leonidas Moiras with the help of a research team of historians of the National and Kapodistrian University of Athens consisting of Eleni Anastassopoulou, Kostakis Babes and Kostas Zouvelos. (Edited abstract from organiser’s website)
Αυτοκρατορική δημοκρατία σε αν/φιλ-ελεύθερο έδαφος: Γιατί γίνεται τώρα το κάλεσμα για «απο-αποικιοποίηση»;
Imperial democracy on (il)liberal ground: Why the call for “decolonising” now?
Ann Laura Stoler (New School for Social Research)
6 Νοεμβρίου 2021
6 November 2021
«Η ομιλία αυτή θα πάρει αποστάσεις από την αυστηρή διάκριση μεταξύ μητρόπολης και αποικίας, και θα επιδιώξει να αναλύσει πώς παράγονται οι «εσωτερικοί εχθροί». Θα αναρωτηθεί για τους τρόπους με τους οποίους οι φυλετικοί σχηματισμοί αντανακλούν το «αυτοκρατορικό αρχιπέλαγος» το οποίο πέτυχε να σφυρηλατήσει τα «εσωτερικά σύνορα» των εθνών-κρατών και τις υποτιθέμενες «περιφερειακές» αυτοκρατορικές θέσεις τους. Αυτή η συλλογιστική αμφισβητεί τους λόγους για τους οποίους η λέξη «απο-αποικιοποίηση» έχει γίνει το σλόγκαν των ημερών, και εστιάζει στα προσχήματα της δημοκρατικής τάξης τα οποία ταυτόχρονα ανοίγουν και περικλείουν τους τρόπους με τους οποίους αντιλαμβανόμαστε τις ανισότητες που είναι σήμερα εγγεγραμμένες στην ίδια την υποδομή αυτών των πολιτικών μορφών.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Turning away from the sharp distinction between metropole and colony, this talk seeks to address how ‘internal enemies’ are produced. It asks how racial formations underwrite the imperial archipelagos that have prospered to forge the ‘interior frontiers’ of nation-states and their allegedly ‘peripheral’ imperial locations. This reflection questions why ‘decolonizing’ has become the buzzword of these times, focusing on the pretences of democratic orders that at once open and foreclose how we understand the inequities written into the very infrastructure of these polities today. (Edited abstract from organiser’s website)
Ελληνοτουρκικός πόλεμος, ειρήνη, και (απο-)αποικιακή διαχείριση της διαφοράς
Greek-Turkish war, peace, and the (de-)colonial management of difference
Aslı Iğsız (Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης – NYU)
Yael Navaro (Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ)
Aslı Iğsız (New York University)
Yael Navaro (University of Cambridge)
«Δύο ανθρωπολόγοι από την Τουρκία με σημαντικά βιβλία πάνω στο ζήτημα συζητούν για την ελληνοτουρκική βία και τη σχέση της με μοντέλα αποικιακής ειρήνευσης στη μετα-οθωμανική περιοχή και τον αποικιακό κόσμο γενικότερα. Τι μπορούμε να μάθουμε για τα ανθρώπινα ερείπια και τα ανεξιστόρητα δράματα της ανταλλαγής πληθυσμών του 1922 και της κυπριακής σύρραξης; Σε ποιο βαθμό οι μεταπολεμικές συνθήκες ειρήνης μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου ενέπνευσαν και εμπνεύστηκαν από μεταποικιακά καθεστώτα διαχείρισης της βίας και των προσφυγικών πληθυσμών;» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Two Turkish anthropologists who have written important books on the topic discuss the Greek-Turkish violence and its relation with colonial pacification models in the post-Ottoman space and colonial world in general. What can we learn about the human ruins and the untold dramas of the 1922 population exchange and the Cyprus conflict? How did the post-war peace treaties between Greece, Turkey and Cyprus inspire and were inspired by post-colonial regimes that regulate violence and manage refugee populations? (Edited abstract from organiser’s website)
Η απο-αποικιοποίηση και ο ανεξάρτητος εκδοτικός χώρος στην Ελλάδα
Decolonisation and independent publishing in Greece
Σίσσυ Θεοδοσίου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Στάθης Παπασταθόπουλος (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Sissie Theodosiou (University of Ioannina)
Stathis Papastathopoulos (University of Ioannina)
Εκδόσεις
Publications
«Συζήτηση με εκπροσώπους μικρών, ανεξάρτητων εκδοτικών οίκων που δραστηριοποιούνται στην έκδοση βιβλίων σχετικών με τις μετα-/απο-αποικακές σπουδές, τη φεμινιστική θεωρία και τον ρατσισμό/αντιρατσισμό. Στόχος της συζήτησης είναι να διερευνηθούν και να διευρυνθούν οι συλλογιστικές και πρακτικές που παρακινούν στην έκδοση σχετικών βιβλίων στην Ελλάδα των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα. Πώς μια τέτοια εκδοτική δραστηριότητα μπορεί να λειτουργήσει ως χειρονομία αποστασιοποίησης, κριτικής, επαναπρόσληψης και αντίστασης απέναντι στους κυρίαρχους (εθνικούς) λόγους και τις βιοπολιτικές μορφές διαχείρισης συνυφασμένων «κρίσεων», όπως η οικονομική, η μεταναστευτική, η έμφυλη και φυλετική βία κ.λπ. Σχετικοί τίτλοι βιβλίων θα βρίσκονται διαθέσιμοι προς πώληση στο Συμπόσιο. Συμμετέχουν Εκδόσεις Επέκεινα Εκδόσεις Red Marks Εκδόσεις Τοποβόρος Εκδόσεις των Συναδέλφων» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
A discussion with small, independent publishers that share a common interest in post-/decolonial studies, feminist theory, and writings on racism/antiracism. The aim of the discussion is to explore and extend the thinking and practice that inspires the publication of such books in Greece in the early 21st century. How does this publishing activity act as a gesture of distancing from, critique and rethinking of, and resisting dominant (national) discourses and biopolitical forms of managing interconnected “crises” – the economic or migrant crisis, racial and gender violence. Relevant books will be on sale at the symposium venue. Participating publishers: Epekeina, Synadelfon, Red Marks, Topovoros (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Η ελληνική alt-right: Γενεαλογίες, αισθητική και νέες μιντιακές τακτικές
The Greek alt-right: Genealogies, aesthetics and new media tactics
Πέτρος Πετρίδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Κωστής Σταφυλάκης (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
Petros Petridis (Panteion University)
Kostis Stafylakis (Athens School of Fine Arts)
Alt-right
Δεξιά
Αlt-right
Right-wing
06 Νοεμβρίου 2021
06 November 2021
«Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στους λόγους, την αισθητική και τις μιντιακές πρακτικές που αναδύονται στο πλαίσιο της alt-right, τόσο σε διεθνές όσο και σε τοπικό επίπεδο. Ειδικότερα, θα γίνει προσπάθεια να αναδειχθούν οι λόγοι που αρθρώνονται από τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο αναφορικά με τις έννοιες της φυλής, του φύλου και του έθνους. Συγκεκριμένα, θα συζητηθούν οι αντιλήψεις αναφορικά με την έννοια του «ωραίου», όπως αυτές αποκρυσταλλώνονται μέσα από ρητορικές και οπτικοακουστικές αναπαραστάσεις. Επιπλέον, η συζήτηση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει μια σύντομη γενεαλογία της alt-right και θα αναφερθεί σε βασικές μιντιακές τακτικές των υποστηρικτών της (όπως η χρήση memes, βιντεοπαιχνιδιών και trolling) που έχουν σκοπό την προπαγάνδιση των θέσεών τους και τη συγκρότηση ταυτοτήτων.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas.
“The discussion will focus on the discourses, aesthetics and media practices that emerge in the context of the alt right on both an international and a local level. More specifically, we will attempt to identify discourses being articulated on that side of the political spectrum related to concepts of race, gender, and nation. In particular, the discussants will address the notions of “beauty” promoted by these discourses and crystallized through rhetoric and audiovisual representations. Additionally, the discussion will try to present a brief genealogy of the alt right and refer to some basic media tactics adopted by their supporters (including the use of memes, videogames, and trolling) in order to propagandize their views and forge their identity.” (Edited abstract from organiser’s website)
Απο-αποικιοποίηση του φύλου / Φεμινιστικές μεθοδολογίες
Decolonising gender/feminist methodologies
Χριστίνα Γραμματικοπούλου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Άντζελα Δημητρακάκη (Πανεπιστήμιο Εδιμβούργου)
Μουράτ Ισσί (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Περσεφόνη Μύρτσου- Ayşenur (Πανεπιστήμιο Humboldt, Βερολίνο)
Κατερίνα Σεργίδου (Πάντειο Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο της Χώρας των Βάσκων)
Christina Grammatikopoulou (University of Macedonia)
Angela Dimitrakaki (University of Edinburgh)
Murat Issi (University of Crete)
Persefoni Myrtsou- Ayşenur (Humboldt University of Berlin)
Katerina Sergidou (Panteion University, Universidad del País Vasco UPV-EHU)
«Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου της Handan Çaǧlayan, Γυναίκες στο κουρδικό κίνημα. Μητέρες, συντρόφισσες, θεές, συζητούμε για τις αντι-αποικιακές αναζητήσεις γύρω από την «αποικιοποίηση της εξουσίας», οι οποίες αφορούν πρωτίστως τα αποικιοποιημένα και υπεξούσια θηλυκά σώματα αλλά, δευτερευόντως, και τα κυρίαρχα αρσενικά. Οι καπιταλιστικές περιφράξεις και οι αποικιακές απαλλοτριώσεις, έτσι όπως γίνονται ορατές στον πυκνό φεμινιστικό λόγο περί πατριαρχίας, γυναικοκτονίας και κουλτούρας βιασμού, αλλά και μέσα από τη γυναικεία φροντίδα, τις αλληλέγγυες πρακτικές ή τις δημιουργικές χρήσεις και επιτελέσεις τοπικών κοσμολογιών, μας ωθούν να συσχετίσουμε τα θηλυκά σώματα με άλλα υπεξούσια σώματα, πράγματα και τους κόσμους τους. Καθώς οι φεμινιστικές μεθοδολογίες εγείρουν ζητήματα όχι μόνο φύλου αλλά και φυλής, τάξης, εξουσίας και δικαιοσύνης, ευθυγραμμίζονται με τη μεταποικιακή κριτική και εδραιώνουν τη διαθεματικότητα στα κοινωνικά κινήματα, ενώ συνιστούν μια γόνιμη και πρακτική διαμεσολάβηση μεταξύ κοινωνίας, ενσώματης γνώσης και ακαδημαϊκής σκέψης.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
On the occasion of the publication of the book “Women in the Kurdish Movement: Mothers, Comrades, Goddesses” by Handan Çaǧlayan, we discuss anticolonial inquiries on the “coloniality of power,” which primarily concern colonised and subaltern female bodies, but also the dominant male ones. Capitalist enclosures and colonial dispossessions, as they become visible in the dense feminist discourse on patriarchy, feminicide and rape culture, but also through female practices of care and solidarity, and the creative performances of local cosmologies, are urging us to relate female colonized bodies with other subaltern bodies, things and their worlds. Once feminist methodologies engage not only with gender but also with race, class, power and justice, they establish intersectionality in social struggles, in line with postcolonial critique, and become inspiring and practical mediations between society, embodied knowledge and academia. (Edited abstract from conference website)
Μεσογειακή διασπορά και εποικιστική αποικιοκρατία στην Αυστραλία
Mediterranean diasporas and Australian settler colonialism
Matteo Dutto (Πανεπιστήμιο Monash)
Francesco Ricatti (Πανεπιστήμιο Monash)
Zora Simic (Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας)
Matteo Dutto (Monash University)
Francesco Ricatti (Monash University)
Zora Simic (University of New South Wales)
Αυστραλία
Ιταλική διασπορά
Σερβική διασπορά
Μετανάστες
Australia
Italian diaspora
Serbian diaspora
Migrants
«Η συζήτηση αυτή επανεξετάζει την ιστορία της μετανάστευσης από τη Μεσόγειο στην Αυστραλία. Επιχειρεί να συζητήσει τους τρόπους με τους οποίους οι μετανάστες-έποικοι από τη Μεσόγειο εκτόπισαν, αλληλεπέδρασαν, συνομίλησαν και συνυπήρξαν με τους ιθαγενείς λαούς της Αυστραλίας. Θα αναφερθούν συγκεκριμένες μελέτες περίπτωσης που αμφισβητούν τις συμβατικές ερμηνείες σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους κατανόησαν την Αυστραλία και εγκαταστάθηκαν σε αυτή οι μετανάστες και μετανάστριες από την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Σερβία. Η συζήτηση θα αποτελέσει μια ευκαιρία να ξανασκεφτούμε τις αλληλεπιδράσεις των πεδίων της μεταναστευτικής ιστορίας και των σπουδών διασποράς με τις σπουδές εποικιστικής αποικιοκρατίας. Θα θέσει επίσης ερωτήματα σχετικά με τα σημεία στα οποία συγκλίνουν ή αποκλίνουν τα παραπάνω πεδία, καθώς και για τις δυνατότητες που διανοίγουν στην αναζήτηση νέων ερευνητικών κατευθύνσεων που θα αναθεωρήσουν τις έννοιες της μεταναστευτικής μονιμότητας και του ανήκειν.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
This discussion reconsiders the history of migration from the Mediterranean region to Australia. It aims to discuss how migrant-cum-settlers from the Mediterranean displaced, interacted, engaged, and coexisted with Australia’s Indigenous peoples. Participants will discuss specific case studies that challenge conventional understandings of how migrants from Italy, Greece and Serbia interpreted and settled in Australia. The discussion will act as an opportunity to rethink how migration history and diaspora studies are interacting with settler colonial studies. It will also posit questions about the possibility of building on the points of intersection and dissension between these fields with the aim of opening possible future research directions that rethink migrant permanency and belonging. (Edited abstract from conference website)
Ούτε έποικος ούτε ντόπιος: Η κατασκευή και διάλυση των μόνιμων μειονοτήτων
Neither settler nor native: The making and unmaking of permanent minorities
Mahmood Mamdani (Πανεπιστήμιο Columbia)
Mahmood Mamdani (Columbia University)
Νότιος Αφρική
Παλαιστίνη
Μειονότητες
South Africa
Palestine
Minorities
«Ο Mahmood Mamdani θα εστιάσει στο ζήτημα της ακραίας βίας και στη σύνδεσή του με το έθνος-κράτος. Θα αναφερθεί αρχικά στο “Ζήτημα των Ινδιάνων” και στο σύστημα αποκλειστικής χρήσης γαιών που ισχύει για αυτούς στη Βόρεια Αμερική. Στη συνέχεια θα στραφεί στο τέλος του επίσημου απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και, τέλος, θα επιχειρήσει να εξετάσει το ζήτημα Ισραήλ-Παλαιστίνης από μια οπτική γωνία που συνυπολογίζει τη νοτιοαφρικανική εμπειρία.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Mahmood Mamdani focuses on the problem of extreme violence and its link with the nation-state. His talk will trace this problem on the Indian Question and the reservation system in North America. He will then turn to the end of formal apartheid in South Africa for ideas on how to move forward. Finally, the talk looks at the Israel/Palestine question through lenses crafted in the South African experience. (Edited abstract from conference website)
Διαδικασίες φυλετικοποίησης και ‘Ελληνες Ρομά
Racialisation processes and the Greek Roma
Χρήστος Ηλιάδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Αλεξάνδρα Καραγιάννη (Δικηγόρος, Συμβούλιο της Ευρώπης)
Ηλέκτρα Κωστοπούλου (Rutgers Newark και NJIT)
Σύνθια-Ελένη Μαλακάση (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Christos Iliadis (Panteion University)
Alexandra Karayianni (Lawyer, Council of Europe)
Elektra Kostopoulou (Rutgers Newark and NJIT)
Cynthia Helen Malakasis (Department of Social Anthropology, Panteion University)
Ρομά
Roma
«Μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο ανταλλαγής γνώσης και εμπειρίας γύρω από μετα-αποικιακές και απο-αποικιακές θεωρίες και ακτιβιστικές πρακτικές, η συζήτηση αυτή θέτει το ζήτημα της ιστορικής εμπειρίας και παρουσίας των Ρομά στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Οι συνομιλητές και οι συνομιλήτριες θα συζητήσουν σχετικά με το πώς αυτές οι θεωρίες και πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν ή και να μεταστρέψουν την κατανόησή μας για την ιστορική εμπειρία και τη θεσιακότητα των Ρομά στη νεοελληνική πραγματικότητα.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Within the wider context of knowledge and exchange about postcolonial and decolonial theories and activist practices, this discussion addresses the historical experience and presence of Roma in contemporary Greek society. The discussants will ask how these theories and practices might reframe our understandings of Roma experience and positionality. (Edited abstract from conference website)
Από έμποροι μεγιστάνες: Η ελληνική ναυτιλία στον οθωμανισμό, την αποικιοκρατία και τον καπιταλισμό
Merchants to tycoons: Greek shipping in Ottomanism, colonialism, capitalism
Molly Green (Πανεπιστήμιο Princeton)
Molly Green (Princeton University)
Εμπόριο
Οθωμανική αυτοκρατορία
Commerce
Ottoman empire
«Δύο παγκοσμίως αναγνωρισμένες ιστορικοί της θάλασσας, ειδικότερα της Μεσογείου, συζητούν για τη θέση της ναυτιλίας, ειδικότερα της ελληνικής, κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της μετάβασης στο έθνος-κράτος, καθώς και για τη σχέση των Ελλήνων εμπόρων και μετέπειτα εφοπλιστών με τις αποικιοκρατικές θάλασσες.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Two world-acclaimed maritime historians, specialised in the Mediterranean Sea, reflect on the status of maritime trade (especially the part of it controlled by Greeks) during the Ottoman period and the transition to the nation-state. They also discuss the relation between the Greek merchants-turned-shipowners and the colonial seas. (Edited abstract from conference website)
Πολιτικές Ταυτότητες ΙΙ / Hellenism και η μεταπολεμική φιλελεύθερη διεθνής τάξη πραγμάτων
Political Identities II: The postwar liberal international order. The case of Hellenism
Βασίλης Λαμπρόπουλος (Πανεπιστήμιο Μίσιγκαν)
Peter Bratsis (Πανεπιστήμιο της Πόλης της Νέας Υόρκης – CUNY)
Δέσποινα Παπαδημητρίου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Vassilis Lambropoulos (University of Michigan)
Peter Bratsis (City University of New York – CUNY)
Despina Papadimitriou (Panteion University)
«Αν στον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα η έννοια του Hellenism –αυτή η περίπλοκη σχέση μεταξύ ελληνικής αρχαιότητας και δυτικής νεωτερικότητας– έφτασε να είναι συνώνυμη με τον ευρωπαϊκό φιλελευθερισμό, τον χριστιανισμό και τη λευκότητα, στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα το κύριο δόγμα της ήταν η δημοκρατία. Το πάνελ αυτό διερευνά σημειολογικά πεδία και σχέσεις που συνδέονται με τον ριζοσπαστισμό, τον απολυταρχισμό, την αυτονομία και τη διαφθορά για να εξηγήσουν την ελληνική δημοκρατική κουλτούρα στον Αμερικανικό Αιώνα. Παρουσιάσεις • Βασίλης Λαμπρόπουλος (Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Μίσιγκαν), «Από τον André Malraux στον Emmanuel Macron – Γάλλοι που πουλούν Hellenism στους Έλληνες» • Peter Bratsis (Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών, BMCC, Πανεπιστήμιο της Πόλης της Νέας Υόρκης – CUNY), «Αυταρχικός κρατισμός και κρίση της πολιτικής στην Ελλάδα» • Δέσποινα Παπαδημητρίου (Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο), «Εξερευνώντας το σημειολογικό πεδίο του αντι-απολυταρχισμού στο ελληνικό συγκείμενο»» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
If during the 19th and the early 20th century Hellenism –this convoluted relationship between Greek antiquity and Western modernity– came to be identified with European liberalism, Christianity and whiteness, during the second half of the 20th century, democracy came to be its main tenet. This panel explores semantic fields and relationships associated with radicalism, totalitarianism, autonomy, and corruption to explain the Greek democratic culture in the context of the American age. Presentations • Peter Bratsis (Department of Political Sciences, BMCC, City University of New York – CUNY), “Authoritarian Statism and the Crisis of Politics in Greece” • Vassilis Lambropoulos (Department of Classical Studies and Comparative Literature, University of Michigan), “From André Malraux to Emmanuel Macron: French Selling Hellenism to the Greeks” • Despina Papadimitriou (Department of Political Science and History, Panteion University), “Exploring the Semantic Field of Anti-totalitarianism in the Greek Context” (Edited abstract from conference website)
Μισέλ Πάμπλο, ένας Έλληνας αντάρτης στον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Αλγερίας
Michel Pablo: A Greek partisan in Algeria’s war of independence
Δημήτρης (Μίμης) Λιβιεράτος (Συγγραφέας)
Αλέκα Μακρή (Δρ., Όμιλος Πρωταγόρα)
Dimitris (Mimis) Livieratos (Author)
Aleka Makri (PhD, Protagoras Association)
Πάμπλο Μισέλ
Ράπτης Μιχάλης
Αλγερία
Pablo Michel
Raptis Michalis
Algeria
«Μισέλ Πάμπλο ήταν το πολεμικό ψευδώνυμο του τροτσκιστή επαναστάτη και ηγέτη της 4ης διεθνούς Μιχάλη Ράπτη. Δύο συνοδοιπόροι του θα μιλήσουν για τη συμμετοχή Ελλήνων στον ένοπλο αντιαποικιακό αγώνα της Αλγερίας και θα επανεξετάσουν τη σχέση απο-αποικιοποίησης και επαναστατικής αριστεράς σήμερα.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
Michel Pablo was the nom-du-guerre of the Trotskyist revolutionary and 4th International leader Michalis Raptis. Two of Pablo’s companions will talk about the participation of Greeks in Algeria’s anticolonial armed struggle, and will also reflect on the relation between decolonisation and revolutionary Left today. (Edited abstract from conference website)
Υποτελείς εν πλω. Η εργασία στην ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία
Can the subaltern sail? Labouring in the Greek shipping industry
Τάσος Μόρφης (δημοσιογράφος)
Γιώργος Τσιμουρής (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Tassos Morfis (Journalist)
Yiorgos Tsimouris (Panteion University)
Εργάτες
Ναυτικοί
Workers
Sailors
«Ένας ανθρωπολόγος κι ένας κινηματογραφιστής θα συζητήσουν για τις ζωές και τους αγώνες των εργατών σε ελληνικά εμπορικά και επιβατικά πλοία. Ο συγγραφέας της υπό έκδοση εθνογραφίας “Εμείς οι Ναυτικοί, Μπαρκαρισμένοι και Ξέμπαρκοι” και ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ “Δεμένοι” (το οποίο αφορά την απεργία στην NEL το 2015) θα μιλήσουν για την εργασία εν πλω και, μέσω αυτής, για τον εφοπλισμό, τον κοσμοπολιτισμό, τον ρατσισμό και το φύλο στα καράβια και στη στεριά. Σε συνεργασία με το FLOATS – Floating Laboratory of Action and Theory at Sea.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
An anthropologist and a filmmaker look into the lives and struggles of workers in Greek merchant and passenger ships. The author of the forthcoming ethnography “We the Sailors, Embarked or On Shore”, and the creator of the documentary “Tied” (which focuses on the 2015 NEL strike) will talk about ship workers and shipowners, as well as cosmopolitanism, racism and gender, aboard or ashore. In collaboration with FLOATS (Floating Laboratory of Action and Theory at Sea). (Edited abstract from conference website)
Αντι-αποικιακή/Απο-αποικιακή Κύπρος: Αποικιοκρατία, αλυτρωτισμός και πολιτισμικός ιμπεριαλισμός
Anticolonial/decolonial Cyprus: Colonialism, irredentism and cultural imperialism
Γρηγόρης Ιωάννου (Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ)
Ανδρέας Παναγιώτου (Πανεπιστήμιο Frederick)
Gregoris Ioannou (University of Sheffield)
Andreas Panayiotou (Frederick University)
«Στόχος της συζήτησης είναι να αναφερθεί στη διαμόρφωση της πολιτισμικής και πολιτικής σχέσης μεταξύ του ελληνικού εθνικού κράτους και, αρχικά, της ελληνοκυπριακής κοινότητας (και ευρύτερα της κυπριακής κοινωνίας) και, μετέπειτα, του κυπριακού κράτους, μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της αποικιοκρατίας και της απο-αποικιοποίησης. Θα μας απασχολήσουν ιδιαίτερα ζητήματα όπως η εκπαίδευση, η πολιτική ιστορία και η γλώσσα.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
This discussion addresses the formation of the cultural and political relation between the Greek nation-state and, firstly, the Greek-Cypriot community (and Cypriot society at large) and, subsequently, the Cypriot state, within the historical context of colonialism and decolonisation. The discussants will direct their attention to matters related to education, political history, and language. (Edited abstract from conference website)
Φιλελευθερισμός, αυτοκρατορία και η μεταποικιακή επιστημολογική οπτική
Liberalism, Empire and the Postcolonial Standpoint
Julian Go (Πανεπιστήμιο Σικάγο)
Julian Go (University of Chicago)
Μεταποικιακή θεωρία
Postcolonial theory
04 Νοεμβρίου 2021
04 November 2021
"Η ομιλία αυτή χρησιμοποιεί παραδείγματα από τον φιλελεύθερο ιμπεριαλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών για να αναδείξει τη μεταποικιακή κριτική στον φιλελευθερισμό, καθώς και την επιστημολογική οπτική της. Στην ομιλία θα υποστηριχτεί ότι η μεταποικιακή κριτική βλέπει τον φιλελευθερισμό ως ένα εγχείρημα που βασίζεται στη χάραξη συνόρων, και ότι εντέλει αυτή η κριτική αναδύεται από τον χώρο του «αποικιακού»: από έναν κοινωνικοπολιτικό τόπο της διαφοράς, τόσο υλικής (ή «πραγματικής») όσο και εννοιολογικής, τον οποίο τα φιλελεύθερα εγχειρήματα προσπαθούν να οργανώσουν ιεραρχικά. Για να αναδείξει αυτά τα σημεία, η ομιλία θα αναφερθεί στη νέα αυτοκρατορία της Αμερικής των αρχών του 20ου αιώνα, η οποία συμπεριλάμβανε το Πουέρτο Ρίκο και τις Φιλιππίνες, και στην τάση της να αποικιοποιεί την ίδια την αντιαποικιακή κριτική εναντίον της." Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
“This talk draws on examples from US liberal imperialism to illuminate the postcolonial critique of liberalism and its standpoint. It argues that the postcolonial critique sees the liberal script as a constitutive boundary-drawing project and that the postcolonial critique emerges from the space of the ‘colonial’: from a sociopolitical site of difference, both material (or ‘actual’) and conceptual, that liberal projects seek to organize hierarchically. To illuminate these points, the talk refers to America’s new empire of the early 20th century that encompassed Puerto Rico and the Philippines and colonized even the anticolonial critique targeted against it.” From the description of the lecture, as it was published on the website of the symposium by the organizer (Decolonize Hellas).
Πολιτικές ταυτότητες 1. Από την αυτοκρατορία στο έθνος: Κρατικός σχηματισμός και ταυτότητες του πολίτη
Political identities I. From empire to nation: State formation and civic identities
Νίκος Βαφέας (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Σταύρος Γριμάνης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Nikos Vafeas (University of Crete)
Stavros Grimanis (National and Kapodistrian University of Athens)
Νομοθεσία
«Η παρούσα συζήτηση εξετάζει την ιστορική προοπτική των μετασχηματισμών της πολιτικής υποκειμενικότητας στην πρώτη περίοδο του ελληνικού έθνους-κράτους. Πρόκειται για το πρώτο από τα τρία πάνελ τα οποία θα επιχειρήσουν να εντοπίσουν τις αλλαγές στις ελληνικές πολιτικές ταυτότητες και την πολιτική κουλτούρα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα. Παρουσιάσεις: • Νίκος Βαφέας (Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κρήτης), «Διφορούμενες ταυτότητες στα χρόνια της μετάβασης: Η περίπτωση της Σάμου» • Ελπίδα Βόγλη (Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), «Το θρήσκευμα ως πολιτική ταυτότητα» • Σταύρος Γριμάνης (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – ΕΚΠΑ), «Νόμος και Αστυνόμευση, 1821-1827. Μεταξύ αγωγής του πολίτη και ασφάλειας του έθνους»» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
The panel takes a historical perspective on transformations of political subjectivity at the early stages of the Greek nation-state. It is the first of three panel discussions that seek to trace changes in the Greek political identities and political culture from the founding of the state until today. Presentations • Stavros Grimanis (Department of History and Archaeology, National and Kapodistrian University of Athens), “Law and Policing, 1821–1827. Between Civic Education and National Security” • Nikos Vafeas (Department of Philosophy and Social Studies, University of Crete), “Ambivalent Identities in the Age of Transition: The Case of Samos” • Elpida Vogli (Department of History and Ethnology, Democritus University of Thrace), “Religion as Civic Identity” (Description from organiser’s website)
Αποικιακότητα, φυλή και επανάσταση
Coloniality, race and revolution
Anthony Bogues (Πανεπιστήμιο Brown)
Anthony Bogues (Brown University)
«Η συζήτηση θα διερευνήσει τις αποικιακές και φυλετικές γενεαλογίες που εμπλέκονται στη διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού κράτους και του φαντασιακού του. Σε συνεργασία με το Decolonizing Initiative του Πανεπιστημίου Brown.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
This discussion explores the colonial and racial genealogies implicated in the formation of the modern Greek state and its imaginary. The discussion is held in collaboration with the Decolonizing Initiative at Brown University. (Description from organiser’s website)
Το μουσείο ως ληστεία: Μεταξύ των «Χάλκινων του Μπενίν» και των «Ελγίνειων Μαρμάρων»
Museum as Heist: Between the “Benin Bronzes” and the “Elgin Marbles”
Lylaah L. Bhalerao (Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης – NYU)
Dan Hicks (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης)
Lylaah L. Bhalerao (New York University)
Dan Hicks (Oxford University)
Ελγίνεια Μάρμαρα
Elgin Marbles
«Η συζήτηση αυτή θα διεξαχθεί μεταξύ δύο μελετητών που ειδικεύονται (και συμμετέχουν ενεργά) στις ακτιβιστικές δράσεις που έχουν στόχο την απο-αποικιοποίηση του Βρετανικού Μουσείου. Η συζήτηση θα θεωρήσει τη διαχείριση των «Ελγίνειων Μαρμάρων» ως μια εξαιρετική (δηλαδή “λευκή”) περίπτωση ιδιοποίησης/λεηλασίας, η οποία σπανίως τίθεται στο ίδιο πλαίσιο συζήτησης με τους σύγχρονους παγκόσμιους αγώνες για την απο-αποικιοποίηση των μουσείων. Οι αγώνες αυτοί απαιτούν την αναγνώριση και επανόρθωση των ιστοριών που αφορούν τον εξορυκτισμό, τη φυσική, υλική και συμβολική βία και τη λευκή υπεροχή: ιστοριών που έχουν διαμορφώσει τα μουσεία και τα σχετιζόμενα επιστημονικά πεδία.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
“This discussion brings together two experts on and participants in the activism around the decolonization of the British Museum. They consider the treatment of the ‘Elgin Marbles’ as an exceptional (i.e., ‘white’) case of appropriation/looting, something that often quarantines them from contemporary global discussions and struggles for museum decolonization. These struggles demand the recognition and redress of histories of extractivism, physical, material and symbolic violences and white supremacy: histories that have shaped museums and associated disciplines.” From the description of the lecture, as it was published on the website of the symposium by the organizer (Decolonize Hellas).
Επιστημολογίες του Νότου, γνωσιοκτονία και κοσμοπολιτική: Συζήτηση με τον Boaventura de Sousa Santos
Epistemologies of the South, Epistemicide and Cosmopolitics: A Discussion with Boaventura de Sousa Santos
Boaventura de Sousa Santos (Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα)
Μιχάλης Μπαρτσίδης (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο)
Πέννυ Τραυλού (Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου)
Boaventura de Sousa Santos (University of Coimbra)
Alexandros Kioupiolis (Aristotle University of Thessaloniki)
Michalis Bartsidis (Hellenic Open University)
Penny Travlou (University of Edinburgh)
Ανθρωπισμός
Humanitarianism
«Συζητάμε με τον κοινωνιολόγο Βοaventura de Sousa Santos σχετικά με τις δυνατότητες που υπάρχουν για την υπέρβαση της δυτικής αποικιακής γνωσιοκτονίας που επιβλήθηκε στις τοπικές επιστημολογίες/κοσμολογίες μέσω ευρωπαϊκών αποικιακών τεχνολογιών. Συζητάμε επίσης για τη σημασία της καθιέρωσης νέων επιστημολογιών/οικολογιών γνώσης στους ευρύτερους βαλκανικούς, μεσογειακούς και μετα-οθωμανικούς κόσμους. Μέσα από ενεργή συμμετοχική παρατήρηση και κάνοντας χρήση της εθνογραφικής μεθοδολογίας, προτείνουμε την κοσμοπολιτική ως μια νέα αναλυτική κατηγορία για να περιγράψουμε το κοινό κοσμο-φιλοσοφικό ενδιαφέρον μας, γύρω από τον ανθρωπισμό και πέρα από αυτόν, την τοπική πολιτική δράση και τους παγκόσμιους αγώνες για δικαιοσύνη, δικαιώματα και ισότητα.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
A discussion with sociologist Boaventura de Sousa Santos regarding the possibilities to think beyond the Western colonial epistimicide that has been imposed on local knowledge and cosmologies through European colonial technologies. What would it mean to establish new epistemologies and ecologies of knowledge in the broader Balkan, Mediterranean and Post-Ottoman worlds? Through engaged fieldwork and the use of ethnographic methodology, we propose the concept of cosmopolitics as a new analytical category that includes our shared cosmo-philosophical concerns about humanism and beyond, local political action and global struggle for justice, rights and equality. (Edited description from organiser’s website)
Καλωσόρισμα από την κολεκτίβα
Welcome from the collective
Δέσποινα Λαλάκη (Πανεπιστήμιο της Πόλης της Νέας Υόρκης – CUNY)
Φωτεινή Τσιμπιρίδου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Despina Lalaki (City University of New York)
Fotini Tsibiridou (University of Macedonia)
«Τα μέλη της κολεκτίβας Decolonize Hellas παρουσιάζουν τους στόχους του 4ήμερου συμποσίου και τη θέση του μέσα στο σύνολο των δράσεων της πρωτοβουλίας.» Από την περίληψη της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συμποσίου από το διοργανωτή (Decolonize Hellas).
“The Decolonize Hellas collective will introduce the aims of the four-day symposium and its place in the unfolding initiative.” (Edited and translated description from organiser’s website)
Decolonizing Hellas: Imperial Pasts, Contested Presents, Emancipated Futures, 1821–2021
Εναρκτήρια εκδήλωση της πρωτοβουλίας Decolonize Hellas
04 Νοεμβρίου 2021 - 07 Νοεμβρίου 2021
4–7 November 2021
«Πριν από σχεδόν έναν χρόνο, η τότε επερχόμενη δισεκατονταετηρίδα από την Ελληνική Επανάσταση μας ενέπνευσε να σκεφτούμε γύρω από την ιστορία του ελληνικού έθνους-κράτους, τα ιδανικά με τα οποία θεμελιώθηκε και τις σχέσεις του με την αποικιοκρατία, τις αποικιακές ιδέες και πρακτικές της Ευρώπης. Αρχικά σκεφτήκαμε τη διοργάνωση ενός μικρού εργαστηρίου. Σύντομα όμως διαπιστώσαμε ότι το ζήτημα απαιτούσε βαθύτερη και πιο συστηματική εμπλοκή. Έτσι, ιδρύσαμε την πρωτοβουλία “Για την απο-αποικιοποίηση της Hellas”, η οποία επιχειρεί να δράσει γύρω και πέρα από τα σύνορα μεταξύ ακαδημαϊκής έρευνας, καλλιτεχνικής πρακτικής και κινηματικής δράσης, συνεισφέροντας παράλληλα στο παγκόσμιο απο-αποικιακό κίνημα. Το πρώτο μας διεθνές συμπόσιο διεξάγεται 4-7 Νοεμβρίου, διαδικτυακά και in situ, στο String Theory / Κ39 (Κορυτσάς 39, Βοτανικός, Αθήνα), και είναι μία μόνο από τις πολλές εκδηλώσεις που έχουμε ήδη οργανώσει ή σχεδιάσει για το κοντινό μέλλον. Στο συμπόσιο Για την Απο-αποικιοποίηση της Hellas. Αυτοκρατορικά Παρελθόντα, Αμφισβητούμενα Παρόντα, Χειραφετημένα Μέλλοντα, 1821-2021 θα συναντηθούμε με ερευνητές και ερευνήτριες, καλλιτέχνες, ακτιβιστές και ακτιβίστριες, δημοσιογράφους και ακαδημαϊκούς για να συζητήσουμε ζητήματα όπως: οι αποικιακές πρακτικές μουσείων, οι σχέσεις μεταξύ φυλής, αποικιοκρατίας και επανάστασης, η διασπορά και η εποικιστική αποικιοκρατία, οι διαδικασίες κατασκευής πολιτικών ταυτοτήτων, η έννοια της ειρήνευσης ως αποικιακή τεχνολογία, η απο-αποικιοποίηση της Κύπρου, ο κοσμοπολιτισμός της θάλασσας και οι εργασιακές σχέσεις, η γνωσιοκτονία και η κοσμοπολιτική, οι φεμινιστικές μεθοδολογίες απο-αποικιοποίησης, και πολλά ακόμα. Με διάφορα μέσα –συζητήσεις σε πάνελ, διαλόγους και συνεντεύξεις, εργαστήρια, συνελεύσεις, περιπατητικές αντι-ξεναγήσεις, καλλιτεχνικά δρώμενα– φιλοδοξούμε να συναντηθούμε με ένα ευρύτερο ακροατήριο και να σκεφτούμε μαζί τα εν πολλοίς αποσιωπημένα αυτοκρατορικά παρελθόντα, την ταραχώδη εποχή μας η οποία χαρακτηρίζεται από την καπιταλιστική εκμετάλλευση, τη φυλετική και έμφυλη βία, την ξενοφοβία και τη νοσταλγία της λευκής υπεροχής, καθώς επίσης και να φανταστούμε τα μονοπάτια που μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο σε πιο φιλόξενα και συμπεριληπτικά μέλλοντα.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή (Decolonize Hellas).
About a year ago, the then-upcoming bicentennial of the Greek Revolution inspired us to reflect on the history of the Greek nation-state, its foundational ideals and its relations to European colonialism, colonial practices, and ideas. We initially considered the organization of a small workshop. We soon realised that the subject needed deeper and more systematic engagement. So, we established Decolonize Hellas, an initiative that is attempting to work along and beyond the borders of academic research, artistic practice and social movement, and to contribute to the global decolonize movement. Our first international symposium will take place from November 4 until November 7, online and in situ, at String Theory/K39 (Koritsas 39, Votanikos, Athens), and it is by now only one of the many events we have already organized or planned for the near future. Decolonizing Hellas: Imperial Pasts, Contested Presents, Emancipated Futures, 1821–2021 brings together researchers, artists, activists, journalists, and scholars to reflect on topics such as: colonial museum practices, the relations between race, colonialism and revolution, migration, diaspora and settler colonialism, political identity-building processes, peacemaking as colonial technology, the decolonization of Cyprus, sea cosmopolitanism and labour relations, epistemicide and cosmopolitics, decolonial feminist methodologies, among many others. Through various means – panels, dialogues and interviews, workshops, assemblies, walking anti-tours, artistic events – we aspire to engage with a broad audience and reflect on our largely silenced imperial pasts, our troubled times marked by capitalist exploitation, racial and gender violence, xenophobia and white supremacy nostalgia and to open pathways toward more inhabitable and inclusive futures. (Edited and translated description from organiser’s website)
Opening event of the Decolonize Hellas initiative
Δέσποινα Λαλάκη (Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ)
Despina Lalaki (University of Amsterdam)
Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ - Παράρτημα Ελλάδας
The Press Project
Rosa Luxemburg Foundation - Office in Greece
«Η διακοσαετής επέτειος της ελληνικής επανάστασης συμπίπτει με εξεγέρσεις και νέους αγώνες σε όλο τον πλανήτη ενάντια στη δυτική αποικιοκρατική κληρονομιά της λευκής υπεροχής, των εθνικισμών και του φυλετικού καπιταλισμού. Μια νέα πρωτοβουλία Να απο-αποικιοποιήσουμε την Hellas προτάσσει την επείγουσα επανεξέταση της θέσης της νεότερης Ελλάδας σε σχέση με γεωγραφίες και γενεαλογίες της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας. Να απο-αποικιοποιήσουμε την Hellas σημαίνει να εκθέσουμε τις αποικιακές γενεαλογίες που πυροδοτούν τα φαινόμενα οριενταλισμού, βαλκανισμού, ξενοφοβίας, ρατσισμού και σεξισμού και τα οποία διατυπώνονται στο όνομά της. Χρησιμοποιούμε τον όρο «Hellas» για να αναφερθούμε σε ένα συνάθροισμα από ιδεολογίες – διαφορετικοί Ελληνισμοί – και θεσμούς, υλικότητες και συμβολισμούς, πολιτικές και τεχνολογίες, σώματα και πληθυσμούς, ταυτότητες και συν-κινήσεις, που εντοπίζονται εντός και εκτός των χρονικοτήτων και των συνόρων του ελληνικού έθνους-κράτους. Ως δυτική κατασκευή μιας εξιδανικευμένης εικόνας της αρχαίας Ελλάδας η «Hellas» υπήρξε κομβικής σημασίας για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας, ενώ έχει λειτουργήσει νομιμοποιητικά για την ίδια την ύπαρξη της σύγχρονης Ελλάδας. Oι αξίες, η αισθητική και οι ίδιες οι εξελικτικές ιεραρχίες του κλασικισμού χρησιμοποιήθηκαν για να επικυρώσουν τη δυτική ανωτερότητα και να νομιμοποιήσουν τα φαινόμενα ευρωπαϊκής κατάκτησης και υποδούλωσης ανά την υφήλιο. Σήμερα το «λίκνο του δυτικού πολιτισμού» και η «κοιτίδα της δημοκρατίας» έρχεται να λειτουργήσει ως ανάχωμα, πολιτισμικό σύνορο, και εκπολιτιστικό προπύργιο ανάμεσα στο Χριστιανισμό και το Ισλάμ, την Ανατολή και τη Δύση, τον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό, τον πολιτισμό και τη βαρβαρότητα. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελληνική Επανάσταση σηματοδοτεί όχι μόνο τη ρήξη με την Οθωμανική αυτοκρατορία, αλλά και την αρχή μιας μακράς διαδικασίας οικειοποίησης αφηγημάτων και πρακτικών που βρίσκονταν ήδη στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής εκπολιτιστικής αποστολής. Η εδραίωση του νέου κράτους δρομολόγησε πολυσχιδείς πρακτικές εθνοκάθαρσης, δημιουργίας και αστυνόμευσης μειονοτήτων, έμφυλων ταυτοτήτων και βίαιης γλωσσικής και πολιτισμικής ομογενοποίησης. Η πρωτοβουλία Να απο-αποικιοποιήσουμε την Hellas φιλοδοξεί να γίνει μια νομαδική πλατφόρμα ερευνητριών, καλλιτεχνών, ακτιβιστών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και να συνεισφέρει στο παγκόσμιο απο- αποικιοκρατικό κίνημα, σε διάλογο με ανάλογα κινήματα στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τον Παγκόσμιο Νότο, και να αναπτύξει μια διαρκή, ανοικτή και παραγωγική συζήτηση για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της αποικιοκρατίας, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στην Ελλάδα και τον κόσμο, αλλά και τη συσχέτισή της με τα παγκόσμια κινήματα για τα δικαιώματα αυτοχθόνων και προσφύγων. Αποβλέπουμε στην ανάδειξη νέων ερευνητικών οριζόντων, καινοτόμων ακτιβιστικών μεθόδων και στην οργάνωση εκδηλώσεων ενώ επιζητούμε να συσχετίσουμε την επερχόμενη διακοσαετή επέτειο της ελληνικής επανάστασης με την τρέχουσα παγκόσμια συζήτηση σχετικά με την εποικιστική αποικιοκρατία, τον οριενταλισμό/βαλκανισμό, τον ευρωκεντρισμό, τη λευκή υπεροχή, την πατριαρχία, τον φυλετικό καπιταλισμό, τη διεθνή κυκλοφορία κεφαλαίου και την παγκόσμια διακυβέρνηση. Οι συζητήσεις αυτές θα κορυφωθούν στο Διεθνές Συμπόσιο με τίτλο Απο- αποικιοποιώντας την Hellas: Ηγεμονικά Παρελθόντα, Ανταγωνιστικά Παρόντα, Χειραφετημένα Μέλλοντα τον Οκτώβριο του 2021. Στη συζήτηση θα συμμετέχουν τα μέλη της κoλεκτίβας: - Νικόλας Κοσματόπουλος, Institute for Advanced Study, Princeton - Πηνελόπη Παπαηλία, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Δέσποινα Λαλάκη, University of Amsterdam - Φωτεινή Τσιμπιρίδου, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη - Σίσσυ Θεοδοσίου, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Και μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής: - Γιάννης Χαμηλάκης, Brown University - Βαγγέλης Καλότυχος, Brown University Τη συζήτηση θα συντονίσει: Κωνσταντίνος Πουλής, ThePressProject Φορείς Υποστήριξης: - Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ (Παράρτημα Ελλάδας) - Pelion Summer Lab for Cultural Theory and Experimental Humanities (PLS) - Floating Laboratory for Action and Theory at Sea (FLOATS) - Η Πρωτοβουλία για την Από-αποικιοποίηση, Πανεπιστήμιο Μπράουν - Εργαστήριο Μελέτης του Πολιτισμού, των Συνόρων και του Κοινωνικού Φύλου - Australian Migration History Network» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Facebook από τους διοργανωτές (Decolonize Hellas, Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, The Press Project).
Τhe bicentennial of the Greek Revolution coincides with contemporary world revolts and renewed struggles against the colonial legacies of white supremacy, nationalisms and racial capitalism. A new initiative, Decolonize Hellas prompts an urgent (re)viewing of the place of modern Greece in relation to geographies and genealogies of European colonialism. To decolonize Hellas means to expose the colonial genealogies that ignite the phenomena of Orientalism, Balkanism, xenophobia, racism and sexism and which are expressed in its name. By “Hellas”, we denote an assemblage of ideologies (various Hellenisms) and institutions, materialities and imageries, policies and technologies, bodies and populations, identities and affects, within and beyond the timelines and borders of the Greek nation-state (Ellada). “Hellas” as the West’s construction of an idealized image of Ancient Greece has been central to shaping European modernity – as well as to legitimating the existence of a “Modern Greece”. Classicism’s values, aesthetics and evolutionary hierarchies have been used to justify Western superiority and rationalize European conquest and enslavement around the world. Today, the “cradle of Western civilization” and “birthplace of democracy”, functions as a buffer zone, cultural frontier and bulwark between Christianity and Islam, East and West, capitalism and communism, “civilization” and “barbarism”. In this sense, Greek national independence thus marks not only a break with the Ottoman Empire, but also the beginning of a long process of appropriation of narratives and practices already in the service of the European “civilizing mission”. The establishment of the new state set in motion multifarious acts of ethnic cleansing, creation and policing of minorities, denial of identities and violent homogenization. The Decolonize Hellas initiative aspires to become a nomadic platform for researchers, artists, activists and civil society representatives and to contribute to the global colonial movement, in dialogue with similar movements in the Balkans, the Middle East and the Global South, and to develop an ongoing, open and productive discussion on the long-term consequences of colonialism, racism and xenophobia in Greece and the world, as well as its association with the global movements for indigenous and refugee rights. We aim at the emergence of new research horizons, innovative activist methods and the organization of events while we seek to correlate the forthcoming bicentennial anniversary of the Greek revolution with the current global debate on colonialism, orientalism/Balkanism, eurocentrism, white supremacism, patriarchy, racial capitalism, the international circulation of capital and world governance. These discussions will culminate in the International Symposium entitled Decolonizing Hellas: Imperial Past, Contested Presents, Emancipated Future in October 2021. The members of the collective will participate in the discussion: - Nikolas Kosmatopoulos, Institute for Advanced Study, Princeton - Penelope Papailias, University of Thessaly - Despina Lalaki, University of Amsterdam - Fotini Tsibiridou, University of Macedonia, Thessaloniki - Sissie Theodosiou, University of Ioannina And members of the advisory committee: - Yannis Hamilakis, Brown University - Vangelis Calotychos, Brown University The discussion will be moderated by: Konstantinos Poulis, ThePressProject Supporting Institutions: - Rosa Luxemburg Foundation–Office in Greece - Pelion Summer Lab for Cultural Theory and Experimental Humanities (PLS) - Floating Laboratory for Action and Theory at Sea (FLOATS) - The Decolonial Initiative at Brown University - Culture–Borders–Gender Lab - Australian Migration History Network (Edited and translated description, as it was published on the event’s Facebook post by the organizers: Decolonize Hellas, Rosa Luxemburg Foundation–Office in Greece, The Press Project)
Ιστορίες Έρωτα και Επανάστασης
Stories of love and revolution
Βαρβάρα Ρούσσου (Φιλόλογος)
Μάριος Χατζηπροκοπίου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Varvara Roussou (Philologist)
Marios Chatziprokopiou (University of Thessaly)
TWIXTlab
Όψεις της Επανάστασης του 1821: Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα 12 και 13 Ιουνίου 2015
Έρωτας
Love
14 Φεβρουαρίου 2021
14 February 2021
«Με αφορμή την έναρξη ενός μήνα ραδιοφωνικών εκπομπών για τον Έρωτα και τα έβδομα γενέθλια του TwixtLab συζητούμε για τα ερωτικά παραλειπόμενα της επανάστασης του 1821… Συνομιλούν: Άντα Διάλλα, ιστορικός, Βαρβάρα Ρούσσου, φιλόλογος, Μάριος Χατζηπροκοπίου, συγγραφέας- ερευνητής.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του TWIXTlab.
“On the occasion of the beginning of a month of radio shows about love and the seventh birthday of TwixtLab, we discuss the romantic omissions of the revolution of 1821. Discussants: Ada Dialla, historian; Varvara Roussou, philologist; Marios Chatziprokopiou, author-researcher. (Edited and translated description from organiser’s website)
Ραδιοφωνική εκπομπή
Radio show
Αναφέρεται το έργο του Χρήστου Λούκου "Ερωτικές σχέσεις και σεξουαλικές πρακτικές κατά την Επανάσταση του 1821", το οποίο ανήκει στο συλλογικό τόμο "Όψεις της Επανάστασης του 1821: Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα 12 και 13 Ιουνίου 2015".
Special reference is made to the work of Christos Loukos "Romantic relations and sexual practices during the Revolution of 1821" [Ερωτικές σχέσεις και σεξουαλικές πρακτικές κατά την Επανάσταση του 1821], which belongs to the collective volume "Aspects of the Revolution of 1821: Conference Proceedings, Athens 12 and 13 June 2015" [Όψεις της Επανάστασης του 1821: Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα 12 και 13 Ιουνίου 2015].
Ήρωες εν κινήσει
Heroes in motion
Μήτσος Μπιλάλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Δημήτρης Πολυχρονιάδης (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
Mitsos Bilalis (University of Thessaly)
Dimitris Polychroniadis (Athens School of Fine Arts)
Ενδυματολογικές συνήθειες, μόδα και σώμα στα πρόθυρα της επανάστασης
Ένα ψηφιακό αρχείο για το 1821: αναζήτηση – οπτικοποίηση και οι τύχες του απρόσμενου
1821: τι το ελληνικό και επαναστατικό είχε;
Πορτραίτα
Portraits
«Αν υπάρχει μια βεβαιότητα που ξεπερνά όλες τις άλλες σχετικά με την Επανάσταση του 1821, είναι η ίδια η όψη των πρωταγωνιστών της. Γενιές ολόκληρες πολιτών στην ελληνική επικράτεια έμαθαν να διακρίνουν τον Παπαφλέσσα, τη Μπουμπουλίνα ή τον Κολοκοτρώνη μέσα από συγκεκριμένες προσωπογραφίες, πριν ακόμα αποκτήσουν -ή χωρίς ποτέ να αποκτήσουν σε κάποιες περιπτώσεις - μια στοιχειώδη εξοικείωση με την ιστορικότητα των κρίσιμων αυτών μορφών του Αγώνα. Με την πάροδο του χρόνου, τα πορτραίτα αυτά οριστικοποίησαν την όψη των εξεγερμένων, την πάγωσαν σε ελάχιστα ακίνητα στιγμιότυπα, συγκροτώντας τελικά ένα ιδιόμορφο οπτικό αλφάβητο, μέσα από το οποίο οι νεοελληνικές κοινωνίες μάθαιναν κυριολεκτικά να συλλαβίζουν το άμεσο παρελθόν τους. Στην συνάντηση αυτή, ο Δημήτρης Πολυχρονιάδης κι ο Μήτσος Μπιλάλης επιχειρούν να προσεγγίσουν κριτικά τις παραπάνω εικόνες. Δοκιμάζουν και ανταλλάσουν αναλυτικά εργαλεία (ιστοριογραφικά και εικαστικά) σε μια προσπάθεια να ξανασκεφτούν τη σχέση της σύγχρονης ιστορικής κουλτούρας με τις παραπάνω εικόνες ∙ προσπαθούν να αποκαταστήσουν το τοπίο της έντασης που κρύβεται πίσω από τις παγωμένες μορφές (ζωγραφικά σχέδια που μεταβάλλονταν διαρκώς για τουλάχιστον μισόν αιώνα πριν καταλήξουν στις οικείες προσωπογραφίες, εικόνες που μετακομίζουν αδιάκοπα από την μία κοινωνική επιφάνεια στην άλλη σ' ολόκληρη στην διάρκεια του 20ού αιώνα, π.χ αφίσα σε στρατιωτικό γραφείο, κόμικ σε εφηβικό δωμάτιο, εκμαγείο σε εργαστήρι γλυπτικής, κινηματογραφική φιγούρα στον τοίχο της πόλης, meme στο δίκτυο, κάδρο σε σχολική γιορτή κ.ά) ∙ δουλεύουν μαζί πάνω στην πιθανότητα να ξανασκεφτούμε - 200 χρόνια αργότερα - την ιδρυτική στιγμή του νεοελληνικού κράτους ως μια πυκνή εποχή, μιαν εποχή μιας πρωτοφανούς κινητικότητας.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Facebook.
If there is one certainty that surpasses all others about the 1821 Revolution, that it is the very face of its protagonists. Generations of citizens in Greece learned to distinguish Papaflessas, Bouboulina or Kolokotronis through specific portraits, before even gaining – or never gaining in some cases – a basic acquaintance with the historicity of these critical figures of the struggle. Over time, these portraits cemented the look of the insurgents, frozen in a few still moments, finally forming a peculiar visual alphabet, through which modern Greek societies literally learned to spell their immediate past. In this talk, Dimitris Polychroniadis and Mitsos Bilalis try to critically approach the above-mentioned images. They try and exchange analytical tools (historiographical and visual) in an attempt to rethink the relationship of modern historical culture with the above images; they try to restore the landscape of tension hidden behind the frozen forms (paintings that were constantly changing for at least half a century before coming up with the relevant portraits, images that move continuously from one social surface to another throughout the 20th century, for example, a poster in a military office, comic book in a teenage room, model in a sculpture workshop, cinematic figure on the city wall, meme on the net, frame at a school party, etc.) they work together on the possibility of rethinking – 200 years later – the founding moment of the modern Greek state as a dense era, an era of unprecedented mobility. (Edited and translated description of the event, as it was published on Facebook)
Τέταρτη ομιλία στα πλαίσια της σειράς: «2021/1821: Διάλογοι στην ψηφιακή εποχή».
Fourth lecture of the series: ‘2021/1821: Dialogues in the digital era’.
Sartorial habits, fashion and body just before the revolution
Όλγα Ευαγγελίδου (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
Αθηνά Μποζίκα (ΚΕΑΕ)
Athena Bozika (RCH)
Μόδα
Σώμα
Fashion
Body
«Οι λέξεις «ενδυμασία», «μόδα» και «επανάσταση» ενδεχομένως να προκαλούν συνειρμικά μια αντίφαση καθώς, κοιτώντας κανείς πίσω σε κρίσιμες ιστορικές περιόδους, δεν θα ήταν περίεργο να υποθέσει ότι δεν υπάρχει καιρός για επιλογή και προτιμήσεις στην ενδυμασία. Ωστόσο, καλώς ή κακώς αυτή αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης καθημερινότητας. Πώς όμως μπορούμε να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε ενδυματολογικά στοιχεία προερχόμενα από τέτοιες περιόδους αναβρασμού; Μπορεί κανείς να μιλήσει για «μόδα» στις φορεσιές και τα άλλα ενδυματολογικά στοιχεία του ελλαδικού χώρου των αρχών του 19ου αιώνα; Μπορούμε να προχωρήσουμε σε μια τέτοια μελέτη, προσπερνώντας την έννοια της «παραδοσιακής φορεσιάς»; Ποιο είναι το υλικό από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε και πώς μπορούμε σήμερα να προσεγγίσουμε το ρουχισμό αυτής της εποχής; Τέλος, τι μπορούμε να μάθουμε, μαθαίνοντας για το ρουχισμό; Λαμβάνοντας υπόψιν την άρρηκτη σχέση του σώματος με το ρούχο, μπορούμε μελετώντας το ρούχο να μάθουμε για το σώμα; Κι ακόμη περισσότερο, μελετώντας τις ιδιαίτερες μορφές που αυτό λαμβάνει στην εκάστοτε ιστορική εποχή, θα μπορούσαμε ενδεχομένως να εξαγάγουμε ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με τις ενσώματες υποκειμενικότητες και τους τρόπους με τους οποίους η ιστορία «εγγράφεται» στο σώμα;» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Facebook.
The words “clothing”, “fashion” and “revolution” may be considered, even subconsciously so, contradictory, since looking back at critical historical periods one could assume that the times were unfit for such preoccupations as clothing preferences. Nonetheless, clothing is an inextricable part of everyday life. But how does one approach and analyse dressing evidence from such turbulent time periods? Could one talk about “fashion” regarding the costumes and the other dressing habits of early nineteenth-century Greece? Is it possible to go forward with such an examination overlooking the notion of “traditional costume”? What kind of evidence can one draw from and how does one approach the dressing habits of that era today? Finally, what does one find out learning about dressing habits? Taking into consideration the unbreakable bond between body and clothing, could one learn about the body by examining clothing? Moreover, could one make certain conclusions about the subjectivities and the way that history is experienced through the body, by studying the peculiar forms that clothing takes in each historical period? (Edited and translated description of the event, as it was published on Facebook)
Τρίτη ομιλία στα πλαίσια της σειράς ομιλιών: «2021/1821: Διάλογοι στην ψηφιακή εποχή».
Third lecture of the lecture series: "2021/1821: Dialogues in the digital era".
A digital archive for 1821: research-visualization and the luck of the unexpected
Ιουλία Πεντάζου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Ioulia Pentazou (University of Thessaly)
21 Ιανουαρίου 2021
21 January 2021
«Στη συζήτηση θα παρουσιαστεί το «Ψηφιακό Αρχείο 1821» και θα τεθούν ερωτήματα που αφορούν στο μετασχηματισμό των ερευνητικών πρακτικών αλλά και στην προσέγγιση ενός ιστορικού συμβάντος όπως η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τη χρήση ενός ψηφιακού αρχείου. Πώς μεταβάλλει η έρευνα μέσα από ένα ψηφιακό αρχείο την προσέγγιση της Ελληνικής Επανάστασης; Πώς συνδέονται πρακτικές οπτικοποίησης του αρχείου αλλά και του περιβάλλοντος έρευνας με την έρευνα αλλά και την ιστορική σκέψη; Πώς συνδέονται πρακτικές όπως η «αναζήτηση» με την ανάδειξη νέων ερευνητικών ερωτημάτων αλλά και με πολιτικές της μνήμης; Τι μετασχηματισμούς στην προσέγγιση του παρελθόντος επιφέρει ένα αρχείο ανοικτό στο δημόσιο χώρο και σε κατάσταση διαρκούς (ανα)συγκρότησης;» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Facebook.
This lecture presents the “Digital Archive 1821”. Issues about the transformation of research practices will be discussed, as will how to approach an historical event, such as the Greek Revolution, through the use of a digital archive. How does research through a digital archive alter the approach to the Greek Revolution? How do the visualisation techniques of the archive, the research environment and the historical thought relate to each other? What kind of transformations to the approaches of the past are brought about by an archive that is open to the public and in a state of continuous (re)construction?” (Edited and translated description of the event, as it was published on Facebook)
Δεύτερη ομιλία της σειράς ομιλιών «2021/1821: Διάλογοι στην ψηφιακή εποχή».
Second lecture of the lecture series: "2021/1821: Dialogues in the digital era".
1821: what was Greek or revolutionary about it?
14 Ιανουαρίου 2021
14 January 2021
«Ποια είναι η Εποχή των Επαναστάσεων και ποιος ο ρόλος της ελληνικής επανάστασης σε αυτή? Ποιοι ήταν οι «Έλληνες» που επαναστάτησαν? Πόσο ελληνική και ριζοσπαστική ήταν η επανάσταση? Συνηθίζουμε να ταυτίζουμε την επανάσταση με το 1821, με το ξέσπασμα της. Πότε ωστόσο τελείωσε? Και πόσο άλλαξε μέχρι να τελειώσει? Και εν τέλει, έχουν κάποια σημασία όλα αυτά σήμερα? Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που θα συζητήσουμε. Και θα το κάνουμε προσπαθώντας να ξεχάσουμε το τι ήρθε μετά την επανάσταση. Γιατί μόνο θεωρώντας το αποτέλεσμα ως μια πιθανότητα ανάμεσα σε άλλες, μπορούμε να εκτιμήσουμε και να καταλάβουμε την επαναστατικότητα του 1821, τις καινοτομίες του, αλλά και τις πολλές της αντιφάσεις. Μόνο έτσι, με άλλα λόγια, μπορούμε να του δώσουμε τη χαμένη του νιότη.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης στο Facebook.
“What is the Age of the Revolutions and what is the role of the Greek revolution in it? Who were the "Greeks" who revolted? How Greek and radical was the revolution? We are used to equating the revolution with 1821, with its outbreak. When, however, did it end? And how much did it change until it was over? And finally, does all this matter today? These are some of the questions that we will discuss. And we shall do that while trying to forget what happened after the revolution. Because only by considering the result as merely a possibility among others, can we appreciate and understand the revolution of 1821, its innovations, but also its many contradictions. In other words, only in this way can we give it its lost youth.” From the description of the event, as it was published on the event's website of Facebook.
Πρώτη ομιλία της σειράς ομιλιών «2021/1821: Διάλογοι στην ψηφιακή εποχή».
First lecture of the lecture series "2021/1821: Dialogues in the digital era".
Πελοποννησιακή Γερουσία: Ένας πολιτικός θεσμός της Ελληνικής Επανάστασης
The Peloponnesian Senate: A political institution of the Greek Revolution
Μιχάλης Χρ. Τσαπόγας (Πανεπιστήμιο του Μονάχου Ludwig Maximilian)
Χρήστος Λυριντζής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Αλίκη Φακούρα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Διονύσιος Τζάκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο)
Γιάννης Κόκκωνας (Ιονίο Πανεπιστήμιο)
Χρήστος Χρυσανθόπουλος (Πανεπιστήμιο Πατρών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Σοφία Μπελόκα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Michalis C. Tsapogas (Ludwig Maximilian University of Munich)
Christos Lyrintzis (National and Kapodistrian University of Athens)
Aliki Fakoura (Panteion University)
Nicholas Tombros (Hellenic Military Academy)
Dionisis Tzakis (Ionian University)
Ioannis (Yannis) Kokkonas (Ionian University)
Christos Chrysanthopoulos (University of Patras; Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation)
Vangelis Sarafis (National and Kapodistrian University of Athens; Institute of Historical Research, National Hellenic Research Foundation)
Michael Festas (National and Kapodistrian University of Athens, Institute of Historical Research, NHRF)
Sofia Beloka (Panteion University)
Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος – ΒΙΟΧΑΛΚΟ
Πελοποννησιακή Γερουσία
Peloponnesian Senate
19 Νοεμβρίου 2021- 20 Νοεμβρίου 2021
19–20 November 2021
«Η Πελοποννησιακή Γερουσία υπήρξε γέννημα της ανάγκης αλλά και ένας πρωτότυπος θεσμός που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διοικητική συγκρότηση των επαναστατημένων περιοχών, στην οργάνωση της επιμελητείας των ενόπλων σωμάτων, στην εδραίωση του Αγώνα. Η συμπλήρωση των εορτασμών για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση αποτελεί μία καλή αφορμή για να προσεγγιστεί ο ξεχωριστός αυτός τοπικός οργανισμός υπό το φως της σύγχρονης ιστορικής έρευνας, των νέων αρχειακών διαθεσιμοτήτων και της πύκνωσης της περί το 1821 βιβλιογραφίας. Παράλληλα, η απόκτηση και φωτομηχανική αναπαραγωγή από το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος – ΒΙΟΧΑΛΚΟ ενός σημαντικού τεκμήριου της Πελοποννησιακής Γερουσίας, του ενόρκου συμφωνητικού 17 μελών της με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, που συντάχθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1822, αποτελεί επίσης ένα ισχυρό ερέθισμα διερεύνησης της ιστορικής διαδρομής του τοπικού αυτού πελοποννησιακού θεσμού, που η ίδια η θέσπισή του εμπεριείχε την υπέρβαση της τοπικότητας.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The Peloponnesian Senate was born out of necessity but was also an original institution that played a decisive role in the administrative formation of the areas under revolt, in the organisation of the logistics of the armed forces, in the consolidation of the struggle. The completion of the bicentenary of the Greek Revolution is a good occasion to approach this special local organisation in the light of modern historical research, new archival availability and the density of the bibliography around 1821. At the same time, the acquisition and photomechanical reproduction by the Michael N. Stassinopoulos–Viohalco Public Benefit Foundation of important evidence of the Peloponnesian Senate, that is its 17-member affidavit with Theodoros Kolokotronis, which was drafted on on 16 October 1822, is also a strong sign to explore the historical course of this local Peloponnesian institution, the very establishment of which involved the transcendence of localism. (Edited and translated description from organiser’s website)
Έθνος όνειρο: 200 χρόνια μετά
Dream nation: 200 years on
Στάθης Γουργουρής (Πανεπιστήμιο Columbia)
Stathis Gourgouris (Columbia University)
Ερευνητικό Κέντρο για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες TORCH, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης)
TORCH: The Oxford Research Centre in the Humanities, Oxford University
Έθνος όνειρο: Διαφωτισμός και θέσμιση της σύγχρονης Ελλάδας, επετειακή έκδοση
22 Μαρτίου 2021
22 March 2021
«Ποιος είναι ο ρόλος του έθνους στο σημερινό κοινωνικό και πολιτικό τοπίο; Ποιες φιλοδοξίες κοινωνικής συνοχής, ισότητας, μακροζωίας και ευημερίας εκφράζονται μέσω του έθνους τόσο ως συμβολική δομή όσο και ως ένα διαρκές κοινωνικοπολιτικό έργο; Κατά πόσο διαταράσσονται και υπονομεύονται αυτές οι φιλοδοξίες, πάντα στο όνομα του έθνους; Ποια έργα βίας, διαγραφής και απόρριψης κρύβονται πίσω από το εθνικό φαντασιακό; Πώς στοιχειώνουν ακόμα την εθνική καθημερινότητα; Πώς εξακολουθεί να έχει σημασία το έθνος και θα μπορούσε επίσης να έχει διαφορετική σημασία; Στην εβδομάδα που γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, θέλουμε να επιστρέψουμε σε αυτά τα ερωτήματα στο πλαίσιο της σειράς ‘Local Cases, Global Debates’. Πράγματι, η Ελλάδα υπήρξε χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας σύγχρονης διαδικασίας οικοδόμησης εθνών, που εμπλέκεται στη δυναμική του διαφωτισμού, της εθνότητας, της (κρυπτο-)αποικιοκρατίας, του οριενταλισμού, του εξορκισμού του κεφαλαίου και της διαλεκτικής Βορρά-Νότου. Οι νεοελληνικές σπουδές, ως πεδίο, έχουν πλαισιωθεί ξανά και ξανά ως απάντηση σε τέτοια ερωτήματα.Το ‘Rethinking Modern Greek Studies’ προτείνει να ξαναεπισκεφτούμε ένα κλασικό κείμενο του πεδίου: Έθνος Όνειρο: Διαφωτισμός, Αποικισμός και Θέσμιση της Σύγχρονης Ελλάδας του Στάθη Γουργούρη, που δημοσιεύτηκε τη δεκαετία του 1990, σε μια περίοδο έξαρσης του εθνικιστικού αισθήματος ειδικά στα Βαλκάνια. Προσκαλούμε τον Στάθη Γουργούρη να συμμετάσχει σε μια ανοιχτή συζήτηση σχετικά με τις κληρονομιές και τη σύγχρονη σημασία της επιδραστικής μονογραφίας του 1996. Μαζί με συναδέλφους του χώρου, θέλουμε να αναλογιστούμε τόσο τις εθνικές/μεταεθνικές κληρονομιές της Ελλάδας, όσο και τις αλλαγές στις Νεοελληνικές Σπουδές από την πρώτη δημοσίευση του ‘Έθνος Όνειρο’. Το TORCH έχει φυσικά υπόψη του τη στιγμή που διεξάγεται αυτή η συζήτηση, με όλη την πολιτική πολυπλοκότητα καθώς και τις εορταστικές χροιές που βιώνουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, και στοχεύει να το λάβει κριτικά υπόψη.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
What is the role of the nation in today’s social and political landscape? What aspirations of social cohesion, equality, longevity and prosperity are expressed through the nation as both a symbolic structure and an ongoing sociopolitical project? To what extent are these aspirations disrupted and undermined, always in the name of the nation? What projects of violence, erasure and disavowal lie behind the national fantasy? How do they still haunt the national everyday? How does the nation still matter and could it also matter differently? In the week celebrating the bicentenary of the Greek War of Independence, TORCH returns to these questions in the frame of their Local Cases, Global Debates series. Indeed, Greece has been a prime example of a modern nation-building process, involved in the dynamics of enlightenment, ethnicity, (crypto)colonialism, orientalism, capital extractionism and the North-South dialectic. Modern Greek studies, as a field, has been framed time and again as a response to such questions. Rethinking Modern Greek Studies proposes to re-visit a classic text of the field: Stathis Gourgouris’ Dream Nation: Enlightenment, Colonization and the Institution of Modern Greece, published in the 1990s, in a period of heightened nationalist feeling especially in the Balkans. TORCH invites Gourgouris to join in an open discussion on the legacies and the contemporary relevance of his 1996 influential monograph. Joined by colleagues in the field, the event will reflect both on the national/postnational legacies of Hellas, but also on the changes in Modern Greek Studies since the first publication of Dream Nation. TORCH is, of course, mindful of the moment this discussion is being held, in all the political complexity as well as the celebratory overtones currently experienced in Greece, and aims to take this critically into account. (Edited description from the organiser’s website)
Dream Nation: Enlightenment, Colonization and the Institution of Modern Greece (25th anniversary edition)
Οράματα Ελευθερίας στην Ελληνική Πολιτική Σκέψη
Visions of freedom in Greek political thought, 1770–1821
Πανεπιστήμιο του Σικάγο
Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Σικάγο
Consulate General of Greece in Chicago
University of Chicago
20 Μαρτίου 2021
20 March 2021
«Αυτή η ομιλία αποτελεί μία έρευνα για τη σταδιακή έκφραση της ιδέας για μία ελεύθερη και ανεξάρτητη πολιτεία για το Ελληνικό έθνος, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στην Ελληνική πολιτική σκέψη από τη δεκαετία του 1770 μέχρι το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This lecture is a survey of the gradual articulation of the idea of a free and independent polity for the Greek nation as reflected in Greek political thought from the 1770s to the outbreak of the Greek Revolution. (Edited description from the organiser’s website)
Μοντέρνες Επαναστάσεις και η Ιδέα της Ευρώπης
Modern revolutions and the idea of Europe
Σοφία Πιλούρη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ανδρέας Τζαβανάρης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Μαρίνα Κοτζαμάνη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Sara Sermini (University of Lugano/Université Paris Nanterre)
Mehmet Dosemeci (Bucknell University)
Sam Kuijken (KU Leuven)
Ágoston Nagy (National University of Public Service, Βουδαπέστη)
Henrik Hőnich (National University of Public Service, Βουδαπέστη)
Sylvie Aprile (Université Paris-Nanterre)
Τάσος Αναστασιάδης (Πανεπιστήμιο McGill)
Angelo Arciero (Università degli studi “Guglielmo Marconi”)
Carolina Armenteros (Pontificia Universidad Católica Madre y Maestra)
Vincent Benedetto (Université de Rouen-Normandie)
Patricia Chiantera-Stutte (Università degli studi di Bari)
Chiara Corazza (Πανεπιστήμιο της Μπολόνια)
Camille Creyghton (Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης)
Matthew D’Auria (Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας)
Alessandro Dividus (Università degli studi di Pisa)
Jean-Numa Ducange (Université de Rouen-Normandie / Institut Universitaire de France)
Nicolai von Eggers (Aarhus University / Kingston University London)
Miriam Franchina (University of Trier)
Fernanda Gallo (Πανεπιστήμιο του Cambridge)
Ignacio García de Paso (Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας)
Γιώργος Γιαννακόπουλος (Ακαδημία Αθηνών/King’s College)
Κωστής Γκοτσίνας (Γαλλική Σχολή Αθηνών)
Raphael Hoermann (University of Central Lancashire)
Florian Kappeler (Universität Göttingen)
Jonas Ross Kjærgård (Aarhus University)
Matthijs Lok (Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ)
Erica Joy Mannucci (University of Milano-Bicocca)
James Morris (Πανεπιστήμιο του Cambridge)
Gavin Murray-Miller (Πανεπιστήμιο του Cardiff)
Κατερίνα Πάπαρη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Μίλτος Πεχλιβάνος (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου)
Peter Pichler (Πανεπιστήμιο του Γκρατς Karl-Franzens)
Gilles de Rapper (Γαλλική Σχολή Αθηνών)
Carolina Rito (Πανεπιστήμιο του Coventry)
Δημήτρης Ροζάκης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Ανδρέας Θεοφίλης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Ulrich Tiedau (University College London)
Matthijs Tieleman (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Λος Άντζελες)
Balázs Trencsényi (Πανεπιστήμιο της Κεντρικής Ευρώπης)
Jan Vermeiren (Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας)
Adriano Vinale (Università degli studi di Salerno)
Ιάσων Ζαρίκος (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών)
NasiaYakovaki (National and Kapodistrian University of Athens)
Andreas Tzanavaris (National and Kapodistrian University of Athens)
Marina Kotzamani (University of the Peloponnese)
Ágoston Nagy (National University of Public Service, Budapest)
Henrik Hőnich (National University of Public Service, Budapest)
Tassos Anastassiadis (McGill University)
Chiara Corazza (University of Bologna)
Camille Creyghton (Utrecht University)
Matthew D’Auria (University of East Anglia)
Fernanda Gallo (University of Cambridge)
Ignacio García de Paso (European University Institute)
Georgios Giannakopoulos (Academy of Athens/King’s College)
Kostis Gotsinas (École française d’Athènes)
Marion Löffler (Cardiff University)
Matthijs Lok (University of Amsterdam)
James Morris (University of Cambridge)
Gavin Murray-Miller (Cardiff University)
Kate Papari (University of the Peloponnese)
Miltos Pechlivanos (Freie Universität Berlin)
Peter Pichler (Karl-Franzens University Graz)
Gilles de Rapper (École française d’Athènes)
Carolina Rito (Coventry University)
Dimitris Rozakis (University of the Peloponnese)
Andreas Theophilis (University of the Peloponnese)
Matthijs Tieleman (University of California, Los Angeles)
Balázs Trencsényi (Central European University)
Jan Vermeiren (University of East Anglia)
Iason Zarikos (EKKE, National Centre for Social Research, Athens)
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Ινστιτούτο για την Ελληνική και Λατινική Φιλολογία, Κέντρο Νέου Ελληνισμού (CeMoG), Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου
Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δημόσια Ιστορία» - Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
Ινστιτούτο για την Μελέτη της Ιδέας της Ευρώπης (ISIE) Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας
University of the Peloponnese
Institute of Greek and Latin Languages and Literatures, Center for Modern Greece (CeMoG), Freie Universität Berlin
MSc “Public History” - Hellenic Open University
Institute for the Study of Ideas of Europe (ISIE), University of East Anglia
09 Σεπτεμβρίου 2021 - 11 Σεπτεμβρίου 2021
9–11 September 2021
«Οι επαναστάσεις και οι εξεγέρσεις ήταν ένα σταθερό χαρακτηριστικό της ιστορίας της σύγχρονης εποχής. Παραδείγματα αφθονούν από την «Ένδοξη» και τη «Βιομηχανική» έως τη Γαλλική και την Αμερικανική επανάσταση· από την Αϊτή στην Ελληνική Επανάσταση και τις Επαναστάσεις του 1848· από τη Ρωσική Επανάσταση στη Μεξικανική, Κινέζικη και Ιρανική Επανάσταση· από τις αντιαποικιακές εξεγέρσεις του εικοστού αιώνα έως τη «Βελούδινη», την «Επανάσταση των τριαντάφυλλων» και την «Πορτοκαλί» του εικοστού πρώτου αιώνα. Ως στιγμές ρήξης και ριζικής αλλαγής, οι επαναστάσεις επιταχύνουν τον ιστορικό χρόνο, αμφισβητούν τις υπάρχουσες ιεραρχίες και σηματοδοτούν την έλευση νέων κοινωνικών, πολιτικών και πολιτιστικών σχηματισμών και αστερισμών· ενώνουν και χωρίζουν. Οι επαναστάσεις αποτελούν επίσης κρίσιμες διαδικασίες για την αναδιαμόρφωση των αντιλήψεων της Ευρώπης. Οι ιδέες για την Ευρώπη μπορούν να ανακαλυφθούν στη διασταύρωση πολιτικών λόγων, δομών εξουσίας, γεωπολιτικών προοπτικών και μελέτες ταυτότητας. Η ιστορία των σύγχρονων επαναστάσεων προσφέρει μια πρωταρχική ευκαιρία για επανεξέταση και αναστοχασμό της ευρωπαϊκής ιστορικής πραγματικότητας και ανάκτηση της δημιουργίας ιδεών για την Ευρώπη στη σύγχρονη εποχή. Οι επαναστάσεις έχουν κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις για το παρελθόν και το μέλλον της Ευρώπης και έχουν διαμορφώσει την πολιτική και πολιτιστική κληρονομιά της ηπείρου. Το συνέδριο επικεντρώνεται στις σύγχρονες επαναστάσεις ως κοινωνικές, πολιτικές, πολιτιστικές και πνευματικές εκδηλώσεις και ως μετασχηματιστικές διαδικασίες. Στρέφει μια κριτική ματιά στην έννοια του όρου «επανάσταση». Διερευνά τις εξελισσόμενες ιδέες, αντιλήψεις και εικόνες για την Ευρώπη στο πλαίσιο της επαναστατικής πολιτικής. Διερευνά πώς οι σύγχρονες επαναστάσεις επηρέασαν τις πραγματείες για την Ευρώπη. Οι διοργανωτές του συνεδρίου προσκαλούν εργασίες που ρίχνουν νέο φως στα οράματα και τις ιδέες της Ευρώπης που αφορούν, αλλά δεν περιορίζονται σε αυτά, τα ακόλουθα θέματα: • Επαναστατικές ιδέες, συνδέσεις και δίκτυα πέρα από τα εθνικά, αυτοκρατορικά και διεθνή σύνορα • Η έννοια της «επανάστασης», της «εξέγερσης» και οι χρήσεις τους • Κυκλοφορία, μεταφορά και ιδιοποίηση επαναστατικών έργων και η δυναμική της κοινωνικοπολιτικής αλλαγής στην Ευρώπη, και όχι μόνο • Η ιστορία της ευρωπαϊκής επαναστατικής και αντεπαναστατικής σκέψης σε μια διεθνική και παγκόσμια προοπτική • Επαναστατικές γλώσσες και ρητορική, και οράματα για την Ευρώπη • Επαναστάτες, διανοούμενοι, εξόριστοι, άνδρες και γυναίκες στο σταυροδρόμι των Ευρωπαϊκών και μη Ευρωπαϊκών Επαναστάσεων • Επαναστάσεις και δημιουργία ευρωπαϊκής και διεθνούς τάξης πραγμάτων • Οι επαναστάσεις ως βασικό χαρακτηριστικό της ευρωπαϊκής ταυτότητας • Επαναστάσεις και ευρωπαϊκές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης • Αντιαποικιακή και μεταποικιακή σκέψη, επαναστατικά οράματα και αντιλήψεις για την Ευρώπη από όλο τον κόσμο. Τα θέματα που αναφέρονται παραπάνω είναι παραδείγματα και σε καμία περίπτωση δεν περιορίζονται στον αποκλεισμό άλλων. Με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το συνέδριο θα φιλοξενήσει επίσης μια ειδική στρογγυλή τράπεζα για την Ελληνική Επανάσταση και την Ιδέα της Ευρώπης.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Revolutions and rebellions have been a constant feature of the history of the modern age. Examples abound from the “Glorious” and the “Industrial” to the French and American revolutions; from the Haitian to the Greek Revolution and the Revolutions of 1848; from the Russian Revolution to the Mexican, the Chinese and the Iranian Revolution; from the anti-colonial uprisings of the twentieth century to the “velvet”, “rose” and “orange” revolutions of the twenty-first century. As moments of rupture and radical change, revolutions accelerate historical time, challenge existing hierarchies and mark the advent of new social, political and cultural formations and constellations; they unite and divide. Revolutions also constitute critical processes for the reconfiguration of conceptions of Europe. Ideas about Europe can be discovered at the intersection of political discourses, structures of power, geopolitical perspectives and identity projects. The history of modern revolutions offers a prime opportunity to re-examine and rethink European historical realities and recover the making of ideas about Europe in the modern age; revolutions have been central to discussions about Europe’s pasts and futures, and have shaped the continent’s political and cultural heritage. The conference focuses on modern revolutions as social, political, cultural and intellectual events, and as transformative processes. It turns a critical eye on the conceptualisation of the term “revolution”. It investigates the evolving ideas, perceptions and images about Europe in the context of revolutionary politics. It explores how modern revolutions have affected discourses about Europe. The conference organisers invite papers that shed new light on visions and ideas of Europe addressing, but not limited to, the following topics: • Revolutionary ideas, connections and networks across national, imperial and international borders • The concept of “revolution”, “rebellion” and its uses • Circulation, transfer and appropriation of revolutionary projects and the dynamics of socio-political change in Europe, and beyond • The history of European revolutionary and counter-revolutionary thought in a transnational and global perspective • Revolutionary languages and rhetoric, and visions of Europe • Revolutionaries, intellectuals, exiles, men and women at the crossroads of European and non-European Revolutions • Revolutions and the making of European and International Orders • Revolutions as a core feature of European identity • Revolutions and European states of emergency • Anticolonial and postcolonial thought, revolutionary visions and perceptions of Europe from across the globe The themes listed above are examples and by no means limited to the exclusion of others. On the occasion of the bicentenary of the Greek Revolution of 1821, the conference will also host a special roundtable on the Greek Revolution and the Idea of Europe. (Edited description from the organiser’s website)
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και οι Ηνωμένες Πολιτείες: Αφηγήσεις Μύθου και Πραγματικότητας
The Greek War of Independence and the United States: Narratives of myth and reality
Σμαράγδα Γεμενετζή-Μαλαθούνη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Γκόντα Βαν Στέεν (King's College London)
David Roessel (Πανεπιστήμιο Stockton)
Θεοδόσιος Καρβουναράκης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Σπύρος Λίτσας (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Μαρία Σχοινά (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Πηνελόπη Χατζηδημητρίου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Tom Papademetriou (Πανεπιστήμιο Stockton)
Smatie Yemenedzi-Malathouni (Aristotle University of Thessaloniki)
David Roessel (Stockton University)
Theodosios Karvounarakis (University of Macedonia)
Spyros Litsas (University of Macedonia)
Maria Schoina (Aristotle Universiy of Thessaloniki)
Konstantinos Diogos (Aristotle Universiy of Thessaloniki)
Penelope Chatzidimitriou (Aristotle Universiy of Thessaloniki)
Tom Papademetriou (Stockton University)
Εργαστήριο Αφηγηματικής Έρευνας - Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Laboratory of Narrative Research - School of English - Aristotle University of Thessaloniki
19 Μαρτίου 2021 - 20 Μαρτίου 2021
19–20 March 2021
«Για να τιμήσει την 200ή επέτειο από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, το Εργαστήριο Αφηγηματικής Έρευνας του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργανώνει διήμερο συνέδριο με τίτλο «Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και οι Ηνωμένες Πολιτείες: Αφηγήσεις Μύθου και Πραγματικότητας ». Το συνέδριο επιδιώκει να διερευνήσει την παγκόσμια σημασία του ελληνικού πολέμου της ανεξαρτησίας μέσω του ισχυρού του αντίκτυπου στην αμερικανική κοινωνία και πολιτισμό. Οι ιδεολογικοί δεσμοί που συνδέουν την Ελληνική και την Αμερικανική Επανάσταση θα εξεταστούν μέσα από τις οπτικές της ιστορίας, της πολιτικής και της διπλωματίας, της κοινωνικής απήχησης και της πολιτιστικής παραγωγής. Η διπλή εστίαση του συνεδρίου: 1) θα παρέχει πληροφορίες για τη διαδικασία διαμόρφωσης της εθνικής ταυτότητας της Ελλάδας και 2) δείχνει την αμερικανική ανταπόκριση στα κεντρικά ελληνικά επαναστατικά γεγονότα μέσω των γραπτών και ενεργειών των Αμερικανών πολιτικών και πολιτών που υποστήριξαν τον ελληνικό αγώνα για την ελευθερία.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
To commemorate the bicentenary of the start of the Greek Revolution in 1821, the Laboratory of Narrative Research of the School of English of Aristotle University of Thessaloniki hosts a two-day symposium titled “The Greek War of Independence and the United States: Narratives of Myth and Reality”. The symposium seeks to explore the global significance of the Greek War of Independence through its powerful impact upon the American society and culture. The ideological ties binding the Greek and the American revolutions will be examined from the perspectives of history, politics and diplomacy, social resonance and cultural production. The symposium’s dual focus will 1) provide insights into the Greek national identity-formation process, and 2) show the American response to the central Greek revolutionary events through the writings and actions of American politicians and citizens who supported the Greek struggle for freedom. (Edited description from the organiser’s website)
Λογοτεχνικές οπτικές για την αιχμαλωσία των Ελληνίδων: Η Πολωνική φιλελληνική λογοτεχνία σε ευρωπαϊκά πλαίσια
Literary outlooks on Greek women’s captivity: Polish philhellenic literature in European contexts
Ewa Róża Janion (Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας)
Ewa Róża Janion (University of Warsaw)
Dunin-Borkowski Józef
13 Νοεμβρίου 2021
13 November 2021
«Κατά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, η Πολωνία διαμοιράστηκε στα τρία γειτονικά κράτη. Ως αποτέλεσμα, η ελευθερία, το πρώτο μέρος της περίφημης εναλλακτικής στο λάβαρο της Επανάστασης «Ελευθερία ή Θάνατος», κατανοήθηκε συχνά στην Πολωνία με πολιτικούς και πολιτιστικούς όρους: ως κρατική κυριαρχία ή ως ατομική ελευθερία ευγενών ανθρώπων. Ωστόσο, όταν η πολωνική λογοτεχνία της εποχής μιλάει για Ελληνίδες, το είδος της ελευθερίας που διακυβεύεται από τον πόλεμο είναι συχνά η έλλειψη έμμεσου εξαναγκασμού, που συνήθως σημαίνει ελευθερία από την υπηρεσία στον εχθρό και από τη σεξουαλική βία. Μιλώντας γενικότερα, αυτή η διάκριση μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ελευθερίας είναι ορατή σε άλλα ευρωπαϊκά φιλελληνικά έργα. Ξεκινώντας από αυτό το σημείο, η ομιλία συζητά την αναπαράσταση των γυναικών που αιχμαλωτίστηκαν από τον εχθρό στη λογοτεχνία για την Ελληνική Επανάσταση. Ρωτάει για το πολιτικό νόημα αυτών των εικόνων, τις πηγές τους και συμβάσεις που χρησιμοποιούνταν. Τα ερωτήματα που απευθύνονται ειδικά στην πολωνική λογοτεχνία θα είναι: (1) σε ποιο βαθμό χρησιμοποιείται στον φιλελληνισμό το παλαιοπολωνικό θέμα της οθωμανικής σκλαβιάς («jasyr») και (2) αν μπορούν να ρίξουν οι τελευταίες συζητήσεις για τη δουλοπαροικία των Πολωνών αγροτών λίγο νέο φως στις εικόνες της οθωμανικής αιχμαλωσίας. Η ομιλία επικεντρώνεται στην πολωνική ρομαντική ποίηση, κυρίως του Józef Dunin-Borkowski (1809-1843), ενώ έργα άλλων Πολωνών ρομαντικών (Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński) και Ευρωπαίων φιλελλήνων θα χρησιμοποιηθούν ως πλαίσιο.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
At the time of the outbreak of the 1821 Greek Revolution, Poland was partitioned by three neighbouring states. As a result, freedom, the first part of the famous alternative on the revolutionary banner “Freedom or Death”, was often understood in Poland in political and cultural terms: as state sovereignty or as the individual liberty of noble men. However, when Polish literature of the time speaks about Greek women, the kind of freedom at stake in of the war is often the lack of indirect coercion, which usually means freedom from service to the enemy and from sexual violence. Speaking more generally, this distinction between male and female freedom is visible in other European philhellenic works. Starting from this point, the talk discusses the representation of women captured by the enemy in literature on the Greek Revolution. It asks about the political meanings of those images, their sources, and the employed conventions. The questions addressed specifically to the Polish literature would be: (1) to what degree is the old-Polish theme of Ottoman slavery (“jasyr”) used in philhellenism, and (2) can the latest debates on the serfdom of Polish peasants shed some new light on the images of Ottoman captivity. The talk focuses on Polish romantic poetry, mainly of Józef Dunin-Borkowski (1809–1843), while works of other Polish romantics (Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński) and European philhellenes will be employed as context. (Edited abstract from conference website)
Δοκιμάζοντας και αμφισβητώντας την εξουσία στη φιλελληνική σκέψη και λογοτεχνία
Testing and contesting power in philhellenic thought and literature
Ιδεαλισμός
Ρομαντισμός
Idealism
Romanticism
«Σε αυτή την εργασία εντοπίζω ένα μέρος του φιλελληνικού λόγου που αμφισβητεί και χαρακτηρίζει την επαναστατική πράξη και, ειδικότερα, την επαναστατική βία, στο βαθμό που η τελευταία νοείται ως μέσο για τη θεμελίωση ή την αποκατάσταση της κρατικής κυριαρχίας. Ερευνώντας βασικά κείμενα από αυτό το ρεύμα του φιλελληνισμού —που αναπτύχθηκε πρωτίστως στις παραδόσεις του γερμανικού ιδεαλισμού και του βρετανικού ρομαντισμού— προτείνω δύο αλληλένδετα επιχειρήματα. Πρώτον, ότι αυτός ο προσανατολισμός αποκλίνει από τις παλαιότερες κυρίαρχες παραδόσεις του ελληνισμού του 18ου αιώνα, οι οποίες βασίστηκαν στο εννοιολογικό ρεπερτόριο του κλασικού ρεπουμπλικανισμού. Δεύτερον, ότι η «κριτική της βίας» που προτείνουν πρέπει να αντιμετωπίσει τη διπλή πρόκληση της αντίστασης, αφενός, σε μια αποφασιστική ιστορική και κριτική κατανόηση της ελληνικής παράδοσης που θα την καθιστούσε άσχετη προς το παρόν και, από την άλλη, μια αισθητική παρόρμηση που θα ταυτίσει την επανάσταση με την υποκειμενικότητα του Bildung.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper identifies a strain of philhellenic discourse that questions and qualifies revolutionary praxis and, in particular, revolutionary violence, insofar as the latter is understood as a means towards the foundation or restoration of state sovereignty. Surveying key texts from this current of philhellenism – developed primarily in the traditions of German Idealism and British Romanticism – it puts forward two interlocking arguments. First, that this orientation diverges from earlier mainstream traditions of 18th-century Hellenism, which were grounded on the conceptual repertoire of classical republicanism. Second, that the “critique of violence” they propose has to face the dual challenge of resisting, on the one hand, a resolutely historicising and critical understanding of the Greek tradition that would render it irrelevant for the present and, on the other hand, an aestheticizing impulse that would equate revolution with subjective Bildung. (Edited abstract from conference website)
Τα δύο ταξίδια του Λόρδου Βύρωνα στην Ελλάδα
Lord Byron’s two trips to Greece
«Στην πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα το 1809 έως το 1811, ο Λόρδος Βύρωνας γοητεύτηκε από την εξωτικότητα της σύγχρονης Ελλάδας και την προσωπική ελευθερία που του επέτρεπε η περιοχή. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του, έκανε τα πάντα, από το να πειραματιστεί με τη σεξουαλικότητά του έως τη μελέτη της νέας ελληνικής γλώσσας, μιας γλώσσας σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στην Ευρώπη. Μόλις 12 χρόνια αργότερα, το 1823, όταν ο Βύρωνας ταξίδεψε στην Ελλάδα για να βοηθήσει στον πόλεμο της ανεξαρτησίας, ο ποιητής έπρεπε να αλλάξει νοοτροπία και να αρχίσει να βλέπει την Ελλάδα όχι ως τον ξένο τόπο της πιο ανέμελης νιότης του, αλλά ως ένα πιθανό έθνος που θα μπορούσε να πάρει τη θέση του σε μια ευρύτερη Ευρώπη. Σε αυτήν την ομιλία, συγκρίνω τα δύο ταξίδια του Βύρωνα στην Ελλάδα και εξετάζω πώς και σε ποιο βαθμό άλλαξαν οι απόψεις του για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Πρέπει να βλέπουμε τα ταξίδια του Βύρωνα ως εντελώς διαφορετικά (το ένα για αναψυχή, το άλλο για επαγγελματικούς λόγους) ή μπορούμε να εντοπίσουμε παραλληλισμούς μεταξύ των δύο επισκέψεων; Ο Βύρωνας μεταβαίνει από 23χρονος φοιτητής που τον ιντριγκάρει η κουλτούρα των Κλεφτών σε έναν 36χρονο επίδοξο πολιτικό που ήξερε ότι ο μορφωμένος στη Δύση Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και όχι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ταίριαζε καλύτερα στο έργο της δημιουργίας μιας εξευρωπαϊσμένης Ελλάδας – ή μήπως αυτό απλοποιεί τη νοοτροπία του Βύρωνα και τη γεωπολιτική στιγμή που συνάντησε; Αυτού του είδους τα ερωτήματα, και πολλά άλλα, θα συζητηθούν σε ένα κεφάλαιο που επιδιώκει να διευρύνει τον τρέχοντα κριτικό λόγο σχετικά με την (υποτιθέμενη) μετάβαση της Ελλάδας από την ανατολίτικη κοινότητα των Ρωμιών στο εξευρωπαϊσμένο ελληνικό έθνος. Αυτό που ο Βύρωνας κατάλαβε έντονα, θα υποστηρίξει αυτή η ομιλία, είναι ότι μια σύγχρονη Ελλάδα θα πρέπει να εξισορροπήσει και να συγχωνεύσει τη Ρωμαίϊκη και την Ελληνική ταυτότητα, μια διορατικότητα που συνεχίζει να ενημερώνει τους τρόπους με τους οποίους συζητάμε για το ελληνικό έθνος και την ελληνική ταυτότητα ακόμη και σήμερα.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
On his first visit to Greece in 1809 to 1811, Lord Byron was fascinated by modern Greece’s foreignness and the personal freedom the region allowed him; during his stay, he did everything from experiment with his sexuality to study Romaic, a language largely unknown in Europe. Only 12 years later, in 1823, when Byron travelled to Greece to assist with the war of independence, the poet had to shift his mentality and begin to see Greece not as the foreign topos of his more carefree youth, but as a potential nation that could take its place within a broader Europe. This talk compares Byron’s two trips to Greece and examine how, and to what degree, his views on Greece and Greeks changed. Should we view Byron’s trips as completely different (one for pleasure, the other for business) or can we detect parallels between the two visits? Does Byron transition from a 23-year-old university student intrigued by klepht culture to a 36-year-old would-be statesman who knew that the Western-educated Alexandros Mavrokordatos, rather than Theodoros Kolokotronis, was better suited to the task of creating a Europeanised Greece – or does this simplify Byron’s mindset and the geopolitical moment he encountered? These kinds of questions, and more, will be discussed in a chapter that seeks to broaden current critical discourse about Greece’s (supposed) transition from orientalised, Romaic community to Europeanised Hellenic nation. What Byron understood keenly, this talk will argue, is that a modern Greece would need to balance and merge Romaic and Hellenic identities, an insight that continues to inform the ways in which we discuss the Greek nation and Greek identity even today. (Edited abstract from conference website)
Μετρώντας αντίστροφα για την επανάσταση
Counting down time for Revolution
Μάριος Χατζόπουλος (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας)
Marios Hatzopoulos (University of Nicosia)
Χρόνος
Επαναστατικές προκηρύξεις
Time
1821 Greek Revolutionary proclamations
«Ο χρόνος είναι καθοριστικός παράγοντας για κάθε ανθρώπινη προσπάθεια, πόσο μάλλον για μια επανάσταση. Οι Έλληνες επαναστάτες ασχολούνταν αναμφισβήτητα με τον χρόνο: από το Θούριο του Ρήγα Φεραίου («Ως πότε, παλληκάρια…») μέχρι τις προκηρύξεις του Αλέξανδρου Υψηλάντη («η ώρα ήλθεν!»), ο χρόνος λαμβάνεται υπόψη, μετριέται και μάλιστα κατασκευάζεται για να ταιριάζει σε έναν δεδομένο πολιτικό σκοπό. Εστιάζοντας στις ελληνικές επαναστατικές διακηρύξεις, αυτή η εργασία θα επιδιώξει να μελετήσει πώς χρησιμοποιήθηκε ο χρόνος για να κάνει τον απλό λαό να ξεσηκωθεί σε εξέγερση. Για το σκοπό αυτό οι Έλληνες επαναστάτες έκαναν έκκληση σε μια ιδιαίτερη αντίληψη του γραμμικού, μετρήσιμου και πεπερασμένου χρόνου, σε αντίθεση με τον κυκλικό και ατελείωτο χρόνο των αγροτών, μπολιάζοντας έτσι την εθνικιστική υπόθεση στο χρονικό πλαίσιο των προϋπαρχουσών προφητικών παραδόσεων για την επερχόμενη μιας μεσσιανικής εποχής απελευθέρωσης («καιρός») για τους Οθωμανούς Ορθοδόξους.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Time is a crucial factor for any human endeavour, all the more so for a revolution. Greek revolutionaries were arguably preoccupied with time: from Rigas Feraios War Song (“Until when, o brave young men…”) up to Alexandros Ypsilantis’ proclamations (“the hour has come!”), time is taken into account, counted through and even engineered to suit a given political purpose. Focusing on the Greek revolutionary proclamations, this paper seeks to study how time was used to make the common people rise up in revolt. To this end the Greek revolutionaries appealed to a particular conception of linear, measurable and finite time, in contrast to the cyclical and never-ending time of peasants, thereby grafting the nationalist cause onto the timeframe of the pre-existing prophetic traditions about the coming of a messianic time of deliverance (“καιρός”) for the Ottoman-ruled Orthodox. (Edited abstract from conference website)
Τα Κλέφτικα τραγούδια ως παράθυρο στην προεπαναστατική κοινωνία
“Kleftika” as a window into the prerevolutionary society
Φωτεινή Δημηρούλη (Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης)
Foteini Dimirouli (University of Oxford)
«Τα δημοτικά τραγούδια «κλέφτικα», ευρέως διαδεδομένα στην προεπαναστατική εποχή, αποτελούν μια πλούσια πηγή υλικού για να σκιαγραφηθούν τα κοινωνικά περιγράμματα που άνοιξαν το δρόμο προς την Επανάσταση του 1821. Σκιαγραφώντας μια σειρά από έννοιες που σχετίζονται με τον ηρωικό ανδρισμό και την ανδρική ανδρεία («τίμη», «άνδρεια»), αλλά και χρησιμοποιώντας χιουμοριστικά και ειρωνικά τροπάρια, παρέχουν ένα παράθυρο στο κοινωνικό φαντασιακό της εποχής, συμπεριλαμβανομένων των κυρίαρχων αντιλήψεων για τον εαυτό, των κανόνων φύλου και της πρωτοκαθεδρίας της δημιουργίας κοινότητας.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Kleftika folk songs, widely popular in the prerevolutionary era, are a rich source of material from which to outline the social contours which paved the way to the 1821 Revolution. By outlining a set of notions relating to heroic masculinity and male valour (“timi”, “andreia”), but also utilising humorous and ironic tropes, they provide a window into the social imaginary of the era, including dominant perceptions of the self, gender norms, and the primacy of community-making. (Edited abstract from conference website)
Σχεδιάζοντας το «Παραπέτασμα του Μέλλοντος»: Χέγκελ, Ζαμπέλιος και Σέλλεϋ για το νόημα της Επανάστασης
Drawing on the “Curtain of Futurity”: Hegel, Zambelios and Shelley on the meaning of the revolution
Βασιλική Δημουλά (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Vasiliki Dimoula (University of Vienna)
Χέγκελ Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ
Hegel Georg Wilhelm Friedrich
«Η παρούσα εργασία συγκεντρώνει ρομαντικές πραγματείες για την Επανάσταση γύρω από την έννοια της αναδρομικής κατανόησης της ιστορίας (Nachträglichkeit). Αν και η κύρια εστίασή της είναι ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας το 1821, εισάγει τη συζήτηση μέσω μιας αναφοράς στα γραπτά του Χέγκελ για τη Γαλλική Επανάσταση. Στην εισαγωγή του στη Φιλοσοφία της Ιστορίας, ο Χέγκελ σκέφτεται την Επανάσταση ως μια χαμένη ευκαιρία, της οποίας το νόημα δεν πρόκειται ξεκάθαρα να ανακτηθεί στο μέλλον. Στη συνέχεια, η συζήτηση στρέφεται στον Σπυρίδωνα Ζαμπέλιο, τον ιδρυτή της ελληνικής εθνικής ιστοριογραφίας, ο οποίος βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στον Χέγκελ στη δική του φιλοσοφία της ιστορίας (ιστοριονομία). Το 1821 παρουσιάζεται στο έργο του Ζαμπέλιου ως η αποκαλυπτική στιγμή, που αναδρομικά θα δώσει νόημα στο παρελθόν του ελληνικού έθνους, η στιγμή που θα ξεσκεπάσει την ενότητα (ολομέλεια) των διάσπαρτων θραυσμάτων του παρελθόντος χρόνου. Σε αυτό το πλαίσιο επιχειρεί να αποκαταστήσει το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής εθνικής ταυτότητας. Οι Βυζαντινές του Σπουδές ξεκινούν με την εικόνα του Βυζαντίου ως πτώματος, του οποίου τα διάσπαρτα όργανα ο φιλόσοφος-ιστορικός θα προσπαθήσει να συγκεντρώσει και να χαρίσει ζωή, γιατί προεικόνισαν, εν αγνοία, την εθνική Αναγέννηση. Ωστόσο, η ρητορική των Βυζαντινών Σπουδών είναι μια ρητορική με καθυστερήσεις, στραβά μονοπάτια και εμπόδια, που καθιστούν πολύ προβληματική κάθε ενότητα του «ζωντανού» εθνικού οργανισμού. Ο Ζαμπέλιος φαίνεται να χάνει την πρόκληση να μεταφέρει το επιδιωκόμενο νόημα στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας: όπως στον Χέγκελ, το Nachtraglichkeit παραμένει στον Ζαμπέλιο χρωματισμένο από τη μετέπειτα φροϋδική χροιά του τραύματος. Η αναφορά μου στον Χέγκελ στοχεύει στη διεύρυνση της στενής ιδεολογικής προοπτικής στην οποία έχει γίνει δεκτός ο Ζαμπέλιος. Και το ίδιο συμβαίνει και με τη συζήτηση που κλείνει την εργασία, εξετάζοντας την ίδια έννοια του Nachträglichkeit στο φιλελληνικό δράμα του Percy Byssche Shelley «Hellas» (1821): ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας είναι για τον Shelley καταδικασμένος σε αποτυχία και θα έχει υπάρξει μόνο στις εικόνες που ο ποιητής αντλεί «στο παραπέτασμα του μέλλοντος», όπως το θέτει στον πρόλογο του έργου αυτού.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper brings together Romantic discourses on the 1821 Revolution around the notion of a retrospective understanding of history (Nachträglichkeit). Although its main focus is the Greek War of Independence in 1821, it introduces the discussion via a reference to Hegel’s writings on the French Revolution. In his Introduction to the Philosophy of History, Hegel thinks of the Revolution as a missed opportunity, whose meaning is not clearly to be recovered at a future time. Discussion then turns to Spyridon Zambelios, the founder of Greek national historiography, who drew heavily on Hegel in his own philosophy of history (ιστοριονομία). 1821 is presented in Zambelios’ work as the revelatory moment, which retrospectively will give meaning to the past of the Greek nation, the moment that will uncover the unity (ολομέλεια) of the scattered fragments of time past. It is in this frame that he sets out to rehabilitate the Byzantium as an integral part of the Greek national identity. His Byzantine Studies begin with the image of the Byzantium as a corpse, whose scattered organs the philosopher-historian will try to bring together and endow with life, because they prefigured, unawares, the national Renaissance. However, the rhetoric of Byzantine Studies is one of delays, crooked paths, and obstacles, that render very problematic any unity of the “living” national organism. Zambelios seems to be missing the challenge to convey the intended meaning to the War of Independence: as in Hegel, Nachtraglichkeit remains in Zambelios coloured by its later Freudian connotation of trauma. My reference to Hegel aims at broadening the narrow ideological perspective in which Zambelios has been received. And so does the discussion that closes the paper, examining the same notion of Nachträglichkeit in Percy Bysshe Shelley’s philhellenic drama “Hellas” (1821): the Greek War of Independence is for Shelley doomed to failure and will have only existed in the images that the poet draws “on the curtain of futurity”, as he puts it in the Foreword to this work. (Edited abstract from conference website) The abstract of the presentation, as it was published on the organizer's website.
Μεταξύ Ελλήνων και Ρουμάνων: Η ρωσική πολιτική στη Μολδαβία και τη Βλαχία στον απόηχο του 1821
Between Greeks and Romanians: Russian policy in Moldavia and Wallachia in the wake of 1821
Victor Taki (Concordia University of Edmonton)
Βογιάροι
Boyars
«Η εργασία θα ξεκινήσει με μια συζήτηση για τους δεσμούς των βογιάρων της Μολδαβίας και της Βλαχίας με τη Φιλική Εταιρεία. Στη συνέχεια, θα αναφερθεί ο ρόλος των βογιάρων στη διαμόρφωση της ρωσικής πολιτικής στις Ηγεμονίες μετά το 1821. Τέλος, η εργασία θα αξιολογήσει τον αντίκτυπο του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας και τις ρωσικές απαντήσεις σε αυτόν στον σύγχρονο ρουμανικό εθνικισμό.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The paper starts with a discussion of the Moldavian and Wallachian boyars’ liaisons with Philiki Etaireia. It then addresses the role of the boyars in shaping the Russian policy in the principalities after 1821. Finally, it assesses the impact of the Greek War of Independence and the Russian responses to it on modern Romanian nationalism. (Edited abstract from conference website)
Ο μύθος και η πραγματικότητα της ρωσικής επέμβασης και ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας
The myth and reality of Russian intervention and the Greek War of Independence
Προφητείες
Prophecies
«Τα αρχεία που δημιουργήθηκαν από τη ρωσική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του δέκατου όγδοου και στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα αποκαλύπτουν ότι η δραστηριότητα δι-αυτοκρατορικών Ελλήνων πρακτόρων (Βενετών, Βρετανών και Οθωμανών) στη ρωσική υπηρεσία ενέπνευσε όνειρα τσαρικής υποστήριξης για μια εξέγερση υπό την ηγεσία χριστιανών εναντίον του σουλτάνου. Αν και η Αγία Πετρούπολη επιδίωξε επίσημα να αποτρέψει εξεγέρσεις από «μαχητές της ελευθερίας», η προσδοκία της ρωσικής επέμβασης βασιζόταν σε μια πλούσια παράδοση συνωμοσιών και προφητειών που πυροδότησε την εξέγερση να ξεσπάσει όταν αυτή έγινε. Ο μύθος του ρωσικού αγώνα για την κυριαρχία της Ορθόδοξης Ανατολής μπορεί να έληξε (τουλάχιστον για ένα διάστημα) με τη Συνθήκη της Αδριανούπολης (1829). Ωστόσο, το όνειρο της ελληνικής εθνικής απελευθέρωσης έγινε πραγματικότητα και ξεκίνησε μια νέα φάση της ελληνικής ιστορίας.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The archives generated by the Russian mission in Constantinople in the late eighteenth and early nineteenth century reveal that the activity of transimperial Greek agents (Venetians, British and Ottomans) in Russian service inspired dreams of tsarist support for a Christian-led uprising against the sultan. Although St. Petersburg officially sought to prevent insurrections by “freedom fighters”, the expectation of Russian intervention drew on a rich tradition of conspiracies and prophecies that triggered the revolt to break out when it did. The myth of Russian striving for the dominance of the Orthodox East may have ended (at least for a time) with the Peace of Adrianople (1829). However, the dream of Greek national deliverance became a reality and a new phase of Hellenic history began. (Edited abstract from conference website)
Ξεσηκωμοί, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι: Εννοιολογικές ταλαντώσεις στην ευρωπαϊκή περιφέρεια
Uprisings, rebellions, revolutions, civil wars: Conceptual oscillations in the European periphery
«Στόχος της εργασίας μου θα είναι να εξετάσει πώς μια τοπική εξέγερση όπως αυτή στην Πελοπόννησο το 1821 από την αρχή σχετίστηκε με την έννοια της επανάστασης και όχι με τις έννοιες της εξέγερσης ή του εμφυλίου πολέμου όπως συνέβη με την περίπτωση της Ισπανίας και της Ιταλίας. Επιπλέον, θα συγκρίνω την ελληνική περίπτωση με τη λατινοαμερικανική. Με ενδιαφέρει να τοποθετήσω εννοιολογικά την έννοια της επανάστασης και να κατανοήσω τις χρήσεις της συγχρονισμένα με τα γεγονότα λαμβάνοντας υπόψιν τη λεγόμενη ευρωπαϊκή περιφέρεια που περιλαμβάνει τον Ρωσικό Βορρά και τον Οθωμανικό Νότο της Ευρώπης, τη ρωσική κοινωνία και τους ίδιους τους επαναστάτες.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper examines how a local uprising as that in Peloponnese in 1821 from the very beginning turned to be associated with the concept of revolution and not with the concepts of rebellion or of civil war, as happened in the Spanish and Italian cases. It compares the Greek case with the Latin American ones. It seeks to contextualise the concept of revolution and understand its uses synchronically with the events taking as a vantage point the so-called European periphery which includes the Russian North and the Ottoman South of Europe, Russian society and revolutionaries themselves. (Edited abstract from conference website)
Η πολιτική του ανήκειν και η ανάδυση ενός σύγχρονου εθνικού κράτους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
The politics of belonging and the emergence of a modern nation-state in southeastern Europe
«Η εργασία μου επικεντρώνεται στις διαδικασίες για να γίνει η Ελληνική Επανάσταση νόμιμο ευρωπαϊκό κίνημα. Οι διπλωματικές κινήσεις των εγκέφαλων του αναλύονται σε συνδυασμό με τις πολιτικές εξελίξεις και κυρίως με την καθιέρωση της ελληνικής ιθαγένειας, που είχε ως αποτέλεσμα την εσωτερίκευση του ελληνικού κινήματος, τη δημιουργία του πρώτου εθνικού κράτους και μακροπρόθεσμα την εντατικοποίηση του εθνικού ανταγωνισμού μεταξύ των χριστιανικών λαών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper focuses on the processes of making the Greek Revolution a legal European movement. The diplomatic movements of its masterminds are analysed in conjunction with the political developments and mainly with the introduction of the Greek citizenship, which resulted in the internalisation of the Greek movement, as well as the creation of the first nation-state and in the long run the intensification of the national competition among the Christian peoples of southeastern Europe. (Edited abstract from conference website)
Πολιτισμός και Έθνος: Ρητορικές Στρατηγικές της Ανεξαρτησίας μετά τον Ελληνικό Πόλεμο
Civilisation and nation: Rhetorical strategies of independence after the Greek War
Alex Tipei (Πανεπιστήμιο του Montreal )
Alex Tipei (University of Montreal)
Civilization
«Αυτή η εργασία αρχικά διερευνά πώς οι ηγέτες του Πολέμου της Ανεξαρτησίας και του πρώιμου ελληνικού κράτους κινητοποίησαν μια συγκεκριμένη έννοια του πολιτισμού για να κερδίσουν τη διεθνή, ιδιαίτερα τη γαλλική, υποστήριξη κατά τη δεκαετία του 1820. Στη συνέχεια, διερευνά πώς οι ελίτ από άλλα μέρη της Ανατολικής Ευρώπης, ιδίως στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και τα Πολωνικά εδάφη, υιοθέτησαν και προσάρμοσαν αυτή τη ρητορική στρατηγική για να προωθήσουν το δικό τους πρόγραμμα ανεξαρτησίας στις δεκαετίες του 1830 και του 1840 και πώς ανταποκρίθηκαν οι πιθανοί Γάλλοι προστάτες στις προσπάθειές τους.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper first explores how leaders of the Greek War of Independence and the early Greek state mobilised a specific notion of civilization to curry international, particularly French, support during the 1820s. It then investigates how elites from other parts of eastern Europe, notably in the Danubian Principalities and the Polish lands, adopted and adapted this rhetorical strategy to promote their own programme of independence in the 1830s and 1840s and how potential French patrons responded to their efforts. (Edited abstract from conference website)
Η Ελληνική Επανάσταση από τις Ιταλικές ακτές
The Greek Revolution from the Italian shores
Πιέρη Μάριο
Intellectuals
Pieri Mario
«Τι σήμαινε η Επανάσταση του 1821 για τους Έλληνες που δεν πάτησαν ποτέ το πόδι τους στο έδαφος αυτού που τώρα γινόταν Ελλάδα; Σε αυτό το άρθρο επικεντρώνομαι στην περίπτωση ενός άγνωστου διανοούμενου από τα Επτάνησα που πέρασε τη ζωή του στην Ιταλία, τον Mario Pieri (1776–1852), ελπίζοντας να πει κάτι για τις αντιλήψεις του πολέμου από μια θέση πολύ μακριά από το θέατρο της μάχης, καθώς και της επίδρασης που είχαν η Ελληνική Επανάσταση και οι ευρωπαϊκοί φιλελληνισμοί στους λαούς της «ελληνικής διασποράς», αναδιαμορφώνοντας ακόμη και το ίδιο το νόημα αυτής της έννοιας.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
What did the 1821 Revolution mean for the Greeks who never set foot on the soil of what was becoming Greece? This paper focuses on the case of an obscure intellectual from the Ionian Islands who spent his life in Italy, Mario Pieri (1776–1852), hoping to tell something about the perceptions of the war from a position far removed from the theatre of battle, as well as of the impact that the Greek Revolution and European philhellenisms had on the peoples of the “Greek diasporas”, reshaping even the very meaning of this notion. (Edited abstract from conference website)
1821 και η οθωμανική εποχή των επαναστάσεων: Οι μεγιστάνες και τα περιφερειακά τους τάγματα
1821 and the Ottoman age of revolutions: Magnates and their regional orders
Ali Yaycioglu (Πανεπιστήμιο Stanford)
Ali Yaycioglu (Stanford University)
Μικρά Ασία
Αραβική Χερσόνησος
Asia Minor
Arabian Peninsula
«Η παρούσα εργασία διερευνά τον βαθμό στον οποίο το 1821 ήταν αποτέλεσμα ευρύτερων οθωμανικών διεργασιών και φαινομένων. Μετατοπίζοντας την προσοχή στην οθωμανική εποχή των επαναστάσεων, εξετάζει εξονυχιστικά την οικονομική, κοινωνική και πνευματική κληρονομιά των περιφερειακών μεγιστάνων στα Βαλκάνια, την Ανατολία και τις αραβικές επαρχίες, συνδέοντάς τους με το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης και την επακόλουθη εξέλιξή της. Όχι απλώς περιφερειακοί πολέμαρχοι, αυτοί οι μεγιστάνες βοήθησαν στη δημιουργία νέων δημοσιονομικών δικτύων και δικτύων εξουσίας, ενώ αναμόρφωσαν την πολιτική εκπροσώπηση και τις μορφές επικοινωνίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η αυτοκρατορία γνώρισε ριζικούς μετασχηματισμούς και αναδιαμορφώσεις παρόμοιες με άλλες πολιτικές οντότητες της εποχής. Η εργασία θα συζητήσει τη συνυφασμένη φύση των τοπικών, περιφερειακών και αυτοκρατορικών διαστάσεων μιας παγκόσμιας διαδικασίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το 1821.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper enquires into the extent to which 1821 was the result of broader Ottoman processes and phenomena. By shifting attention to the Ottoman age of revolutions, it scrutinises the economic, social and intellectual legacy of regional magnates in the Balkans, Anatolia and the Arab provinces, connecting them to the outbreak of the Greek Revolution and its subsequent development. Not simply regional warlords, these magnates helped forge new fiscal and power networks while they reshaped political representation and forms of communication. During this period the empire experienced radical transformations and reconfigurations similar to other polities of the time. The paper will discuss the intertwined nature of local, regional, and imperial dimensions of a global process before, during, and after 1821. (Edited abstract from conference website)
Οι Οικουμενικοί Πατριάρχες στην εποχή των επαναστάσεων
The ecumenical patriarchs in the age of revolution
Berkeley University of California
Stanford Department of Classics
Sacramento State
Αγαθάγγελος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Agathangelos, patriarch of Constantinople
«Η εργασία θα επικεντρωθεί στους τρόπους με τους οποίους το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετώπισε –και τελικά απορρόφησε– τις τρομερές δονήσεις που προκάλεσε η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στο οθωμανικό πολιτικό σύστημα. Θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της πιθανής εθνικής καταγωγής των 4 μορφών που έγιναν πατριάρχες κατά τη δεκαετία του 1820, δίνοντας έμφαση στην περίπτωση του Πατριάρχη Αγαθαγγέλου, ο οποίος θα κλείσει δραματικά την τελευταία φάση αυτής της ταραγμένης περιόδου. Τέλος, θα προσπαθήσει να εξηγήσει πώς, ειδικά λόγω της τελευταίας πατριαρχίας, το Πατριαρχείο κινήθηκε προς την ανασυγκρότηση της σχέσης λαϊκών και κληρικών, η οποία οδήγησε στην εμφάνιση «Νεοφαναριώτικων οικογενειών». Η παρουσίαση θα βασίζεται στη χρήση ελληνικών, οθωμανικών, αγγλικών και βουλγαρικών πηγών.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
“The paper will focus on the ways the Ecumenical Patriarchate dealt with – and ultimately absorbed – the tremendous vibrations caused by the Greek Revolution of 1821 in the Ottoman political system. It will address the problem of the possible ethnic origin of the 4 figures who became patriarchs during the 1820’s, emphasizing the case of Patriarch Agathangelos, who will dramatically close the last phase of this turbulent period. Finally, it will try to explain how, especially due to the latter patriarchy, the Patriarchate moved towards a reconstruction of the relationship between the laity and the clergy, which led to the emergence of “Neo-phanariot families”. The presentation will be based on the use of Greek, Ottoman, English, and Bulgarian sources.” The abstract of the presentation, as it was published on the organizer's website.
Αυτοσχεδιάζοντας την πολιτική ταυτότητα στην Οθωμανική Ελλάδα
Improvising political identity in Ottoman Greece
Emily Neumeier (ΠανεπιστήμιοTemple)
«Αυτή η εργασία επανεξετάζει την απότομη άνοδο και την εξίσου δραματική πτώση του Αλή Πασά της Ηπείρου, ενός από τους σημαντικότερους αλλά ακόμα υπό εξέταση πρωταγωνιστές του Ελληνικού Πολέμου της Επανάστασης. Με ιδιαίτερη έμφαση στα χωρικά και υλικά στοιχεία, εξετάζω πώς ο βεζίρης πέρασε όλη του τη σταδιοδρομία ως κυβερνήτης της επαρχίας εφευρίσκοντας εκ νέου τους μηχανισμούς διαμόρφωσης ταυτότητας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Από αρχιτεκτονικές επιγραφές που εξισώνουν τον κυβερνήτη με ντόπιους βασιλιάδες της κλασικής αρχαιότητας, μέχρι τη χορηγία χριστιανικών μοναστηριακών συγκροτημάτων, ο Αλή Πασάς – υποτίθεται Μουσουλμάνος και πιστός υπήκοος του σουλτάνου - δοκίμαζε συνεχώς τα όρια της ευπρέπειας για ένα άτομο της πολιτικής του θέσης.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper revisits the precipitous rise and equally dramatic fall of Ali Pasha of Epirus, one of the most important yet still under-examined protagonists of the Greek War of Independence. With a special focus on spatial and material evidence, it examines how the vizier spent his entire career as provincial governor reinventing the mechanisms of identity formation in the Ottoman Empire. From architectural inscriptions equating the governor with local kings of classical antiquity, to sponsoring Christian monastic complexes, Ali Pasha – purportedly a Muslim and loyal subject to the sultan –was constantly testing the boundaries of decorum for a person of his political status. As a precondition for the events of 1821, the governor’s improvisational approach to his rule suggests that the outcome of the revolution was by no means inevitable or predestined. Rather, Ali Pasha’s tendency to flip the script invites us to imagine all of the possible alternate histories for Ottoman Greece at this time. (Edited abstract from conference website)
“Η βία του ελληνικού πολέμου της ανεξαρτησίας είναι θρυλική”
“The violence of the Greek war of independence is legendary”
Will Smiley (Πανεπιστήμιο του New Hampshire)
Δίκαιο του πολέμου
Law of war
«Στη συλλογική μνήμη και τις εθνικιστικές αφηγήσεις της Ελλάδας και στη δυτική φαντασία, από τους πίνακες του Ντελακρουά μέχρι την ιστορία του Λόρδου Βύρωνα (ή biron nam bir milordu, όπως εμφανίζεται στα οθωμανικά έγγραφα). Αλλά θα πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ως ένας από τους πολλούς πολέμους που έδωσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία, τόσο εναντίον επαναστατών όσο και εναντίον ξένων αντιπάλων, κυρίως της Ρωσίας. Η εργασία μου τοποθετεί τον ελληνικό πόλεμο σε αυτό το πλαίσιο χρησιμοποιώντας το πρίσμα του νόμου. Βασίζομαι σε οθωμανικά αρχειακά έγγραφα για να δείξω ότι καθώς το οθωμανικό κράτος υιοθέτησε δρακόντειες πολιτικές κατά τη διάρκεια του ελληνικού πολέμου, εγκρίνοντας την εκτεταμένη υποδούλωση και την εκτέλεση αιχμαλώτων, βασίστηκε επιλεκτικά και απέρριψε προηγούμενες παραδόσεις που είχαν δημιουργηθεί σε πολέμους εναντίον της Ρωσίας. Οι σκέψεις που διαμόρφωσαν αυτές τις επιλογές απεικονίζουν τη σημασία, αλλά και τα όρια, των αντιλήψεων περί κοινότητας και κυριαρχίας στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα στην ανατολική Μεσόγειο.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In the collective memory and nationalist narratives of Greece and in the Western imagination, from the paintings of Délacroix to the story of Lord Byron (or biron nam bir milordu, as he appears in Ottoman documents). But it should also be understood as one among many wars that the Ottoman Empire fought, both against rebels and against foreign adversaries, principally Russia. This paper places the Greek war in that context by using the lens of law. It draws on Ottoman archival documents to show that as the Ottoman state adopted draconian policies during the Greek war, condoning widespread enslavement and execution of captives, it selectively drew upon, and rejected, precedents established in wars against Russia. The considerations that shaped these choices illustrate the importance, but also the limits, of conceptions of community and sovereignty in the early nineteenth-century eastern Mediterranean. (Edited abstract from conference website)
Τα διανοητικά θεμέλια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
The intellectual foundations of the Greek Revolution of 1821
«Πώς έγινε η ελληνική επανάσταση πιθανότητα; Πότε και πού διαμορφώθηκαν οι επαναστατικές ιδέες; Τι ρόλο έπαιξαν οι διεθνικές εμπειρίες ζωής πολλών επαναστατικών προσώπων και η μετακίνησή τους σε αυτοκρατορίες στη σφυρηλάτηση και την εφαρμογή τέτοιων ιδεών; Διερευνώντας τέτοια ερωτήματα, η παρουσίαση επιδιώκει να επαναξιολογήσει και να δώσει σάρκα και οστά στα πνευματικά θεμέλια της ελληνικής επανάστασης.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
How did the Greek revolution become a possibility? When and where were revolutionary ideas formed? What role did the trans-national life experiences of many revolutionary actors and their movement across empires play in forging and implementing such ideas? By exploring such questions, the paper seeks to reassess, and give flesh and blood to the intellectual foundations of the Greek revolution. (Abstract from conference website)
Ένας κόμβος πειρατείας στο Αιγαίο: Η Σύρος κατά την Ελληνική Επανάσταση
A hub of piracy in the Aegean: Syros during the Greek War of Independence
Απόστολος Δελής (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ITE)
Apostolos Delis (Institute for Mediterranean Studies, FORTH)
Πειρατεία
Αιγαίο πέλαγος
Piracy
Aegean sea
«Η πειρατεία ήταν ένα δομικό στοιχείο της θαλάσσιας δραστηριότητας και οικονομίας στη Μεσόγειο κατά την πρώιμη νεωτερική περίοδο. Στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης Ελληνικής Επανάστασης (1821-29) σημειώθηκε το τελευταίο μεγάλο επεισόδιο μεσογειακής πειρατείας στην εποχή της ιστιοπλοΐας. Η Σύρος, μια ουδέτερη, αλλά ακόμα αμφισβητούμενη ζώνη, έγινε σημαντικός κόμβος πειρατικών συναλλαγών, με λάφυρα, πλοία και ανθρώπους. Η εγκατάσταση εμπόρων και ναυτικών στη Σύρο και η συσσώρευση κεφαλαίου κατά τη διάρκεια αυτής της ανώμαλης περιόδου μετέτρεψαν ένα υπανάπτυκτο λιμάνι σε διεθνές λιμάνι μετά την ελληνική ανεξαρτησία.» Η περίληψη της παρουσίασης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Corsairing and piracy was a structural element of maritime activity and economy in the Mediterranean during the early modern period. In the Aegean during the long Greek War of Independence (1821–29), the last great episode of Mediterranean piracy in the age of sail occurred. Syros, a neutral, but still a disputed zone, became a major hub of piratical transactions, on spoils, ships and people. The settlement of merchants and seafarers in Syros and the capital accumulation during this abnormal period transformed an underdeveloped harbour to an international port after the Greek independence.” (Edited abstract from conference website)
Νέες διαστάσεις του 1821
New dimensions of 1821
05 Νοεμβρίου 2021 - 06 Νοεμβρίου 2021, 12 Νοεμβρίου 2021 - 13 Νοεμβρίου 2021
5–6 November 2021, 12–13 November 2021
«Αυτό το συνέδριο, που θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης. Θα είναι μια εξερεύνηση των πολλών ειδών συνδέσεων μεταξύ του ίδιου του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας και των εξελίξεων και παραγόντων προς Ανατολή και Δύση. Το Ελληνικό Βασίλειο που ιδρύθηκε μετά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας ήταν ένας νέος σχηματισμός κράτους, και αυτός που συνδύαζε πτυχές παλιών και νέων καθεστώτων εκείνης της εποχής. Καθώς βλέπουμε την ιστορία του Πολέμου της Ανεξαρτησίας ως μια διαδικασία που γεφύρωσε την ελληνική ζωή και κοινωνία κάτω από τους Οθωμανούς και την επίτευξη του ελληνικού κρατισμού, θα την εξετάσουμε μέσα από τη ρωσική, βαλκανική, οθωμανική, ιταλική και ευρύτερη ευρωπαϊκή οπτική. Τι ήταν μοναδικό για την Ελληνική Επανάσταση; Τι κοινό είχε –ως σύγκρουση, ως διαδικασία και ως αποτέλεσμα– με τα πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα στις ευρύτερες περιοχές με τις οποίες συνδεόταν;» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This conference, held online as part of the bicentenary of the Greek War of Independence, is an exploration of the many kinds of connections between the Greek War of Independence itself and developments and actors to the East and West. The Greek Kingdom that was established out of the War of Independence was a new state-formation, and one that blended aspects of old and new regimes of the moment. As we view the story of the War of Independence as a process that bridged Greek life and society under the Ottomans and the achievement of Greek statehood we will consider it through the Russian, Balkan, Ottoman, Italian and broader European lenses. What was unique about the Greek War of Independence? What did it – as a conflict, as a process, and as an outcome – have in common with the political and social currents in the broader regions to which it was connected? (Edited description from organiser’s website)
Η αμερικανική ναυτική μοίρα της Μεσογείου και η ελληνική επανάσταση: Η επιχείρηση στη Μύκονο και ο ρόλος του πειρατή Μερμελέχα
The United States Mediterranean squadron and the Greek War of Independence: The operation on Mykonos and the role of the pirate Mermelechas
Αντώνης Κοτσώνας (Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης)
Antonis Kotsonas (New York University)
Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
Gennadius Library
1821: Ιδεολογία και Ιστορία στον 20ο αιώνα
Η εσωτερική μετατόπιση της Μεγάλης Ιδέας: Το Τάμα του Έθνους και η μνήμη του ‘21 στα χρόνια της δικτατορίας
Η αρχιτεκτονική ως ιδεολογία και πολιτική: το Ηρώο της Επανάστασης
Philhellenism and the development of female-led reform in the United States
Από Ορφανά σε Ανθρωπιστές: Οι Πρόσφυγες του Πολέμου και η Δημιουργία της Ελληνικής Αμερικής
Η ιστορική πινακοθήκη της Ελληνικής Επανάστασης και η διαμόρφωση της εθνικής μνήμης
Μνημεία για το Εικοσιένα: Ατελέσφορες προτάσεις για Πανελλήνιο Ηρώο
Μερμελέχας
Μύκονος
Mermelechas
Mykonos
14 Δεκεμβρίου 2021
14 December 2021
«Στο Αιγαίο της επαναστατικής περιόδου παρατηρήθηκε ραγδαία αύξηση της πειρατείας. Για να προασπίσουν τα εμπορικά τους συμφέροντα, διάφορες δυτικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, έστειλαν ναυτικές μοίρες στο Αιγαίο. Μολονότι δεν έχει μελετηθεί επαρκώς, η δράση των μοιρών αυτών εγείρει πολλά ενδιαφέροντα ζητήματα. Η ανακοίνωση επικεντρώνεται στη δράση της αμερικανικής ναυτικής μοίρας, που αντιπροσωπεύει την πρώτη επαφή ενός μεγάλου αριθμού Αμερικανών με την Ελλάδα. Εξετάζονται όψεις του πολιτικού ρόλου και των τακτικών επιχειρήσεων της μοίρας, καθώς και της πολιτισμικής διάδρασης των στελεχών της με τους επαναστατημένους Έλληνες. Ειδική αναφορά γίνεται σε μια βίαιη επιχείρηση στη Μύκονο κατά το 1827, η οποία στόχευε τον πειρατή Μερμελέχα, έναν τοπικό, σχεδόν μυθιστορηματικό ήρωα που κέντρισε ανέλπιστα το ενδιαφέρον των Αμερικανών. Το ενδιαφέρον αυτό εξετάζεται στο πλαίσιο του φιλελληνικού ρεύματος που σάρωνε τις ΗΠΑ την εποχή εκείνη, καθώς και στο πάθος του αμερικανικού κοινού για πειρατικές ιστορίες. Γενικότερα, η ανακοίνωση αποκαλύπτει τον ρόλο της αμερικανικής ναυτικής μοίρας της Μεσογείου στη μεταφορά περιγραφών και εικόνων των επαναστατημένων Ελλήνων στην Αμερική.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In response to the boom of piracy during the Greek War of Independence, Western powers, including the USA, sent naval squadrons to the Aegean to protect their commercial interests. Only limited attention has hitherto been given to these squadrons, even though their operations raise many interesting issues. This talk focuses on the operations of the US Mediterranean Squadron, which represent “the first extensive experience of Greece by a large number of Americans”. It examines aspects of the political deliberations and tactical operations of the squadron, and the cultural interaction of its personnel with the revolutionary Greeks. Emphasis is placed on a violent operation on Mykonos in 1827, which targeted the pirate Mermelechas, a semi-legendary local hero, who intrigued the Americans to a surprising extent. This interest can be explained in the light of the “Greek fervour” and the passion for pirate stories which swept the USA at the time. More broadly, the paper exposes the role of the US Mediterranean Squadron in carrying textual and visual documentation of the revolutionary Greeks across the Atlantic. (Edited description from organiser’s website) From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
1821: Ideology and history in the 20th century
Κωστής Καρπόζηλος (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας-ΑΣΚΙ)
Mark Mazower (Πανεπιστήμιο Columbia)
Kostis Karpozilos (Contemporary Social History Archives, ASKI)
Μαρξισμός
Marxism
30 Νοεμβρίου 2021
30 November 2021
«Η συζήτηση αυτή θα γίνει στα αγγλικά και θα επικεντρωθεί στο πόσοι από τους σημαντικούς ιδεολογικούς και πολιτικούς αγώνες στην Ελλάδα από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως τις μέρες μας έχουν διεξαχθεί μέσω και γύρω από τις μεταβαλλόμενες ιστορικές ερμηνείες του 1821. Για την Αριστερά, ο δημοτικισμός και ειδικότερα η ανάδυση μιας ελληνικής μαρξιστικής ιστοριογραφίας διαμόρφωσαν μια νέα προσέγγιση στην Ελληνική Επανάσταση. Προκάλεσαν, επίσης, την άνοδο αντισταθμιστικών συντηρητικών αντι-υλιστικών αναγνώσεων πριν, κατά και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και κυρίως μετά το 1967, ήρθε ο δυτικός ενστερνισμός του θέματος του φιλελεύθερου φιλελληνισμού. Μετά το 1974, η εξάπλωση των σύγχρονων ιστορικών σπουδών στα ελληνικά πανεπιστήμια οδήγησε σε ένταση μεταξύ της δημόσιας μνήμης του 1821 και της επιστημονικής αναθεώρησης και καινοτομίας. Τέλος, οι συχνά σκληρές και πολωμένες αντιπαραθέσεις που έλαβαν χώρα στον 20ό αιώνα έρχονται σε εντυπωσιακή αντίθεση με τις σχετικά νηφάλιες εκδηλώσεις μνήμης του 2021: τι μας λέει η απουσία ιστοριογραφικής συζήτησης τη χρονιά που γιορτάζεται η επέτειος των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση για την κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας και της πολιτικής σήμερα;» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This discussion will focus on how many of Greece’s key ideological and political struggles from the First World War to the present have been played out through and around shifting historical interpretations of 1821. For the Left, demoticism and the emergence of a Greek Marxist historiography in particular shaped a new approach to the Greek revolution. They also prompted the rise of countervailing set of conservative anti-materialist readings before, during and after the Second World War. In the Cold War, and especially after 1967, came the Western embrace of the theme of liberal philhellenism. After 1974, the expansion of modern historical studies in Greek universities led to a tension between the public memory of 1821and scholarly revision and innovation. Finally, the often acrimonious and polarised arguments of the 20th century contrast strikingly with the relatively sober commemorations of 2021: what does the absence of a historiographical debate in the year of the bicentennial tell us about the state of Greek society and politics today? (Edited description from organiser’s website) From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
The internal displacement of the Great Idea: The nation’s vow and the memory of 1821 in the Colonels’ Greece
Δημήτρης Αντωνίου (Πανεπιστήμιο Columbia)
Dimitris Antoniou (Columbia University)
Χούντα των Συνταγματαρχών
Greek junta
9 Νοεμβρίου 2021
9 November 2021
«Η εν Άργει Δ΄ Εθνοσυνέλευση του 1829 αποφάσισε να ανεγερθεί μνημειώδης ναός αφιερωμένος στον Σωτήρα Χριστό εις ένδειξη ευγνωμοσύνης για την απελευθέρωση της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ωστόσο, το σχέδιο κατασκευής ενός τόσο κολοσσιαίου ναού αποτύπωνε μάλλον την ελπίδα ανάδειξης του μεγαλείου του ελληνικού έθνους παρά την ίδια την πραγματικότητα και γι’ αυτό η μη ευόδωση του σχεδίου δεν αποτελεί έκπληξη. Εντούτοις, το φάντασμα του ναού συνέχισε να πλανάται πάνω από την Ελλάδα μέχρι τη δεκαετία του 1960 όταν η Απριλιανή Χούντα στο πλαίσιο του εορτασμού της 150ης επετείου της Ελληνικής Επανάστασης αποφάσισε να επανεξετάσει το εν λόγω σχέδιο. Μέσω μιας φαντασιωσικής ανάγνωσης της ιστορίας, οι Συνταγματάρχες επαναπροσδιόρισαν το σχέδιο ανέγερσης του ναού αυτού ως το ανεκπλήρωτο «Τάμα του Έθνους», η υλοποίηση του οποίου θα σηματοδοτούσε το γεγονός ότι η Ελλάδα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορούσε στο εσωτερικό της χώρας, είχε ξαναγίνει μεγάλη. Και μπορεί σήμερα το σχέδιο αυτό να μνημονεύεται είτε ως η ιερόσυλη μη εκπλήρωση μιας υπόσχεσης είτε ως ένα σκανδαλώδες και κακόγουστο εγχείρημα, αλλά σε μεγάλο βαθμό και στις δύο περιπτώσεις δεν αναγνωρίζεται το βαθύ ρίζωμά του σε μία μακρά και πολύπλοκη ιστορία μεγαλοϊδεατισμού. Βάσει της αρχειακής και εθνογραφικής έρευνάς μου, το εν λόγω σχέδιο αποτελεί συστατικό στοιχείο της ιστορίας αυτής, πράγμα που με οδηγεί στη διατύπωση των ακόλουθων δύο ερωτημάτων: Ποια είναι η μοίρα των αλυτρωτικών ιδεών όταν συγκρούονται με τη σκληρή πραγματικότητα; Πώς θα έμοιαζε μία ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα που θα παρακολουθούσε τους μετασχηματισμούς και τις μεταμορφώσεις των εθνικών αυτών οραμάτων;» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In 1829 the participants of the Fourth National Assembly voted to construct the Church of the Saviour in gratitude for liberation from the Ottoman Empire. Their plans for a colossal church reflected their hopes for national grandiosity more than reality, however, and rather expectedly no church was built. Yet the phantasm of this structure continued to hover over Greece, and in the late 1960s the project was revisited by the junta in the context of the 150th anniversary of the revolution. Through an imaginative reading of the historical record, the Colonels rebranded the church as an unrealised “Nation’s Vow” whose fulfilment would signify that Greece, at least domestically, had been made great again. Today the project is remembered by some as a sacrilegiously unrealised pledge and by others as a scandalous kitsch endeavour, and in neither case is there much recognition of how it is embedded in a long and complex history of visions of national grandeur. Drawing on archival and ethnographic research, I locate the church within this history, which allows me to ask: What happens to irredentist ideas when they encounter harsh realities, and what would a history of the Greek 20th century that traces the reconfigurations and transformations of these visions for the nation look like? (Edited description from organiser’s website)
Architecture as ideology and politics: the Monument of the Revolution
Παναγιώτης Τουρνικιώτης (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
Panayotis Tournikiotis (National Technical University of Athens)
2 Νοεμβρίου 2021
2 November 2021
«Με αφετηρία το 1829, θα ληφθούν αποφάσεις και θα γίνουν σχέδια για την οικοδόμηση «μνημείων ευγνωμοσύνης», με κορυφαίο το ναό του Σωτήρα, που είναι ταυτόχρονα ηρώο της Ελληνικής Ανεξαρτησίας. Οι αποφάσεις ακολουθούν επετειακούς κύκλους των 50, 100 και 150 χρόνων από το 1821, καθώς και άλλων υποδιαιρέσεων του μνημονικού χρόνου. Τις πρωτοβουλίες θα αναλάβουν σημαίνοντα πολιτικά πρόσωπα, θα προταθούν πολλές θέσεις, από την Ομόνοια και το Σύνταγμα ως τον Λυκαβηττό, και θα υποβληθούν πολλά σχέδια από σημαντικούς αρχιτέκτονες. Η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους μεταλλάσσεται στο πέρασμα των χρόνων η ιδέα των «μνημείων ευγνωμοσύνης» από την οπτική γωνία της ιδεολογίας, της πολιτικής και της αρχιτεκτονικής αναδεικνύει τη μεταλλασσόμενη πρόσληψη της Ελληνικής Επανάστασης, όπως εκφέρεται διαδοχικά στο λόγο που ορίζει το εκάστοτε αναφερόμενο της «μνήμης» και «ευγνωμοσύνης», όσο και η προβολή του λόγου αυτού στη συμβολική γεωγραφία της πόλης και στην αρχιτεκτονική παράσταση του ηρώου, με ή χωρίς το ναό του Σωτήρα. Η χαρτογράφηση και η κριτική θεώρηση των προτάσεων επιτρέπει να φωτίσουμε την πρόσληψη του έθνους και της ιστορίας του, δηλαδή τον λόγο που οικοδομεί το νόημα της σύγχρονης Ελλάδας, ‘διαβάζοντας’ ανάμεσα στις γραμμές της ιστοριογραφίας των τελευταίων 200 χρόνων.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
After 1829, several decisions were taken and plans were made for the construction of “monuments of gratitude” focusing on the Church of the Saviour that doubles as a heroon to Greek independence. The discussions followed the cycle of jubilee celebrations in increments of 50 years from 1821, as well as other subdivisions of mnemonic time. The initiatives were spearheaded by important politicians, many locations were proposed, from Omonoia and Syntagma squares to Mount Lycabettus, and important architects submitted numerous designs. The investigation of the ways in which the idea of these “monuments of gratitude” mutates over time from the point of view of ideology, politics, and architecture highlights the changing perception of the Greek Revolution, as it was articulated successively in the discourse that defines the respective signifier of “memory” and “gratitude”, as well as the projection of this discourse in the symbolic geography of the city and the architectural representation of the monument, with or without the Church of the Saviour. The mapping and critical consideration of the proposals allows us to illuminate the perception of the nation and its history, that is, the reason that constructs the meaning of modern Greece, “reading” between the lines of the historiography of the last 200 years. (Edited description from organiser’s website)
Το 1821 εξ ανατολών
1821 from the East
Μαρία Μαυρουδή (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Berkeley)
Maria Mavroudi (University of California, Berkeley)
Christine Philliou (University of California, Berkeley, Berkeley)
Βυζάντιο
Ottoman Εmpire
Byzantium
«Η διαδικτυακή συζήτηση «Το 1821 εξ ανατολών» ανοίγει ένα διάλογο ανάμεσα σε μια Βυζαντινολόγο και δύο Οθωμανολόγους. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε την Επανάσταση ως ελληνικό γεγονός, γενεσιουργό συμβάν του ελληνικού κράτους ή απόληξη οικονομικών, κοινωνικών και πνευματικών διεργασιών του Νέου Ελληνισμού, ενώ σχετικά πρόσφατα είδαμε και την προσέγγισή της ως ευρωπαϊκού γεγονότος. Οι τρεις συνομιλητές θα δώσουν ένα διαφορετικό στίγμα, επανεξετάζοντας την έννοια του 1821 ως γενεσιουργού γεγονότος της νεοελληνικής ταυτότητας και από την οπτική γωνία του Βυζαντινού πολιτισμού (Μαρία Μαυρουδή), εστιάζοντας στην οθωμανική διάσταση των Φαναριωτών (Χριστίνα Φίλιου), και μελετώντας τη σταδιακή αποξένωση των χριστιανών Οθωμανών υπηκόων στα Βαλκάνια από τους μουσουλμάνους, και ιδιαίτερα από το γενιτσαρικό σώμα (Μαρίνος Σαρηγιάννης).» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The online discussion “1821 from the East” opens a dialogue between a Byzantinist and two Ottomanists. We are used to considering the Greek Revolution as a Greek event, in fact as a foundational event of the Greek state, or the result of economic, social and spiritual processes of modern Greece, while recently it has also been approached as a European event. The three interlocutors will take a different stance, re-evaluating the concept of 1821 as a foundational event of ,odern Greek identity from the perspective of Byzantine culture (Maria Mavroudi), focusing on the Ottoman dimension of the Phanariots (Christine Philliou), and studying the gradual alienation of the Christian Ottoman subjects in the Balkans from the Muslims, and especially from the janissary corps (Marinos Sariyannis). (Edited and translated description from organiser’s website)
Ο φιλελληνισμός και η ανάπτυξη της μεταρρύθμισης από γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες
Maureen Connors Santelli (Northern Virginia Community College)
01 Ιουνίου 2021
01 June 2021
«Ο αμερικανικός λαός παρακολούθησε την πρόοδο της Ελληνικής Επανάστασης με ενθουσιασμό όταν ξέσπασε για πρώτη φορά το 1821. Μέσα σε λίγα χρόνια, οι ηγέτες του συλλόγου για την ενίσχυση των Ελλήνων εστίασαν τις προσπάθειές τους στην υποστήριξή τους μέσω ανθρωπιστικής δράσης, όπου θα συγκεντρώνονταν βοήθεια για τους πολίτες αντί για τον ελληνικό στρατό. Αυτή η ανθρωπιστική προσπάθεια έκανε τη συμμετοχή στην ελληνική υπόθεση μια ιδιαίτερα κατάλληλη διέξοδο για τις γυναίκες. Σε μια εποχή που ήταν απαράδεκτο για τις γυναίκες να αναμειγνύονται στον δημόσιο και πολιτικό κόσμο, η ανθρωπιστική συγκέντρωση χρημάτων και η βοήθεια διασταυρώθηκαν με τη λεγόμενη οικιακή σφαίρα, τη σφαίρα στην οποία οι γυναίκες αναμενόταν να παραμείνουν στην πρώιμη αμερικανική ζωή. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1820, ο φιλελληνισμός είχε γίνει ένα πρακτικό σχολείο για πολιτική δράση, παίζοντας ρόλο στην άνοδο του κινήματος για την κατάργηση της δουλείας και δημιουργώντας υποστήριξη για τη γυναικεία εκπαίδευση και τα δικαιώματα των γυναικών.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The American people followed the progress of the Greek Revolution with enthusiasm when it first broke out in 1821. Within a few years, Greek relief society leaders focused their efforts on supporting the Greeks through humanitarian outreach, where aid would be raised for civilians instead of the Greek army. This humanitarian effort made participation in the Greek cause an especially appropriate outlet for women. At a time when it was unacceptable for women to mingle in the public and political world, humanitarian fundraising and aid intersected with the so-called domestic sphere, the realm within which women were expected to remain in early American life. By the end of the 1820s, philhellenism had become a practical school for political action, playing a part in the rise of the abolitionist movement and generating support for female education and women’s rights. (Description from organiser’s website)
From Orphans to Humanitarians: Wartime Refugees and the Making of Greek America
Thomas W. Gallant (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Ντιέγκο)
Thomas W. Gallant (University of California, San Diego)
Ορφανά του πολέμου
Φισκ Φώτιος Καβασάλης
War orphans
Fisk Photius Kavasalis
06 Απριλίου 2021
06 April 2021
«Σε αυτή τη διάλεξη, ο Thomas W. Gallant διερευνά τον κρίσιμο ρόλο που έπαιξε μια μικρή ομάδα Ελλήνων παιδιών, τα οποία μετεγκαταστάθηκαν από την ανατολική Μεσόγειο στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 1820. Μέσα από μια εξέταση της ζωής του Φωτίου Καραβέλη Φισκ, η ομιλία εξετάζει πώς και γιατί μερικά από αυτά τα παιδιά έγιναν εξέχουσες προσωπικότητες στο κίνημα της κατάργησης της δουλείας και σε άλλες ανθρωπιστικές αιτίες. Καταλήγει με τον ισχυρισμό ότι αυτή η μικρή ομάδα, που καθόλη τη διάρκεια της ζωής τους προσδιόρισε την ελληνική τους ταυτότητα, δημιούργησε παρουσία στην αμερικανική ζωή, πολύ πάνω από τους μέτριους αριθμούς τους και ότι έθεσε τα θεμέλια για την ελληνοαμερικανική κοινότητα κατά τον 20ο αιώνα.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This lecture explores the critical role played by a small group of Greek children who had been relocated from the war-torn eastern Mediterranean to the US during the 1820s. Through an examination of Photius Kavasalis Fisk’s life, the talk examines how and why some of these children became prominent figures in the abolitionist movement and other humanitarian causes. It concludes with the claim that this small group, who throughout their lives foregrounded their Greek identity, established a presence in American life, far above their modest numbers and that they laid the foundations for the Greek-American community during the 20th century. (Edited description from organiser’s website)
The historical art gallery of the Greek Revolution and the construction of national memory
09 Μαρτίου 2021
09 March 2021
«Αντικείμενο της ομιλίας είναι οι διαδικασίες συγκρότησης της «ιστορικής πινακοθήκης» του 1821, ως κυρίαρχης οπτικής αφήγησης του μείζονος γεγονότος της ελληνικής εθνικής ιστορίας. Ο τρόπος που θυμόμαστε το ιστορικό παρελθόν στηρίζεται σε εικόνες μάλλον παρά σε κείμενα. Υπό ποιες συνθήκες και από ποιους δημιουργήθηκαν οι απεικονίσεις των αγωνιστών του ’21; Μέσα από ποιες διαδικασίες, «από τα πάνω» ή «από τα κάτω», μέσω συγκρούσεων ή συναινέσεων, συγκροτήθηκε το πάνθεον των ηρώων που κυριαρχεί σήμερα στο σχολείο και τη δημόσια ιστορία; Ποια ήταν η σημασία του «φιλελληνικού» βλέμματος στη διαμόρφωση του εικαστικού Κανόνα της εθνικής μνήμης; Γιατί επιβίωσαν οι εικόνες του βαυαρού ζωγράφου και όχι οι πίνακες του Μακρυγιάννη; Τα ερωτήματα αυτά θα εξεταστούν σε συνδυασμό με την ανάδυση της νεωτερικής ιστορικής συνείδησης και την αυξανόμενη ανάγκη των ανθρώπων να «δουν» το παρελθόν.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The subject of the lecture is the process of the construction of the “historical art gallery” of 1821, as the dominant visual narration of the major event of the Hellenic national history. The way we remember the historical past is built more on images and less on objects. Under which circumstances and by whom were the images of the fighters of 1821 constructed? Through which processes was the pantheon of the heroes that comprise the dominant figures at school and in public history constructed; “from above” or “from bellow”, through conflicts or consents? What was the importance of the “philhellenic” point of view in the creation of the artistic canon of national memory? Why have the images of a Bavarian painter survived and not the paintings of Makriyannis? These questions will be examined in combination to the emergence of the modern historical consciousness and the rising need of the people to “see” the past. (Edited description from organiser’s website)
Monuments for 1821: Fruitless Proposals for a Panhellenic Heroon
19 Ιανουαρίου 2021
19 January 2021
«Ενώ δεν είχε ακόμη ιδρυθεί ελληνικό κράτος, ετέθη το θέμα έκφρασης ευγνωμοσύνης προς τους συντελεστές της απελευθέρωσης του Έθνους με την ανέγερση μνημείων. Ωστόσο, τον 19ο αι. αναλώθηκαν κυρίως σε συζητήσεις που μόνο σε ευάριθμες περιπτώσεις κατέληξαν σε ηρώα. Έντονο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε περί το 1871, στο πλαίσιο του εορτασμού της Πεντηκονταετηρίδος της Ελληνικής Επανάστασης. Οι συζητήσεις αναζωπυρώθηκαν κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και προπαντός κατά τον Μεσοπόλεμο, στο πλαίσιο του εορτασμού της Εκατονταετηρίδος της Ελληνικής Επανάστασης, που τελικά εορτάστηκε η Εκατονταετηρίς του Ελληνικού Κράτους το 1930. Κεντρικό σημείο συζήτησης αποτελούσε πάντοτε το ζήτημα ανέγερσης Πανελληνίου Ηρώου, το οποίο, παρά τις ατέρμονες συζητήσεις, δεν ανεγέρθηκε ποτέ. Στην παρούσα εισήγηση, μετά από μια εισαγωγή που θα αφορά γενικά στα ηρώα του Εικοσιένα, θα μας απασχολήσουν οι προσπάθειες για να ανεγερθεί Πανελλήνιο Ηρώο. Θα δοθεί έμφαση στην πρόταση του γλύπτη Γεωργίου Μπονάνου (1863-1940), ένα «αρχιτεκτονογλυπτικό» έργο που έμεινε στο στάδιο του προπλάσματος, αλλά παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον γιατί αντανακλά τη νεοελληνική ιδεολογία. Στον γλυπτικό του διάκοσμο αποτυπώνεται όλη η ελληνική ιστορία από την Πτώση της Κωνσταντινούπολης έως και τους Βαλκανικούς Πολέμους, με απροκάλυπτες αναφορές στη Μεγάλη Ιδέα.» Από την περιγραφή της ομιλίας, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The issue of expressing gratitude to the actors of the liberation of the nation through the construction of monuments arose even before the establishment of the modern Greek state. Despite extensive consideration, few heroa were erected in the 19th century. Interest picked up in the context of the celebration of the 50th anniversary of the Greek Revolution in 1871. The issue was rekindled during the Balkan Wars and especially during the interwar period, for the celebration of the centenary of the Greek Revolution, which was postponed to 1930. The debate centred on a Panhellenic Heroon, which, despite endless discussions, was never constructed. After a general introduction on the heroa, this presentation will focus on the efforts to erect a Panhellenic Heroon. Emphasis will be placed on the proposal of the sculptor Georgios Bonanos (1863–1940), a work of “architecture-sculpture” that remained in the planning stages, but is of great interest because it reflects Modern Greek ideology. Its sculptural decoration captures all Greek history from the Fall of Constantinople to the Balkan Wars, with overt references to the Great Idea. (Edited description from organiser’s website)
Το ηρώο του 1821: Από τη ζωγραφική και τη χαρακτική στη γλυπτική
The heroes of 1821: From painting and engraving to sculpture
Δημήτρης Παυλόπουλος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Κέντρο Μελέτης του 1821, Εργαστήριο Ιστορικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Επιτροπή Εορτασμού 1821-2021, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
1821-2021 Celebration Committee, National and Kapodistrian University of Athens
Center for the Study of 1821, Historical Research and Documentation Laboratory, National and Kapodistrian University of Athens
Χαρακτική
Γλυπτική
Engraving
Sculpture
10 Νοεμβρίου 2021
10 November 2021
«Στην ομιλία θα παρουσιαστούν αθηναϊκά έργα ζωγραφικής, γλυπτικής και χαρακτικής που σχετίζονται με πρόσωπα και γεγονότα της Επανάστασης του 1821. Πρόκειται για προσωπογραφίες ηρώων και παραστάσεις μαχών. Μέσα από τη μελέτη των συγκεκριμένων εικαστικών συνθέσεων, θα επιχειρηθεί να φωτιστούν τόσο η γενικότερη παιδεία των καλλιτεχνών -γηγενών και αλλοδαπών- του 19ου, του 20ού αλλά και του 21ου αιώνα που τις έχουν φιλοτεχνήσει όσο και τα πρότυπα που εκείνοι έχουν επιλέξει, δηλαδή οι εικονογραφικοί τύποι τους. Στις προθέσεις του ομιλητή περιλαμβάνονται η επαναξιολόγηση των πραγματολογικών δεδομένων που αποτυπώνουν τα έργα, η ανίχνευση επιρροών των δημιουργών τους, ο βαθμός σύγκλισης/απόκλισης στην κλίμακα δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας ως προς την παραγγελιοδοσία, η υποδοχή των έργων από την τεχνοκριτική στον ημερήσιο και τον περιοδικό Τύπο, η πρόκληση γόνιμου προβληματισμού και η εξαγωγή των ανάλογων συμπερασμάτων.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The lecture presents Athenian paintings, sculptures and engravings related to persons and events of the 1821 Revolution. These are portraits of heroes and battle performances. Through the study of the specific artistic compositions, an attempt is made to illuminate both the general education of the artists – indigenous and foreign – of the 19th, 20th but also of 21st century that they have created as well as the standards that they have chosen, that is, their iconographic types. The speaker’s includes the reassessment of factual data captured by the works, the detection of influences of their creators, the degree of convergence/divergence at the public and private level regarding commissioning, the reception of the works by art criticism in the daily and periodical press, the provoking fruitful reflection and drawing the appropriate conclusions." (Edited and translated description from organiser’s website)
Τα τραγούδια του Αγώνα
The songs of the struggle
Τραγούδια
Φιλελληνικά τραγούδια
Κλέφτικα τραγούδια
Songs
Philhellenic songs
Klephtic songs
3 Νοεμβρίου 2021
3 November 2021
«Η ομιλία επιχειρεί μια γενική ιστορική ανασκόπηση για τα «Τραγούδια του Αγώνα», με βάση το ερευνητικό υλικό που έχει συγκεντρωθεί και αποδελτιωθεί ως προς τις εξής θεματικές ενότητες: α) Προεπαναστατικά τραγούδια και εμβατήρια. β) Ιστορικά και «κλέφτικα» δημοτικά τραγούδια. γ) Γραπτές και εικαστικές μαρτυρίες από διάφορες πηγές (περιηγητές, αγωνιστές κ.ά.) σχετικά με τα τραγούδια, τα μουσικά όργανα και τους χορούς της περιόδου. δ) Πρώτη οργάνωση της μουσικής παιδείας από τον Καποδίστρια. ε) Τραγούδια και χοροί στα πρώτα χρόνια της Βαυαροκρατίας. στ) Φιλελληνικά τραγούδια και εμβατήρια στην Ευρώπη. Η Ελλάδα ως πηγή έμπνευσης για τους Ευρωπαίους συνθέτες της εποχής. ζ) Ο «απόηχος» του 1821 στη λόγια-κλασική ελληνική μουσική, στην παράδοση του λαϊκού θεάτρου σκιών και στο νεότερο ελληνικό τραγούδι. Θεωρούμε ότι είναι άδικο να αντιμετωπίζουμε αυτά τα τραγούδια μόνον ως ιστορικά τεκμήρια ή ως αντικείμενα φιλολογικής μελέτης και μουσικολογικής ανάλυσης. Έχουμε πολλά να αναστοχαστούμε, να εμπνευστούμε και να αναδημιουργήσουμε με αφετηρία τη θεματολογία, το ιδεολογικό και συναισθηματικό τους περιεχόμενο αλλά και τα εκφραστικά μέσα, την ιδιαίτερη δομή και τεχνική τους. Γι’ αυτό και αξίζει τον κόπο να τα γνωρίσουμε καλύτερα, να προσπαθήσουμε ν’ αποκωδικοποιήσουμε τα σύμβολα και τις λειτουργίες τους σε σχέση με το σήμερα, παραμερίζοντας την παραμορφωμένη εικόνα από τα στερεότυπα και το επιφανειακό φολκλόρ.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"This talk attempts a general historical overview of the songs of the struggle, based on research material that has been compiled and indexed in the following topics: pre-revolutionary songs and marches; historical and klepthic folk songs; written and visual testimonies from various sources (travellers, fighters, etc.) regarding the songs, musical instruments and dances of the period; the first organization of music education by Kapodistrias; songs and dances in the first years of Bavarian rule; Greek songs and marches in Europe/Greece as a source of inspiration for the European composers of the time; the echo of 1821 in scholarly-classical Greek music, in the tradition of popular shadow theatre and in the modern Greek songs. We find it rather unfair to treat these songs only as historical evidence or as objects of literary study and musicological analysis. We have a lot to reflect on, to be inspired and recreate starting from their themes, their ideological and emotional content as well as their means of expression, their particular structure and technique. For that reason, it’s worth getting to know them better, to try to decode the symbols and their functions in relation to the present, setting aside the distorted images from stereotypes and superficial folklore." (Edited and translated description from organiser’s website)
Η Επανάσταση στην ελληνική ποίηση του 19ου και του 20ού αιώνα
The Revolution in the Greek poetry of the 19th and 20th century
«Στόχος της ομιλίας είναι η σχολιασμένη επισκόπηση της θεματοποίησης της Επανάστασης στην ελληνική ποίηση του 19ου και του 20ού αιώνα. Με την επισκόπηση αυτή θα εξεταστεί η σταδιακή μετάπλαση, στον χώρο της ελληνικής ποίησης, της Επανάστασης από σύγχρονη πραγματικότητα (π.χ. Σολωμός και Κάλβος) σε ιστορικό γεγονός. Η ελληνική ποίηση του 19ου αιώνα, θεωρημένη στα δύο κύρια σκέλη της ανάπτυξής της, την επτανησιακή (γραμμένη στη δημοτική γλώσσα) και την ελλαδική (γραμμένη στην καθαρεύουσα γλώσσα – κατά συνθήκη ονομασμένη παλαιότερα ως «αθηναϊκή σχολή» ή «αθηναϊκός ρομαντισμός»), περιέχει πλήθος ποιητικά κείμενα που θεματοποιούν την Επανάσταση, προκειμένου, ανακαλώντας την στη μνήμη των μεταγενέστερων, ουσιαστικά να ανταποκριθούν σε αιτήματα της δικής τους εποχής, πρωτίστως στο αίτημα της σχηματιζόμενης και τελικά κυρίαρχης στην εθνική ιδεολογία «Μεγάλης Ιδέας» (π.χ. Βαλαωρίτης, Ζαλοκώστας κ.ά.). Η Επανάσταση εξακολουθεί να θεματοποιείται στην ποίηση κατά κανόνα με θετικό τρόπο (π.χ. Παλαμάς και ποιητές της γενιάς του ή μεταπαλαμικοί), μέχρι και την εποχή της Μικρασιατικής Καταστροφής, συναρτημένη με τον πυλώνα της εθνικής ιδεολογίας, τη Μεγάλη Ιδέα. Ύστερα, όμως, από την κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας, με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τα τραγικά επακόλουθά της, η στάση της ελληνικής ποίησης έναντι της Επανάστασης άρχισε σταδιακά να αλλάζει σε αρνητική (μεταιχμιακός, από τη σκοπιά αυτή, ποιητής μπορεί να θεωρηθεί ο Καρυωτάκης ο οποίος έγραψε τόσο «θετικά» όσο και «αρνητικά» ποιήματα για την Επανάσταση). Όσο η ελληνική ποίηση προχωρά στον 20ό αιώνα και οι ποιητές ζουν τις ιστορικές περιπέτειες που τον (και τους) σημάδεψαν (δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος, Κατοχή, Εμφύλιος, Δικτατορία των Συνταγματαρχών) η στάση τους απέναντι στην Eπανάσταση γίνεται, με το πέρασμα του χρόνου, ολοένα και κριτικότερη.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The aim of the lecture is the annotated overview of the themes regarding the Greek Revolution in Greek 19th- and 20th-century poetry. This overview will examine the gradual transformation regarding poetry of the revolution from contemporary reality (for example, Solomos and Kalvos) into a historical event. Greek 19th-century poetry, considered in the two main parts of its development, the Heptanese (written in demotic) and Greek (written in katharevousa and formerly known conventionally as the Athenian School or Athenian Romanticism), contains a number of poetic texts dealing with the revolution, recalling it in the memory of later generations, essentially in order to respond to the demands of their own time, first and foremost to the request of the emerging and finally dominant Great Idea in the national ideology (for example, Valaoritis, Zalokostas, etc.). The revolution is still the subject of poetry as a rule in a positive way (for example, Palamas and poets of his generation or subsequently), up to the time of the Asia Minor Disaster, linked to the pillar of national ideology that was the Great Idea. However, after the collapse of the Great Idea, with the Asia Minor Disaster and its tragic consequences, the attitude of Greek poetry towards the revolution gradually began to change to negative (Karyotakis can be considered a poet who wrote both positive and negative poems about the Revolution). As Greek poetry progressed into the 20th century and the poets experienced the historical adventures that marked it (and them) (World War II, German occupation, Civil War, Regime of the Colonels) their attitude towards the revolution became more and more critical." (Edited and translated description from organiser’s website)
Ιστορώντας την Επανάσταση του 1821: ιστοριογραφικά σχήματα και θεσμοί
Narrating the 1821 Revolution: historiographical patterns and institutions
Ακαδημαϊκή έρευνα
Academic research
13 Οκτωβρίου 2021
13 October 2021
«Η διάλεξη επικεντρώνεται στη μελέτη της Επανάστασης του 1821 στον 19ο και 20ό αιώνα επιχειρώντας να επισημάνει τους κυριότερους σταθμούς της και να τη συνδέσει με τη θεσμοθέτηση και ανάπτυξη των ιστορικών σπουδών. Σε αυτή την κατεύθυνση αναφέρεται σε μια σειρά από θεσμούς (πανεπιστήμια, αρχεία, ιδρύματα, εταιρείες λογίων, ερευνητικά κέντρα, μουσεία), εντός των οποίων αναπτύχθηκε η διδασκαλία και η έρευνα περί τον Αγώνα. Εκκινώντας από τη διδασκαλία της Επανάστασης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θα αναφερθεί στη δημιουργία των πρώτων αρχειακών συλλογών αλλά και εκδόσεων, σε μια περίοδο που οι αγωνιστές του 1821 συμμετείχαν ενεργά στη δημόσια ζωή. Εστιάζοντας στη σταδιακή μνημειοποίηση του Αγώνα με τελετές, όπως εκείνες για τα 50 χρόνια από την έναρξή του, διερευνά τη δημιουργία μιας σειράς θεσμών που συνέβαλαν στην ιστορικοποίησή του σε μια μακρά περίοδο. Η ίδρυση της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και η διοργάνωση της Έκθεσης κειμηλίων του Ιερού Αγώνος (1884), η δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (1914), ο εορτασμός της Εκατονταετηρίδος της Επανάστασης (1930) με τη συμμετοχή πολλών δημοσίων και ιδιωτικών θεσμών, η δημιουργία πανεπιστημιακών εδρών, η συγκρότηση των ερευνητικών κέντρων της Ακαδημίας Αθηνών, η δημιουργία του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών αποτέλεσαν τομές σε αυτή την κατεύθυνση. Την ίδια περίοδο, η έκδοση της Κοινωνικής σημασίας της Ελληνικής Επαναστάσεως του Γιάνη Κορδάτου (1924) σηματοδότησε την έναρξη της σύγκρουσης γύρω από τις ερμηνείες της Επανάστασης από την ακαδημαϊκή και τη μαρξιστική ιστοριογραφία, όπως εκφράστηκε από διαφορετικούς μελετητές και θεσμούς, μια διαμάχη που διατηρήθηκε ώς το 1974. Η πτώση της χούντας σηματοδότησε το τέλος του διχασμού της ελληνικής ιστοριογραφίας και την έναρξη μιας νέας περιόδου μελέτης της Επανάστασης που συνδέθηκε με τη θεσμική διεύρυνση των ιστορικών σπουδών, τη συγκρότηση νέων θεσμών έρευνας και μελέτης, αλλά και την ανάπτυξη και διεθνοποίηση του πεδίου. Αφετηρία της παραπάνω διαδρομής είναι η παραδοχή ότι οι θεσμοί δεν υπήρξαν απλώς το πλαίσιο για τη διδασκαλία και την έρευνα της Επανάστασης του 1821, αλλά επηρέασαν καθοριστικά το περιεχόμενο και τις εννοιοδοτήσεις της ως το μείζον γεγονός της ελληνικής εθνικής ιστορίας. Οι ιστοριογραφικές επεξεργασίες του Αγώνα εντός των θεσμών συνομίλησαν με την εκάστοτε πολιτική και κοινωνική συγκυρία και αποτέλεσαν συστατικό στοιχείο συγκρότησης πολιτικών γενεαλογιών και ταυτοτήτων.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The lecture focuses on the study of the 1821 Revolution in the 19th and 20th centuries by attempting to point out its main milestones and to connect it with the institutionalisation and development of historical studies. In this direction it refers to a number of institutions (universities, archives, scholars’ associations, research centres, museums), within which the teaching and research on the struggle developed. Starting from the teaching of the revolution in the University of Athens, reference will be made to the creation of the first archival collections and publications, at a time when the fighters of 1821 were actively involved in public life. Focusing on the gradual commemoration of the struggle with ceremonies, such as those for the 50th anniversary, the creation of a number of institutions that have contributed to its historicisation in a long time period will be explored. The establishment of the Historical and Ethnological Society of Greece and the organisation of the Exhibition of the Relics of the Holy Struggle (1884), the creation of the General State Archives (1914), the celebration of the centenary of the revolution (1930) with the participation of many public and private institutions, the creation of university chairs, the establishment of the research centres of the Academy of Athens, the creation of the Hellenic National Research Foundation were breakthroughs in this direction. During the same period, the publication of the social significance of the 1821 revolution by Yanis Kordatos (1924) marked the beginning of the conflict over the interpretations of the Revolution by the academic and Marxist historiography, as expressed by different scholars and institutions, a controversy that lasted until 1974. The fall of the junta marked the end of the division of Greek historiography and the beginning of a new period for the study of the revolution that was connected with the institutional expansion of historical studies, the establishment of new institutions of research and study, but also the development and internationalisation of the field. The starting point is the assumption that the institutions were not just the framework for teaching and researching the 1821 Revolution, but decisively influenced its content and its conceptions as the major event of Greek national history. The historiographical elaborations of the struggle within the institutions were linked to the political and social situation of that time and were an integral part of the formation of political genealogies and identities." (Edited and translated description from organiser’s website)
Πολιτικές παρακαταθήκες του ’21
The political heritage of 1821
6 Οκτωβρίου 2021
6 October 2021
Οθωμανικές αντιδράσεις στην Ελληνική Επανάσταση: οι οθωμανικές πηγές
Ottoman reactions to the Greek Revolution: The Ottoman sources
Οθωμανικές αντιδράσεις
Ottoman reactions
«Εσχάτως δημοσιεύθηκαν ή είναι υπό εκπόνηση έρευνες ιστορικών περί την Ελληνική Επανάσταση, οι οποίες βασίζονται σε οθωμανικές πηγές, πηγές δηλαδή που προέρχονται από τον ένα εκ των δύο εμπολέμων. Οι πηγές αυτές είναι κυρίως τριών κατηγοριών: α) σουλτανικά διατάγματα (πρόκειται κυρίως για εισηγήσεις και αναφορές προς τον Σουλτάνο Μαχμούτ Β ́(1808-1839) και φέρουν τις αυτόγραφες παρατηρήσεις και διαταγές του επί του ζητήματος που θίγουν, β) κατάστιχα που καταστρώνονται κατ’ εντολήν της Οθωμανικής Διοίκησης και περιλαμβάνουν για παράδειγμα καταγραφές του μη μουσουλμανικού πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης ή δημεύσεις περιουσιών προσώπων καταδικασθέντων με αφορμή την Ελληνική Επανάσταση, τα οποία εκτελέσθηκαν ή διέφυγαν, γ) αφηγηματικές πηγές (περιλαμβάνουν οθωμανικά χρονικά, καθώς και απομνημονεύματα). Οι παραπάνω πηγές, εξεταζόμενες σε αντιπαραβολή με πηγές ήδη γνωστές, μπορούν να φωτίσουν την Ελληνική Επανάσταση θεωρώντας την και από την οθωμανική πλευρά και να απαντήσουν σε ερωτήματα, όπως η ταυτότητα των επαναστατημένων, οι λόγοι που τους ώθησαν σε επαναστατικές ενέργειες, τα ιδεολογικά και άλλα όπλα που χρησιμοποίησε η οθωμανική εξουσία για να κινητοποιήσει τον μουσουλμανικό πληθυσμό, ο ρόλος του εκκλησιαστικού μηχανισμού κατά την περίοδο της Επανάστασης κ.α.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Lately, research by historians on the Greek Revolution have been published or are being prepared that is based on Ottoman sources, that is, sources that come from one of the two belligerents. These sources consist mainly of three categories: a) sultanic decrees (these are mainly suggestions and reports to Sultan Mahmut II (1808-1839) and bear his autograph remarks and orders on the issue they raise; b) account books made by the orders of the Ottoman administration that include, for example, records of the non-Muslim population of Istanbul or confiscation of property of persons convicted on the occasion of the Greek Revolution, who were executed or fled; c) narrative sources (including Ottoman chronicles, as well as memoirs). The above sources, examined in comparison with already-known sources, can shed light on the revolution, considering it from the Ottoman side as well, and answer questions such as the identity of the revolutionaries, the reasons that pushed them to revolutionary actions, the ideological and other weapons used by the Ottoman government to mobilise the Muslim population, the role of church mechanisms during the revolution, etc." (Edited and translated abstract from conference programme)
Οι δύο αδελφές χώρες: Ιταλικός Φιλελληνισμός και Ελληνική Επανάσταση
The two sister countries: Italian philhellenism and the Greek Revolution
Domenica Minniti-Γκώνια (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
19 Μαΐου 2021
19 May 2021
«Οι χιλιετείς σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, των δύο χωρών που θεμελίωσαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, παίρνουν κατά τον ΙΘ ́ αι. νέα ονομασία: Φιλελληνισμός. Πρόκειται για έκφραση φιλίας προς τη σύγχρονη Ελλάδα, έκφραση η οποία πηγάζει από τον θαυμασμό για τις μεγάλες αξίες του ιστορικού παρελθόντος της και πραγματώνεται σε ηθική, πολιτική και πολιτισμική αλληλεγγύη στον αγώνα για την ανάκτηση της ελευθερίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Και ήταν ακριβώς οι αρχές του Ελληνισμού, τον οποίο ο ποιητής Panzini χαρακτήρισε ως «τη νεότητα του κόσμου», αυτές που ενέπνευσαν στίχους στους μεγάλους ποιητές, τον Foscolo και τον Leopardi, που οδήγησαν τον ποιητή-προφήτη Carducci να μεταφέρει στη γλώσσα του το ελληνικό μέτρο και τον Santorre di Santarosa να θυσιάσει τη ζωή του στη Σφακτηρία για την ανεξαρτησία ενός αδελφού λαού. Το έντονο φιλικό συναίσθημα του ιταλικού λαού, με αποκορύφωμα τους Βαλκανικούς πολέμους και υψηλότερες στιγμές τον Αγώνα του ’21, είχε βαθύτερες ρίζες από το 1821, οι οποίες έφταναν σε παρελθοντικούς χρόνους, στις στενές σχέσεις μεταξύ Κρήτης και Βενετίας. Ο Φιλελληνισμός ήταν έντονος στην Ιταλία πριν από την έκρηξη του Αγώνα, ειδικά στις πόλεις όπου έδρευαν οι Κοινότητες των Ελλήνων: από Φλωρεντία μέχρι Τεργέστη, Ιταλοί φιλελεύθεροι και Έλληνες επαναστάτες στέλνουν χρήματα στοΤσιρίγο, αλληλογραφούν διπλωματικά αλλά συνωμοτούν κρυφά, ξεσηκώνοντας Φιλέλληνες άλλων χωρών· στο Λιβόρνο έδρασε ο Κάλβος, ενώ από την Πίζα ο Μαυροκορδάτος κάλεσε τον Byron να σπεύσει στο Μεσολόγγι σε βοήθεια και ο Shelley έγραψε το ποίημα «Hellàs», στο οποίο θα βασιστεί ο Σολωμός για τον δικό του «Ύμνο»... Στην ομιλία θα γίνουν αναφορές στα παραπάνω, ενώ θα μνημονευτεί και η στήριξη του Αγώνα από τον Mazzini και η διάδοση των ελληνικών ιδεωδών σε όλη την Ευρώπη από τον Tommaseo, με την περίφημη μετάφρασή του Canti popolari greci.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The millennia-long relations between Greece and Italy, the two countries that founded the European culture, adopted a new term in the nineteenth century: philhellenism. The term expressed friendship towards modern Greece, an expression which stems from the admiration for the great values of the historical past and was conducted in moral, political and cultural solidarity in the struggle for the recovery of freedom and national independence. And it was exactly the principles of Hellenism, which the poet Panzini described as 'the youth of the world', those who inspired lyrics to the great poets Foscolo and Leopardi, who led the poet-prophet Carducci to convey in his language the Greek measure and Santorre di Santarosa to sacrifice his life in Sfaktiria for the independence of a kindred people. The strong friendly feeling of the Italian people, culminating in the Balkan wars and reaching its highest moments in the Struggle of 1821, had deeper roots from 1821, which reached back into the past in the close relations between Crete and Venice. Philhellenism was intense in Italy before the outbreak of the struggle, especially in the cities where Greek communities were based: from Florence to Trieste, Italian liberals and Greek revolutionaries sent money to Tsirigo (Kythira), they corresponded diplomatically but secretly conspired, inciting philhellenes of other countries; Kalvos acted in Livorno, while it was from Pisa that Mavrokordatos called on Byron to hurry to Missolonghi for help and Shelley wrote the poem 'Hellàs', on which Solomos would base his own 'Hymn'. The talk references the above, as well as Mazzini’s support for the struggle and Tommaseo spreading of Greek ideals throughout Europe with the famous translation of Canti popolari greci." (Edited description from organiser’s website)
Οι απαρχές του κοινοβουλευτισμού στα Συντάγματα του Αγώνα
The beginnings of parliamentarism in the constitutions of the struggle
12 Μαΐου 2021
12 May 2021
«Την 1η Ιανουαρίου 1822, δηλαδή σε λιγότερο από έναν χρόνο από την έναρξη της Επανάστασης, στις απελευθερωμένες επαρχίες του υπό ίδρυση νεοελληνικού κράτους, ίσχυαν ούτε λίγο ούτε πολύ τέσσερα Συντάγματα, τρία τοπικά και ένα εθνικό, το Προσωρινό Πολίτευμα της Επιδαύρου. Τα χρόνια που ακολούθησαν, έμελλε να προστεθούν άλλα δύο εθνικά, τα Συντάγματα του Άστρους (1823) και της Τροιζήνας (1827). Πώς εξηγείται η συνταγματική αυτή πολυπραγμοσύνη; Να οφείλεται, όπως υποστηρίζει η επικρατούσα ερμηνεία, στο αδάμαστο και δημοκρατικό φρόνημα του Έλληνα; Ή μήπως σε μια προσπάθεια συγκερασμού αντιτιθέμενων και συχνά συγκρουόμενων ισχυρών τοπικών και κοινωνικών συμφερόντων; Στα ερωτήματα αυτά επιχειρεί να απαντήσει η εισήγηση, ξεκινώντας από τα ίδια τα συνταγματικά κείμενα και προχωρώντας στην εφαρμογή και τη μη εφαρμογή τους στην πράξη.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"On 1 January 1822, less than a year after the start of the Greek Revolution, in the liberated provinces of the modern Greek state, more or less four constitutions were in force, three local ones and one national, the Provisional Government of Epidaurus. In the years that followed, two more national ones were to be added, the constitutions of Astros (1823) and Troezen (1827). How can this constitutional multiplicity be explained? Is it due, as the prevailing interpretation claims, to the indomitable and democratic mindset of the Greeks? Or perhaps in an attempt to reconcile conflicting and often conflicting strong local and social interests? The lecture attempts to answer these questions, starting from the constitutional texts themselves and proceeding to their application and non-application in practice." (Edited and translated description from organiser’s website)
Η πορεία προς τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας
The course to the War of Independence
«Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας χωρίς προηγουμένως να λάβουμε υπόψη μας το περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννιέται. Και όμως οι περισσότερες μελέτες ξεκινούν από την αφετηρία ότι η κοινότητα των Ρωμιών αναδεικνύεται μέσα από τα γράμματα και το εμπόριο σε μία αυτοκρατορία που παρακμάζει. Στην παρουσίασή μου θα επιμείνω σε μία διαφορετική οπτική: ο ελληνικός πόλεμος της Ανεξαρτησίας είναι το παράπλευρο προϊόν των μετασχηματισμών που γνωρίζει από τα τέλη του 17ου και τις αρχές του 18ου αιώνα η Οθωμανική αυτοκρατορία στην προσπάθειά της να επιβιώσει στον διεθνή κρατικό ανταγωνισμό.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"It is impossible to understand the War of Independence without first considering the environment in which it was born. And yet most studies start from the premise that the community of modern Greeks (Romioi) emerges through literature and trade in a declining empire. This presentation insists on a different perspective: the Greek War of Independence was the by-product of the transformations that the Ottoman Empire underwent since the late 17th and early 18th centuries in its attempt to survive amid international state competition." (Edited and translated description from organiser’s website)
«Οι αντιπατριώται θέλουν εξολοθρευθή»: η στάση των εφημερίδων στη διάρκεια του εμφυλίου (1824-1825)
The stance of newspapers during the civil war (1824–1825)
14 Απριλίου 2021
14 April 2021
«Οι πρώτες επαναστατικές εφημερίδες που θα κυκλοφορήσουν για τουλάχιστον ένα έτος εκδίδονται το 1824. Οι τρεις από αυτές εκδίδονται στη Στερεά Ελλάδα (δύο στο Μεσολόγγι και μία στην Αθήνα) με χρηματοδότηση και πιεστήρια του φιλελληνικού κομιτάτου του Λονδίνου. Η τέταρτη εκδίδεται στην Ύδρα με χρηματοδότηση της οικογένειας Κουντουριώτη. Και οι τέσσερις αυτές εφημερίδες έχουν διευθυντές/εκδότες με ριζοσπαστικές φιλελεύθερες απόψεις και σκοτεινό παρελθόν. Οι δύο είναι πρώην καρμπονάροι (Giuseppe Chiappe, Pietro Gamba), ο ένας έχει εκδιωχθεί από ελβετικό πανεπιστήμιο για αδιευκρίνιστους λόγους (Johann Jakob Meyer) και ο τέταρτος, ο μόνος Έλληνας (Γεώργιος Ψύλλας), ίσως είχε επαφές με τον δολοφόνο Karl Sand. Οι εφημερίδες αυτές έχουν δύο κοινά: ελέγχονται απολύτως από ριζοσπάστες φιλελεύθερους που συνδέονται με το κυβερνητικό στρατόπεδο, άμεσα (Φίλος του Νόμου) ή έμμεσα (Ελληνικά Χρονικά, Telegrafo Greco, Εφημερίς Αθηνών). Όμως η στάση τους δεν είναι πάντα ενιαία, για διαφόρους λόγους. Κάποιοι από αυτούς τους λόγους είναι η ιδιόμορφη πορεία του Stanhope στην Ελλάδα, η ουδετερότητα Μαυροκορδάτου, ιδίως στη δεύτερη φάση του εμφυλίου, η μεγαλύτερη ή μικρότερη ανεξαρτησία σε σχέση με τους πολιτικούς παράγοντες πίσω από την εφημερίδα (Stanhope, Byron, Μαυροκορδάτος, Γκούρας, Κουντουριώτες), ακόμα και ο προσωπικός χαρακτήρας του εκδότη. Στην ομιλία παρουσιάζουμε αυτές τις διαφορές ποιοτικά αλλά και ποσοτικά. Προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε τη στάση κάθε εφημερίδας την περίοδο 1824-1825 συνολικά, τις διακυμάνσεις στον αριθμό και την έκταση των σχετικών δημοσιευμάτων και των κυρίων άρθρων, στην ένταση της κριτικής στη μία ή και στις δύο πλευρές, την επιλογή όρων και εννοιών, κ.λπ. Συζητάμε δε τα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας, πέραν της βιβλιογραφίας, και σχετικό αρχειακό υλικό από δημοσιευμένες και αδημοσίευτες πηγές.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The first revolutionary newspapers to be published for at least a year were published in 1824. Three of them were published in Central Greece (two in Messolongi and one in Athens) with funding and presses from the London Philhellenic Committee. The fourth was published in Hydra with funding from the Kountouriotis family. All four newspapers had editors/publishers with radical liberal views and a dark past. The two are former arbonari (Giuseppe Chiappe, Pietro Gamba), one had been expelled from a Swiss university for unknown reasons (Johann Jakob Meyer) and the fourth, the only Greek (Georgios Psyllas) may have had contacts with the German murderer Karl Ludwig Sand. These newspapers had two things in common: they were completely controlled by radical liberals associated with the government camp, directly (Filos tou Nomou) or indirectly (Ellinikia Chronika, Telegrafo Greco, Efimeris Athinon). But their stance was not always the same, for various reasons. Some of these reasons are the peculiar course of Leicester Stanhope in Greece, the neutrality of Alexandros Mavrokordatos, especially in the second phase of the civil war, the greater or lesser independence in relation to the political actors behind the newspaper (Stanhope, Byron, Mavrokordatos, Gouras, Kountouriotis), and even the personal character of the publisher. The lecture presents these differences qualitatively but also quantitatively. It seems to detect the attitude of each newspaper in the period 1824–1825 as a whole, the variations in the number and extent of the relevant publications and main articles, the intensity of criticism of one or both sides, the choice of terms and concepts, etc. It discusses the results using, in addition to the literature, relevant archival material from published and unpublished sources." (Edited and translated description from organiser’s website)
Η έννοια του «θανάτου» στην Ελληνική Επανάσταση (1821-1832)
The meaning of “death” in the Greek Revolution (1821–1832)
Σπυρίδων Πλουμίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Spyridon Ploumidis (National and Kapodistrian University of Athens)
Έξοδος του Μεσολογγίου
Θάνατος
Σφαγές
The exodus of Messolonghi
Death
Massacres
7 Απριλίου 2021
7 April 2021
«Η διάδοση του εθνικισμού στις ελληνικές χώρες σηματοδότησε το πέρασμα από την patria (πατρώα γη) στο έθνος και άλλαξε ριζικά την αντίληψη του γεωγραφικού χώρου αλλά και τις μεταφυσικές έννοιες της ζωής και του θανάτου. Η ζωή και ο θάνατος (δύο διαζευκτικές έννοιες) εκκοσμικεύονται στην πολιτική σκέψη των Νεοελλήνων Διαφωτιστών (με προεξάρχοντες τον Ρήγα Βελεστινλή, τον Ανώνυμο συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρχίας και τον Αδαμάντιο Κοραή) και αποκτούν πολιτικό περιεχόμενο. Μια ζωή χωρίς εθνική ελευθερία, δικαιοσύνη και πολιτικά δικαιώματα νοείται πλέον ως «θάνατος». Αυτή η νέα (κοσμική) νοηματοδότηση είναι εμφανής στα πολιτικά κείμενα των επαναστατημένων Ελλήνων, ιδίως εκείνα της Γ ́Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας (1827). Σε αυτήν τη διαδικασία ανανοηματοδότησης διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο οι μαζικές σφαγές Ελλήνων Ορθοδόξων σε Κωνσταντινούπολη, Αïβαλί, Χίο, Μεσολόγγι και αλλού κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Σε διαλεκτική σχέση με την εκδικητική μανία των Οθωμανών, οι επαναστατημένοι Έλληνες έδειξαν ότι ήταν «αποφασισμένοι ή να ελευθερωθώμεν και να αποκτήσωμεν την ανεξαρτησίαν μας και να νοιώσωμεν ότι ζούμε σαν άνθρωποι ή να χαθώμεν όλοι», όπως δήλωσε ευθαρσώς ο Ιωάννης Κωλέττης το 1822. Αυτή η αλλαγή των νοοτροπιών καταφάνηκε περίτρανα κατά την τρίτη πολιορκία και την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου (10 Απριλίου 1826), οπότε (κατά τον στρατηγό Σπυρομίλιο) επήλθε η «ολοκαύτωσις της πόλεως» των Μεσολογγιτών και χάθηκε «τόση ανθρωπότης».» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The spread of nationalism in the Greek lands marked the transition from patria (fatherland) to the nation and radically changed the perception of geographical space and the metaphysical meanings of life and death. Life and death (two divisive concepts) were secularised in the political thought of the modern Greek Enlightenment (with prominent figures Rigas Velestinlis, the anonymous author of the Hellenic Nomarchy and Adamantios Korais) and acquired political content. A life without national freedom, justice and political rights was now understood as 'death'. This new (secular) meaning is evident in the political texts of the Greek revolutionaries, especially those of the Third National Assembly of Troezen (1827). The massacres of Greek Orthodox populations in Istanbul, Ayvalik, Chios, Messolongi, and elsewhere during the revolution played a key role in this process of reinterpretation. In a dialectical relation to the vengeful fury of the Ottomans, the Greek revolutionaries showed that they were “determined either to liberate themselves and to gain our independence and to feel that we live as human beings or to perish”, as Ioannis Kolettis boldly stated in 1822. The change in mentalities became apparent during the third siege and the heroic exodus of Messolongi (10 April 1826), when, according to General Spyromilios, the 'holocaust of the city' of the Messolongi took place and 'so many humans' were lost." (Edited and translated description from organiser’s website)
Δράση και ρόλος του ναυτικού στην Επανάσταση του ’21
The activities and role of the navy in the 1821 Revolution
Charalampos Bampounis (National and Kapodistrian University of Athens)
Ναυμαχία του Ναυαρίνου
Battle of Navarino
31 Μαρτίου 2021
31 March 2021
«Η Επανάσταση του 1821, γεγονός-τομή με σημασία καταλυτική, αποτελεί κορυφαία ιστορική καινοτομία, αφού οδήγησε ως ευθύνη επιλογής στην ελευθερία, ως δικαιοπραξία στη βάση της δικαιοταξίας των Εθνών, στη συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Η ανάκληση της μνήμης και η πρόσληψη της Επανάστασης είναι αναγκαία, έτσι ώστε τα γεγονότα και οι όψεις τους να αξιολογούνται στη βάση του ρήματος των ιστορικών πηγών. Ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση στη διεξαγωγή και έκβασή του. Προτεραιότητα είχε η έναρξη και εξάπλωση της Επανάστασης, πράγμα στο οποίο, λόγω της εκτεταμένης ακτογραμμής, της νησιωτικής συγκρότησης και της γεωπολιτικής θέσης του ελληνικού χώρου, η συμβολή του ναυτικού και των ναυτικών ήταν απαραίτητη. Ακολούθησαν ο αποκλεισμός κάστρων που κατείχαν οι Τούρκοι αλλά και ο ανεφοδιασμός και ενίσχυση φρουρίων που έρχονταν στα χέρια των Ελλήνων, η αποτροπή καταστροφών και απόπειρες λύσης πολιορκιών, η ενέργεια αποβατικών κινήσεων, η ανάληψη άλλων συναφών επιχειρήσεων και εγχειρημάτων, η καταπτόηση του εχθρού, ο έλεγχος θαλασσίων οδών και διελεύσεων. Η δραστηριότητα του ναυτικού και των ναυτικών ελληνικών δυνάμεων υπήρξε πολύ ουσιαστική, με σημαντικές επιτυχίες αλλά όχι πάντοτε και με εκπλήρωση του στόχου. Το αποτέλεσμα της ναυμαχίας του Ναβαρίνου (8/20 Οκτωβρίου 1827) μεταξύ του τουρκοαιγυπτιακού στόλου και των τριεθνών ευρωπαϊκών μοιρών ανοίγει τον δρόμο για την αναγνώριση της Ελληνικής Ανεξαρτησίας. Ωστόσο, ο επίλογος της δράσης του ναυτικού και της ναυτικής ιστορίας του 1821 επί της ουσίας γράφεται επί Καποδίστρια, όταν από τις ελληνικές ναυτικές δυνάμεις διεξάγονται ορισμένες, ακόμη, επιχειρήσεις, αποκλεισμοί παράκτιων φρουρίων και επιτηρήσεις.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The 1821 Revolution, a key event with a catalytic significance, is a major historical innovation, as it led to the formation of the Greek state as the outcome of the choice for freedom and as an act on the basis of the legal order of the nations. Recalling the memory of the revolution is necessary so that the events are evaluated on the basis of historical sources. The struggle for independence was an extremely difficult affair in its conduct and outcome. Priority was given in the beginning to spread the revolution. Due to the extensive coastline, islands and geopolitical position of Greek territory, the contribution of the navy and sailors was essential. This was followed by the blockade of castles held by the Turks but also the supply and strengthening of fortresses that came into the hands of the Greeks, the prevention of disasters and attempts to break sieges, amphibious landings, the undertaking of other related operations and activities, capturing the enemy, the control of sea routes and crossings. The activity of the navy and the Greek naval forces was very substantial, with significant successes but not always fulfilling the goal. The result of the naval battle of Navarino (8/20 October 1827) between the Turkish-Egyptian fleet and the trinational European divisions paved the way for the recognition of Greek independence. However, the epilogue of the action of the navy and the naval history of 1821 was written during the Kapodistrias era, when the Greek naval forces carried out some more operations, blockades of coastal fortresses and surveillance." (Edited and translated description from organiser’s website)
Διάγραμμα συμβάντων ενός αμφίρροπου Αγώνα. Τα ελληνικά στρατεύματα και οι μάχες της ξηράς
Charting the events of an ambiguous struggle: Greek troops and land battles
Μάχες ξηράς
Άτακτος στρατός
Πολιορκίες
Land battles
Irregular army
Sieges
«Οι μάχες της ξηράς έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821, έστω και αν το πολυτιμότερο όπλο του Αγώνα θεωρούνταν ο στόλος του. Καθοριστικής σημασίας μάχες και πολιορκίες ήταν εκείνες της Τριπολιτσάς (Σεπτέμβιος 1821), του Πέτα και των Δερβενακίων (Ιούλιος 1822), του Μεσολογγίου (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1822 και Απρίλιος 1825-Απρίλιος 1826), των Μύλων (Ιούνιος 1825), της Αθήνας (Απρίλιος 1827), της Πέτρας (Σεπτέμβριος 1829). Η έκβαση των μαχών αυτών έπαιξε ρόλο και σε ένα άλλο σκέλος των πραγμάτων, εκείνο του σχηματισμού ή όχι τακτικού ελληνικού στρατού. Η παράμετρος αυτή, με τη σειρά της, επηρέασε καίρια τα πολιτικά πράγματα, τις εσωτερικές ισορροπίες και την έκβαση του Αγώνα.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Land battles played a decisive role in the 1821 Revolution, even though the most valuable weapon of the struggle was its fleet. Crucial battles and sieges were those of Tripolitsa (September 1821), Peta and Dervenakia (July 1822), Messolongi (October–December 1822 and April 1825–April 1826), Myloi (June 1825), Athens (1827) and Petra (September 1829). The outcome of these battles played a role in another aspect, that of the formation of a regular Greek army. This parameter, in turn, had a key impact on political affairs, internal balances and the outcome of the struggle." (Edited and translated description from organiser’s website)
Η Φιλική Εταιρεία και η έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης
The Philiki Etaireia and the outbreak of the Greek Revolution
Μυστικές εταιρείες
3 Μαρτίου 2021
3 March 2021
«Όσο κι αν συχνά η ύπαρξη και ο ρόλος της καλύπτονται από τη γοητεία του θρύλου, δεν υπάρχουν σήμερα, μεταξύ των ιστορικών, σοβαρές αμφιβολίες για το ότι η Φιλική Εταιρεία, που ιδρύεται στην Οδησσό το 1814 από έναν στενό κύκλο ασήμαντων εκ πρώτης όψεως μικρεμπόρων και εμποροϋπαλλήλων, βρίσκεται όντως στις απαρχές της δυναμικής που οδηγεί στην έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες και την Πελοπόννησο το έτος 1821. Πίσω από την επιτυχή έκβαση της Επανάστασης, πίσω δηλαδή από τη δημιουργία το 1830 του πρώτου ανεξάρτητου από τα πολλά νέα εθνικά κράτη που θα δημιουργηθούν μετά το Συνέδριο της Βιέννης στην Ευρώπη, βρίσκεται μ’ άλλα λόγια μια μυστική πατριωτική εταιρεία. Η σημασία της για την οργάνωση του Αγώνα αναγνωρίζεται από πολύ νωρίς: τα έργα αναφοράς που συγκεντρώνουν αξιόλογο όγκο πρωτογενούς ιστορικής ύλης από τη λειτουργία και δράση της εκδίδονται στο Ναύπλιο και την Αθήνα το 1834 και το 1859-61 από τον Ιωάννη Φιλήμονα, νεαρό γραμματέα του Δημητρίου Υψηλάντη, ενώ στα ίδια περίπου χρόνια ένας από τους πρωταγωνιστές του εγχειρήματος, ο Εμμανουήλ Ξάνθος δημοσιεύει τα πασίγνωστα απομνημονεύματά του, συνοδευόμενα από ένα πλήθος ανέκδοτων έως τότε επιστολών και εγγράφων. Επειδή, ωστόσο, η ιστορία της παραμένει λιγότερο γνωστή από ό,τι θα περίμενε κανείς, αξίζει να την επισκεφθούμε εκ νέου. Και να αναρωτηθούμε, δύο αιώνες μετά: τι ακριβώς ήταν η Φιλική Εταιρεία; Πώς συνδέεται με τις μεταβολές της πολιτικής και κοινωνικής ζωής μεταξύ των υπό οθωμανική κυριαρχία Ελλήνων; Σε ποιο βαθμό η σύστασή της βρίσκεται στις απαρχές της νεωτερικής πολιτικής κινητοποίησης και της δημοκρατικής προοπτικής με την οποία συνδέθηκε η Επανάσταση; Ποια η συνάφειά της με την πολιτική κληρονομιά της Γαλλικής Επανάστασης, τους Ναπολεόντειους πολέμους και τη μεταναπολεόντεια εποχή στην Ευρώπη, τον μετασχηματισμό του διεθνούς συστήματος και τους ευρύτερους κλυδωνισμούς που φέρνει το τέλος του Παλαιού Καθεστώτος, με το πέρασμα στο κατώφλι μιας νέας εποχής; Πώς σχετίζεται, εν τέλει, με τη μόνη επιτυχή Επανάσταση που έλαβε χώρα κατά το πρώτο κύμα των Επαναστάσεων στην Ευρώπη; Τι μπορεί να οφείλει η επιτυχία (και όχι η έκρηξη) της Επανάστασης στη Φιλική Εταιρεία;» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Although its existence and role are often obscured by the charm of legend, there is no serious doubt among historians today that the Philiki Etaireia, founded in Odessa in 1814 by a close circle of seemingly insignificant petty traders, is actually at the beginning of the dynamics that led to the outbreak of the Greek Revolution in the Danubian Principalities and the Peloponnese in 1821. Behind the successful outcome of the Revolution, that is, the creation in 1830 of the first independent of the many new nation-states that would be created in Europe after the Congress of Vienna, was, in other words, a secret patriotic society. Its importance for the organisation of the struggle is acknowledged early on: the reference works that gather a considerable volume of raw historical material from its operation and activity were published in Nafplio and Athens in 1834 and in 1859–1861 by Ioannis Filemon, the young secretary of Dimitrios Ypsilantis, while around the same time one of the protagonists of the project, Emmanouil Xanthos, published his famous memoirs, accompanied by a number of anecdotal letters and documents. However, because its history remains less known than one would expect, it is worth visiting again. And let us ask ourselves, two centuries later: what exactly was the Philiki Etaireia? How is it related to the changes in political and social life among the Greeks under Ottoman rule? To what extent is its establishment at the emergence of the modern political mobilisation connected with the democratic perspective of the revolution? What does it have to do with the political legacy of the French Revolution, the Napoleonic Wars and the post-Napoleonic era in Europe, the transformation of the international system and the wider upheavals brought about by the end of the ancien régime, with the passage to a new era? How does it relate, after all, to the only successful revolution that took place during the first wave of revolutions in Europe? Is the success (and not the explosion) of the revolution owed to the Philiki Etaireia?" (Edited and translated abstract from the series' programme)
Η Οθωμανική εξουσία στην Νοτιοανατολική Ευρώπη πριν από την Ελληνική Επανάσταση
Ottoman rule in southeastern Europe before the Greek Revolution
Οθωμανική διοίκηση
Ottoman administration
24 Φεβρουαρίου 2021
24 February 2021
«Κατά τα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα η διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας χαρακτηρίζεται από την αντιπαράθεση ανάμεσα στην κεντρική και τις περιφερειακές εξουσίες. Μουσουλμάνοι τοπάρχες (ayan) είχαν καταφέρει να νέμονται μεγάλες εκτάσεις και να επωφελούνται από το σύστημα ενοικίασης των φόρων, ενώ είχαν δικά τους στρατεύματα και μπορούσαν έτσι να προκαλούν συχνά την σουλτανική εξουσία. Μετά την αποτυχημένη απόπειρα του σουλτάνου Σελίμ Γ΄(1789-1807) να αποκαταστήσει την ισχύ της κεντρικής εξουσίας, την προσπάθεια συνέχισε με επιτυχία ο Μαχμούτ Β΄(1808-1839). Οι προσπάθειές του, επιτυχείς αυτή την φορά, συνάντησαν ισχυρότατες αντιδράσεις: ξέσπασαν εξεγέρσεις και αναδύθηκαν έντονες αμφισβητήσεις της σουλτανικής εξουσίας που απλώθηκαν από την Νοτιανατολική Ευρώπη, στην Μικρά Ασία, την Συροπαλαιστίνη, την Μεσοποταμία, και την Αραβική Χερσόνησο. Παράλληλα, ως συνέπεια ενός ακόμη ατυχούς ρωσο-οθωμανικού πολέμου (1806-1812), η Οθωμανική Αυτοκρατορία εκχώρησε την Βεσσαραβία στην Ρωσική Αυτοκρατορία. Σε αυτό το οθωμανικό πλαίσιο ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση. Ο σουλτάνος κατάφερε να επιβάλει την ισχύ της κεντρικής εξουσίας στις περισσότερες περιπτώσεις, εκτός από την Αίγυπτο, όπου επικράτησε ο Μεχμέτ Αλή και, φυσικά, την Ελλάδα που έγινε ανεξάρτητο κράτος.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"In the late 18th and early 19th centuries the administration of the Ottoman Empire was characterised by the confrontation between central and regional authorities. Muslim landowners (ayan) had managed to build large areas and take advantage of the tax farming system, while they had their own troops and could thus often challenge the sultan’s power. After the failed attempt of Sultan Selim III (1789–1807) to restore the power of the central government, the effort was successfully continued by Mahmud II (1808–1839). His efforts, successful this time around, were met with strong reactions: uprisings erupted and intense disputes over sultanate power spread from southeastern Europe to Asia Minor, Syria-Palestine, Mesopotamia and the Arabian Peninsula. At the same time, as a result of another unfortunate Russo–Ottoman War (1806–1812), the Ottoman Empire ceded Bessarabia to the Russian Empire. It was in this Ottoman context that the Greek Revolution broke out. The sultan managed to impose the power of the central government in most cases, except for Egypt, where Mehmet Ali prevailed and, of course, Greece, which became an independent state." (Edited and translated abstract from the series' programme)
Η Ευρώπη και ο κόσμος στο α΄ ήμισυ του 19ου αιώνα
Europe and the world in the first half of the nineteenth century
1821-2021 Επιτροπή Εορτασμού, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Παγκόσμια ιστορία
Global history
17 Φεβρουαρίου 2021
17 February 2021
«Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 ξεσπά τη εποχή που στην Ευρώπη έχουν επιβληθεί οι αρχές του Συνεδρίου της Βιέννης και κυβερνά η θέληση της Ιεράς Συμμαχίας. Μετά την οριστική ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλώ, το 1815, και την παλινόρθωση των νόμιμων δυναστειών στους θρόνους τους, οι φιλελεύθερες ιδέες και οι φορείς τους τέθηκαν υπό διωγμό παντού στην Ευρώπη και η Γαλλική Επανάσταση θεωρήθηκε ένα ατυχές διάλειμμα στην απολυταρχική διακυβέρνηση των λαών. Στην εφαρμογή της αυταρχικής πολιτικής της Ιεράς Συμμαχίας της Ρωσίας, Αυστρίας και Πρωσίας, οι αντιδράσεις ήταν πολλές και οι πιο έντονες απόπειρες αποτίναξης του συντηρητικού πλέγματος εξουσίας εκδηλώθηκαν στις χώρες του μεσογειακού Νότου, την Ισπανία και την Ιταλία, το 1820. Η ελληνική εξέγερση κατά της οθωμανικής κυριαρχίας -που ακολούθησε με διαφορά λίγων μηνών- εξεταζόταν παραδοσιακά και για μεγάλο διάστημα ως ιδιαίτερη περίπτωση εθνικής επανάστασης για την ανεξαρτησία από αλλόδοξο δυνάστη, αποκομμένη από το κύμα των ευρωπαϊκών φιλελεύθερων διεκδικήσεων. Συνδεόταν με τις νεωτερικές ευρωπαϊκές ιδέες μέσω του νεοελληνικού Διαφωτισμού, στη μελέτη όμως των στρατιωτικών και πολιτικών γεγονότων της Επανάστασης υπερτονιζόταν το εθνικό στοιχείο ενώ η σύνδεση με τον σύγχρονό της ανατρεπτικό αναβρασμό και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού, αγνοούνταν. Η πιο πρόσφατη έρευνα, ωστόσο, θεωρεί πλέον την Ελληνική Επανάσταση ένα γεγονός της παγκόσμιας ιστορίας. Το 1821, όπως θα δείξουμε, εγγράφεται στην «Εποχή των Επαναστάσεων» που ξεκίνησε με την Αμερικανική Επανάσταση το 1775 και μπορεί να εκταθεί ως το 1848. Οι πολιτικές και οικονομικές διεργασίες που διαμορφώνουν την πρώιμη παγκοσμιοποίηση των αρχών του 19ου αιώνα και οδηγούν την ανθρωπότητα προς τη σύγχρονη εποχή με νέες, αποικιοκρατικού τύπου πλέον ισορροπίες, βρίσκουν αντίκτυπο στα γεγονότα που εξελίσσονται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Εδώ θα μας απασχολήσει η παγκόσμια αυτή κρίση του Παλαιού Καθεστώτος και η πολυεπίπεδη σύνδεσή της με τον ελληνικό Αγώνα για την Ανεξαρτησία.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The Greek Revolution of 1821 broke out at a time when the principles of the Vienna Conference had been imposed on Europe and the will of the Holy Alliance in force. After the final defeat of Napoleon at Waterloo in 1815, and the restoration of legitimate dynasties to their thrones, liberal ideas and their institutions were persecuted throughout Europe, and the French Revolution was considered an unfortunate break in the authoritarian rule of the peoples. In the implementation of the authoritarian policy of the Holy Alliance of Russia, Austria and Prussia, the reactions were many and the most intense attempts to shake off the conservative grid of power took place in the countries of the Mediterranean South, in Spain and Italy in 1820. The Greek uprising against Ottoman rule – which followed a few months later – was considered traditionally and for a long time as a special case of a national revolution for independence from an alien tyrant, cut off from the wave of European liberal claims. It was connected with modern European ideas through the modern Greek Enlightenment, but in the study of the military and political events of the revolution the national element was overemphasised while the connection with its modern subversive effervescence on both sides of the Atlantic was ignored. Recent research, however, now considers the Greek Revolution as an event of world history. In 1821, as we will show, it is inscribed in the Age of Revolutions that began with the American Revolution in 1775 and can be extended to 1848. The political and economic processes that shape the early globalisation of the early 19th century and led humanity to in the modern era with new, colonial-type balances, find an impact on the events unfolding in the Ottoman Empire. Here we will be concerned with this global crisis of the ancien régime and its multilevel connection with the Greek struggle for independence." From the book of abstracts of the series of events, on the organizer's website. Edited for clarity.
Η προεπαναστατική ελληνική κοινωνία
Greek society prior to the revolution
1821-2021, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Κοινωνία
Society
10 Φεβρουαρίου 2021
10 February 2021
«Γιατί η ελληνική επανάσταση έγινε το 1821; Γιατί δεν έγινε νωρίτερα, για παράδειγμα, το 1721 ή, ακόμα, το 1770, όταν η παρουσία του εμπόλεμου ρωσικού στόλου στο Αιγαίο συνοδεύτηκε από συντονισμένες αντιοθωμανικές εξεγέρσεις στην Πελοπόννησο και την ηπειρωτική χώρα, τα γνωστά μας Ορλωφικά; Οι εξεγέρσεις και τα κινήματα εναντίον της οθωμανικής εξουσίας δεν ήταν άγνωστο φαινόμενο στον ελληνικό χώρο κατά τη διάρκεια της κατάκτησης. Σε σχέση, όμως, με τα κινήματα που είχαν προηγηθεί, η επανάσταση του 1821 διέφερε όχι μόνον ως προς τις διαστάσεις που έλαβε, αλλά κυρίως ως προς τη μορφή και το περιεχόμενό της, καθώς, για πρώτη φορά, έθετε το ζήτημα της πολιτικής ανεξαρτησίας του έθνους και μάλιστα με ίδια μέσα. Υπό την έννοια αυτή, η επανάσταση δεν αποτελούσε την κορύφωση ενός εξεγερτικού συνεχούς, αλλά, αντιθέτως, σήμαινε τη ριζική απομάκρυνση από μια εμπεδωμένη παράδοση πολιτικής διεκδίκησης, τον μετασχηματισμό της δυσαρέσκειας ομάδων και ατόμων προς την οθωμανική εξουσία σε πολιτικό πρόγραμμα ένοπλης δράσης με στόχο τη συγκρότηση εθνικού κράτους. Γιατί, λοιπόν, το αίτημα της πολιτικής χειραφέτησης των Ελλήνων με δικά τους μέσα και η ανάληψη ένοπλης δράσης για την επίτευξή της “συνέβησαν” το 1821; Όσο ανεπαρκής αποδεικνύεται μια απάντηση που δεν λαμβάνει υπόψη το πλήθος των παραγόντων που συνέβαλαν στην έκρηξη της ελληνικής επανάστασης, τόσο προφανής γίνεται η μεθοδολογική αξία του άνω ερωτήματος, καθώς αυτό μάς προτρέπει να δούμε τον λόγο και τη δράση για την ελευθερία όχι ως ενυπάρχουσες ποιότητες του ατομικού και συλλογικού σώματος, αλλά ως ιστορικές διαδικασίες συναρτώμενες με μικρά και μεγάλα διακυβεύματα της εποχής τους. Το ερώτημα, που στην πραγματικότητα αφορά στα αίτια της επανάστασης, έχει απασχολήσει την ιστοριογραφία και έχουν προταθεί διάφορες ερμηνείες με έμφαση, κατά περίπτωση, είτε σε οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες είτε σε ιδεολογικούς είτε στην εσωτερική πολιτική συγκυρία στην οθωμανική αυτοκρατορία είτε, ολοένα και περισσότερο τελευταία, στο παγκόσμιο πλαίσιο της εποχής των επαναστάσεων. Παρά τις διαφορετικές τους αφετηρίες, οι παραπάνω προσεγγίσεις συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι, κατά την τελευταία πεντηκονταετία πριν την επανάσταση, ο ελληνικός κόσμος γνώρισε διεργασίες και μετασχηματισμούς που καθιστούσαν την ανάληψη επαναστατικής δράσης με στόχο την απόκτηση πολιτικής ανεξαρτησίας θεωρητικό και πρακτικό ενδεχόμενο. Την εικόνα αυτού του ελληνικού κόσμου, στο δεύτερο μισό του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, θα επιχειρήσουμε να σκιαγραφήσουμε σε αυτή τη διάλεξη.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Why did the Greek revolution take place in 1821? Why not earlier, for example, in 1721 or, even, in 1770, when the presence of the Russian fleet in the Aegean was accompanied by coordinated anti-Ottoman uprisings in the Peloponnese and the mainland, known as the Orlov Revolt? Uprisings and movements against Ottoman rule were not an unknown phenomenon in Greece during the conquest. However, unlike the previous movements, the revolution of 1821 differed not only in its dimensions, but mainly in its form and content, as, for the first time, it raised the question of the political independence of the nation and, at that, by its own means. In this sense, the revolution was not the culmination of an insurgent continuum, but, on the contrary, meant the radical departure from an entrenched tradition of political claims, the transformation of groups’ and individuals’ dissatisfaction with Ottoman rule into a political programme of armed action that aimed at the creation of a nation-state. Why, then, did the demand for the political emancipation of the Greeks with their own means and the undertaking of armed action to achieve it happen in 1821? No matter how insufficient an answer that does not take into account the number of factors that contributed to the outbreak of the Greek Revolution might be, all the more is the obvious methodological value of the above question, as it urges us to see speech and action for freedom not as the inherent qualities of the individual and collective body, but as historical processes related to small and big stakes of their time. The question concerning the causes of the revolution has occupied historiography and various interpretations have been proposed with an emphasis either on economic and social factors or on ideological or domestic political circumstances in the Ottoman Empire or, more recently, in the global context of the era of revolutions. Despite their different starting points, the above approaches converge on the fact that, in 50 years before the revolution, the Greek world experienced processes and transformations that made revolutionary action aimed at gaining political independence a theoretical and practical possibility. This lecture attempts to offer an outline of the image of this Greek world in the second half of the 18th and beginning of the 19th centuries." (Edited and translated abstract from conference programme)
Ιδεολογικές και αισθητικές αφετηρίες του προεπαναστατικού θεάτρου. Η συμβολή του στην Επανάσταση του ’21
Ideological and aesthetic starting points of prerevolutionary theater: Its contribution to the 1821 Revolution
3 Φεβρουαρίου 2021
3 February 2021
«Ι. «Το θέατρον σκοπόν έχει μόνον των ηθών την διόρθωσιν και την εκπαίδευσιν των λαών· είναι το κοινόν σχολείον των ανθρώπων, το οποίον αναπληρώνει των άλλων σχολείων την έλλειψιν» (Ερμής ο Λόγιος, 1817). Ιδεολόγημα που μεταλαμπαδεύει αυτούσιο ο Κ. Ασώπιος από το γαλλικό επαναστατικό λεξιλόγιο μέσω της ιταλικής παιδείας. Το πρώτο μέρος της ομιλίας μου θα περιστραφεί γύρω από τις αισθητικές και ιδεολογικές επιδράσεις που άσκησε ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός αναφορικά με την αναγέννηση του νεοελληνικού θεάτρου, ιδιαιτέρως δε στην καλλιέργεια της αρχαιολατρείας, των μυθολογικών και ιστορικών θεμάτων της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, στην πρόσληψη της κλασικιστικής και νεοκλασικιστικής τραγωδίας και των δημοκρατικών, αντιτυραννικών ιδεών. Στη μετάβαση, τέλος, από τις μεταφράσεις έργων του Μεταστάσιου, του Βολταίρου, του Αλφιέρι, κ.ά. στην πρωτότυπη παραγωγή. ΙΙ. «Σε βεβαιώνω ότι ούτε είδα, ούτε είδες ποτέ τόσον παθαινόμενον θέατρον· τα όμματα όλων ήσαν πηγή αένναος δακρύων φλογερών, και τα στήθη κρατήρες στεναγμών· έκαστος ακούων την φωνήν της καρδίας του σύμφωνην με τα λεγόμενα» (Ερμής ο Λόγιος, 1819). Πρόκειται για απόσπασμα επιστολής το οποίο αναφέρεται στην παράσταση του δραματοποιημένου διαλόγου του Γ. Λασσάνη «Η Ελλάς και ο Ξένος» που δόθηκε στο δημόσιο θέατρο της Οδησσού, από κοινού με τον Θάνατο του Δημοσθένους του Ν. Πίκκολου. Στο δεύτερο μέρος της ομιλίας θα αναλύσουμε, μέσα από εύγλωττα παραδείγματα, τον σαφή διδακτικό και εθνεγερτικό χαρακτήρα του προεπαναστατικού θεάτρου. Η σκηνική δραστηριότητα ξεπέρασε τις παραστάσεις στις αυλές των Φαναριωτών, το σχολικό θέατρο στις Ηγεμονίες και στα σχολεία της Μικράς Ασίας και παγιώθηκε σύντομα ως δημόσιο θέαμα (Βουκουρέστι, Ιάσιο, Οδησσός). Θα αναλυθεί επίσης η θεματική της πρωτότυπης δραματουργίας (Αθαν. Χριστόπουλος, Ιακωβάκης Ρίζος Νερουλός, Ιωάννης Ζαμπέλιος, Κωνσταντίνος Οικονόμος, κ.λπ.) και οι ιδεολογικές επιδράσεις που φέρει από τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The first part of this lecture revolves around the aesthetic and ideological influences of the European Enlightenment regarding the rebirth of modern Greek theatre; especially in the cultivation of antiquarianism, the mythological and historical themes of Greco-Roman antiquity and the reception of tragedy and democratic, anti-tyrannical ideas. It also looks, finally, at the transition from translating works by Metastasio, Voltaire, Alfieri, etc., to their first performances. The second part of the lecture analyses, through eloquent examples, the clear didactic and ethnocentric character of the pre-revolutionary theatre. The stage activity surpassed the performances in the courtyards of the Phanariotes, the school theatre in the Danubian Principalities and the schools of Asia Minor and soon established itself as a public spectacle (Bucharest, Iasi, Odessa). The theme of the original drama (Athanasios Christopoulos, Iakovakis Rizos Neroulos, Ioannis Zampelios, Konstantinos Oikonomos, etc.) will also be analysed alongside with the ideological influences of the European Enlightenment." (Edited and translated abstract from conference programme)
Διαφωτισμός και Ελληνική Επανάσταση
Enlightenment and the Greek Revolution
27 Ιανουαρίου 2021
27 January 2021
«Το κίνημα των ιδεών, το οποίο έχει καθιερωθεί να ονομάζεται Νεοελληνικός Διαφωτισμός, αντιπροσώπευε ένα πλέγμα διανοητικών και ιδεολογικών αλλαγών, που προέκυψαν από διευρυνόμενες, προϊόντος του χρόνου κατά τον 18ο αιώνα, πνευματικές και πολιτισμικές επαφές του νέου ελληνισμού με τη Δύση. Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός ανελίχθηκε σε διαδοχικούς αναβαθμούς σε ολόκληρη τη διαδρομή του 18ου αιώνα και έφθασε στην ωριμότητα του κατά την περίοδο μεταξύ της Γαλλικής και της Ελληνικής Επανάστασης. Κατά την περίοδο ακριβώς αυτή καλλιεργήθηκε και αρθρώθηκε μαχητικά ο οραματισμός της ελευθερίας του ελληνικού έθνους. Η Ελληνική Επανάσταση θα μπορούσε συνεπώς να θεωρηθεί ως η πραγμάτωση, δια των αγώνων των επαναστατημένων Ελλήνων, των ιδεών και των ελπίδων του Διαφωτισμού.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
“The movement of ideas, which has been established to be called the Modern Greek Enlightenment, represented a network of intellectual and ideological changes, resulting from the expanding, spiritual and cultural contacts of modern Hellenism with the West, a product of the 18th century. The Modern Greek Enlightenment progressed in successive stages throughout the course of the 18th century and reached its maturity during the period between the French and Greek Revolutions. It was during this period that the vision of the freedom of the Greek nation was cultivated and militantly articulated. The Greek Revolution could therefore be viewed as the realization, through the struggles of the Greek revolutionaries, of the ideas and hopes of the Enlightenment.” From the book of abstracts of the series of events, as it was published on the organizer's website.
Η Βενετία και ο προεπαναστατικός ελληνικός κόσμος: εξεγέρσεις, πνευματικές δράσεις, ιδεολογικά ρεύματα
Venice and the Greek world before the revolution: Rebellions, intellectual activities, ideological movements
Βενετία
Βενετοκρατία
Βενετοτουρκικοί πόλεμοι
Venice
Venetian rule
Ottoman-Venetian wars
20 Ιανουαρίου 2021
20 January 2021
«H Βενετία, το, κατά τον Βησσαρίωνα, «σχεδόν άλλο Βυζάντιο», αποτέλεσε επί αιώνες δεσπόζοντα οικονομικό παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο· επίσης, όμως, από τον 13ο έως και τον 18ο αι., καθόρισε τον παραδοσιακό ελληνικό χώρο ως μια από τις κύριες πολιτικές κυριαρχίες μετά τα γεγονότα του 1204, παράλληλα και εναλλασσόμενα, αρχικά, με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία (μετά την ανασύστασή της το 1261) και άλλα λατινικά κράτη, από δε τον 14ο ήδη αιώνα και με τους Οθωμανούς Τούρκους, με τους οποίους και ενεπλάκη σε επτά πολέμους (από το δεύτερο μισό του 15ου αι. έως και τις δυο πρώτες δεκαετίες του 18ου αι.). Με αυτά τα δεδομένα, στην ομιλία θα παρουσιασθεί η σχέση του προεπαναστατικού ελληνικού κόσμου – τόσο του υπό τους Βενετούς όσο και του υπό τους Οθωμανούς – με τη Βενετία στους διάφορους ρόλους της και σε διάφορες ιστορικές συγκυρίες: ως κυριάρχου ελληνικών περιοχών -κέντρων ανάπτυξης νέων θεσμικών πραγματικοτήτων (διοικητικών, εκκλησιαστικών, κοινωνικών), εμφάνισης νέων οικονομικών διεργασιών και εκδήλωσης σημαντικών πνευματικών και πολιτισμικών φαινομένων· ως, επί μακρόν, βασικού αντιπάλου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ανατολική Μεσόγειο, υποκινητή εξεγέρσεων στον υπό τους Οθωμανούς ελληνικό χώρο και καταφυγίου διωκόμενων ελληνικών πληθυσμών· ως μητροπολιτικού κέντρου στον ιταλικό χώρο, που φιλοξένησε μια ακμαία ελληνική παροικία. Κεντρική θέση στην παρουσίαση θα έχει η συνδεόμενη με τη Βενετία πορεία του ελληνικού κόσμου προς την εθνική αυτοσυνειδησία, μέσα από την αστική οικονομική ανάπτυξη, τις εκπαιδευτικές, τυπογραφικές και διάφορες πνευματικές-καλλιτεχνικές δράσεις, τη στροφή προς τη Δύση και την υποδοχή νέων δυτικών ιδεολογικών ρευμάτων. Ως κατάληξη, σε αναφορά με την Ελληνική Επανάσταση, είκοσι τέσσερα έτη μετά την κατάλυση της Βενετίας από τα γαλλικά στρατεύματα (1797), θα αναδειχθεί η σχέση των επαναστατημένων κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Ελλήνων με τα υπό βρετανική προστασία, αλλά βενετικής ιστορικής παράδοσης Ιόνια Νησιά, ως ενός κοινού ελληνικού κόσμου, μέλη του οποίου ήταν και οι Ιόνιοι Διονύσιος Σολωμός και Ιωάννης Καποδίστριας.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Venice, 'almost another Byzantium', according to Bessarion, was for centuries the dominant economic factor in the Eastern Mediterranean; also, from the 13th to the 18th century, it defined the traditional Greek area as one of the main political sovereign powers after the events of 1204, in parallel and alternating, initially, with the Byzantine Empire (after its reconstruction in 1261) and other Latin states, and from the 14th century onwards with the Ottoman Turks, with whom it was involved in seven wars (from the second half of the 15th century to the first two decades of the 18th century). With this in mind, the speech will present the relationship of the pre-revolutionary Greek world – both under the Venetians and under the Ottomans – with Venice in its various roles and at different historical times: as the ruler of Greek regions - centres for the development of new institutional realities (administrative, ecclesiastical, social), the emergence of new economic processes and the manifestation of important spiritual and cultural phenomena; as the main opponent of the Ottoman Empire in the Eastern Mediterranean, for a long time, instigator of uprisings in the Greek area under the Ottomans and refuge of persecuted Greek populations; as a metropolitan centre in Italy, which hosted a prosperous Greek community. A central point of the presentation will be the Venice-related course of the Greek world towards national self-consciousness, through urban economic development, educational, typographic and various intellectual-artistic activities, the turn to the West and the reception of new western ideological currents. As a conclusion, in reference to the Greek Revolution, 24 years after the overthrow of Venice by French troops (1797), the relationship of the rebel Greeks against the Ottoman Empire with the British-protected, but historically related, Venice Ionian Islands, will emerge, as a common Greek world, whose members included the Ionians Dionysios Solomos and Ioannis Kapodistrias." (From the book of abstracts as published on the organiser’s website)
Προεπαναστατικά κινήματα και δράσεις
Rebellious movements and actions before the revolution
«‘Εξεγέρσεις – Κινήματα – Ξεσηκωμοί’ των Ελλήνων αλλά και των άλλων λαών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης υπό την οθωμανική κυριαρχία: το θέμα που θα μας απασχολήσει. Εγκαθιστάμενοι οι Οθωμανοί στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ήλθαν αντιμέτωποι με τους ντόπιους, χριστιανικούς στην πλειοψηφία τους, πληθυσμούς αλλά και με ευρωπαϊκές δυνάμεις που από τον 13ο αι. είχαν καταλάβει τμήματα της χερσαίας και νησιωτικής περιοχής. Σε πολεμικές συρράξεις με τους Οθωμανούς τα κράτη αυτά και κυρίως η Βενετία, υποδαύλιζαν, ήδη από τον 16ο αι., τάσεις προς εξέγερση, κυρίως στη δυτική Ήπειρο και δυτική σημερινή Αλβανία, την Πελοπόννησο. Εξεγέρσεις που συνήθως κατέληγαν σε αποτυχία (ελλιπής προετοιμασία, αμφιλεγόμενη συμμετοχή κλπ). Τα κείμενα που τις συνόδευαν προσφέρουν πλούσιο υλικό για στοχασμό ιδεολογικού περιεχομένου. Αποφασιστικής καμπής ήταν οι εξεγέρσεις του επισκόπου Τρίκκης Διονυσίου Φιλοσόφου στη Θεσσαλία και Ήπειρο ή του Επισκόπου Τυρνόβου, στη σημερινή Βουλγαρία, στο πλαίσιο της δράσης του Μιχαήλ του Γενναίου στις Παρίστριες Ηγεμονίες και του Μακρού Πολέμου (ιδίως των Αψβούργων) κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στην καμπή του 16ου προς τον 17ο αι. οπότε και αναφάνηκαν αιτήματα κοινωνικοοικονομικά αλλά και ιδεολογικά. Η επίκληση της θρησκευτικής διαφοράς διαπερνούσε πάντα τον εξεγερτικό λόγο. Με τη δυναμική εμφάνιση της Ρωσίας (αρχές του 18ου αι.) ως αντίπαλης των Οθωμανών δύναμης θα αναζωπυρωθούν χρησμοί και δοξασίες περί ‘ξανθού γένους’. Διαγραμματικά: στον μακρό 18ο αι. λαμβάνουν χώρα σειρά κινημάτων υποκινούμενων πια από τη ρωσική δύναμη, κυρίως στο πλαίσιο των ρωσο (αυστρο)-οθωμανικών πολέμων επί Αικατερίνης Β΄, με κυριότερη την εξέγερση των ‘Ορλωφικών’ (1770). Η αυξανόμενη οικονομική δύναμη των Ελλήνων χριστιανών εμπόρων, η ανάπτυξη της Διασποράς (αλλά και της σερβικής σε μικρότερη γεωγραφική και οικονομική κλίμακα), η ανάπτυξη παιδείας, καθώς και τα στασιαστικά κινήματα οθωμανών πασάδων επί Σελήμ Γ΄ δημιούργησαν το πλαίσιο για τη διαμόρφωση νέων συνθηκών εξεγερτικού περιεχομένου. Ο οικονομικός ανταγωνισμός των Δυνάμεων περί την Ανατολική Μεσόγειο αλλά και το Ιόνιο διαμόρφωσε το ευρωπαϊκό πλαίσιο των κινημάτων ή των οραματισμών των εξεγειρομένων. Η Γαλλική Επανάσταση, ιδέες περί ‘Λαού’, ‘Έθνους’, ‘Δικαιώματα του ανθρώπου’, μυστικές επαναστατικές εταιρείες ανά την Ευρώπη ετοίμαζαν το νέο πλαίσιο. Ενώ μέχρι περίπου το 1805 τα διάφορα υπαρκτά ή όχι εξεγερτικά φαινόμενα διαμορφώνονταν γύρω από τις φρούδες ελπίδες υποστήριξης από τους Ρώσους ή τους Γάλλους, στα 15 χρόνια πριν από το 1821 διαμορφώθηκαν οι προϋποθέσεις που οδήγησαν στη Μεγάλη Επανάσταση, τη μόνη που δικαιούται να φέρει αυτόν τον τίτλο, με πρόταγμα την ίδρυση ελεύθερης δημοκρατίας βασισμένης σε σύγχρονο Σύνταγμα.» Από το βιβλίο περιλήψεων της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The rebellions, movements and uprisings of the Greeks and the other peoples of Southeastern Europe under Ottoman rule are issues that will concern us. The Ottomans settled in Southeastern Europe and came face to face with the locals, mostly Christian populations but also with European forces that from the 13th century had occupied parts of the mainland area and the islands. These states, and especially Venice, incited, as early as the 16th century, elements to revolt in armed conflicts with the Ottomans, mainly in western Epirus and what is called today western Albania, and the Peloponnese. Uprisings that usually ended in failure (lack of preparation, controversial participation, etc.). The accompanying texts offer rich material for reflection on their ideological content. Decisive turning points were the uprisings of Bishop Dionysios the Philosopher of Trikala in Thessaly and Epirus or of Bishop of Tyrnovo in present-day Bulgaria, in the context of the action of Michael the Brave in the Danubian Principalities and the Long War – mainly of the Habsburgs – in the 16th and 17th centuries, when socioeconomic, as well as ideological demands, emerged. The invocation of religious difference always pierced the rebellious discourse. With the dynamic emergence of Russia (early 18th century) as a rival of the Ottoman power, oracles and beliefs about the “blonde race” would be revived. Indeed: in the long 18th century a series of movements took place, instigated by the Russian power, mainly in the context of the Russo (Austro)-Ottoman wars under Catherine II, with the main uprising being the Orlov rebellion (1770). The growing economic power of the Greek Christian merchants, the development of the Greek diaspora (but also of the Serbian one on a smaller geographical and economic scale), the development of education, as well as the insurgent movements of Ottoman pashas under Selim III, created the framework for the formation of new conditions that encouraged rebellions. The economic competition of the Powers around the Eastern Mediterranean and the Ionian Sea shaped the European context of the movements or visions of the insurgents. The French Revolution, ideas of “People”, “Nation”, “Human Rights”, secret revolutionary societies across Europe prepared the new framework. While up to around 1805 the various existing or non-existent revolting phenomena were formed around the vain hopes of support from the Russians or the French, in the 15 years before 1821 the conditions were formed that led to the Great Revolution, the only one that is entitled to bear this title, proposing the establishment of a free democracy based on a modern constitution." (From the book of abstracts as published on the organiser’s website)
21 Ομιλίες για το 21
21 lectures on 1821
13 Ιανουαρίου–10 Νοεμβρίου 2021
13 January–10 November 2021
«Η Επιτροπή του ΕΚΠΑ για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, η οποία συστάθηκε με απόφαση του Πρύτανη καθηγητή κου Μελέτιου-Αθανάσιου Δημόπουλου, έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και δύο χρόνια τις προετοιμασίες της συμβολής του Iδρύματος στους εορτασμούς του 2021,με σκοπό την ανάδειξη της σημασίας της Επανάστασης ως ελληνικού και διεθνούς γεγονότος. Μέσα από συνέδρια, εκδηλώσεις, εκθέσεις, καλλιτεχνικά δρώμενα, το ΕΚΠΑ τιμά την Επανάσταση και παράλληλα συμβάλλει στον αναστοχασμό και στη διεύρυνση του διαλόγου για την πορεία του ελληνικού κράτους από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα. Παράλληλα αποσκοπεί και στην υψηλή εκλαΐκευση και διάχυση της επιστημονικής γνώσης για το 1821 στο ευρύτερο κοινό. Ο Αγώνας του ’21 δοκιμάστηκε σε πολλά επίπεδα: πολεμικά, ιδεολογικά, πολιτικά, διπλωματικά, κοινωνικά. Έδειξε πείσμα και αντοχή και κατέληξε νικηφόρος με τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου εθνικού κράτους στην Ανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο-τουεθνικούκράτους με το όνομα Ελλάς, το 1830. Το μέγεθος των κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών που προέκυψαν από τη μακρόχρονη δράση και τις εξελίξεις επιτρέπει στον Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας να θεωρείται Επανάσταση. Πάνω σε αυτήν την πραγματικότητα έχει δομηθεί ο κύκλος ομιλιών με τίτλο «21 ομιλίες για το’21». Κατά τη διάρκεια του κύκλου αυτού, είκοσι διδάσκοντες και διδάσκουσες του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με τις είκοσι μία ομιλίες τους, θα επιχειρήσουν να αναλύσουν το πλαίσιο, να ερμηνεύσουν τα γεγονότα, να διαφωτίσουν τις εξελίξεις ούτως ώστε να γίνει κατανοητό το μέγεθος και η σημασία των πολλών παραμέτρων της Ελληνικής Επανάστασης. Αυτής που, διακόσια χρόνια πριν, γέννησε το ελληνικό κράτος θέτοντας τις βάσεις της μέχρι σήμερα πορείας του. Ομιλητές-τριες: Νίκος Αλιβιζάτος, Ευριπίδης Γαραντούδης, Μαρία Ευθυμίου, Άννα Καρακατσούλη, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Παρασκευάς Κονόρτας, Κώστας Κωστής, Λάμπρος Λιάβας, Domenica Minniti-Γκώνια, Δημήτρης Παυλόπουλος, Σπυρίδων Πλουμίδης, Βάσω Σειρηνίδου, Άννα Ταμπάκη, Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Αριστείδης Χατζής, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Νάσια Γιακωβάκη, Χαράλαμπος Μπαμπούνης. Υπεύθυνη των 21 ομιλιών για το ́21: καθηγήτρια Μαρία Ευθυμίου.» Από την περιγραφή της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The struggle of 1821 was tested on many levels: military, ideological, political, diplomatic, social. It showed stubbornness and endurance and ended up victorious with the creation of the first independent nation-state in Eastern Europe and the Eastern Mediterranean – the nation-state named Hellas – in 1830. The magnitude of the social and political changes that resulted from long-term action and developments allows the struggle for Greek Independence to be considered a revolution. The series of lectures entitled “21 lectures on 1821” are based on these facts. In this series, 20 professors of the National and Kapodistrian University of Athens, with their 21 lectures, will try to analyse the context, to interpret the facts, to enlighten the developments so that the size and the importance of the many parameters of the Greek Revolution will be understood. The revolution which, 200 years ago, gave birth to the Greek state, laying the foundations of its course up to the present. (Edited and translated description from organiser’s website)
Αρχαιογνωσία και Νεωτερικότητα στο όραμα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Αναβίωση και επιδράσεις της ελληνικής φιλοσοφίας στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό
Study of Classical Antiquity and Modernity in the vision of the National Renaissance. Revival and effects of Greek philosophy in the modern Greek Enlightenment
Πτυχές της Ιστορίας της Διανόησης και της Κοινωνικής Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης: 3η συνεδρία
Aspects of the Intellectual and Social History of the Greek Revolution: 3rd session
Γιάννης Δημητρακόπουλος (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Σπύρος Εργολάβος (φιλόλογος-συγγραφέας)
Ηλίας Τεμπέλης (Σχολή Ναυτικών Δοκίμων)
Ευδοξία Δελλή (Ακαδημία Αθηνών)
Βασίλειος Μακρίδης (Πανεπιστήμιο Ερφούρτης)
Απόστολος Σταβέλας (Ακαδημία Αθηνών)
Ioannis Dimitrakopoulos (University of Patras)
Spyros Ergolavos (philologist-author)
Elias Tempelis (Hellenic Naval Academy)
Evdoxia Delli (Academy of Athens)
Vasilios Makrides (University of Erfurt)
Apostolos Stavelas (Academy of Athens)
Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών
Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας, Ακαδημία Αθηνών
Netherlands Institute at Athens
Research Center for Greek Philosophy, Academy of Athens
Πτυχές της Ιστορίας της Διανόησης και της Κοινωνικής Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης: 1η συνεδρία
Πτυχές της Ιστορίας της Διανόησης και της Κοινωνικής Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης: 2η συνεδρία
15 Οκτωβρίου 2021
15 October 2021
«Tο Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας της Ακαδημίας Αθηνών και το Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών συνδιοργανώνουν, στο πλαίσιο της σειράς διαλέξεων «Aspects of the Intellectual and Social History of the Greek Revolution» (Μάιος-Ιούνιος-Οκτώβριος 2021), την Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2021 και ώρα 11.45πμ, Ημερίδα με θέμα: Αρχαιογνωσία και Νεωτερικότητα στο όραμα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Αναβίωση και επιδράσεις της ελληνικής φιλοσοφίας στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό. Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί υβριδικά, με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων στην Ανατολική Αίθουσα του Μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών και ταυτόχρονη διαδικτυακή μετάδοση.» Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
“The Research Center for Ancient Greek Philosophy of the Academy of Athens and the Netherlands Institute at Athens co-organize, as part of the series of lectures "Aspects of the Intellectual and Social History of the Greek Revolution" (May-June-October 2021), on Friday, October 15, 2021 11.45 am, a conference entitled: Study of Classical Antiquity and Modernity in the vision of the National Renaissance. Revival and influences of Greek philosophy on the Modern Greek Enlightenment. The Conference will be held in a hybrid form, with a limited number of participants in the Eastern Hall of the Academy of Athens and simultaneously broadcasted online.” From the description of the conference, as it was pubished on the organizer's website.
Η ημερίδα εξετάζει ζητήματα όπως, τη σύνδεση της ελληνικής αρχαιότητας με το (νεοελληνικό) Διαφωτισμό, τη φιλοσοφία ως δομικό στοιχείο της έννοιας της "ελληνικότητας", τη μετάλλαξη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας μέσα από το χριστιανισμό, και το συνδυασμό παράδοσης και νεωτερικότητας στον νεοελληνικό Διαφωτισμό.
The conference examines issues such as the connection of Greek antiquity with the (Neohellenic) Enlightenment, philosophy as a structural element of the concept of "Greekness", the mutation of ancient Greek philosophy through Christianity, and the combination of tradition and modernity in the Neohellenic Enlightenment .
Γιορτάζοντας επαναστάσεις, αναπροσαρμόζοντας ορισμούς
Celebrating revolutions, adjusting definitions
Άννα Μαχαιρά (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Anna Mahera, University of Ioannina
Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας, Ακαδημία Αθηνών
Research Center for Ancient Greek Philosophy, Academy of Athens
Γαλλική επανάσταση
Ρωσική επανάσταση
French revolution
Russian revolution
14 Ιούνιου 2021
14 June 2021
«Η εργασία εξετάζει τον εορτασμό της διακοσιετηρίδας από τη Γαλλική Επανάσταση το 1989 και τον εορτασμό της εκατονταετηρίδας της Ρωσικής Επανάστασης το 2017 ως ευκαιρίες για επαναξιολόγηση των γεγονότων και τον αντίκτυπό τους στην ιστοριογραφία των επαναστάσεων. Ως θεμελιώδη γεγονότα των κοινωνιών, οι επαναστάσεις είναι πάντα πολύ ευαίσθητες στο πέρασμα του χρόνου και στις εικασίες, τα ενδεχόμενα και τις ανάγκες του παρόντος. Ακόμα κι αν ο εορτασμός τους επιτρέπει στους μελετητές να επανεντάξουν την έρευνά τους στον πολιτικό λόγο και έτσι να κινδυνεύσουν να υποκύψουν στον παροντισμό και τον ηθικισμό σε βάρος της ιστορικής ενσυναίσθησης, αναπροσανατολίζει την ιστοριογραφία σε κατευθύνσεις που θα καθορίσουν τη μελλοντική πορεία της μελέτης των επαναστάσεων. Η παρουσίασή μου θα επικεντρωθεί στους επαναπροσδιορισμούς της μελέτης της Γαλλικής και Ρωσικής Επανάστασης το 1989 και το 2017 και τον αντίκτυπό τους στη γενεαλογία της ιστοριογραφίας των επαναστάσεων.» Από το βιβλίο περιλήψεων της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper examines the celebration of the bicentenary of the French Revolution in 1989 and the celebration of the centenary of the Russian Revolution in 2017 as opportunities for reappraisals of the events and their impact on the historiography of revolutions. As founding events of societies, revolutions are always highly sensitive to the passage of time and to the conjectures, contingencies and needs of the present. Even if their celebration allows scholars to reintegrate their research into the political discourse and thus risk succumbing to presentism and moralism at the expense of historical empathy, it reorients historiography in directions that will define the future course of the study of revolutions. My presentation will focus on the redefinitions of the study of the French and Russian revolutions in 1989 and 2017 and their impact on the genealogy of the historiography of revolutions. (Edited abstract from organiser’s website)
Η κατακερματισμένη επανάσταση; Αγώνες ενάντια στην κυριαρχία και την υπεράσπιση του κόσμου της ζωής
The fragmented revolution? Struggles against domination and the defence of the lifeworld
Judith Vega (University of Groningen)
«Σε όλο τον κόσμο, ένα κύμα διαμαρτυριών των πολιτών μας προειδοποιεί και πάλι για διάφορα είδη αδικιών. Ο κοινωνικός μετασχηματισμός είναι σταθερά στην ατζέντα, από εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή, το κίνημα «Occupy Wallstreet», πορείες γυκαικών, το κίνημα «Black Lives Matter», υποεθνικά κινήματα, άρνηση των προσφυγικών καταυλισμών, μέχρι ανησυχίες για οικολογική καταστροφή ή τους Big Tech. Αυτές οι διαμαρτυρίες εκφράζουν δυσαρέσκεια για τους τρόπους με τους οποίους οι οικονομικές και κρατικές δυνάμεις έχουν επηρεάσει αρνητικά τον κόσμο της ζωής των ανθρώπων. Η ίδια η ποικιλομορφία της δυσαρέσκειας, όσον αφορά τις πηγές, τους στόχους και τις ιδεολογίες της, μας κάνει να τολμούμε να τη συγκεντρώσουμε κάτω από μια ιδέα. Φαίνεται αμφιλεγόμενο να αντλήσουμε την έννοια της επανάστασης για να αναλογιστούμε τι συμβαίνει· και πάλι, ίσως διστάσουμε να το απορρίψουμε γρήγορα. Η επανάσταση είναι η κατ 'εξοχήν λέξη για να συλλάβει και να αναφέρει μια ουτοπική ενέργεια που θέτει σε κίνηση τις κοινωνίες, για να προτείνει τη δυνατότητα ίδρυσης - άρα έκφρασης της ελευθερίας - από τους ανθρώπους. Από την άλλη πλευρά, φαίνεται ακατάλληλη για τις εποχές του 21ου αιώνα, καθώς σχετίζεται με τους μεγάλους ξεριζωμούς των συστημάτων από τις Ατλαντικές Επαναστάσεις του 18ου αιώνα έως τη Ρωσική Επανάσταση στις αρχές του εικοστού αιώνα, ή, λιγότερο κεντρική στη δυτική πολιτική φιλοσοφία, την Κινέζικη και την Ιρανική (φιλοσοφία). Επιπλέον, υποδηλώνει τη μεγάλη παθολογία και τα αιματηρά κομμάτια αυτών των περίφημων ανατροπών - δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να οραματιστούμε τη συστατική δύναμη των πολιτών. Μπορούν οι ορόσημες διακρίσεις που μας έδωσαν ο Μαρξ ή η Άρεντ - μεταξύ αστικών και κομμουνιστικών, ή πολιτικών και κοινωνικών επαναστάσεων - να εξακολουθούν να βοηθούν στην καθοδήγηση των προβληματισμών μας; Ένας τεράστιος όγκος λογοτεχνίας θέτει έναν στενό δεσμό μεταξύ επανάστασης και δικαίου, συνδυάζοντας την έννοια της επανάστασης με τη «νόμιμη επανάσταση». Ως εναλλακτική λύση, μπορούμε να αντιληφθούμε την επανάσταση πέρα από την έκκληση στο νόμο που ξεκινά τον βενιαμινικό φαύλο κύκλο βίας και να την χρησιμοποιήσουμε για να κατανοήσουμε δράση που αποσκοπεί στην αποαποικιοποίηση του κόσμου της ζωής;» Από το βιβλίο περιλήψεων της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Around the world, a wave of civic protests is again alerting us to various kinds of injustices. Societal transformation is firmly on the agenda, from revolts in the Middle East, Occupy Wall Street, Women Marches, BLM, subnational movements, refusal of the refugee camp, to the concerns with ecological disaster, or Big Tech. These protests express discontent with the ways in which economic and statist forces have impacted negatively on people’s lifeworlds. The very diversity of the discontentment, in respect of its sources, objectives and ideologies, makes it daring to assemble it under one concept. It seems moot to draw on the concept of revolution for reflecting on what is happening; then again, we might hesitate to swiftly reject it. Revolution is the word par excellence to capture and reference a utopian energy about to set societies in motion, to suggest the possibility of founding – hence of expressing freedom – by the people. On the other hand, it seems ill-suited to 21st-century times, being associated with the large uprooting of systems from the 18th-century Atlantic revolutions to the early 20th-century Russian Revolution, or, less central to western political philosophy, the Chinese and Iranian ones. It moreover suggests the grand pathos and bloody tracks of these famous upheavals – not the best way to envision the constituent power of citizens. Can the landmark distinctions given us by Marx or Arendt – between bourgeois and communist, or political and social revolutions – still help in guiding our reflections? A vast body of literature posits a tight bond between revolution and law, marrying the concept of revolution to “legal revolution”. As an alternative, can we conceptualise revolution beyond the appeal to law that sets off the Benjaminian vicious cycle of violence, and use it for grasping action directed towards the decolonisation of the lifeworld? (Edited abstract)
«Con principi di onestà e rispettando l’I.R. Bandiera...». Έλληνες κουρσάροι και πειρατές ειρατές, ευρωπαίοι έμποροι και η αυστριακή πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο (Αιγαίο) κατά τη διάρκεια της Επανάστασης
“Con principi di onestà e rispettando l’I.R. Bandiera.” Greek corsairs and pirates, European merchants and Austrian policy in the eastern Mediterranean (Aegean) during the revolution
Δημήτριος Κοντογεώργης (Πανεπιστήμιο Κύπρου)
Η Οικονομία στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
Ανατολική Μεσόγειος
Νησιά Αιγαίου
Eastern Mediterranean
Aegean Islands
2 Οκτώβριου 2021
2 October 2021
«Κατά την τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα η Ανατολική Μεσόγειος μετατράπηκε σε μία θάλασσα γεμάτη κινδύνους, «άξενη» για το εμπόριο και τη ναυτιλία. Η πειρατεία και η καταδρομή, κυρίως εκ μέρους των Ελλήνων, υπονόμευαν την ασφάλεια των μεταφορών και εμπόδιζαν την ομαλή διεξαγωγή των εμπορικών συναλλαγών. Για κάθε ευρωπαϊκή ναυτική και εμπορική δύναμη συνιστούσε δυσεπίλυτο γρίφο το πως θα αντιμετωπιζόταν όχι μόνο η δράση των Ελλήνων πειρατών αλλά και οι σημαντικοί περιορισμοί που επιβλήθηκαν στη ναυτιλία από την Υψηλή Πύλη σε μία προσπάθεια της τελευταίας να αντιμετωπισθεί ο κατά θάλασσαν κίνδυνος σε συνάρτηση με τις εξελίξεις στα επαναστατημένα νησιά του Αιγαίου. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η προσέγγιση της αυστριακής πολιτικής στο Λεβάντε. Θα διερευνηθούν τόσο οι επιδιώξεις και η στρατηγική της κεντρικής κυβέρνησης στη Βιέννη όσο και οι αντιλήψεις, ενίοτε διαφορετικές, των εκπροσώπων της στην περιοχή, όπως του ναυάρχου της αυστριακής πολεμικής μοίρας στο Αιγαίο, του Ιντερνούντσιου στην Κωνσταντινούπολη και των κατά τόπους προξένων. Θα παρουσιαστεί η στάση της έναντι των ελληνικών κουρσάρικων/«πειρατικών» νησιών (και κυρίως των Σπετσών, της Ύδρας, των Ψαρών), οι προσπάθειές της να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη κίνηση των αυστριακών εμπορικών πλοίων, αλλά και το ευρύτερο ενδιαφέρον της για την αναζωογόνηση του ευρωπαϊκού εμπορίου στην περιοχή, ενδιαφέρον που την οδήγησε να αναλάβει ρόλο «προστάτη» του σαρδηνικού, τοσκανικού και ρωσικού εμπορικού στόλου.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
During the third decade of the 19th century, the Eastern Mediterranean was transformed into a sea full of danger, “inhospitable” to trade and shipping. Piracy and raids, mainly by Greeks, undermined transport security and hindered the smooth conduct of trade. For every European naval and merchant power, it was an unsolvable puzzle how to deal not only with the action of the Greek pirates but also with the significant restrictions imposed on shipping by the Sublime Porte in an attempt by the latter to deal with the danger at sea connected to the developments in the islands under revolt in the Aegean. The aim of the present study is to approach Austrian policy in the Levant. Both the aspirations and strategy of the central government in Vienna and the sometimes different perceptions of its representatives in the region, such as the admiral of the Austrian war squad in the Aegean, the Internuncio in Constantinople and the local consuls, will be explored. Its attitude towards the Greek corsair/“pirate” islands (especially Spetses, Hydra, Psara), its efforts to ensure the smooth movement of Austrian merchant ships will be presented as well as its wider interest in the revitalisation of European trade in the region, an interest that led Austria to take on the role of “protector” of the Sardinian, Tuscan and Russian merchant fleets. (Edited and translated abstract from the conference organisers) From the book of abstracts of the conference, as it was published on the organizer's website.
Η εμπορική ναυτιλία στο πλαίσιο της οικονομίας του πολέμου: Ανακατατάξεις και νέες ευκαιρίες
Merchant shipping in the context of the war economy: Rearrangements and new opportunities
Πλοία
Ships
2 Οκτωβρίου 2021
«Ο αιώνας πριν από την Ελληνική Επανάσταση, όπως έχει τεκμηριώσει η σύγχρονη έρευνα, χαρακτηρίστηκε από την αλματώδη ανάπτυξη της ελληνόκτητης ναυτιλίας, καθώς τα πλοία του Ιονίου και του Αιγαίου είχαν συγκροτήσει ένα πολυάριθμο στόλο και αναδείχθηκαν στον πιο δυναμικό πάροχο θαλασσίων μεταφορών στην ανατολική μεσόγειο. Οι θαλάσσιες ρότες οδηγούν τον εμπορικό στόλο σε διεθνείς αγορές: στη δυτική μεσόγειο, τη μαύρη θάλασσα και την Αζοφική, αλλά και πέρα από το Γιβραλτάρ, προς τα λιμάνια της δυτικής Ευρώπης και του ατλαντικού. Με την έκρηξη της Επανάστασης, το εμπόριο και η ναυτιλία στην ανατολική Μεσόγειο αναπόφευκτα διαταράσσονται. Αφενός, οι ναυτότοποι του Αιγαίου προσχωρούν άμεσα στις τάξεις των επαναστατημένων. Στην απουσία ενός συντεταγμένου πολεμικού στόλου, τα εμπορικά πλοία καλούνται να αναλάβουν την ευθύνη του ναυτικού πολέμου. Τί ακριβώς συμβαίνει όμως με την εμπορική τους δραστηριότητα; διακόπτεται ή μετασχηματίζεται μέσα στις συνθήκες της Επανάστασης; Επίσης πώς εισφέρει η ναυτιλία και το εμπόριο στην οικονομία του πολέμου και ποιες είναι οι οικονομικές πιέσεις που ασκούνται τόσο στη διοίκηση όσο και στους πλοιοκτήτες; Αφετέρου, η ανακήρυξη ουδετερότητας από τα ιόνια νησιά το 1822 διαμορφώνει εντελώς διαφορετικές συνθήκες πλέον για τον Ιονικό στόλο, αφού του επιτρέπει να κινείται μεταξύ των εμπολέμων προσφέροντας νέες ευκαιρίες στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Με την παρούσα εισήγηση, επιχειρούμε αρχικά να ιχνηλατήσουμε την πορεία των ελληνόκτητων εμπορικών πλοίων στις διεθνείς αγορές στα χρόνια της Επανάστασης. Μέσα από τα αρχεία των δυτικομεσογειακών (Λιβόρνο, Τεργέστη, Γένοβα) αλλά και μαυροθαλασσίτικων (Οδησσός, Ταγκανρόγκ) λιμανιών διερευνάται η συνέχιση της ναυτιλιακής δραστηριότητας εν καιρώ πολέμου, ενώ παράλληλα εξετάζεται και η ναυτιλιακή κίνηση στον επαναστατημένο χώρο μέσα από τελωνειακά αρχεία (π.χ. Ναύπλιο, Τήνος, Σύρος) αναδεικνύοντας τις ασυνέχειες και τα νέα κέντρα που αναφύονται. Τέλος, αξιοποιώντας το πλούσιο και ετερόκλητό αρχειακό υλικό του Υπουργείου/Μινιστέριου των ναυτικών (ΓΑΚ) η παρουσίαση εξετάζει τις πολλαπλές χρήσεις του πλοίου (εμπορικό, καταδρομικό, πειρατικό, μεταγωγικό) κατά τη διάρκεια του πολέμου, εστιάζοντας στην οικονομική του λειτουργία ενώ επιχειρεί να αναδείξει και τη σύνδεση του εμπορικού στόλου με τις τοπικές κοινωνίες και τους ναυτοτόπους. Η εισήγηση βασίζεται στα αποτελέσματα τετραετούς ερευνητικού προγράμματος, που εκπονήθηκε στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο και στο ΙΜΣ/ΙΤΕ με την ευγενική υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στο διάστημα 2016-2019. Στόχος του προγράμματος ήταν η ανάδειξη του ρόλου του εμπορικού και πολεμικού στόλου στην έκβαση της Ελληνικής Επανάστασης, συνεξετάζοντας για πρώτη φόρα την οικονομική και πολεμική του διάσταση.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The century before the Greek Revolution, as modern research has documented, was characterised by the rapid growth of Greek-owned shipping, as ships in the Ionian and Aegean had formed a large fleet and emerged as the most dynamic maritime transport provider in the eastern Mediterranean. Maritime routes led the merchant fleet to international markets: in the western Mediterranean, the Black Sea and the Sea of Azov, but also beyond Gibraltar, to the ports of Western Europe and the Atlantic. With the outbreak of the revolution, trade and shipping in the eastern Mediterranean were inevitably disrupted. On the one hand, the seaports of the Aegean joined the ranks of the revolutionaries directly. In the absence of a coordinated navy, merchant ships were called upon to take responsibility for naval warfare. But what exactly happened to their business? Was it interrupted or transformed in the conditions of the revolution? Also, how did shipping and trade contributed to the war economy and what were economic pressures on both the administration and the shipowners? On the other hand, the declaration of neutrality by the Ionian Islands in 1822 created completely different conditions for the Ionian fleet, as it allowed it to move between wars, offering new opportunities in trade and shipping. With this presentation, we first tried to trace the course of Greek-owned merchant ships in international markets during the revolution. Through the archives of western Mediterranean (Livorno, Trieste, Genoa) but also Black Sea (Odessa, Taganrog) ports, the continuation of the shipping activity in time of war is investigated, while at the same time the shipping movement in the area under revolt is examined through customs records (e.g. Nafplio, Tinos, Syros) highlighting the discontinuities and the new centres that emerged. Finally, utilising the rich and diverse archival material of the Ministry of the Navy (General State Archives) the presentation examines the multiple uses of the ship (commercial, cruiser, pirate, transport) during the war, focusing on its economic operation, while attempting to highlight the connection of the merchant fleet with local communities and ports. The presentation is based on the results of a four-year research programme, conducted at the Ionian University and the Institute for Mediterranean Studies, Foundation for Research and Technology Hellas with the kind support of the Stavros Niarchos Foundation, from 2016 to 2019. The aim of the programme was to highlight the role of the merchant and military fleet in the outcome of the Greek Revolution, examining for the first time its economic and military dimension. (Edited and translated abstract from the conference organisers)
«Χρηματικές θυσίες»: η διπλή γλώσσα της οικονομικής συμμετοχής των νησιών του Αιγαίου στην Επανάσταση
“Financial sacrifice”: The ambiguous language of the financial participation of the Aegean islands in the revolution
Δάνεια της επανάστασης του 1821
Aegean islands
«Η οικονομική συμμετοχή στην Επανάσταση καθιερώνεται ήδη από τα πρώτα έτη και οργανώνεται από την κεντρική διοίκηση στις επαναστατημένες επαρχίες με βάση μια νέα αντίληψη εθνικής φορολόγησης. Η εμφάνιση και οι διαφορετικές χρήσεις των εννοιών «χρηματική θυσία» και «αποζημίωση» στα καταστατικά κείμενα της Επανάστασης και στη νησιωτική μετεπαναστατική γραμματεία (κυρίως στα υπομνήματα Υδραίων και Ψαριανών), φαίνεται να παραπέμπουν λιγότερο σε μια εθνική ρητορική και περισσότερο στους τρόπους με τους οποίους διοίκηση και τοπικοί παράγοντες επενδύουν μια βαθιά ριζωμένη προεπαναστατική αντίληψη της «εισφοράς» ως φυσικού καταναγκασμού με μια νέα δημοσιονομική γλώσσα του 19ου αιώνα που αντιλαμβάνεται τον φόρο ως εθελουσία ανταλλαγή υπηρεσιών μεταξύ πολιτών και κράτους. Η διπλή αυτή γλώσσα θα μπορούσε να φωτίσει με διαφορετικό τρόπο τις αντιστάσεις και συγκρούσεις των τοπικών κοινοτήτων, όπως ήταν τα νησιά του Αιγαίου, στο ζήτημα των εράνων της Επανάστασης, τις οποίες οι εισηγητές της «ελληνικής δημόσιας οικονομίας» στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα (Ιω. Ζωγράφος, Α. Ανδρεάδης, Ιω. Τσαγγάρης), αντιμετώπισαν ως εθνικό πρόβλημα: οι ανεπαρκείς, και γι’ αυτό γενναίες, «χρηματικές θυσίες» στην Επανάσταση δεν προανήγγειλαν μόνο τα «δάνεια της ανεξαρτησίας», αλλά και έναν αδιάλειπτο «δημόσιο δανεισμό», εσωτερικό και εξωτερικό, που χαρακτήριζε όλη την ιστορία της εθνικής οικονομίας.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The financial aspects of the Greek Revolution was evident from the outset and was organised by the central administration in the revolutionary provinces on the basis of a new concept of national taxation. The appearance and different uses of the terms “financial sacrifice” and “compensation” in the statutes of the revolution and in the island postrevolutionary secretariat (mainly in the memoirs of persons from Hydra and Psara), seem to refer less to a national rhetoric and more to the ways in which administration and local actors are investing a deeply ingrained prerevolutionary conception of “contribution” as a natural compulsion in a new 19th-century fiscal language that perceives tax as a voluntary exchange of services between citizens and the state. This dual language could shed different light on the resistance and conflicts of local communities, such as the Aegean islands, on the issue of the fundraisings for the revolution, which for the rapporteurs of the “Greek public economy” in the late 19th and early 20th century (Ioannis Zografos, Andreas Andreadis, Ioannis Tsangaris), were considered as a national problem: the insufficient, and therefore brave, “financial sacrifices” in the revolution not only announced the “loans of independence”, but also a constant “public borrowing”, internal and external, which has characterised the entire history of the national economy. (Edited and translated abstract from the conference organisers)
Η χρηματοδότηση του υδραίικου πολεμικού στόλου και «όσα χρεωστεί η Σ. Διοίκησις να δώση εις το Κοινόν της Νήσου Ύδρας», 1821-1827
The financing of the war naval fleet of Hydra, 1821–1827
Eυτυχία Λιάτα (Iνστιτούτο Iστορικών Ερευνών/ΕIΕ)
Eftychia Liata (Institute of Historical Research NHRF)
«Η παρούσα ανακοίνωση επιχειρεί να προσεγγίσει και να διαφωτίσει, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό, το θέμα των οικονομικών πόρων, προϋπόθεση για την λειτουργία του υδραίικου στόλου που έλαβε μέρος στις θαλάσσιες επιχειρήσεις καθ' όλη την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν και αξιοποιήθηκαν στοιχεία από πρωτογενείς αρχειακές πηγές, από οικονομικά κατάστιχα της κοινότητας Ύδρας της περιόδου αυτής. Τα αρχειακά αυτά τεκμήρια μας επιτρέπουν με αρκετή ακρίβεια να γνωρίσουμε τις διάφορες πηγές και το ύψος των εισφορών υπέρ του στόλου, την συμμετοχή της κοινότητας στις ποικίλες δαπάνες, τις κατά καιρούς και μερικές εισροές από μέρους της κεντρικής διοίκησης και τέλος τις συνολικές διεκδικήσεις, ως πολεμικές αποζημιώσεις, της Ύδρας από την κυβέρνηση.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This presentation seeks to approach and enlighten, to the greatest extent possible, the issue of financial resources, a precondition for the operation of the naval fleet that took part in maritime operations throughout the Greek Revolution. For this purpose, data from primary archival sources, particularly the financial records of the “Koinon” of Hydra of this period, were used and utilised. These archival items allow us to establish with sufficient accuracy the various sources and the amount of contributions towards the fleet, the participation of the community in the various expenses, the occasional and partial inputs from the central administration and finally the total claims for war compensations for Hydra from the government. (Edited and translated abstract from the conference organisers)
Ο έρανος του Κοινού της Ύδρας για την οικονομική υποστήριξη του επαναστατικού αγώνα, 1821-1827
The fundraising of the “Koinon” of Hydra for the financial support of the revolutionary struggle, 1821–1827
«Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτέλεσε για την εποχή της, ένα ιδεώδες λαϊκής εξέγερσης και πηγή έμπνευσης του διεθνούς φιλελευθερισμού εξαιτίας της οργάνωσής της και, κυρίως, της επιτυχίας της η οποία ήταν συνάρτηση και της μαζικής λαϊκής συμμετοχής σε αυτήν. Πράγματι ο αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία είχε μια απροσδόκητη ευρεία υποστήριξη από τις μεσαίες και κατώτερες τάξεις εντός και εκτός της ελληνικής κοινωνίας. Το πολυσέλιδο κατάστιχο με τα ονόματα και τα ποσά χρημάτων που συνεισέφεραν στην Ελληνική Επανάσταση έκαστος εκ του κοινού της ́Ύδρας, από καιρού εις καιρόν, από 1821 Μαρτίου 28 μέχρι του 1827 έτους Απριλίου 10 αποτελεί τη αδιάψευστη μαρτυρία μιας αθρόας και αυθόρμητης συμμετοχής των μελών μιας τοπικής ελληνικής κοινωνίας στη χρηματοδότηση του ελληνικού αγώνα της ανεξαρτησίας. Το κατάστιχο περιλαμβάνει 624 διαφορετικές εισαγωγές ονομάτων και αντίστοιχων ποσών που φθάνουν συνολικά το ποσόν των 314.996 τάλαρων. Οι συνεισφορές κατεγράφησαν από τον Νικόλαο Τζέππη, γραμματέα της διοίκησης της Ύδρας το 1828 με την προοπτική να επιστραφούν στο κοινόν της Ύδρας από το Εθνικόν Ταμείον. Εάν τα γεγονότα που οδήγησαν στην κήρυξη της ανεξαρτησίας της Ύδρας και στην επίσημη συμμετοχή του νησιού στην Επανάσταση αποκαλύπτουν πολιτικά πάθη, έριδες και ανταγωνισμούς συμφερόντων σε τοπικό επίπεδο, το κατάστιχο αντίθετα παρουσιάζει την εικόνα μιας, έστω περιστασιακής, κοινωνικής συνεννόησης, σύμπνοιας και συμμαχίας για την εκπλήρωση ενός ανώτερου, αν και αβέβαιου στόχου. Όπως φανερώνεται μέσα από τις σελίδες του κατάστιχου, μεταξύ του 1821 και του 1827, στη συγκέντρωση χρημάτων συμμετείχαν προύχοντες και εκπρόσωποι των πιο εύπορων οικογενειών του νησιού, καθώς και επαγγελματίες, μικροτεχνίτες και μικροέμποροι, δάσκαλοι και δούλοι, άνδρες και γυναίκες, ιερείς και μοναχοί, συνεισφέροντας άπαξ ή περισσότερες φορές. Στην ανακοίνωση διερευνώνται, καταρχάς, τα γεγονότα που οδήγησαν στην οργανωμένη οικονομική συμμετοχή του κοινού της Ύδρας στον επαναστατικό αγώνα. Στη συνέχεια εξετάζονται και ταξινομούνται τα πρόσωπα και οι επαγγελματικές ομάδες που εγγράφηκαν σε αυτό καθώς και τα ποσά που κατέβαλλαν. ακολουθεί μια σύγκριση της πρωτοβουλίας αυτής με ανάλογες δραστηριότητες που έλαβαν χώρα σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Τέλος η οικονομική συμμετοχή της Ύδρας στην Επανάσταση αξιολογείται σε σχέση με μια σειρά από παραμέτρους όπως η κοινωνική οργάνωση του νησιού, η πολιτική και η οικονομία και τέλος το οικονομικό και ιδεολογικό υπόβαθρο των τοπικών ελίτ.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The 1821 Greek Revolution was for its time an ideal of popular uprising and a source of inspiration for international liberalism because of its organisation and, above all, its success which was linked to the mass popular participation in it. Indeed, the struggle for Greek independence enjoyed unexpectedly wide support from the middle and lower classes inside and outside Greek society. The multi-page accounting book with the names and amounts of money that contributed to the Greek Revolution each from the “Koinon” of Hydra, from time to time, from 28 March 1821 to 10 April 1827 is the indisputable testimony of a mass and spontaneous participation of the members of a local Greek society in the financing of the Greek struggle for independence. The accounting book includes 624 different entries of names and corresponding amounts that reach a total of 314,996 thalers. The contributions were recorded by Nikolaos Tzeppis, secretary of the administration of Hydra in 1828 with the prospect of being returned to the public of Hydra by the National Fund. If the events that led to the declaration of independence of Hydra and the official participation of the island in the revolution reveal political passions, disputes and rivalries of interests at a local level, the accounting book instead presents the image of an occasional social agreement, consensus and alliance in fulfilling a higher, albeit uncertain, goal. As it can be seen from the pages of the accounting book, between 1821 and 1827, prominent people and representatives of the richest families of the island, as well as professionals, small craftsmen and small traders, teachers and slaves, men and women, priests and monks, participated in the fundraising, contributing once or more times. The presentation investigates, first of all, the events that led to the organised financial participation of the public of Hydra in the revolutionary struggle. Then the persons and professional groups that were registered in it are examined and classified as well as the amounts they paid. Then, what follows is a comparison of this initiative with similar activities that took place in other parts of Greece. Finally, the economic participation of Hydra in the revolution is evaluated in relation to a number of parameters such as the social organisation of the island, politics and economy and finally the economic and ideological background of the local elites. (Edited and translated abstract from conference organisers)
Οικονομικοί προσανατολισμοί και στρατηγικές των υδραίικων πλοιοκτητικών οικογενειών στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης: Η περίπτωση της οικογένειας Μπουντούρη
Economic orientations and strategies of ship-owning families of Hydra during the Greek Revolution: The case of the Boudouris family
Μηνάς Aντύπας (Πανεπιστήμιο Kρήτης)
Minas Antypas (University of Crete)
Οικογένεια Μπουντούρη
Boudouris Family
«Προεπαναστατικά η οικογένεια Μπουντούρη ήταν μια απ’ τις πιο εύρωστες οικογένειες της Ύδρας. Πηγή της δύναμης της οικογένειας ήταν, αδιαμφισβήτητα, η συμμετοχή στο θαλάσσιο εμπόριο και η πλοιοκτησία· οι κεφαλές της οικογένειας, τα αδέλφια Σταμάτιος και Βασίλειος ήταν μεριδιούχοι σε 10 μεγάλα βρίκια. Παράλληλα είχαν αναπτύξει ένα εύρος οικονομικών δραστηριοτήτων, συμπληρωματικών και υποστηρικτικών ως προς το θαλάσσιο εμπόριο: γαιοκτησία, δανεισμός, διαχείριση προσόδων, δίκτυα συνεργασίας με εμπόρους της Σμύρνης, του Λιβόρνο, της Πελοποννήσου και άλλων περιοχών. Η οικονομική τους ισχύς επικυρώθηκε με τη βαθμιαία ανάδειξή τους στο όργανο εξουσίας του νησιού, το «κοινό» της Ύδρας. Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση, οι Μπουντούρηδες κλήθηκαν να προσδιορίσουν τη θέση τους στο υπό διαμόρφωση «κράτος». Σ’ αυτές τις συνθήκες, κρίσιμα ήταν τα ζητήματα της αναπροσαρμογής των οικονομικών τους στρατηγικών και της αναζήτησης ενός νέου οικονομικού ρόλου σε συνθήκες «ρήξης» με το οθωμανικό κράτος, εντός του οποίου ανέπτυξαν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και αποτέλεσαν τμήμα της οθωμανικής περιφερειακής εξουσίας. Στη συγκεκριμένη παρουσίαση, βασισμένη σε έγγραφα απ’ το αρχείο της οικογένειας, που εναπόκειται στα Ε.Λ.Ι.Α, υποστηρίζω ότι οι Μπουντούρηδες μπορούν να χρησιμεύσουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πλοιοκτητικής οικογένειας η οποία – σχετικά επιτυχημένα - αναδιάταξε τους οικονομικούς της προσανατολισμούς στο έδαφος της συμμετοχής της στην Επανάσταση. Συγκεκριμένα, θα προσπαθήσω ν’ αναδείξω, πως οι Μπουντούρηδες, και γενικότερα οι Υδραίοι πλοιοκτήτες αξιοποίησαν την Επανάσταση (και) ως πεδίο οικονομικής δραστηριοποίησης προκειμένου ν’ αντισταθμίσουν τις «απώλειες» απ’ το σταμάτημα του θαλάσσιου εμπορίου και την εμπλοκή των πλοίων τους στις πολεμικές επιχειρήσεις. Oι οικονομικοί και επενδυτικοί προσανατολισμοί της οικογένειας Μπουντούρη διαμορφώθηκαν σε συνάρτηση με την εμπλοκή των μελών της στα επαναστατικά διοικητικά όργανα, καθώς και με τις εσωτερικές εξελίξεις στο νησί της Ύδρας, ιδίως μετά την «αλλαγή» του διοικητικού συστήματος του νησιού στα τέλη του 1826· γεγονός που αποτέλεσε πεδίο εκ νέου διαιρέσεων ανάμεσα στα μέλη του «Κοινού» της Ύδρας. Η συγκρότηση του ελληνικού κράτους το 1830 έθεσε νέα διλήμματα και αντιφάσεις στους Mπουντούρηδες, όπως συνέβη και με άλλους Υδραίους πλοιοκτήτες: επιστροφή στην πλοιοκτησία και το θαλάσσιο εμπόριο ή προσπάθεια για απόκτηση ενός νέου, πολύπλευρου, οικονομικού ρόλου μέσω της αγοράς και εκμετάλλευσης τσιφλικικών γαιών στην Εύβοια; απ’ αυτή τη σκοπιά, σ’ αυτή την ανακοίνωση θα προσπαθήσω να διατυπώσω μια σειρά γενικότερων προβληματισμών για τις δυνατότητες και τα όρια ενσωμάτωσης των προεπαναστατικών πλοιοκτητικών οικογενειών της Ύδρας στο νέο κράτος, καθώς και για το πως έβλεπαν τον οικονομικό τους ρόλο στα πλαίσια της «εθνικής» οικονομίας αλλά και του μεταβαλλόμενου οικονομικού τοπίου της ανατολικής Mεσογείου.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Before the Greek Revolution, the Boudouris family was one of the strongest families in Hydra. The source of the family’s power was, without a doubt, participation in the maritime trade and ship owning; the heads of the family, brothers Stamatios and Vassilios, were shareholders in 10 large vessels. At the same time, they had developed a range of economic activities, complementary and supportive to the maritime trade: land ownership, lending, income management, networks of cooperation with merchants of Izmir, Livorno, Peloponnese and other areas. Their economic power was confirmed by their gradual promotion to the island’s governing body, the “Koinon” (commons) of Hydra. When the revolution broke out, the Boudouris brothers were called on to determine their position in the “state” under formation. In these circumstances, the issues of adjusting their economic strategies and seeking a new economic role in the conditions of “rupture” with the Ottoman state, in which they developed their business activities and became part of the Ottoman regional power, were crucial. This presentation, based on documents from the family archive, which belongs to the Hellenic Literary and Historical Archive Society argues that the Boudouris brothers can serve as a typical example of a ship-owning family which – relatively successfully – rearranged its financial orientations in territory of its participation in the revolution. In particular, it tries to show that the Boudouris brothers, and the Hydra shipowners in general, used the revolution (and) as a field of economic activity in order to compensate for the “losses” from the cessation of maritime trade and the involvement of their ships in the war. The economic and investment orientations of the Boudouris family were formed in connection with the involvement of its members in the revolutionary administrative bodies, as well as with the internal developments on the island of Hydra, especially after the “change” of the administrative system of the island at the end of 1826; which was a field of redistribution among the members of the commons of Hydra. The formation of the Greek state in 1830 posed new dilemmas and contradictions to the Boudouris brothers, as happened to other shipowners in Hydra: return to ship ownership and maritime trade or an attempt to acquire a new, multifaceted, economic role through the purchase and exploitation of farming lands (tsifliki) in Evia? From this point of view, this presentation tries to formulate a series of general reflections on the possibilities and limits of integration of the pre-revolutionary ship-owning families of Hydra in the new state, as well as on how they saw their economic role in the context of “national” economy but also the changing economic landscape of the eastern Mediterranean. (Edited and translated abstract from conference programme)
Δημόσια οικονομικά, υγεία και πολιτική σύγκρουση την εποχή του Ι. Καποδίστρια
Public finances, health and political conflict in the time of Ioannis Kapodistrias
Θανάσης Μπαρλαγιάννης (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο)
Thanasis Barlagiannis (Hellenic Open University)
Υγειονομικό σύστημα
Επιδημίες
Healthcare system
Epidemic diseases
«Η ομιλία επικεντρώνεται στην περίοδο 1828-1831 και στις προσπάθειες για την συγκρότηση υγειονομικού συστήματος. Με βάση τους οικονομικούς λογαριασμούς της περιόδου, θα μελετηθεί η ανάπτυξη των δομών δημόσιας υγείας την εποχή του Καποδίστρια ώστε να φανερωθούν εκείνα τα σημεία της στα οποία δόθηκε η έμφαση από τον Κυβερνήτη. Ιδιαίτερη μνεία θα γίνει στις προσπάθειες για τον υγειονομικό έλεγχο των συνόρων τόσο σε δια-κοινοτικό όσο και σε δια-κρατικό επίπεδο. Αυτή η έμφαση εξηγείται από το ότι η σύσταση υγειονομείων και σημείων κάθαρσης/καραντίνας διευκολύνει την ανάλυση του τρόπου με τον οποίο διαπλέκεται η προσπάθεια είσπραξης (υγειονομικών) δασμών με τις παράλληλες προσπάθειες υγειονομικού και πολιτικού ελέγχου των ανθρώπινων μετακινήσεων. Ο Καποδίστριας είχε πρωταρχικά ένα οικονομικό ενδιαφέρον για τα υγειονομεία. Κατά πόσον, με βάση τους λογαριασμούς εσόδων, ένα τέτοιο ενδιαφέρον δικαιώθηκε; δεδομένου ότι ο Καποδίστριας βρήκε ήδη συγκροτημένα υγειονομεία, πόσο επηρεάστηκαν ο αριθμός, η λειτουργία και τα έσοδά τους από αυτήν την διπλή προσπάθεια συγκρότησης ενιαίου συνοριακού ελέγχου και ομοιόμορφων δημόσιων εσόδων; Ποιες αντιστάσεις συνάντησε; Εφόσον η είσπραξη συνδέεται με την πολιτική νομιμοποίηση αυτού που εισπράττει, κατά πόσο η αντιπολίτευση στον Καποδίστρια ενέταξε στα πολιτικά επιχειρήματά της αυτήν την προσπάθεια αύξησης των δημόσιων εσόδων και ποια ήταν η στάση των ναυάρχων των Μ. Δυνάμεων; Η επιδημία πανώλης του 1828 περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα εφόσον μετατρέπεται σε «όπλο» της πολιτικής σύγκρουσης τόσο από τον Καποδίστρια (που ελέγχει την αλληλογραφία των αντιπάλων του) όσο και από την αντιπολίτευση (που φτάνει μέχρι το σημείο να αμφισβητήσει την ύπαρξη επιδημίας). Βασικό επιχείρημα της ομιλίας είναι ότι ο επιδημικός φόβος, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις και η οικονομική κατάσταση αλληλεπιδρούν και συνδιαμορφώνονται.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The talk focuses on the 1828–1831 period and the efforts to establish a health system. Based on the financial accounts of the period, the development of public health structures during the Kapodistrian era will be studied in order to reveal those points that were emphasised by the governor. Particular mention will be made of border health efforts at both the inter-community and trans-state levels. This emphasis is explained by the fact that the establishment of sanitary facilities and clearing/quarantine points facilitates the analysis of the way in which the effort to collect (sanitary) duties is intertwined with the parallel efforts of sanitary and political control of human movements. Kapodistrias primarily had a financial interest in healthcare. To what extent, on the basis of the revenue accounts, was such interest justified? Since Kapodistrias has already found well-established health centres, how much were their number, operation and revenues been affected by this double attempt to establish a single border control and uniform public revenues? What resistance did he encounter? Since the collection is linked to the political legitimacy of what it received, to what extent did the opposition in Kapodistrias include in its political arguments this attempt to increase public revenues and what was the attitude of the admirals of the Great Powers? The plague epidemic of 1828 further complicates matters as it becomes a “weapon” of political conflict both by Kapodistrias (who controls the correspondence of his opponents) and by the opposition (which goes so far as to deny the existence of an epidemic). The main argument of the speech is that epidemic fear, political confrontations and the economic situation interact and are shaped together. (Slightly modified abstract from the conference programme)
Το Γενικό Καθολικό του Υπουργείου της Οικονομίας για το 1823-1824: μορφή και περιεχόμενο, δημοσιονομικοί μηχανισμοί και δίκτυα στο δημόσιο οικονομικό χώρο το Εικοσιένα
The General Register of the Economy Ministry for 1823–1824: Form and content, fiscal mechanisms and networks in the public financial sphere
Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος
Λογιστικά βιβλία
Provisional Administration of Greece
«Αντικείμενο της προτεινόμενης εισήγησης είναι οι σπουδαιότερες επίσημες συναλλαγές οι οποίες, στη μορφή που είναι καταγεγραμμένες, μας επιτρέπουν να οριοθετήσουμε δικτυώσεις και μηχανισμούς συνυφασμένους με την κυκλοφορία και τον έλεγχο των οικονομικών πόρων, στο πλαίσιο της Ελληνικής Επανάστασης. θα εστιάσουμε στη Δεύτερη Περίοδο της Προσωρινής Διοίκησης, από τον Απρίλιο του 1823 έως τον Οκτώβριο του 1824. Αφενός γιατί αποτελούσε μια κρίσιμη περίοδο μετάβασης σε ένα κεντρικά οργανωμένο σύστημα διακυβέρνησης. αφετέρου επειδή η πηγή, η οποία καλύπτει το παραπάνω διάστημα, συγκροτεί μια ογκώδη ενότητα δεδομένων. Η κύρια πηγή είναι λογιστικό βιβλίο του Υπουργείου της Οικονομίας. Ένα Γενικό Καθολικό μεγάλου μεγέθους, με πολλά φύλλα και πλήθος λογαριασμών που συνδέονται μεταξύ τους μέσω διαδοχικών εγγραφών βασισμένων σε διπλογραφικό σύστημα. Η μέθοδος εκκινεί από τη δομή της πηγής (από την αλληλουχία των δοσοληψιών) και συνίσταται στη μετάβαση από τη μορφή στο περιεχόμενο. Οπωσδήποτε, αυτή η μέθοδος έχει τα δικά της όρια. θα μας επιτρέψει, ωστόσο, να αναπαραστήσουμε σε ένα πρώτο επίπεδο σχέσεις, δικτυώσεις και μηχανισμούς. Οι λογιστικές εγγραφές αναπαριστούν την κυκλοφορία των πάσης φύσεως εσόδων και τη μετατροπή τους σε δαπάνες ανά υπουργείο ή άλλο φορέα. Τα δεδομένα αυτά απεικονίζονται σε πρωτοβάθμιους συχνά απρόσωπους λογαριασμούς, αλλά σε κάθε εγγραφή εμπεριέχεται μια δευτεροβάθμια ανάλυση με βάση το πρόσωπο που πήρε μέρος στη δοσοληψία. Το συγκεκριμένο υλικό, συνεπώς, παρέχει πληροφορίες αφενός για την κυκλοφορία των οικονομικών πόρων, αφετέρου για τους ποικίλους νομιμοποιημένους δρώντες, οι οποίοι είχαν αναλάβει, για μεγαλύτερο ή μικρότερο χρονικό διάστημα, έναν ή περισσότερους ρόλους (πολιτικούς, στρατιωτικούς, οικονομικούς κ.λπ.), ενίοτε συνδυαστικά, στο πλαίσιο της επαναστατικής εξουσίας. Τα παραπάνω, καθίσταται σαφές, ότι εξασφαλίζουν ένα είδος πυκνής περιγραφής των οικονομικών του Αγώνα, με έμφαση σε εκείνο το τμήμα τους που σχετίστηκε με το δημόσιο οικονομικό χώρο. Και θα μας επιτρέψουν να κατανοήσουμε καλύτερα το ρόλο των επίσημων αρχών, τις επίσημες δικτυώσεις και την ενσωμάτωση των επιμέρους δρώντων στο καθεστώς της εθνικής Διοίκησης.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The subject of the proposed paper is the most important official transactions which, in the form in which they are recorded, allow us to delimit networks and mechanisms associated with the circulation and control of financial resources in the context of the Greek Revolution. We will focus on the second period of the Provisional Administration, from April 1823 to October 1824. On the one hand, because it was a critical period of transition to a centrally organised system of government. On the other hand because the source, which covers the above space, constitutes a voluminous data unit. The main source is an accounting book of the Economy Ministry. A large general ledger, with many sheets and a number of accounts linked together by successive entries based on a double-entry bookkeeping system. The method starts from the source structure (from the sequence of transactions) and consists in the transition from form to content. Definitely, this method has its limits. It will allow us, however, to represent on a first level relationships, networking and mechanisms. The accounting records represent the circulation of all types of revenues and their conversion into expenditures per ministry or other body. This data is often displayed in primary impersonal accounts, but each record contains a secondary analysis based on the person who took part in the transaction. This material, therefore, provides information, on the one hand, about the circulation of financial resources and, on the other, about the various legitimate actors who took on, for a greater or lesser period of time, one or more roles (political, military, economic, etc.), sometimes in combination, in the context of the revolutionary power. All these clearly provide a kind of dense description of the finances of the struggle, with emphasis on that part of them that was related to the public financial sphere. And they allow us to better understand the role of formal authorities, formal networking and the integration of individual actors in the regime of the national administration. (Slightly modified abstract from the conference programme)
Το ναυτικό στον αγώνα
The navy in the Greek struggle for independence
Μηνάς Αντύπας (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών - Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ-ΙΤΕ)
Institute for Mediterranean Studies - Foundation for Research & Technology Hellas (IMS-FORTH)
Το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών – ΙΤΕ στην επέτειο για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821
6 Δεκεμβρίου 2021
6 December 2021
"Τζελίνα Χαρλαύτη, διευθύντρια ερευνών στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών-ΙΤΕ και καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης: "Που πάτε να πολεμήσετε με σιτοκάραβα, βατσέλα"; Πολεμικός και καταδρομικός στόλος στη διάρκεια της Επανάστασης. Το Ελληνικό Ναυτικό ήταν καθοριστικό για την έκβαση του Αγώνα. Αποτέλεσε το πιο συγκροτημένο πολεμικό, οικονομικό και πολιτικό όπλο της Ελληνικής Επανάστασης. Οι Έλληνες είχαν ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα στη θάλασσα σε σχέση με τους Οθωμανούς κυρίαρχους. Τις παραμονές της επανάστασης, ως Οθωμανοί υπήκοοι, κατείχαν τον μεγαλύτερο τοπικό στόλο της Μεσογείου διεξάγοντας το μεγάλο εμπόριο, κυρίως σιτηρών, μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου, Μαύρης Θάλασσας και Δυτικής Μεσογείου. Η ναυτιλία των Ελλήνων συνέβαλε στον Πόλεμο της Ελληνικής Ανεξαρτησίας από το 1821 έως το 1827 με τρεις τρόπους. Πρώτον, με την συγκρότηση του επαναστατικού πολεμικού ναυτικού, δεύτερον, με τη δράση του καταδρομικού στόλου που συμπλήρωνε το πολεμικό ναυτικό και για τον οποίο εξεδίδοντο ειδικά καταδρομικά διαβατήρια, και τρίτον, με τον εμπορικό στόλο, που όταν δεν ασχολούνταν με τις δύο προηγούμενες δράσεις φρόντιζε για την συνεχή ροή προμηθειών και φορτίων των εμπόλεμων και των πληθυσμών. Η παρουσίαση θα επικεντρώσει στη συγκρότηση του πολεμικού και του καταδρομικού στόλου. Κατερίνα Γαλάνη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών-ΙΤΕ και διδάσκουσα στο ΕΑΠ: Ο εμπορικός στόλος κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης: ασυνέχειες και προσαρμογή Από την μήτρα του εμπορικού στόλου κατά την Ελληνική Επανάσταση συγκροτήθηκε ο ιδιότυπος επαναστατικός πολεμικός στόλος, οποίος διεξήγαγε τον αγώνα στη θάλασσα. Τί ακριβώς συνέβη όμως με την εμπορική τους δραστηριότητα; Διακόπτεται ή μετασχηματίζεται μέσα στις συνθήκες της Επανάστασης; Η παρουσίαση διερευνά πώς εισφέρει η ναυτιλία και το εμπόριο στην οικονομία του πολέμου και ποιες είναι οι οικονομικές πιέσεις που ασκούνται τόσο στη Διοίκηση όσο και στους πλοιοκτήτες. Μηνάς Αντύπας, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης: "Όψεις της οικονομικής ζωής του νησιού της Ύδρας στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης". Τα γεγονότα που οδήγησαν στη συμμετοχή της Ύδρας στην Ελληνική Επανάσταση σηματοδότησαν και τη ριζική αναδιάταξη των σχέσεων εντός της νησιωτικής κοινότητας η οποία κλήθηκε να προσαρμοστεί γρήγορα στις ανάγκες των πολεμικών επιχειρήσεων. Η παρουσίαση θα εστιάσει στις προσπάθειες των προκρίτων – πλοιοκτητών του νησιού να εξασφαλίσουν τον έλεγχο επί της διαμορφούμενης, «οικονομίας του πολέμου», ιδίως ως προς τη συγκέντρωση και κατανομή των πόρων για τις ανάγκες του επαναστατικού στόλου και των κατοίκων. Θα κάνουμε, ακόμα, ορισμένες νύξεις για τους οικονομικούς προσανατολισμούς και τις επιδιώξεις των πλοιοκτητικών οικογενειών σε σχέση με τη δυνατότητα συνέχισης των εμπορικών τους δραστηριοτήτων και την αναζήτηση νέων πεδίων οικονομικής δραστηριοποίησης, όπως οι φορό-ενοικιάσεις προσόδων και οι αγορές «εθνικών γαιών»." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The series of online lectures organised by the Institute for Mediterranean Studies, Foundation for Research and Technology Hellas, about the 1821 Greek Revolution continues with three lectures on the navy and maritime history in the years of the Greek revolution. Gelina Harlaftis, research rirector in the Institute for Mediterranean Studies and professor in University of Crete, will speak on “The Navy and the Privateering fleet during the Greek Revolution” Katerina Galani, postdoctoral researcher in the Institute for Mediterranean Studies and teaching staff member of the Hellenic Open University, will speak on “The commercial fleet during the Greek Revolution: Discontinuities and adaptation” Minas Antypas, PhD candidate in the University of Crete, will talk on “Aspects of the economy of Hydra during the Greek Revolution”. (Edited and translated description from organiser’s website)
Οικονομία και κοινωνία στα χρόνια της επανάστασης
Economy and society in the years of the Greek Revolution
Γεωργία
Βιοτεχνία
Agriculture
Industry
15 Νοεμβρίου 2021
15 November 2021
«Ο Σίμος Μποζίκης, δρ νεότερης ιστορίας, θα μιλήσει με θέμα "Η διάρθρωση της ελληνικής δημόσιας οικονομίας, 1828-1831: μια επισκόπηση με βάση τα κύρια κονδύλια της καποδιστριακής περιόδου". Με άξονα τρεις αδημοσίευτους γενικούς ισολογισμούς, που καλύπτουν το σύνολο της καποδιστριακής περιόδου, αναλύονται τα επιμέρους κονδύλια και συγκροτείται το κάδρο της δημόσιας οικονομίας στα χρόνια του Κυβερνήτη. Ο Δημήτρης Δημητρόπουλος, Διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, θα μιλήσει για τις "Αγροτικές εγκαταστάσεις και εργαστήρια στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης". Θα επιχειρήσει να ανιχνεύσει όψεις των συνθηκών λειτουργίας και φορολόγησης των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων της υπαίθρου -κυρίως μύλων και ελαιοτριβείων- και των χώρων άσκησης της βιοτεχνίας και της χειροτεχνίας στις πόλεις στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης. Ο Σάκης Δημητριάδης, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών-ΙΤΕ, θα αναφερθεί στη "Διάρθρωση της αγροτικής κοινωνίας στα χρόνια του Αγώνα: πλούτος και γεωργικό εισόδημα στη Νότια Πελοπόννησο". Ανεξάρτητα από την κοινωνική σύνθεση της πολιτικής και στρατιωτικής της ηγεσίας και το στίγμα που αυτή της προσέδωσε, η Επανάσταση του 1821 εκτυλίχθηκε σε μια πλειοψηφικά αγροτική κοινωνία, στην οποία η γεωργία αποτελούσε, για τη μεγάλη μάζα του πληθυσμού, την κύρια οικονομική δραστηριότητα. Τι είδους αγροτική κοινωνία όμως ήταν αυτή; Αξιοποιώντας ποσοτικά δεδομένα σχετικά με την κατανομή του πλούτου και του εισοδήματος που συγκεντρώθηκαν από τις κρατικές αρχές της περιόδου της διακυβέρνησης του Ιωάννη Καποδίστρια, στο τέλος της Επανάστασης (1830), η ομιλία επιχειρεί να προσφέρει μια εικόνα της διάρθρωσης της αγροτικής κοινωνίας σε περιοχές της Νότιας Πελοποννήσου στα χρόνια του Αγώνα, εστιάζοντας στις τοπικές ηγετικές ομάδες.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
An event featuring three talks: 1. Simos Bozikis, PhD in modern history, on “The Structure of Greek Public Finance, 1828–1831: An overview based on the main accounts of the Kapodistrian period”. 2. Dimitris Dimitropoulos, Research Director in the National Hellenic Research Foundation, on “Workshops and mills in the years of the Greek Revolution”. 3. Sakis Dimitriadis, postdoctoral researcher in Institute for Mediterranean Studies, Foundation for Research and Technology Hellas, on “The structure of rural society in the years of the Revolution: Wealth and agricultural income in southern Peloponnese”.’ (Edited description of the event from the organiser’s website)
Η ελληνική επανάσταση από τη σκοπιά των Οθωμανών
The Greek Revolution of 1821 from the Ottoman point of view
11 Οκτωβρίου 2021
11 October 2021
«Ο Μαρίνος Σαρηγιάννης, διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ, θα μιλήσει με θέμα «Η Επανάσταση ως οθωμανικό γεγονός»: το 1821 έλαβε χώρα στα οθωμανικά εδάφη, αντιτάχθηκε στην οθωμανική εξουσία και, μπορεί να υποθέσει κανείς, υπήρξε και απόληξη κοινωνικών διεργασιών που εντάσσονται στην οθωμανική ιστορία. Πέρα από τη σύνδεση με τις φυγόκεντρες τάσεις που έπαιξαν τόσο σημαντικό ρόλο στην ιστορία της Αυτοκρατορίας κατά την προεπαναστατική περίοδο, ιδιαίτερα γόνιμη μπορεί να θεωρηθεί η συσχέτιση της ανόδου των βαλκανικών εθνικισμών με τη σταδιακή αποξένωση των χριστιανών υπηκόων από τους μουσουλμάνους, καθώς οι τελευταίοι (κυρίως στις πόλεις) συμμετείχαν μέσω του γενιτσαρικού σώματος όλο και πιο ενεργά στο «πολιτικό έθνος» που διεκδικούσε νόμιμο μερίδιο στην εξουσία από τα τέλη του 17ου αιώνα. Ο ιστορικός Şükrü Ilıcak, επιμελητής του τομου "Those Infidel Greeks". The Greek War of Independence through Ottoman Archival Documents, θα μιλήσει για τη «Δεκαετία πριν την Επανάσταση». Τέλος, ο Λεωνίδας Μοίρας, διδάσκων στο ΕΚΠΑ, θα μιλήσει με θέμα «Η μετάβαση από το "Rum Milleti" στους "Yunan". Μια απόπειρα ερμηνευτικής προσέγγισης της χρήσης των όρων "Yunan" και "Yunanistan" στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης». Οι Οθωμανοί εξέλαβαν την Ελληνική Επανάσταση ως «συλλογική στάση του μιλλετίου των Ρωμιών» και ως «ανταρσία» με θρησκευτικό και εθνοτικό υπόβαθρο, επιμένοντας στο να αναφέρονται στους Έλληνες με προνεωτερικούς όρους, παρά το γεγονός ότι είχαν κατασχέσει πλήθος εγγράφων που πρόδιδαν τους πραγματικούς στόχους των επαναστατημένων. Ωστόσο, εξετάζοντας τα τεκμήρια και τις χρονογραφίες που συντάχθηκαν ενώ η επανάσταση βρισκόταν σε εξέλιξη, παρατηρούμε ότι οι Οθωμανοί αξιωματούχοι και διανοούμενοι άρχισαν παράλληλα να χρησιμοποιούν τον όρο «Yunan», Έλληνες, προκειμένου να αναφερθούν στους υπηκόους τους. Πως, όμως, πραγματοποιήθηκε η μετάβαση;» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
An event featuring three talks: 1. Marinos Sariyannis, Research Director and Department Coordinator of Ottoman History in the Institute for Mediterranean Studies, Foundation for Research and Technology Hellas, speaks on “The Greek Revolution as an Ottoman event”. 2. Ηistorian Şükrü Ilıcak, editor of the volume “‘Those Infidel Greeks’: The Greek War of Independence through Ottoman Archival Documents”, speak on “The decade before the revolution”. 3. Leonidas Moiras, who teaches Ottoman history in the University of Athens, talk on “The transition from ‘Rum Milleti’ to ‘Yunan’: An attempt of interpretation of the use of the terms ‘Yunan’ and ‘Yunanistan’ in the years of the Greek Revolution”. (Edited description of the event from the organiser’s website)
Η οικονομική σκέψη στις παραμονές της Επανάστασης του 1821: το παράδειγμα της εμπορικής εγκυκλοπαίδειας Ερμής ο Κερδώος
Economic thought on the eve of the 1821 Revolution: The example of the commercial encyclopaedia “Ermis O Kerdoos”
Εύη Καρούζου (Ακαδημία Αθηνών)
Evi Karouzou (Academy of Athens)
Εγκυκλοπαίδειες
Ερμής ο Kερδώος
Encyclopedias
Ermis O Kerdoos
"Η ιδεολογική προετοιμασία της Επανάστασης του 1821 έχει μελετηθεί σε σημαντικό βαθμό έως σήμερα. Γνωρίζουμε τις ιδεολογικές επιρροές της αμερικανικής και κυρίως της Γαλλικής Επανάστασης στη διαδικασία ωρίμανσης των πολιτικών και πολιτειακών ιδεών στους χώρους του υπόδουλου ελληνισμού. Πρόκειται για ιδέες οι οποίες γίνονται πράξη κατά την πολιτειακή οργάνωση της Επανάστασης και τη σύνταξη των καταστατικών χαρτών της. Στο ίδιο πλαίσιο του νεοελληνικού διαφωτισμού έχουν μελετηθεί οι συνιστώσες μεταφοράς του επιστημονικού και φιλοσοφικού στοχασμού του Ευρωπαϊκού διαφωτισμού με στόχο την αφύπνιση και διαπαιδαγώγηση του Γένους. Πρόκειται δηλαδή για ενστερνισμό γνώσεων με άμεσο πρακτικό στόχο και αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα, ωστόσο, γνωρίζουμε, την άνιση, δηλαδή μικρή μεταφορά γνώσης στο πεδίο της οικονομικής σκέψης, παρά τον επίσης πρακτικό χαρακτήρα αυτής της γνώσης και τον ωφελιμιστικό της ρόλο στη συγκρότηση των δημοσίων οικονομικών κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και τα πρώτα χρόνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το φαινόμενο αυτό έχει ήδη επισημανθεί από τις ελάχιστες μελέτες οι οποίες έχουν ασχοληθεί μέχρι σήμερα με τη μεταφορά αυτής της συγκεκριμένης γνώσης. Η ανακοίνωση την οποία προτείνω έχει ως στόχο να διερευνήσει τόσο τις απόπειρες μεταφοράς οικονομικών ιδεών όσο και τη σχέση αυτής της οικονομικής σκέψης με τις πολιτικές ιδέες που κυκλοφορούσαν μεταξύ των εμπόρων και λογίων, μέσα από έργα τα οποία γράφτηκαν στις παραμονές της Επανάστασης, με εξέχον παράδειγμα την εμπορική εγκυκλοπαίδεια του Nικόλαου Παπαδόπουλου, Ερμής ο Kερδώος (1815-1816). Η μεταφορά αυτής της οικονομικής σκέψης έχει άμεσους πρακτικούς στόχους οι οποίοι υπερβαίνουν την ατομική επιμόρφωση και δράση και εκβάλλουν: α) στην καταγραφή και ταξινόμηση της «οικονομικής ύλης» κατά το παράδειγμα της γαλλικής εγκυκλοπαίδειας, με στόχο τη γνώση και οργάνωση συγκεκριμένων οικονομικών πεδίων, β) στην προβολή μοντέλων οικονομικής οργάνωσης όχι ατομικών συναλλαγών αλλά πολιτικών οντοτήτων και στην προβολή πολιτικών συστημάτων ικανών να στηρίξουν μια αποτελεσματική οικονομική δράση. Παράλληλα, θα γίνει προσπάθεια να διερευνηθεί η σχέση του νεοελληνικού διαφωτισμού με τις φυσιοκρατικές και τις μερκαντιλιστικές ιδέες και να εντοπιστεί το αποτύπωμα αυτών των ιδεών στην οργάνωση των οικονομικών της Επανάστασης και του νεοσύστατου ελληνικού κράτους." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The ideological preparation for the 1821 Revolution has been studied to a considerable extent. We know the ideological influences of the American and, especially, French revolutions in the process of developing political and state ideas in the spaces of the Greek world. These ideas were put into practice during the state organisation of the revolution and the drafting of its constitutions. In the same context of the modern Greek Enlightenment, the components of the transfer of the scientific and philosophical thinking of the European Enlightenment have been studied with the aim of awakening and educating the people. In other words, it was an embrace of knowledge with a direct practical goal and result. At the same time, however, we know of the unequal, that is, small, transfer of knowledge in the field of economic thinking, despite the practical nature of this knowledge and its utilitarian role in the formation of public finances during the revolution and the first years of the newly formed Greek state. A few studies dealing with the transfer of this specific knowledge have already pointed out this phenomenon. This talk aims to explore both the attempts to transfer economic ideas and the relationship of this economic thinking with the political ideas that circulated among merchants and scholars, through works written on the eve of the revolution, with the main example being of Nikolaos Papadopoulos’ commercial encyclopaedia Ermis O Kerdoos (1815–1816). The transfer of this economic thought, which had immediate practical objectives that went beyond individual education and activities, concerns: a) the recording and classification of “economic material” according to the example of the French encyclopaedia, aiming at the knowledge and organisation of specific economic fields; b) the promotion of models of economic organisation, not of individual transactions but of political entities and in the promotion of political systems capable of supporting effective economic activity. At the same time, the talk will attempt to investigate the relation of the modern Greek Enlightenment with physiocratic and mercantilist ideas and to trace the imprint of these ideas in the organisation of the finances of revolution and the newly formed Greek state. (Edited and translated abstract from conference website)
Παρουσίαση ερευνητικού έργου «Τα Οικονομικά του Αγώνα – Φορολογία και Κράτος»
Presentation of the research project “The finances of the struggle: Taxation and state”
Vangelis Sarafis (National and Kapodistrian University of Athens; Institute of Historical Research, NHRF)
Τα οικονομικά του Αγώνα: Φορολογία και Κράτος
01 Οκτώβριου 2021
01 October 2021
"Η οργάνωση και διαχείριση των δημόσιων οικονομικών αποτέλεσε ένα από τα πιο βασικά ζητήματα με τα οποία βρέθηκε αντιμέτωπη η Ελληνική Επανάσταση. Η Προσωρινή διοίκηση της Ελλάδας, που ανακηρύχτηκε με την ψήφιση του Προσωρινού Πολιτεύματος (1.1.1822), όφειλε να χρηματοδοτήσει τις διοικητικές, στρατιωτικές και ναυτικές της ανάγκες, να προσδιορίσει τους εθνικούς πόρους και να οργανώσει τον μηχανισμό ελέγχου τους. Το θεσμικό πλαίσιο που παρήγαγε προσδιόρισε το φορολογικό σύστημα που τέθηκε σε εφαρμογή στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 και αποτέλεσε τη μήτρα για τη δημοσιονομική οργάνωση του ελληνικού κράτους. Aντικείμενο του ερευνητικού έργου είναι η πιλοτική επεξεργασία φορολογικών καταστίχων της περιόδου της Επανάστασης του 1821, με στόχο τη διερεύνηση του μηχανισμού εκμίσθωσης των προσόδων, το προφίλ των προσώπων που εμπλέκονται στην ενοικίαση, καθώς και τη γεωγραφική κατανομή τους σε μια προσπάθεια ανασύστασης της φορολογικής γεωγραφίας της εποχής. Σκοπός του έργου ήταν η συγκρότηση ενός ερευνητικού εργαλείου, το οποίο θα αποτυπώνει, κατά το δυνατόν πληρέστερα, τις ιστορικές πληροφορίες, προκειμένου να μπορεί να απαντά σε παλαιότερα και νέα ερωτήματα. Η παρακολούθηση των πληροφοριών γίνεται μέσω ενός διαδραστικού χάρτη, στον οποίο αποτυπώνονται οι εκμισθώσεις των φορολογικών προσόδων, μαζί με όσες σχετικές πληροφορίες τις συνοδεύουν. Επιπλέον, στο πλαίσιο του έργου κρίθηκε σκόπιμο να συγκροτηθεί τοπωνυμική βάση δεδομένων, με βάση φορολογικά έγγραφα της περιόδου. Τέλος, στην ιστοσελίδα παρατίθεται ένας βιβλιογραφικός οδηγός για την εν λόγω θεματική. Το ερευνητικό έργο υποστηρίχθηκε από την Εθνική Τράπεζα στο πλαίσιο των δράσεων της «Πρωτοβουλίας 1821-2021»" Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The organisation and management of public finances has been one of the most fundamental issues with which the Greek Revolution was confronted. The Provisional Government of Greece, which was proclaimed by vote of the Provisional Administration (1 January 1822) had to finance its administrative, military and naval needs, to identify national resources and organise a control mechanism. The institutional framework that it produced determined the taxation system that was implemented during the revolution and formed the basis of the fiscal organisation of the Greek state. The object of the research project is the pilot processing of the taxation catalogues from the period of the revolution, with the aim to investigate the mechanism of tax farming, the profile of the persons involved in tax farming, as well as their geographical distribution, in an attempt to reconstitute the tax geography of the time. The purpose of the project is to create a research tool that will depict, to the greatest extent possible, historical information so as to answer older and newer questions. The information can be viewed through an interactive map, in which the leases of the tax farms are recorded, together with all the relevant accompanying information. In addition, in the framework of the project, it was deemed appropriate to establish a toponymic database using tax documents from the period. Finally, a bibliography on this topic is provided on the project website. The research project was supported by the National Bank of Greece within the framework of Initiative 1821–2021." From the book of abstracts of the conference, as it was published on the organizer's website.
Οικονομικές κανονικότητες και ασυνέχειες πριν και μετά την επαναστατική συγκυρία στο μακεδονικό χώρο (1815-1830)
Economic normalities and discontinuities before and after the 1821 Revolution in the Macedonian region (1815–1830)
Dimitris Papastamatiou (Aristole University of Thessaloniki)
"Αν και η επαναστατική συνθήκη ήταν σχετικά σύντομη στη Μακεδονία, οι συνέπειες της ήταν δραματικές για ποικίλες όψεις του οικονομικού βίου, όπως η κατανομή πλούτου στις εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες του μακεδονικού χώρου, το ύψος της δημοσιονομικής επιβάρυνσης, η μεταβολή των ποιοτικών και ποσοτικών γνωρισμάτων της παραγωγής, ο μετασχηματισμός των παραγωγικών σχέσεων και η εντατικοποίηση της διαδικασίας διαμόρφωσης της μεγάλης γαιοκτησίας. Όλες αυτές οι μεταβολές είναι γνωστές στη βιβλιογραφία με ένα σχετικά ιμπρεσσιονιστικό τρόπο, κυρίως από περιγραφές περιηγητών, με όλους τους περιορισμούς του συγκεκριμένου τύπου πηγών. Η εικόνα για τον Ελληνισμό της περιοχής συμπυκνώνεται κυρίως στη ραγδαία οικονομική «παρακμή» του και την πτώση από τη θέση της οικονομικής ηγεμονίας του. Στόχος της εργασίας είναι η κριτική εξέταση αυτού του ιστοριογραφικού μοτίβου στη βάση οθωμανικών τεκμηρίων δημοσιονομικού τύπου από την αρχειακή σειρά του Ιεροδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία φυλάσσεται στο ιστορικό αρχείο Μακεδονίας. Το τεκμηριακό υλικό αποτελείται κυρίως από κατάστιχα φορολογικών επιβολών, δοσιμάτων, εξόδων, αγγαρειών και άλλων επιβαρύνσεων του πληθυσμού (tevzi defterleri και mesarifat defterleri), κατάστιχα διατιμήσεων προϊόντων (narh defterleri) και οικονομικά διατάγματα της κεντρικής και επαρχιακής αρχής (ferman και buyuruldu). Η μελέτη του αρχειακού υλικού αποσκοπεί κυρίως στη εξαγωγή σειριακών δεδομένων τα οποία, καλύπτοντας τόσο τα τελευταία προεπαναστατικά χρόνια όσο και τη δεκαετία μετά την εξέγερση, θα αποτυπώνουν ποσοτικά τους μετασχηματισμούς στις οικονομικές δομές της περιοχής και θα επιτρέπουν μια ακριβέστερη αποτίμηση των μεταβολών που επιφέρει η πολεμική συνθήκη στο προνεωτερικό αγροτικό και αστικό τοπίο. Σε αυτό το πλαίσιο, θα συζητηθεί η στερεοτυπική ιστοριογραφική εικόνα της οικονομικής εξαθλίωσης των ραγιάδων μετά τη λήξη του κινήματος του Εμμανουήλ Παπά και θα επιχειρηθεί να δοθεί συγκεκριμένο και ποσοτικά οριζόμενο περιεχόμενο στην έννοια της καταχρέωσης. Τέλος, θα παρουσιαστεί, σε αδρές γραμμές, η ατζέντα την οποία υιοθέτησε η Υψηλή Πύλη στην κατεύθυνση της οικονομικής ανάκαμψης και επανένταξης της περιοχής στην οθωμανική κανονικότητα." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Although the revolutionary moment was relatively short-lived in Macedonia, its consequences were dramatic for various aspects of economic life, such as the distribution of wealth among ethnic and religious groups in the Macedonian area, the amount of the budget burden, the change in the qualitative and quantitative features of production, the transformation of productive relations and the intensification of the process of shaping large-scale land ownership. All of these the changes are reflected in the literature in a relatively impressionistic way, mainly from travel accounts, with all the restrictions that this type of source involves. The treatment of the Greek element in the region is mainly focused on its rapid economic “decline” and its fall from a position of economic hegemony. The aim of this paper is to critically examine this historiographical motif on the basis of Ottoman fiscal documents from the archives of the Religious Court of Thessaloniki, which are housed in the Historical Archive of Macedonia. The archival material consists mainly of books relating to tax enforcement, instalments, expenses, chores and other charges on the population (tevzi defterleri and mesarifat defterleri), books relating to product pricing (narh defterleri) and financial decrees of the central and provincial authority (ferman and buyuruldu). The study of the archival material is mainly aimed at the extraction of serial data which, covering both the late prerevolutionary years and the decade after the uprising, will quantify the transformations in the economic structures of the region and allow a more accurate assessment of the changes brought about by the war in the premodern rural and urban landscape. In this context, the stereotypical historiographical depiction of the economic impoverishment of the Greeks after the end of Emmanouil Pappas’ uprising will be discussed and an attempt will be made to give specific and quantitatively defined meaning to the term indebtedness. Finally, the paper takes a broad look at the policies adopted by the Sublime Porte for economic recovery and reintegration of the area to Ottoman rule." From the book of abstracts of the conference, as it was published on the organizer's website.
Μικρογεωγραφίες υπό αμφισβήτηση: συγκρούσεις μεταξύ αγροτικών κοινοτήτων για τη χρήση των φυσικών πόρων στην επαναστατημένη Πελοπόννησο
Microgeographies in question: Conflicts between rural communities over the use of natural resources in the Peloponnese under revolt
Sakis Dimitriadis (Institute of Mediterranean Studies, FORTH)
Συγκρούσεις
"Μετά την εγκαθίδρυση της Προσωρινής διοικήσεως της Ελλάδος (1822), τα θεσμικά της όργανα κατακλύστηκαν από δεκάδες αναφορές αγροτικών κοινοτήτων από διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου, με τις οποίες ζητούσαν την παρέμβαση της κεντρικής επαναστατικής διοίκησης στις συγκρούσεις τους με γειτονικούς οικισμούς με αντικείμενο τη νομή των φυσικών πόρων –κατεξοχήν της καλλιεργούμενης γης, αλλά επίσης, σπανιότερα, των βοσκοτόπων και των υδάτων. Η εξέταση τόσο των εκκλήσεων των εμπλεκόμενων μερών όσο και του λοιπού αρχειακού υλικού που παρήγαγαν οι επαναστατικές αρχές στην προσπάθειά τους να διαλευκάνουν το διακύβευμα κάθε αντιπαράθεσης και να καταλήξουν σε μια αποδεκτή λύση δείχνουν ότι η Επανάσταση του 1821 οδήγησε, σε πολλές περιπτώσεις, σε αναδιατάξεις της γεωγραφίας της γεωργικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας στη μικρή κλίμακα και των συνδεόμενων με αυτές σχέσεων, υφιστάμενων καταναγκασμών και αλληλεγγυοτήτων ανάμεσα στις αγροτικές κοινότητες. αυτές οι διαμάχες δείχνουν με τρόπο ανάγλυφο τον ανταγωνισμό, βίαιου συχνά χαρακτήρα, για τους σπανίζοντες πλουτοπαραγωγικούς πόρους, και ιδίως τη γη, ζήτημα κεντρικής ούτως ή άλλως σημασίας σε μια αγροτική κοινωνία ταυτόχρονα όμως η διερεύνησή τους μας δίνει τη δυνατότητα να συλλάβουμε κάτι από μία μορφή, άγνωστη έως τώρα ιστοριογραφικά, που έλαβε η Επανάσταση, «εκ των κάτω», για τον αγροτικό πληθυσμό. Επιπλέον, επιτρέπει το συσχετισμό των διακοινοτικών αντιπαραθέσεων και με άλλες διεργασίες, όπως την ανάδειξη της κεντρικής επαναστατικής αρχής, ήδη από αρκετά νωρίς, σε έναν επιδιαιτητικό ρόλο." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"After the establishment of the Provisional Administration of Greece (1822), its institutions were inundated with dozens of reports from rural communities in various parts of the Peloponnese, requesting the intervention of the central revolutionary administration in their conflicts with neighbouring settlements over natural resources – primarily cultivated land, but also, more rarely, pastures and water sources. The examination of the appeals of the parties involved and other archival material produced by the revolutionary authorities in their attempt to shed light on the requests and come up with acceptable solutions show that the 1821 Revolution led, in many cases, to the rearrangement of the geography of agricultural and livestock activity on a small scale and associated relationships, of existing power relations and of the solidarity between rural communities. These controversies show in a vivid way the competition, often violent in character, for scarce resources, especially land, an issue of central importance in rural society in any case. At the same time, their investigation enables us to capture an aspect of a revolution “from below” for the rural population, hitherto unknown in historiography. In addition, it allows the linking of the intercommunal conflicts with other processes, such as the emergence of the central revolutionary authority as an arbiter quite early on." From the book of abstracts of the conference, as it was published on the organizer's website.
Η είσπραξη των εθνικών προσόδων ως πεδίο αυθαιρεσιών και ισχυροποίησης τοπικών ελίτ και ως αιτία συγκρούσεων στην Κορινθία στα χρόνια της Επανάστασης
National revenue collection as an area of arbitrariness and empowerment of local elites and as a cause of conflict in Corinthia during the revolution
Γεώργιος Β. Νικολάου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Κορινθία
Οικογένεια Νοταραίων
Corinthia
Notaras Family
1 Οκτώβριου 2021
1 October 2021
"Η Επανάσταση του 1821 συνιστά, σε πολιτικό επίπεδο, μία μεγάλη τομή, σε σχέση με την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, η οποία όμως δεν είναι εξίσου ορατή στο επίπεδο της οικονομίας· πιο συγκεκριμένα, στο ζήτημα της φορολόγησης της πρωτογενούς παραγωγής, της είσπραξης και της διαχείρισης των εθνικών προσόδων. Δεν είναι, επίσης, ορατή στο επίπεδο των συλλογικών ή ατομικών νοοτροπιών. Θα μπορούσαμε, ίσως, να μιλάμε για μία άρνηση ρήξης με το παρελθόν ατόμων που συγκροτούσαν προεπαναστατικά ισχυρές οικογένειες προκρίτων, δηλαδή τοπικές ελίτ, και για μία αντίδραση στην εφαρμογή των δημοσιονομικού χαρακτήρα νόμων της εθνικής διοίκησης για την εξεύρεση πόρων, προς κάλυψη των πολεμικών δαπανών. Κληρονομημένες από το παρελθόν φοροεισπρακτικές νοοτροπίες συνεχίζουν να αποτελούν κατευθυντήριες αρχές της δράσης ηγετικών πολιτικών ή στρατιωτικών ομάδων διαφόρων επαρχιών, προκαλώντας αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, οι οποίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, προσέλαβαν τον χαρακτήρα σύγκρουσης του φορολογούμενου πληθυσμού με τους εισπράκτορες των προσόδων. Η έρευνα έχει δείξει ότι η ενοικίαση των προσόδων αναδεικνύεται την περίοδο αυτή σε πεδίο εφαρμογής οικονομικών στρατηγικών ισχυρών τοπικών παραγόντων, οι οποίοι είχαν τα αναγκαία για την ενοικίασή τους χρηματικά ποσά και οι οποίοι θεωρούσαν ως φυσική και αυτονόητη την ανάληψη, εν καιρώ πολέμου, ενός ρόλου που τον έπαιζαν και προεπαναστατικά. Η Πελοπόννησος, ως χώρος που τελούσε διαρκώς υπό καθεστώς πολέμου (εθνικο-απελευθερωτικού ή εμφύλιου), αποτελούσε, συνάμα, τον κυριότερο χώρο απόληψης οικονομικών πόρων, από τους στρατιωτικούς, είτε νόμιμα στις εθνικές γαίες είτε βίαια σε βάρος ιδιοκτησιών Ελλήνων. από διάφορες δε επαρχίες καταγγέλλονταν αυθαίρετες αποσπάσεις φόρων, λεηλασίες περιουσιών ή αυθαίρετες στρατολογήσεις. O έλεγχος των πόρων από στρατιωτικούς, πέρα από το ότι υπονόμευε την ίδια την οικονομία των χωριών, τους άφηνε περιθώρια απόκτησης περαιτέρω ισχύος. Τέτοια είναι η περίπτωση μελών της ισχυρής στην Kορινθία προυχοντικής οικογένειας των Nοταραίων, εναντίον των οποίων απαγγέλθηκαν, το 1828, πολύ σοβαρές καταγγελίες για υπερβολικές φορολογικές απαιτήσεις για αυθαίρετη και με τη χρήση βίας είσπραξη των εθνικών προσόδων, για ψευδείς δηλώσεις του αριθμού των ατόμων που στρατολογούσαν, ώστε να εισπράξουν μεγαλύτερα ποσά από τη διοίκηση κ.λπ. Γι’ αυτά τα γεγονότα μας δίνει πλούσιες πληροφορίες ένα σώμα ανέκδοτων εγγράφων από τα ΓAK. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για ανακρίσεις που έγιναν στην αρχή της καποδιστριακής περιόδου, αναφορικά με γεγονότα του 1824-1827, πολύ αποκαλυπτικά των παραπάνω πρακτικών. Mε την προτεινόμενη ανακοίνωση στοχεύουμε στη σφαιρική εξέταση αυτού του ζητήματος, προκειμένου να δούμε αφενός σε ποιο βαθμό ευσταθούσαν αυτές οι καταγγελίες και αφετέρου με ποιους μηχανισμούς αυτοί οι ισχυροί τοπικοί παράγοντες προσπαθούσαν να «εκμεταλλευτούν» την Επανάσταση για περαιτέρω οικονομική -συνεπώς και πολιτική ή στρατιωτική- ισχυροποίησή τους." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
On a political level, the 1821 Revolution was a major turning point in relation to the period of Ottoman rule, but this is not equally visible at the economic level, more specifically, concerning the taxation of primary production, tax collecting or the management of national revenue. It is also not visible at the level of collective or individual mentalities. We could, perhaps, speak of a refusal to break with the past by individuals who were part of powerful families of notables prior to the revolution, that is, local elites, and of a reaction to the implementation by the national administration of revenue laws to raise the resources to cover the expenses of war. Tax-collecting mentalities inherited from the past continued to guide the actions of leading political or military groups in various provinces, provoking reactions from the local communities, which, in some cases, took up the character of a conflict between the taxable population and the revenue collectors. Research has shown that tax farming in that period became part of the financial strategy of powerful local actors, who had the necessary funds to lease tax farming and who considered it natural and self-evident to take on, in time of war, a role they also played prior to the revolution. The Peloponnese, as a place that was in a constant state of war (be it the national liberation or civil war), was for the military, at the same time, the main source of economic resources, be it legally, in the form of the national lands, or violently, at the expense of the property of other Greeks. Various provinces reported arbitrary tax appropriation, the looting of property or forced conscription. The military’s control of resources, in addition to undermining the very economy of the villages, left it scope for further power. Such is the case with the members of the powerful Notaras family in Corinth, who in 1828 were accused, among other serious complaints, of making of excessive and arbitrary tax demands, using force to collect national revenue and making false statements as regards the number of people they had recruited in order to claim larger amounts of money from the administration. A body of unpublished documents from the General State Archives provides rich information about these events. In particular, these documents, consisting of investigations made at the beginning of the Kapodistrian period concerning events from 1824 to 1827, are very revealing regarding the above-mentioned practices. This presentation aims to offer a comprehensive examination of this issue in order to examine, on the one hand, to what extent these allegations were substantiated and, on the other, by what mechanisms these powerful local actors were trying to “exploit” the revolution for the further accumulation of economic – and therefore political or military – power. (Edited and translated abstract from conference website)
Οριοθέτηση ενός κτήματος και φορολογικές πραγματικότητες στα χρόνια του Αγώνα: η περίπτωση του Κιβερίου
Demarcation of an estate and tax realities during the struggle: The case of Kiveri
Κιβέρι
Αργολίδα
Κτήματα
Kiveri
Argolida
Estates
1 Οκτωβρίου 2021
"Στην ανακοίνωση θα εστιάσουμε στη σχέση μεταξύ των φορολογικών προσόδων και του χώρου. μέσα από την προσέγγιση ενός παραδείγματος θα παρακολουθήσουμε την οριοθέτηση και τη διοικητική υπαγωγή ενός οικισμού, του Κιβερίου Αργολίδας, στην εξέλιξη της ιστορικής του διαδρομής από την περίοδο της Β ́ Βενετοκρατίας έως την Επανάσταση του 1821 και θα αναζητήσουμε τη συσχέτισή τους με τις φορολογικές/δημοσιονομικές πραγματικότητες της επαναστατικής περιόδου. Η προβληματική μας εστιάζει στο μικροεπίπεδο, στην περίπτωση ενός οικισμού, με την παραδοχή πως το παράδειγμα αναδεικνύει ευρύτερες ιστορικές πραγματικότητες. μέσα από τον, κατά το δυνατόν, ακριβέστερο καθορισμό του ιστορικού χώρου θα επιδιωχθεί να επανατοποθετηθεί το ζήτημα των οθωμανικών κληρονομιών στη δημοσιονομική οργάνωση της υπό συγκρότηση επαναστατικής διοίκησης. Η έμφαση θα δοθεί στην εξέταση της διαδικασίας μετάβασης από τον κατακερματισμένο δημοσιονομικό χώρο στο γεωγραφικό συνεχές της νεωτερικής διοικητικής οργάνωσης." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This presentation focuses on the relationship between tax revenues and space. Through a case study, it follows the demarcation and the administrative attachment of a settlement, Kiveri in Argolida, in its historical evolution from the second period of Venetian rule to the 1821 Revolution and seeks its correlation with the taxation/fiscal realities of the revolutionary period. Our problematic focuses on the micro level, the case of a settlement, assuming that this example highlights broader historical realities. By identifying, to the greatest extent possible, the precise definition of the historic site, we seek to look again at the issue of the Ottoman legacy in the budgetary organisation of the emerging revolutionary administration. The focus is the examination of the transition process from a fragmented fiscal space to the geographical continuum of the modern administrative organisation. (Edited and translated abstract from conference website)
Τα καλύβια της Πελοποννήσου στα χρόνια της Επανάστασης: Μία ιδιαίτερη παραγωγική και οικιστική μονάδα
The “huts” (kalyvia) of the Peloponnese during the Revolution: A special production and housing unit
Χάρτες
Γαλλική Επιστημονική Αποστολή του Μοριά
Κτηνοτροφία
Χωριά
Maps
French Morea Expedition
Livestock farming
Villages
"Στον χάρτη που εκδόθηκε στο πλαίσιο των εργασιών που ανέλαβε η Γαλλική Επιστημονική αποστολή του Μοριά αποτυπώνονται οι πολλαπλές όψεις του οικισμένου χώρου της Πελοποννήσου στα τέλη της Επανάστασης. Ανάμεσα στο πλήθος των θέσεων που σημειώνονται, ο χάρτης περιλαμβάνει περίπου 100 περιπτώσεις οικιστικών θέσεων στην ονομασία των οποίων υπάρχει η λέξη «καλύβια», ενώ στο συνοδευτικό υπόμνημα αναφέρεται ότι πρόκειται για «τα χωριά της πεδιάδας που εξαρτώνται κατά κανόνα από ένα άλλο ορεινό χωριό και κατοικούνται μόνο το χειμώνα». Η εξάρτηση ενός πεδινού χωριού από ένα αντίστοιχο στα ορεινά δεν είχε μόνο χωροταξική διάσταση, αλλά εγγραφόταν σε ένα πλαίσιο το οποίο αφορούσε με την ευρεία έννοια σε λειτουργίες οικονομικές. Άμεσα συνδεδεμένα με τους μηχανισμούς της αγροτικής οικονομίας των κατεκτημένων, τόσο ως προς την γεωργία και τις καλλιεργητικές πρακτικές, όσο και αναφορικά με την εξάσκηση της ημινομαδικής κτηνοτροφίας, τα καλύβια που εντοπίζονται στον πελοποννησιακό χώρο στα χρόνια της Επανάστασης συγκροτούν μια επιμέρους πτυχή αυτού που έχει περιγραφεί ως «οικονομικός χώρος των Ελλήνων στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας». Οι παραγωγικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της λειτουργίας των καλυβιών και σε ένα βαθμό η γεωγραφική τους διασπορά στον χώρο, έχουν περιγραφεί από τους Ευρωπαίους περιηγητές προεπαναστατικά, η μαρτυρία των οποίων λειτουργεί συμπληρωματικά στο χάρτη της Γαλλικής αποστολής. με την παρούσα ανακοίνωση θα επιχειρηθεί να εξεταστούν οι οικονομικές λειτουργίες των οικισμών που χαρακτηρίζονται καλύβια σε σχέση με την αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, συνδυαστικά με τη γεωγραφική κατανομή τους στο χώρο και τους καταναγκασμούς του φυσικού περιβάλλοντος. Πιο συγκεκριμένα, κατ’ αρχάς θα επιχειρηθεί να αποτυπωθεί το σύνολο των καλυβιών της Πελοποννήσου των χρόνων της Επανάστασης σε σύγχρονο χαρτογραφικό υπόβαθρο. Η γεωγραφική κατανομή των θέσεων που ταυτίζονται, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση αφηγηματικών, απογραφικών και άλλων μαρτυριών θα επιτρέψει την εξέταση των ερωτημάτων που αφορούν στις παραγωγικές δραστηριότητες των καλυβιών. Ενδεικτικά, θα εξεταστεί αν τα καλύβια αποτελούν αποκλειστικότητα του πεδινού χώρου ή εντοπίζονται και σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Επίσης, θα διερευνηθεί ο βαθμός, το είδος και η χωρική διάσταση της εξάρτησής τους από ένα μεγαλύτερο οικισμό σε σχέση με την οικονομική τους λειτουργία (αγροτικές εγκαταστάσεις σε παρυφές οικισμών ή χειμερινές εγκαταστάσεις σε πεδινότερες θέσεις), ώστε να διατυπωθεί μια αντίστοιχη τυπολογία. Τέλος, θα διερευνηθούν οι αργόσυρτες μεταβολές που σχετίζονται με τη λειτουργία των καλυβιών πριν και μετά την Επανάσταση, ως προς τις τομές και τις συνέχειες της αγροτικής παραγωγής, αλλά και ευρύτερα αναφορικά με την κίνηση του πληθυσμού και τη συγκρότηση του οικιστικού δικτύου της Πελοποννήσου." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The map issued in the context of the work undertaken by the French Morea Expedition depicts multiple aspects of the inhabited area of the Peloponnese at the end of the revolution. Among the many places marked, the map includes approximately 100 cases of residential places whose name contains the word “huts” (kalyvia), while the accompanying memorandum states that these are “villages of the plain that are usually dependent on another mountain village and are inhabited only in winter”. The dependence of a village in the plain on a corresponding one in the mountains not only had a spatial dimension, but was inscribed in a framework which, in the broadest sense, concerned economic functions. Directly connected with the mechanisms of the rural economy of the ruled, both in terms of agriculture and cultivation practices, as well as in relation to the practice of seminomadic livestock farming, the huts located in the Peloponnese during the revolution form a subaspect of what has been described as the “economic space of the Greeks during Ottoman rule”. Before the revolution, European travellers, whose testimony complements that of the French mission’s map, described the productive activities in the context of the operation of the huts and, to some extent, their geographical distribution in the region. This presentation will attempt to address the economic functions of the settlements characterised as huts in relation to their agricultural and livestock production, combined with their geographical distribution in the area and the constraints of the natural environment. More specifically, firstly it will attempt to trace all the huts of the Peloponnese during the revolution on a modern cartographic platform. The geographical distribution of the identified places, in combination with the use of narrative, inventory and other testimonies, will allow for the examination of questions concerning the productive activities of the huts. Indicatively, it will examine whether the huts were exclusive to the plains or were located at higher altitudes. The degree, type and spatial dimension of their dependence on a larger settlement will also be investigated in the context of their economic function (agricultural facilities on the outskirts of settlements or winter installations in low-lying plains) so that a corresponding typology can be formulated. Finally, the slow changes associated with the operation of the huts before and after the revolution will be analysed in terms of innovations and continuities in the agricultural production, but also more broadly in relation to the movement of the population and formation of the housing network of the Peloponnese. (Edited and translated abstract from conference website)
Το Συνέδριο της Βιέννης: Πόλεμος και ειρήνη στα χρόνια του ’21
The Vienna Conference: War and Peace in the years of '21
Mnimon Journal
Συνέδριο της Βιέννης
Congress of Vienna
10 Μαρτίου 2021
10 March 2021
Η παρούσα εισήγηση αφορά στο Συνέδριο της Βιέννης (1814-15) που προσεγγίζεται ως έκφραση των διεθνών σχέσεων και λιγότερο της εξωτερικής πολιτικής των κρατών που συμμετείχαν σε αυτό και το κατηύθυναν. Σκοπός της εισήγησης είναι να δείξει ότι η πολιτική του Συνεδρίου ήταν αποτέλεσμα μιας σημαντικής τομής στις σχέσεις μεταξύ των Ευρωπαϊκών κρατών και ότι η Ελληνική επανάσταση ήρθε αντιμέτωπη με μία νέα πολιτική κατάσταση. Αναφέρεται κυρίως στις ιδέες που επηρέασαν τις αποφάσεις του Συνεδρίου ενώ κυριαρχούσε η ιδέα ότι τα κράτη έπρεπε να εγκαταλείψουν τον πόλεμο και να οργανωθούν σε κοινωνία.
This paper deals with the Congress of Vienna (1814-15) which is approached as an expression of international relations and less of the foreign policy of the states that participated in it and directed it. The purpose of the presentation is to show that the policy of the Conference was the result of a significant breakthrough in the relations between the European states and that the Greek revolution was faced with a new political situation. It refers mainly to the ideas that influenced the decisions of the Conference while the prevailing idea was that the states should abandon the war and organize themselves in society.
Και πέραν της γεωργίας και της ναυτιλίας; Μια ψηλάφηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων των πόλεων στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
And beyond agriculture and shipping? A brief look at the productive activities of cities during the Greek Revolution
Υποδομές
Infrastructure
"Η Επανάσταση που μετατράπηκε σε μακροχρόνιο πόλεμο διατάραξε την οικονομία των επαναστατημένων περιοχών, ιδιαίτερα όσων αποτέλεσαν πεδία στρατιωτικών μαχών. Η οικονομία των απελευθερωμένων περιοχών ήταν μια οικονομία του πολέμου, στραμμένη –σε μεγάλο βαθμό υποταγμένη- στις ανάγκες που δημιουργούσε η συντήρηση των αναγκαίων στρατιωτικών δυνάμεων. Σφραγιζόταν παράλληλα από καταστροφές των υποδομών που προξενούσε η πολεμική σύγκρουση. Η μεταποίηση ως παραγωγική δραστηριότητα της οικονομίας είναι ελάχιστα ορατή αλλά υπαρκτή και αφορά στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων που είναι εγκατεσπαρμένες στη ύπαιθρο και στη βιοτεχνία και χειροτεχνία της πόλης που αποτυπώνεται στα εργαστήρια των αστικών κέντρων της εποχής. Η ανακοίνωση θα εστιάσει στην παρουσία των τελευταίων σε πόλεις τις Πελοποννήσου για τις οποίες έχουν εντοπιστεί σχετικά τεκμήρια από τα οποία προκύπτουν πληροφορίες για την πυκνότητα και τους όρους λειτουργίας των εργαστηρίων, το προφίλ την εξειδίκευση των κατόχων, το καθεστώς ιδιοκτησίας και ενοικίασης." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The revolution that turned into a long war disturbed the economy of the revolutionary areas, especially those that were the scene of military battles. The economy of the liberated regions was a war economy, largely subservient to the needs to maintain of the necessary military forces. It was marked at the same time by infrastructural damage caused by the war. Manufacturing as a productive activity of the economy was barely visible but did exist, and concerned the processing facilities for agricultural products located in the countryside as well as industry and handicrafts of the city, as reflected in the workshops of the urban centres of the time. The presentation focuses on the presence of the latter in cities of the Peloponnese for which relevant evidence has been identified that provides information on the density and operating conditions of the workshops, the profile of the specialization of the owners as well as ownership and rental status. (Edited abstract from conference website)
Οθωμανικές ιδιοκτησίες στην Αθήνα κατά την επαναστατική περίοδο
Ottoman properties in Athens during the revolution
Σεβαστή Λάζαρη (Δρ. Ιστορίας)
Sevasti Lazari (PhD history)
Χειρόγραφα
Παλαιολόγος Σπυρίδων
Manuscripts
Palaiologos Spyridon
"Oι οθωμανικές ιδιοκτησίες στην Αθήνα κατά την επαναστατική περίοδο έχουν διασωθεί σε τέσσερα χειρόγραφα. Φαίνεται ότι η καταγραφή τους έγινε υπό την εποπτεία του Σπ. Παλαιολόγου, συμβολαιογράφου των Αθηνών, ενώ στη διαδικασία συμμετείχε και ο Παναγής Σκουζές. Πρόκειται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, για την καταγραφή του τούρκικων ιδιοκτησιών που η κυβέρνηση Καποδίστρια μάταια αναζητούσε κατά το διάστημα πώλησης των τούρκικων ιδιοκτησιών της Αθήνας, καθώς ο κύριος συντάκτης της, Σπ. Παλαιολόγος, αρνιόταν συστηματικά και με εύσχημο τρόπο να παραδώσει. Οι καταγραφές αφορούν στην έγγεια περιουσία Οθωμανών, σπίτια, εργαστήρια κλπ., χωράφια, αμπέλια, ζευγάρια, ελαιόδενδρα, περιβόλια, κλπ., ζωικό κεφάλαιο, μελίσσια. Η αποδελτίωση και ταξινόμησή τους μας επιτρέπει να εντοπίσουμε την έκταση των ιδιοκτησιών, το είδος τους, τη γεωγραφική τους κατανομή, τη συγκέντρωσή τους. μπορούμε επομένως να σχηματίσουμε μια εικόνα για τους Οθωμανούς ιδιοκτήτες και τα μεγέθη των ιδιοκτησιών τους, την οικιστική τους κατανομή,- ιδιαίτερα ξεκάθαρη όσον αφορά την ίδια την πόλη της Αθήνας-, ενώ ζητήματα παραγωγής και καλλιεργητικών συνθηκών εξαιτίας της φύσης του ντοκουμέντου παρουσιάζονται μερικώς και με ελλειπτικό τρόπο. καθώς το υλικό συνοδεύεται και με μια καταγραφή των χρηματικών συναλλαγών έχουμε την ευκαιρία να σχηματίσουμε μια εικόνα για τις δανειοληπτικές σχέσεις στη συγκεκριμένη συγκυρία και μερικώς για τις ανάγκες που τα χορηγούμενα ή αιτούμενα δάνεια καλύπτουν. Τέλος, έχοντας βάσιμους λόγους να υποθέσουμε ότι πρόκειται για το κτηματολόγιο που η ελληνική κυβέρνηση εναγωνίως αναζητούσε, τόσο η αναζήτησή του όσο και η απόκρυψή του αποκαλύπτουν ενδείξεις για την οικονομική συμπεριφορά των εμπλεκομένων." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The Ottoman properties in Athens during the revolutionary period are recorded in four manuscripts. It seems that their registration was made under the supervision of Spyridon Palaiologos, an Athens notary, while Panagis Skouzes also participated in the process. It is, according to all indications, the registration of Turkish properties that the government of Ioannis Kapodistrias was looking for in vain during the sale of the Turkish properties of Athens, as its main author, Paleologos, systematically and politely refused to hand it over. The records concern the fixed property of the Ottomans: houses, workshops, fields, vines, animals, olive trees, orchards, animal capital, beehives, etc. Their indexing and classification allows us to locate the extent of the properties, their type, their geographical distribution, and their concentration. We can therefore form an image of Ottoman owners and sizes of their properties, their residential distribution – particularly clear as regards the city of Athens – while issues concerning the conditions of production and cultivation, due to the nature of the document, are presented in part and in an incomplete manner. As the material is also accompanied with a record of money transactions, we have the opportunity to form an image for the borrowing relations in this particular instance and partly for the needs that the loans granted or requested cover. Finally, having good reason to assume that this is the land registry that the Greek government was eagerly looking for, both the search for it, as well as its concealment, reveal the economic behaviour of those involved. (Edited abstract from conference website)
Τα οικονομικά των Οθωμανών πασάδων στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης
The finances of Ottoman pashas during the Greek Revolution
Πασάδες
Pashas
"Mέσα από τις οθωμανικές πηγές, η ανακοίνωση θα επιχειρήσει να ρίξει φως στη χρηματοδότηση των εκστρατειών των Oθωμανών πασάδων που στάλθηκαν για να καταστείλουν την Ελληνική Επανάσταση, οδηγούμενοι συχνά, όπως π.χ. στην περίπτωση του Mπεχράμ Πασά, στην χρεωκοπία." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Using Ottoman sources, the presentation seeks to shed light on the financing of the campaigns of the Ottoman pashas that were sent to suppress the Greek Revolution, which often led, such as in the case of Behram Pasha, to bankruptcy. (Edited abstract from conference website)
Τα οικονομικά των αρματολών: από την κτηνοτροφία στη διεύρυνση των οικονομικών δραστηριοτήτων
The finances of the armatoles: From livestock farming to the expansion of financial activities
Roumeli
"Η ανακοίνωση επισκοπεί τα πολλαπλά αλλά διάσπαρτα και άνισης τεκμηριωτικής αξίας δημοσιευμένα στοιχεία για τις οικονομικές δραστηριότητες των αρματολών καπεταναίων, συνεισφέροντας και ορισμένα νέα στοιχεία από ανέκδοτα αρχεία. Βασική υπόθεση εργασίας αποτελεί η διεύρυνση του φάσματος των οικονομικών δραστηριοτήτων των αρματολών της ρούμελης στις τελευταίες προεπαναστατικές δεκαετίες και η οικονομική ισχυροποίηση ορισμένων τουλάχιστον καπεταναίων που έχουν την υποστήριξη του αλή πασά. υπό αυτό το πρίσμα επανεξετάζονται αφενός η παλαιότερη θεώρηση της ελληνικής ιστοριογραφίας περί της λαϊκότητας των αρματολών και αφετέρου το ζήτημα της αντιπαράθεσης μεταξύ κοινοτικής και αρματολικής εξουσίας." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The presentation reviews the multiple but scattered published data, of varying documentary value, on the financial activities of the armatole captains, with additional material from unpublished files. The main task is to examine the expansion of the economic activities of the Rumeliot armatoles in the decades running up to the revolution and the financial strengthening of some captains who had the support of Ali Pasha. In this light we re-examine, on the one hand, the old view of Greek historiography on the plebeian status of the armatoles and, on the other, the issue of the confrontation of the power of the communities with the power of the armatoles. (Edited abstract from conference website)
The economy during the Greek Revolution
1–2 Οκτώβριου 2021
1–2 October 2021
Ερευνώντας το 1821 μέσα από ψηφιακά αρχεία
Researching 1821 through digital archives
Γιάννης Γονατίδης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Κυριάκος Σγουρόπουλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Yannis Gonatidis (University of Crete)
Kyriakos Sgouropoulos (Democritus University of Thrace)
Εργαστήριο Τεχνολογίας, Έρευνας και Εφαρμογών στην Εκπαίδευση, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Laboratory of Technology, Research and Applications in Education, Democritus University of Thrace
28 Σεπτεμβρίου 2021
28 September 2021
"Το Εργαστήριο Τεχνολογίας, Έρευνας και Εφαρμογών στην Εκπαίδευση διοργανώνει διαδικτυακό σεμινάριο με τίτλο «Ερευνώντας το 1821 μέσα από ψηφιακά αρχεία». Θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2021 (18.30-20.30). Εισηγητές: Γιάννης Γονατίδης, υποψήφιος διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης «Αυτά τα έγγραφα τα επέστρεψαν οπίσω και μένουν εις το αρχείον έως δευτέρας ζητήσεώς των». Ψηφιακά αποθετήρια για την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης. Αθηνά Συριάτου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, ΔΠΘ Κυριάκος Σγουρόπουλος, Δρ Μηχανικός Η/Υ, μέλος ΕΔΙΠ, Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, ΔΠΘ Δημιουργώντας ένα ψηφιακό Παρατηρητήριο για την Ελληνική Επανάσταση Συντονισμός: Άγγελος Παληκίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής, Διευθυντής του Εργαστηρίου, Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, ΔΠΘ" Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The Laboratory of Technology, Research and Applications in Education of the Democritus University of Thrace will hold an online seminar entitled “Researching 1821 through digital archives” on Tuesday, 28 September 2021 (18.30-20.30). Yannis Gonidis, PhD Candidate in Modern History, University of Crete, will give a talk entitled: “‘These documents were returned and shall remain in the archive until they are requested again.’ Digital repositories for the history of the Greek Revolution.” Athena Syriatou, Assistant Professor of European History, Department of History and Ethnology, Democritus University of Thrace, and Kyriakos Sgouropoulos, PhD Computer Engineering, Laboratory Teaching Staff, Department of History and Ethnology, Democritus University of Thrace, will talk on “Creating a digital observatory for the Greek Revolution”. The meeting will be chaired by Angelos Palikidis, Associate Professor, Lab Director, Department of History and Ethnology, Democritus University of Thrace.
Ελληνική Επανάσταση και Μικρασιατικός Ελληνισμός: Προσδοκίες, Συμβολές και Επιπτώσεις
The Greek Revolution and hellenism in Asia Minor: Expectations, contributions and impact
Ιωάννα Πετροπούλου (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών)
Τάκης Σαλκιτζόγλου (Ιστορικός)
Σταύρος Ανεστίδης (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών)
Δημήτρης Καμούζης (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών)
Ioanna Petropoulou (Centre for Asia Minor Studies)
Takis Salkitzoglou (Historian)
Stavros Anestidis (Centre for Asia Minor Studies)
Dimitris Kamouzis (Centre for Asia Minor Studies)
Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών
Centre for Asia Minor Studies
30 Σεπτεμβρίου 2021
30 September 2021
"Αντλώντας στοιχεία από τη σύγχρονη ιστοριογραφία και αναλύοντας σημαντικές ιστορικές πηγές, δέκα ακαδημαϊκοί και ερευνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό εξετάζουν τον αντίκτυπο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στη Μικρά Ασία και τη συμβολή του Μικρασιατικού Ελληνισμού στα γεγονότα της εποχής." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Drawing on contemporary historiography and analyzing important historical sources, ten academics and researchers from Greece and abroad examine the impact of the Greek Revolution of 1821 on Asia Minor and the contribution of the Asia Minor Greeks to the events of that period." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Η ημερίδα τελεί υπό την αιγίδα της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» Οι Συνεδρίες Α' και Β' θα πραγματοποιηθούν στα Ελληνικά. H Συνεδρία Γ' θα πραγματοποιηθεί στα Αγγλικά.
The conference is held under the auspices of "Greece 2021" Committee. Panels A and B will be held in Greek. Panel C will be held in English.
Ταξίδι και Αρχαιολογία στην Οθωμανική Ελλάδα την Εποχή των Επαναστάσεων γύρω στο 1800-1833
Travel and archaeology in Ottoman Greece in the age of revolution, c. 1800–1833
Νίκος Μαγουλιώτης (ETH Zurich)
Ειρήνη Αποστόλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ayşe Ozil (Sabanci University)
Emily Neumeier (Temple University, Philadelphia)
Elisabeth Fraser (University of South Florida)
Estelle Strazdins (University of Queensland)
Michael Metcalfe (The Syracuse Academy)
Alessia Zambon (Université Versailles Saint Quentin en Yvelines, Paris)
Edhem Eldem (Boğaziçi University, Collège de France)
Mélissa Bernier (Ecole Normale Supérieure de Paris)
Jason König (University of St Andrews)
Federica Broilo (Universitá Degli Studi Urbino “Carlo Bo")
Nikos Magouliotis (ETH Zurich)
Irini Apostolou (National and Kapodistrian University of Athens)
Federica Broilo (Universitá Degli Studi Urbino “Carlo Bo”)
Ταξιδιώτες
Travellers
16–17 Σεπτεμβρίου 2021
16–17 September 2021
"Η διακοσιετηρίδα του Ελληνικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας του 1821 προσφέρει μια έγκαιρη ευκαιρία για μια επαναξιολόγηση των ταξιδιών και της αρχαιολογίας στην εποχή των επαναστάσεων. Το συνέδριο υπογραμμίζει τη διαφορετικότητα και τις σχέσεις μικρής κλίμακας με το τοπίο και το υλικό παρελθόν της Οθωμανικής Ελλάδας σε μια εποχή πολιτικής έντασης και εκρηκτικής βίας. Το συνέδριο θα διερευνήσει τις προοπτικές τόσο των ξένων ταξιδιωτών όσο και των ντόπιων κατοίκων προκειμένου να πειράξουν τις διαφορετικές φωνές, διατηρώντας έντονη έμφαση στις επιπτώσεις της εθνότητας, της φυλής, του φύλου, της σεξουαλικότητας και της κοινωνικής θέσης. Μέσα σε αυτό το περιεκτικό πνευματικό πλαίσιο θα θέσουμε μια σειρά ερωτήσεων για την ανάλυση του διαμεσολαβητικού ρόλου του ελληνικού τοπίου και των αρχαιοτήτων του μεταξύ των ταξιδιωτών και των ντόπιων σε όλη τους την ποικιλομορφία. Πώς διασταυρώθηκαν σημαντικές πνευματικές και πολιτιστικές εξελίξεις στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα, από την επαναστατική πολιτική στη Γαλλία και την Αμερική έως τις επιστημονικές και μουσειολογικές εξελίξεις, με πραγματικές συναντήσεις «επί τόπου» στην Οθωμανική Ελλάδα, συγκεκριμένα με το τοπίο, τους ντόπιους κατοίκους και τα αντικείμενα και τις αρχαιότητες μικρής κλίμακας; Πώς επηρέασαν οι εθνοτικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές ταυτότητες των Οθωμανικών κοινοτήτων τις τοπικές αντιλήψεις για τα σύγχρονα ταξίδια και το κλασικό υλικό παρελθόν; Πώς το καθεστώς (συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος σκλάβου) και το σχήμα φύλου συναντήθηκε με το ελληνικό τοπίο και τις αρχαιότητές του, ιδίως με την εξιδανίκευση λευκών γλυπτών ανδρικών σωμάτων; Πώς τα ταξίδια που επικεντρώθηκαν στην αρχαιολογία, με τους αναδυόμενους εξελιγμένους λόγους, συνυφάστηκαν με τα ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν για επιστημονικούς, στρατιωτικούς και ρομαντικούς σκοπούς; Με αυτόν τον τρόπο το συνέδριο θα δώσει έμφαση στις μέχρι τώρα περιθωριοποιημένες προοπτικές που βασίζονται σε πρόσφατες εργασίες αποαποικιοποίησης Αρχαίων Μεσογειακών Σπουδών, συμπεριλαμβανομένων αισθητηριακών προσεγγίσεων για την πρόσβαση σε σιωπηλές φωνές, και θα αναπτύξει μια μικροπολιτισμική ιστορία ταξιδιών και αρχαιολογίας στην Οθωμανική Ελλάδα σε αυτήν την πολυτάραχη περίοδο." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
The bicentenary of the Greek War of Independence of 1821 offers a timely opportunity for a re-evaluation of travel and archaeology in the age of revolution. The conference foregrounds diversity and small-scale engagements with the landscape and material past of Ottoman Greece at a time of political tension and explosive violence. The conference will explore the perspectives of both foreign travellers and local inhabitants in order to tease out diverse voices, keeping a sharp focus on the effects of ethnicity, race, gender, sexuality and social status. Within this inclusive intellectual framework we will pose a series of questions to analyse the mediating role of the Greek landscape and its antiquities between travellers and local inhabitants in all their diversity. How did major intellectual and cultural developments of the late eighteenth century, ranging from revolutionary politics in France and America to scientific and museological developments, intersect with actual encounters “on the ground” in Ottoman Greece, specifically with the landscape, local inhabitants and small-scale objects and antiquities? How did the ethnic, cultural and religious identities of Ottoman communities affect local perceptions of contemporary travel and the classical material past? How did status (including slave status) and gender shape encounters with the Greek landscape and its antiquities, not least with idealising white sculptured male bodies? How did archaeological-focused travel, with its emerging sophisticated discourses, intertwine with travel undertaken for scientific, military and Romantic aims? In this way the conference will give prominence to hitherto marginalised perspectives drawing on recent work to decolonise Ancient Mediterranean Studies, including sensory approaches to access silenced voices, and will develop a micro-cultural history of travel and archaeology in Ottoman Greece in this tumultuous period. (Edited description of the event from the organiser’s website)
Ο Ρομαντικός Φιλελληνισμός του Μπάιρον
Byron’s romantic philhellenism
Maria Schoina (Aristotle University of Thessaloniki)
Πρεσβεία της Ελλάδος στην Ουάσινγκτον
Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος - Πανεπιστήμιο Simon Fraser
SNF Centre for Hellenic Studies - Simon Fraser University
Embassy of Greece in the USA
25 Σεπτεμβρίου 2021
25 September 2021
"Ο φιλελληνικός στίχος του Μπάιρον και η ρομαντική συμμετοχή στην Ελληνική Επανάσταση ενέπνευσαν πλήθος ποιητών και καλλιτεχνών στην Ευρώπη και πέρα ​​από τον Ατλαντικό. Ο θάνατός του στο Μεσολόγγι στις 19 Απριλίου 1824 φαίνεται να ήταν μια ιδιαίτερα μεγάλη δύναμη για να αυξήσει τη συμπάθεια για την Επανάσταση και να ενθαρρύνει τους νέους φιλέλληνες να συμμετάσχουν στην ελληνική μάχη. Αλλά ο κορυφαίος Άγγλος ρομαντικός ποιητής της εποχής ήταν συχνά διφορούμενος για το θέμα της Ελλάδας. Πρόσφατες βιογραφίες του Μπάιρον και σύγχρονες ερμηνείες του εγχειρήματός του έστρεψαν δεόντως την προσοχή τους σε αυτό το αμφιλεγόμενο ζήτημα, παρέχοντας διάφορα πλαίσια αναφοράς για την ανάγνωση της απόφασης του Μπάιρον να συμμετάσχει στον ελληνικό αγώνα. Αυτή η διάλεξη θα συζητήσει τις μεταβαλλόμενες πτυχές του φιλελληνισμού του Μπάιρον, όπως διαδραματίστηκαν στη ζωή του και εκφράστηκαν μέσω της ποιητικής του παραγωγής: από τον Ρομαντικό Ελληνισμό των γραμμών του Childe Harold και των Eastern Tales, μέχρι τον θεμελιωμένο σκεπτικισμό για το πολιτικό μέλλον της Ελλάδας που βρέθηκε στην πεζογραφία και τις επιστολές του, στην απόφαση που άλλαξε τη ζωή του να μεταφράσει τις σκέψεις του σε πράξεις, «λόγια» σε «πράγματα», προσχωρώντας στην ελληνική εξέγερση και δεσμευόμενος σε έναν λαϊκό εθνικό απελευθερωτικό πόλεμο." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Byron’s philhellenic verse and romantic involvement in the Greek Revolution inspired a host of poets and artists in Europe and across the Atlantic. His death in Messolongi on 19 April 1824 appears to have been an especially great force in raising sympathy for the revolution and stimulating young philhellenes to join the Greek fighting. But the leading English Romantic poet of the time was often ambiguous about the subject of Greece. Recent biographies of Byron and modern interpretations of his venture have duly turned their attention to this debatable issue, providing various frames of reference for reading Byron’s decision to join the Greek struggle. This lecture discusses the changing aspects of Byron’s philhellenism as they were acted out in his lifetime and expressed through his poetic production: from the Romantic Hellenism of Childe Harold’s lines and the Eastern Tales, to the grounded scepticism about Greece’s political future found in his prose and letters, to his life-changing decision to translate his thoughts into actions, “words” into “things”, by joining the Greek uprising and committing himself to a people’s war of national liberation. (Edited description of the event from the organiser’s website)
Η εκδήλωση συγχρηματοδοτείται από το UCLA Κέντρο Μελέτης του Ελληνικού Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος του Πανεπιστημίου Simon Fraser και την Πρεσβεία της Ελλάδος στην Ουάσινγκτον.
This event is co-sponsored by the UCLA SNF Hellenic Center; SNF Centre for Hellenic Studies, Simon Fraser University; and the Embassy of Greece in the USA.
Ξαναδιαβάζοντας για το 1821 στην Ελληνική Εθνική Ιστοριογραφία: Σπυρίδων Ζαμπέλιος και Χέγκελ
Rereading 1821 in Greek national historiography: Spyridon Zambelios with Hegel
Nachdenken über 1821 in der griechischen Nationalhistoriographie: Spyridon Zambelios mit Hegel
Αυστριακή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών (ÖGNS)
Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών - Πανεπιστήμιο της Βιέννης
Austrian Society for Modern Greek Studies (ÖGNS)
Department of Byzantine and Modern Greek Studies - University of Vienna
200 χρόνια μετά: Επαναξιολογώντας την Ελληνική Επανάσταση του 1821
17 Μαΐου 2021
17 May 2021
"Στην «αναδρομική» (οπισθόρμητο) μέθοδο που υιοθέτησε ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος - ένας από τους θεμελιωτές της ελληνικής εθνικής ιστοριογραφίας - στη «φιλοσοφία της ιστορίας» του, το 1821 είναι το γεγονός από το οποίο εξαρτάται η ερμηνεία όλης της προηγούμενης εποχής. Αποδίδει νόημα όχι μόνο για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και το 1453, αλλά για όλα τα προηγούμενα γεγονότα της ευρωπαϊκής ιστορίας, και χωρίς αυτό θα «ξεραινόταν» το «δέντρο» της «οικουμενικής ιστορίας» του Μεσαίωνα (Άσματα Δημοτικά, 502 ). Και όμως, στο τέλος του Βυζαντιναί Μελέται του, ο Ζαμπέλιος δηλώνει ότι το 1821 είναι μόνο ένα πρώτο δείγμα, ένα πρώτον δοκίμιον, εθνικής αναγέννησης, ακόμα ημιτελές τη στιγμή που γράφει, το 1857. Προκειμένου να εξηγηθεί αυτή η φαινομενική ένταση, αυτή η παρουσίαση προτείνει ότι η άλλη όψη κάθε αναδρομικής κατανόησης της ιστορίας είναι μια ριζική «μη συγχρονικότητα», μια κατανόηση της ιστορίας όπου το παρόν δεν είναι ποτέ παρόν στον εαυτό του, ποτέ δεν συμπίπτει με το δικό του νόημα. Ακολουθεί αυτήν την κατανόηση στη συζήτηση του Ζαμπέλιου για κρίσιμες στιγμές του Μεσαίωνα - και πιο σημαντικό την «αυτοκτονία» του Βυζαντίου το 1453, την οποία διαβάζει παράλληλα με τα χεγκελιανά χωρία για τη μετάβαση από το παλιό στο νέο εθνικό πνεύμα (Vorlesungen ber die Philosophie der Geschichte). Ο αναχρονισμός διαβρώνεται από την ίδια την Επανάσταση. Όπως αναφέρει ο Reinhart Koselleck σε σχέση με τον Χέγκελ, η σύγχρονη Επανάσταση στοιχειώνεται από την ανάγκη για επανάληψη: παγιδεύει τη συνείδηση ​​«σε ένα πεπερασμένο« όχι ακόμα »που έχει τη δομή μιας αιώνιας προσταγής (Sollen)»." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In the “retrospective” (οπισθόρμητος) method adopted by Spyridon Zambelios – one of the founders of Greek national historiography – in his “philosophy of history,” 1821 is the event on which the interpretation of all previous time depends. It confers meaning not only on the Fall of Constantinople in 1204 and 1453, but on all past events of European history, and without it the whole “tree” of the “universal history” of the Middle Ages would dry out (Άσματα Δημοτικά, 502). And yet, at the end of his Βυζαντιναί Μελέται, Zambelios declares that 1821 is only a first token, ένα πρώτον δοκίμιον, of national renaissance, still unfinished at the time he is writing, in 1857. In accounting for the apparent tension, this paper suggests that the other aspect of all retrospective understanding of history is a radical “non-synchronicity”, an understanding of history where the present is never present to itself, never coincides with its own meaning. It follows this understanding in Zambelios’ discussion of crucial moments of the Middle Ages – and more importantly the “suicide” of Byzantium in 1453, which it reads in parallel with Hegelian passages on the transition from the old to the new national Spirit (Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte). Anachronism erodes from within the revolution itself. As Reinhart Koselleck puts it with reference to Hegel, modern Revolution is haunted by the need for repetition: it traps consciousness “in a finite ‘not yet’ possessing the structure of a perennial imperative (Sollen)”. (Modified abstract from conference documentation)
Φιλελληνισμός χωρίς κίονες: Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας του Friedrich Müller από το Alfdorf
Philhellenism without columns: The Greek Independence War of Friedrich Müller from Alfdorf
Philhellenismus ohne Säulen: Der griechische Unabhängigkeitskrieg Friedrich Müllers aus Alfdorf
Ιωάννης Ζελέπος (Πανεπιστήμιο του Ρουρ στο Μπόχουμ)
Ioannis Zelepos (Ruhr-University Bochum)
Μύλλερ Φρίντριχ
Müller Friedrich
"Αν και η εξιδανικευτική προσφυγή στην ελληνική αρχαιότητα αποτέλεσε μια ουσιαστική βάση για τον ευρωπαϊκό φιλελληνισμό, μπορεί να εξηγήσει μόνο εν μέρει τη δυναμική που το 1821 οδήγησε σε μια τότε πρωτοφανή κοινωνική κινητοποίηση με το σύνθημά της. Αυτή η κινητοποίηση δεν ήταν σε καμία περίπτωση αποκλειστικά μια εκδήλωση ρομαντικού ενθουσιασμού για την αρχαία Ελλάδα, αλλά μάλλον είχε πολλαπλά κίνητρα που επηρέασαν με εξίσου πολλαπλό τρόπο τον ίδιο τον Πόλεμο καθώς και τη δημόσια αντίληψή του. Αυτή η παρουσίαση εξετάζει πτυχές αυτής της αλληλεπίδρασης στο παράδειγμα ενός εθελοντή του πολέμου από τη Βυρτεμβέργη, του οποίου η μετά θάνατον έκδοση "Αναμνηστικά από την Ελλάδα" ("Denkwürdigkeiten aus Griechenland") παρέχει μια ελάχιστα γνωστή, αλλά από πολλές απόψεις αξιοσημείωτη μαρτυρία." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
Although the idealising recourse to Greek antiquity formed an essential basis for European philhellenism, it can only partly explain the dynamics that in 1821 led to an unprecedented social mobilisation under its slogan. This mobilisation was by no means solely a manifestation of romantic fervour for ancient Hellas, but rather had manifold motives that affected in an equally manifold way the war itself as well as its public perception. This presentation examines aspects of this interaction on the example of a war volunteer from Württemberg whose posthumously published “Memorabilia from Greece” (Denkwürdigkeiten aus Griechenland) provide a little known, yet in many respects, remarkable testimony. (Modified abstract from conference documentation)
Θρησκεία και Επανάσταση: οι καθολικές κοινότητες του Αιγαίου
Confession and Revolution: the catholic communities of the Aegean
Bekenntnis und Revolution: die katholischen Gemeinden in der Ägäis
Καθολικισμός
Catholicism
"Μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, οι εκπρόσωποι των καθολικών κοινοτήτων στα νησιά των Κυκλάδων δήλωσαν την ουδετερότητά τους απέναντι στους δύο εμπόλεμους. Αυτό οδήγησε σε διάφορες εντάσεις μεταξύ των επαναστημένων και των "Λατίνων" και προκάλεσε την εμπλοκή των ευρωπαϊκών δυνάμεων σε αρκετές περιπτώσεις. Η οπτική από αυτό το σταυροδρόμι έντονης αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και δυνάμεων, περιγράφει την εξέλιξη της Ελληνικής Επανάστασης ως διαδικασία οικοδόμησης της ελληνικής εθνικής κοινότητας καθώς και της κρατικής επικράτειας." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
After the outbreak of the Greek Revolution, the representatives of the Catholic communities in the Cycladic islands declared their neutrality towards the two belligerents. This led to various tensions between the insurgents and the “Latins” and invited the involvement of European powers on several occasions. The view from this crossroads of intense interaction between different cultures and powers describes the unfolding of the Greek Revolution as a process of building the Greek national community as well as the state territory. (Modified abstract from conference documentation)
Αντιμετωπίζοντας τη βία στην επαναστατημένη Ελλάδα
Dealing with violence in revolutionary Greece
Zum Umgang mit Gewalt i m revolutionären Griechenland
"Με τη βοήθεια υλικού από αστυνομικά και δικαστικά αρχεία από το 1822-1827, εξετάζω το τοπίο της διαπροσωπικής βίας και του εγκλήματος στην επαναστατημένη Ελλάδα στην αλληλεπίδρασή του με την εμφάνιση νέων θεσμών αστυνόμευσης και ποινικής δικαιοσύνης. Θα υποστηρίξω ότι η επανάσταση απελευθέρωσε εντάσεις που ώθησαν τους παραδοσιακούς μηχανισμούς επίλυσης συγκρούσεων και κοινωνικής ειρήνης στα όριά τους. Η αυξημένη ζήτηση για αποδοχή της ασφάλειας και της δικαιοσύνης δημιούργησε χώρο για τους νέους θεσμούς από τον πληγέντα πληθυσμό, ενώ η υιοθέτησή τους δημιούργησε χώρο για τη διατύπωση κοινωνικών απαιτήσεων που εκσυγχρόνησαν τις πολιτικές αξίες της επανάστασης." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
With the aid of material from police and court records from 1822 to 1827, this paper examines the landscape of interpersonal violence and crime in revolutionary Greece in its interaction with the emergence of new police and criminal justice institutions. It argues that the revolution released tensions that pushed the traditional mechanisms of conflict resolution and social peace to their limits. The increased demand for the acceptance of security and justice created space for the new institutions by the affected population, while their appropriation created space for the formulation of social demands that updated the political values of the revolution. (Modified abstract from conference documentation)
Το 1821 και οι χορηγίες των Ελλήνων της Βιέννης
1821 and the endowments of the Vienna Greeks
1821 und die Stiftungen der Wiener Griechen
Nathalie Soursos (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Nathalie Soursos (University of Vienna)
"Στο ρόλο τους ως διαχειριστές κληροδοτημάτων, οι ελληνορθόδοξες κοινότητες της Βιέννης λειτούργησαν ως ενδιάμεσοι μεταξύ της βούλησης των ιδρυτών, της εσωτερικής διοίκησης, των αρχών των Αψβούργων και των δικαιούχων των κληροδοτημάτων. Τα λεγόμενα "Κληροδοτήματα για ξένους σκοπούς" που τα δικαιούνταν κάποια μέρη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία διοικούνταν και στις δύο κοινότητες χωριστά. Το 1832, ένα μεγάλο μέρος των τοποθεσιών που επωφελήθηκαν από τα κληροδοτήματα εντοπίστηκε έξω από το έδαφος του ελληνικού κράτους, σε κοινότητες που ενσωματώθηκαν ουσιαστικά σε αυτό αργότερα (ή ποτέ). Με την ίδρυση του ελληνικού κράτους, αφενός προέκυψε κάποια νομική σύγχυση σχετικά με τη νομική θέση των δωρεών. Από την άλλη πλευρά επηρέασε το καθεστώς των δωρεών. Εκτός από τη Βιέννη και τις κοινότητες της πατρίδας, επίσης αποδέκτες έγιναν κάποιες περιοχές εντός της Ελλάδας και ορισμένα κληροδοτήματα διαχειρίστηκαν ανεξάρτητα από τις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Βιέννης. Στην παρουσίαση, θα εξετάσω πώς η ίδρυση του ελληνικού κράτους επηρέασε τη διαχείριση των κληροδοτημάτων. Από εκεί και πέρα, μέσω επιλεγμένων παραδειγμάτων μέσα από πηγές, θα συζητήσω τις αλλαγές στις στάσεις των ιδρυτών, ανδρών και γυναικών, μετά το 1821." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In their role as administrators of endowments, the Greek Orthodox communities of Vienna functioned as intermediaries between the will of the founders, the internal administration, the Habsburg authorities and the endowments’ beneficiaries. The so-called “Endowments for foreign purposes” beneficiary to places in the Ottoman Empire were administered in both communities separately. In 1832, a large part of the locations benefited from the endowments was located outside the territory of the Greek state, in communities that were incorporated substantially later (or never). With the foundation of the Greek state, some juridical confusion about the legal position of the foundations ensued on the one hand; on the other, it influenced the establishment of foundations. In addition to Vienna and the homeland communities, also recipients within Greece were considered and some foundations were administered independently of the Greek Orthodox communities of Vienna. This presentation examines how the foundation of the Greek state impacted the administration of the endowments. Beyond that, by means of selected source examples, it discusses changes in the attitudes of individual founders, both male and female, after 1821. (Modified abstract from conference documentation)
Οι Ελληνικές Κοινότητες της Βιέννης και η εξέγερση του 1821
The Viennese Greek communities and the uprising of 1821
Die Auswirkungen des Jahres 1821 auf die Organisationsstrukturen der Wiener Griechen
Anna Ransmayr (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Anna Ransmayr (University of Vienna)
Λόγιοι
"Στην ελληνική εθνική ιστοριογραφία, η συμβολή των Ελλήνων της Βιέννης στην εξέγερση του 1821 τονίζεται παραδοσιακά επισημαίνοντας την ιδεολογική προετοιμασία, με την έννοια της διάδοσης της ιδέας της αναγέννησης του έθνους μέσω των βιβλίων του Ελληνικού Διαφωτισμού που τυπώθηκαν στη Βιέννη- ιδιαίτερα εκδηλωμένη στα γραπτά του Ρήγα Βελεστινλή. Ωστόσο, η αδιάφορη ή και αρνητική στάση των Ελλήνων της Βιέννης απέναντι στην εξέγερση του 1821, όπως περιγράφεται σωστά από τη Σειρινίδου, μάλλον αγνοείται και το ενδιαφέρον για την ιστορία των Ελλήνων της Βιέννης λόγω τελεολογικής άποψης συνήθως τελειώνει με το έτος 1821. Η συνεισφορά μου στο συνέδριο ασχολείται με το ερώτημα γιατί η προαναφερθείσα αδιάφορη έως αρνητική στάση δεν προκαλεί έκπληξη, εάν ρίξει κανείς μια πιο προσεκτική ματιά στην οργάνωση των δύο ελληνικών κοινοτήτων της Βιέννης ως ενώσεις εμπόρων, των οποίων τα προνόμια προήλθαν από τις οθωμανικές-αυστριακές συνθήκες ειρήνης του 1699 και του 1718. Στην περίπτωση της κοινότητας του Αγίου Γεωργίου, η έμφαση στην ιδιότητα των μελών της ως Οθωμανών υπηκόων, η οποία συνόδευε αυτήν την κοινότητα από την ίδρυσή της μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, έπαιξε ουσιαστικό ρόλο. Αυτό μπορεί να φανεί καλύτερα συγκριτικά με την παρόμοια δομημένη τουρκο-ισραηλιτική κοινότητα στη Βιέννη. Επιπλέον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι Έλληνες λόγιοι στη Βιέννη που ήταν πιο δεκτικοί στις επαναστατικές ιδέες, είχαν κατώτερη θέση μέσα στις κοινότητες λόγω του τρόπου οργάνωσης των κοινοτήτων." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In Greek national historiography, the contribution of the Viennese Greeks in the 1821 Uprising is traditionally emphasised by pointing to the ideological preparation, in the sense of spreading the idea of the nation’s rebirth through the books of the Greek Enlightenment printed in Vienna- particularly manifested in the writings of Rigas Velestinlis. However, the indifferent or even negative attitude of the Viennese Greeks towards the 1821 Uprising, as it is correctly described by Seirinidou, is rather ignored and the interest in the history of the Viennese Greeks due to a teleological view usually ends with the year 1821. This conference contribution deals with the question why the aforementioned indifferent or negative attitude is not at all surprising, if one takes a closer look at the organisation of Vienna’s two Greek communities as associations of merchants, whose privileges were derived from the Ottoman-Austrian peace treaties of 1699 and 1718. In the case of the community of St. George, the emphasis on the status of its members as Ottoman subjects, which accompanied this community from its foundation until the late 19th century, played an essential role. This can be well illustrated also by a comparison with the similarly structured Turkish-Israelite community in Vienna. Furthermore, it should be considered that the Greek scholars in Vienna that were more receptive to revolutionary ideas had an inferior standing inside the communities due to the communities’ mode of organisation. (Modified abstract from conference documentation)
Ο Μέττερνιχ, οι Μεγάλες Δυνάμεις και η Ελληνική Επανάσταση
Metternich, the Great Powers and the Greek Revolution
Metternich, die Großmächte und die griechische Revolution
Miroslav Šedivý (Pardubice/Klagenfurt)
"Σε ιστορικά έργα για την Ελληνική Επανάσταση, ο Μέττερνιχ και η «Αυστρία του» συχνά απεικονίζονται σχεδόν ως "κακοί" που αντιτίθενται στην ανθρωπότητα, την ελευθερία και την πρόοδο με την υποστήριξη του σουλτάνου εναντίον των Ελλήνων. Η πολιτική του Μέtτερνιχ για την Εγγύς Ανατολή τη δεκαετία του 1820 θεωρείται συνήθως ως μια ασπρόμαυρη ιστορία την οποία οι μελετητές τείνουν να τραβούν στα άκρα, συνήθως με την υποτίμηση του Μέττερνιχ, αλλά είναι επίσης πιθανό να τον βρούμε να απεικονίζεται ως άνθρωπος με κρυφό φιλελληνικό συναίσθημα.Η Αυστρία και ο καγκελάριος της Μέτερνιχ άξιζαν μια τέτοια μονόπλευρη απεικόνιση του ρόλου τους στην αφήγηση ή θα μπορούσε να εφαρμοστεί μια ρεβιζιονιστική προσέγγιση στην περίπτωσή τους; Ο κύριος στόχος της παρουσίασης είναι να δώσει μια κατάλληλη απάντηση σε αυτό το ερώτημα μέσω της επανεκτίμησης της στάσης του Μέττερνιχ απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση σε σύγκριση με τις πολιτικές άλλων εμπλεκόμενων ευρωπαϊκών δυνάμεων: της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
In historical works on the Greek Revolution, Metternich and “his” Austria have often been depicted almost as villains opposing humanity, freedom and progress with the support of the sultan against the Greeks. Metternich’s Near Eastern policy in the 1820s was therefore usually viewed as a black and white story in which scholars tended to extremes, usually with the denigration of Metternich, but it is also possible to find him depicted as a man with hidden pro-Greek sentiment. Did Austria and its chancellor, Metternich, deserve such a one-sided portrayal of their part in the narrative or is a revisionist approach applicable in their case? The principal aim of the paper is to offer a fitting answer to this question through the re-evaluation of Metternich’s attitude towards the Greek Revolution in comparison with the policies of other involved European powers: Britain, France and Russia. (Modified abstract from conference documentation)
Η Ελληνική Επανάσταση και τα Συνέδρια των Μεγάλων Δυνάμεων
The Greek Revolution and the Congresses of the Great Powers
Der griechische Unabhängigkeitskampf und die Mächtekongresse
Stephan Kurz (Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών)
Karin Schneider (Αυστριακό Κοινοβούλιο)
Stephan Kurz (Austrian Academy of Sciences)
Karin Schneider (Austrian Parliament)
"Η παρουσίαση καταρχάς δίνει μια εικόνα για την αρχειακή τεκμηρίωση της Ελληνικής Επανάστασης στα αρχεία των διπλωματικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου μετά το Συνέδριο της Βιέννης, τα επονομαζόμενα «Mächtekongresse». Το 1821, τα μέλη του Κονσέρτου της Ευρώπης, η Αυστρία, η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία, η Ρωσία και η Πρωσία, είχαν αντίστοιχα ενδιαφέροντά σχετικά με το λεγόμενο Ανατολικό Ζήτημα-και αυτά βρήκαν την αναπαράστασή τους σε διάφορες αρχειακές πηγές που φυλάσσονταν στο αυστριακό κράτος Αρχεία, τα οποία θα παρουσιαστούν στο πρώτο μέρος της ομιλίας. Δεύτερον, θα συζητήσουμε τη διεπαφή ψηφιακής επιστημονικής έκδοσης που οι συγγραφείς επινόησαν από κοινού για την έκδοση, η οποία είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση https://maechtekongresse.acdh.oeaw.ac.at/. Θα περιγράψουμε το τεχνικό υπόβαθρο της χρήσης του Text Encoding Initiative (TEI) δεδομένων XML για μεταγραφή και σχολιασμό ιστορικών εγγράφων, την παρουσίαση τους στο διαδίκτυο και την ψηφιακή τους διατήρηση. Αυτό περιλαμβάνει την πρόσκληση για συμβολή στην ψηφιακή επιστημονική έκδοση των Πηγών της Οθωμανικής Διπλωματίας των Αψβούργων (QHOD) που ξεκίνησε πρόσφατα στο Ινστιτούτο Αψσβουργικών και Βαλκανικών Σπουδών της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών, η οποία παρέχει μια ψηφιακή υποδομή για δεδομένα κειμένου και εικόνας που σχετίζονται με διπλωματική ανταλλαγή ανάμεσα στις Αυλές των δύο αυτοκρατοριών από το 1500 έως το 1918." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This paper firstly gives an insight into the archival documentation of the Greek Revolution in the records of the high-level diplomatic meetings following the Congress of Vienna, dubbed “Mächtekongresse”. In 1821, the members of the European Concert of Powers, Austria, France, Britain, Russia and Prussia, all had their respective interests regarding the so-called Eastern Question – and these found their representation in different archival sources kept at the Austrian State Archives, which will be presented in the first part of the talk. Secondly, we will discuss the digital scholarly edition interface the authors jointly devised for the edition, which is available at https://maechtekongresse.acdh.oeaw.ac.at/. We will outline the technical background of using Text Encoding Initiative (TEI) XML data for transcription and annotation of historical documents, their web presentation and digital preservation. This includes the invitation to contribute to the digital scholarly edition of Sources of Habsburg Ottoman Diplomacy (QHOD) recently started at the Austrian Academy of Sciences’ Institute for Habsburg and Balkan Studies, which provides a digital infrastructure for text and image data related to diplomatic exchange between the two empires’ courts from 1500 to 1918. (Modified abstract from conference documentation)
Η Ελληνική Επανάσταση στο Οθωμανικό αυτοκρατορικό πλαίσιο
The Greek Revolution in the Ottoman imperial framework
Die griechische Revolution im osmanischen imperialen Rahmen
"Στην ομιλία μου θα διερευνήσω το ευρύτερο οθωμανικό αυτοκρατορικό πλαίσιο στο οποίο εξελίχθηκε και αποδείχθηκε επιτυχημένος ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας , καθώς και πώς μια αυτοκρατορία προσπάθησε να καταστείλει μια εθνική εξέγερση - την πρώτη του είδους στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα.Υπό αυτή την έννοια, θα επανεξετάσω το γενικό πλαίσιο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις σχέσεις και τις εντάσεις μεταξύ του αυτοκρατορικού κέντρου και των διαφόρων εκπροσώπων των τοπικών ελίτ. Στη συνέχεια, με βάση επίσημα οθωμανικά έγγραφα σχετικά με το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, θα παρουσιάσω πώς η κεντρική κυβέρνηση κατάλαβε και αντέδρασε στην ελληνική εξέγερση την άνοιξη/καλοκαίρι του 1821." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This talk explores the larger Ottoman imperial context in which the Greek War of Independence evolved and proved successful, and also, how an empire tried to suppress a national uprising – the first of its kind in the early nineteenth century. In that sense, it reviews the overall context, focusing especially on the relationships and tensions between the imperial centre and the various representatives of the local elites. Then, based on official Ottoman documents concerning the outbreak of the Greek Revolution, it shows how the central government understood and reacted to the Greek insurgency in spring/summer 1821. (Modified abstract from conference documentation)
200 years on: Reassessing the Greek Revolution of 1821
200 Jahre danach: Nachdenken über die griechische Revolution 1821
Österreichische Gesellschaft für Neugriechische Studien, Universität Wien
Institut für Byzantinistik und Neogräzistik der Universität Wien
"Το διαδικτυακό συνέδριο διοργανώνεται από την Αυστριακή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών σε συνεργασία με το Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Βιέννης, στις 17 Μαΐου 2021. Ομιλητές από τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Μπόχουμ, Κλάγκενφουρτ, Παρντούμπιτσε, Βιέννη, καθώς και από την Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών θα συνεισφέρουν με νέες προσεγγίσεις στην Επανάσταση του 1821, με διπλό επίκεντρο: την οπτική από τις εξεγερμένες περιοχές και την Οθωμανική αυτοκρατορία και την οπτική από έξω, με έμφαση στην Αυστρία και τα γερμανόφωνα εδάφη. Το συνέδριο θα διαρκέσει από τις 10:30 έως τις 19:00 με ένα μεσημεριανό διάλειμμα μεταξύ 13:00 και 15:00 ώρα Βιέννης. Οι επιμέρους εργασίες θα παρουσιαστούν σε δύο πάνελ, και θα ακολουθήσει μια στρογγυλή τράπεζα όπου ομιλητές και συντονιστές θα συζητήσουν τις τρέχουσες τάσεις της επιστημονικής έρευνας για το Ελληνικό 1821. Οι γλώσσες του συνεδρίου είναι τα αγγλικά και τα γερμανικά. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, θεμελιώδες γεγονός για τη σύγχρονη Ελλάδα, ήταν ταυτόχρονα ευρωπαϊκό και οθωμανικό γεγονός. Συνδυάζοντας την οπτική από τις εξεγερμένες περιοχές με την Κωνσταντινούπολη, τις ευρωπαϊκές αυτοκρατορικές πρωτεύουσες, τις ελληνικές κοινότητες στην Αυστρία και τους γερμανόφωνους φιλελληνικούς κύκλους, αυτή το σύντομο συνέδριο αποσκοπεί στην επανεκτίμηση του χαρακτήρα και του αντίκτυπου του γεγονότος υπό το φως της πρόσφατης ιστορικής έρευνας." Από την περιγραφή του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
This online conference was organised by the Austrian Society of Modern Greek Studies in collaboration with the Department of Byzantine and Modern Greek Studies of the University of Vienna. Speakers from the universities of Athens, Bochum, Klagenfurt, Pardubice, Vienna, as well as from the Austrian Academy of Sciences, contributed new approaches to the 1821 Revolution, with a double focus: the view from within the insurgent areas and the Ottoman Empire and the view from without, with an emphasis on Austria and the German-speaking lands. Individual papers were presented in two panels, which were followed by a roundtable where speakers and moderators discussed current trends in scholarly research about the Greek 1821. The conference’s languages are English and German. The 1821 Greek Revolution, a founding event for modern Greece, was at the same time a European and an Ottoman event. By interweaving the view from within the insurgent regions with that from Constantinople, the European imperial capitals, the Greek communities in Austria and German-speaking philhellenic circles, this short conference aimed to reassess the character and the impact of the event in the light of recent historical research.
Σύρος η πατρίδα μας: Η Καθολική κοινότητα της Σύρου ανάμεσα σε αυτοκρατορία και έθνος κράτος
Sira nostra patria: The Catholic Community of Syros Between Empire and Nation-State
Δημήτριος Κουσουρής (Πανεπιστήμιο της Βιέννης)
Dimitrios Kousouris (University of Vienna)
"Η Σύρος, «το νησί του Πάπα», ήταν το μοναδικό νησί του Αρχιπελάγους με μια σταθερή Ρωμαιοκαθολική πλειοψηφία μεταξύ των κατοίκων του. Ένα αυτοκρατορικό φυλάκιο με μεγάλο βαθμό αυτονομίας για αιώνες, η Σύρος έλαβε επίσης προστασία από τη Γαλλία στη μακρά παράδοση των «συνθηκών» μεταξύ της Γαλλίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ως ουδέτερο έδαφος μετά το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης (1821), η Σύρος σύντομα θα γινόταν ένα ασφαλές καταφύγιο για τους Ορθόδοξους πρόσφυγες που διέφυγαν από τα οθωμανικά αντίποινα. Μέχρι το 1825, το λιμάνι του είχε γίνει χριστιανικό «Eldorado» του νόμιμου εμπορίου και της παράνομης κυκλοφορίας όλων των ειδών, συμπεριλαμβανομένων των λεηλασιών πειρατείας και της δουλεμπορίας. Αν και οι Έλληνες ομιλητές, οι Καθολικοί των νησιών αποκαλούσαν τον εαυτό τους και αναφερόταν ως «Φράγκοι» ή «Λατίνοι». Αυτή η υβριδική ταυτότητα, σφυρηλατημένη σε αυτό το σταυροδρόμι της Λεβαντίνης των διαδρομών μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου, σύντομα θα κατασταλεί. Παρά την απροθυμία τους – ή την ενεργή αντίστασή τους – οι τοπικοί Καθολικοί σύντομα θα ονομαστούν ως «Έλληνες της Δυτικής Εκκλησίας». Θεωρώντας τη δεκαετία του 1820 ως ένα κενό, ανάμεσα σε ό, τι δεν είναι πια, και αυτό που δεν είναι ακόμη. ακολουθούμε τα νήματα που συνέδεαν το νησί με τις αναταραχές στην Ευρώπη. Η επιμονή των προ-εθνικιστικών αντιλήψεων για την πατρίδα και οι εντάσεις μεταξύ των αυτοκρατορικών υπερεδαφικών και εθνικών / εδαφικών αντιλήψεων της κρατικής κυριαρχίας περιγράφουν τη σύγκρουση μεταξύ επανάστασης και αντεπανάστασης, καθώς επίσης και τη δημιουργία ενός νέου συνόρου μεταξύ Ευρώπης και Ανατολής." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Syra, “the Pope’s island”, was the only island of the Archipelago with a solid Roman-catholic majority among its inhabitants. An imperial outpost with a large degree of autonomy for centuries, Syra also received protection from France in the long tradition of the “capitulations” between the French and the Ottoman Empire. As a neutral territory after the outbreak of the Greek revolution (1821), Syra would soon become a safe haven for Orthodox refugees fleeing the Ottoman reprisals. By 1825, its port had become a Christian “Eldorado” of legal trade and illegal traffic of all sorts, including piracy booties and slave labor. Albeit Greek speakers, island Catholics would call themselves and were referred as “Franks” or “Latins”. This hybrid identity, forged on this Levantine crossroads of the routes between the Black Sea and the Mediterranean, was soon to be repressed. Despite their reluctance -or active resistance, the local Catholics would soon designate themselves as “Greeks of the Western Church“. Considering the 1820s as an Arendtian gap, between what is not anymore, and what is not yet. we follow the threads that linked the island to the European turmoil. The persistance of prenational conceptions of homeland and the tensions between imperial supraterritorial and national/territorial conceptions of state sovereignty describe the conflict between revolution and counterrevolution, as well as but also the making of a new frontier between Europe and the Orient." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Στρογγυλή τράπεζα: Αποτίμηση Συνεδρίου
Closing session: Round table
Διεθνές Διαδικτυακό Συνέδριο: Εθνικά Κινήματα και Φιλελληνισμός
6 Φεβρουαρίου 2021
6 February 2021
"Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 συμβαίνει σε μια περιοχή που συνταράσσεται από την ανάδυση των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα. Στη γειτονική Ιταλία, αλλά και στη Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Μολδαβία, τη Βλαχία, τη Βοσνία και άλλες περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας την περίοδο αυτή υπάρχει αναταραχή που σχετίζεται με εγγενή ζητήματα της οθωμανικής διοίκησης, με τα σκιρτήματα των εθνικής αυτοδιάθεσης των λαών των περιοχών αυτών, αλλά και με τον ενθουσιασμό που δημιουργεί η Ελληνική Επανάσταση. Παράλληλα, η Επανάσταση του 1821 πυροδότησε ένα ρωμαλέο κύμα υποστήριξης υπέρ των αγωνιζόμενων Ελλήνων στην Ευρώπη και την Αμερική. Η συμπαράσταση εκφράστηκε ποικιλοτρόπως με την επίσκεψη στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή στον Αγώνα, με την οικονομική ενίσχυση, με τη συγκρότηση φιλελληνικών επιτροπών, με την αρθρογραφία στον τύπο, με την έκδοση πολιτικών και λογοτεχνικών εντύπων, παραγωγή καλλιτεχνικών έργων εμπνευσμένων από το 1821 (εικαστικές τέχνες, μουσική, όπερα). Προβληματισμοί γύρω από τα παραπάνω ζητήματα αποτελούν ερεθίσματα μιας ευρείας, με διεπιστημονικό χαρακτήρα, συζήτησης για τα Εθνικά Κινήματα και τον Φιλελληνισμό, η οποία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ενός ανοικτού διεθνούς διαδικτυακού συνεδρίου που οργάνωσε το ΙΙΕ/ΕΙΕ στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης και τιμής για την Επανάσταση του 1821." Από την περιγραφή της στρογγυλής τράπεζας, όπως αναρτήθηκε στο blod.gr..
"The Greek Revolution of 1821 took place in a region shaken by the emergence of national movements of the 19th century. In neighbouring Italy, but also in Bulgaria, Serbia, Moldova, Wallachia, Bosnia and other parts of the Ottoman Empire at this time, there was unrest related to issues inherent in the Ottoman administration, to the skirmishes for national self-determination of the peoples of the regions but also to the enthusiasm created by the Greek Revolution. At the same time, the 1821 Revolution sparked a fierce wave of support for the struggling Greeks in Europe and America. The support was expressed in various ways: through visiting Greece, participating in the struggle, financial support, the formation of philhellenic committees, articles in the press, the publication of political and literary works, the production of works of art inspired by 1821 (visual arts, music, opera). These issues are the stimuli for a wide-ranging, interdisciplinary discussion on national movements and philhellenism, which emerged within the framework of an open international digital conference organised by the Institute of Historical Research of the National Hellenic Research Foundation in the context of the events commemorating and honouring the 1821 Revolution." From the description of the round table on blod.gr
06 Φεβρουαρίου 2021
06 February 2021
Η φιλελληνική ιστοριογραφία για την Ελληνική Επανάσταση (1821-1830)
The philhellenic historiography of the Greek War of Independence (1821–1830)
Ραφενέλ Κλοντ-Ντενίς
Raffenel Claude Denis
«Θα εξετασθούν οι απόπειρες των Φιλελλήνων να συγγράψουν την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης (κυρίως του Claude-Dénis Raffenel), αλλά και άλλα ιστορικά κείμενα γραμμένα στα γαλλικά, αγγλικά και γερμανικά από Φιλέλληνες κατά τη διάρκεια του αγώνα (Edward Blaquiere, Maxime Raybaud, William Martin Leake, Ernst Münch, Armand Carrel, Georg Wilhelm von Lüdemann, Julius Curtius, James Emerson Tennent, κ.ά.), η τυπολογία και οι πηγές τους. Όλα αυτά τα κείμενα ενδιαφέρουν για τη ματιά των ξένων σε σχέση με την ελληνική ιστορία (αρχαία, βυζαντινή και νεότερη), την Ελληνική Επανάσταση, στην οποία κάποιοι από αυτούς συμμετείχαν, και τη στάση τους απέναντι σε αυτή. από την άλλη πλευρά αναπληρώνουν το κενό μιας ολοκληρωμένης και επιστημονικότερης ιστοριογραφίας της Επανάστασης μέχρι την εμφάνιση της ιστορίας του Thomas Gordon (1832) και του George Finlay (1861), οι οποίες μεταφράστηκαν και στα ελληνικά.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"This paper examines the attempts by philhellenes (mainly Claude-Dénis Raffenel) to write the history of the Greek War of Independence, as well as other historical texts written in French, English and German by philhellenes during the struggle (Edward Blaquiere, Maxime Raybaud, William Martin Leake, Ernst Münch, Armand Carrel, Georg Wilhelm von Lüdemann, Julius Curtius, James Emerson Tennent etc), their typology and their sources. These texts offer a depiction of the views of foreigners in relation to Greek history (ancient, Byzantine and modern), the Greek War of Independence, in which some of them participated, and their attitude towards it. On the other hand, they fill the gap of a complete and more scientific historiography of the Greek War of Independence until the appearance of the history of Thomas Gordon (1832) and George Finlay (1861), which were also translated into Greek." (Slightly modified abstract from the conference programme)
Ο ρόλος και η σημασία του φιλελληνικού λόγου στον τύπο της Ελληνικής Επανάστασης
Philhellenic discourse in the press of the Greek Revolution: Its political role and ideological importance
«Οι μελετητές του εθνικιστικού φαινομένου έχουν διερευνήσει συστηματικά τον ρόλο της διανόησης και του τύπου στη διάδοση και στην εδραίωση της εθνικής ιδεολογίας. Η λογιοσύνη όμως που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο με την πένα της στην προαγωγή των νεωτερικών πολιτικών αντιλήψεων δεν είναι αποκλειστικά η ελληνόφωνη λογιοσύνη. Στις εφημερίδες της Ελληνικής Επανάστασης σημαντική θέση κατέχουν αξιοπρόσεκτες παρεμβάσεις φιλελλήνων στοχαστών και αρθρογράφων προς υποστήριξη του ελληνικού απελευθερωτικού εγχειρήματος. Συχνά πρόκειται για σύντομα ενημερωτικά δελτία ή μεταφράσεις αποσπασμάτων της τρέχουσας φιλελληνικής παραγωγής, αλλά και για εμψυχωτικές επιστολές ή εκτεταμένες πραγματείες με συμβουλευτικό χαρακτήρα, ποικίλα δηλαδή κείμενα άλλοτε μικρότερου και άλλοτε μεγαλύτερου μεγέθους, που υποστηρίζουν και υπηρετούν εν τέλει έναν μείζονος σημασίας στόχο: την εδραίωση της νεωτερικής εθνικής ιδέας και την κατίσχυση μιας σταδιακά αναδυόμενης «εθνικής κοινής γνώμης», ενός «εθνικού αναγνωστικού κοινού». από αυτό το πρίσμα, η παρούσα ανακοίνωση δοκιμάζει να διερευνήσει ορισμένες κρίσιμες πτυχές αυτού του ανοικτού διαλόγου που διεξάγεται μεταξύ Ελλήνων και Ευρωπαίων. Ποιά είναι η επαναστατημένη Ελλάδα που σμιλεύουν από κοινού Έλληνες και Φιλέλληνες; Ποιοί προνομιακοί ιδεολογικοί τόποι τη συνθέτουν; Πώς συνδυάζονται οι αναφορές στην αρχαιότητα και τη χριστιανική θρησκεία, με ποιους όρους νομιμοποιείται το εθνικό κίνημα των Ελλήνων; Ποια ικανοποιητικά συνεκτική ιστορική «εθνική» αφήγηση δοκιμάζει να συνδέσει το παρελθόν της οθωμανικής κατάκτησης με το ασταθές και αβέβαιο επαναστατικό παρόν; Πώς αξιοποιείται πολιτικά ο φιλελληνικός λόγος από την εγχώρια πνευματική ελίτ προκειμένου να επιτευχθεί σε συνθήκες εμπόλεμης κρίσης η –διόλου αυτονόητη– «εθνική ενότητα» και να καταστεί εφικτή η μετάβαση από τους παραδοσιακούς κώδικες σκέψης σε μια σύγχρονη πολιτική συνείδηση; Μια τέτοια προσέγγιση, κινούμενη στο ευρύτερο πεδίο της ιστορίας των ιδεών, επιθυμεί να συμβάλει στην περαιτέρω κατανόηση του εθνικιστικού φαινομένου, αποτιμώντας το ειδικό βάρος της ευρωπαϊκής οπτικής απέναντι στην «Ελλάδα» και τους «Έλληνες» εντός μιας εξαιρετικά σύνθετης διαδικασίας καθολικού πολιτικού, πολιτισμικού και κοινωνικού μετασχηματισμού, που την δεκαετία του 1820 βρίσκεται εν πλήρει εξελίξει.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"Recent literature on nationalism has underlined the crucial role intellectuals and the press play in forming national identity. This is certainly the case of the newspapers that came out during the years of the Greek Revolution. In these papers, Greek-speaking scholars undertook to write political articles and theoretical treatises, but they were not the only ones. Philhellenes did so as well. Smaller or bigger philhellenic texts were translated and published in the Greek press of the period, advising the revolutionaries and proposing various solutions on political, social and ethical matters that arose under the circumstances of war. At the same time, this philhellenic literature offered readers a much more important service: it formed, along with the Greek intelligentsia, the Greek national idea, it forged “national” unity and “national” public opinion, it defined the “national” past and planned the “national” future to come. In this historical context, the questions asked by Europeans writers of the time, together with the answers given, can be of great interest: Who are the “Greeks”, which is their “country”, who is their enemy, what is their “history”, and what is their “mission” to be fulfilled? What are the ties connecting them with Europe, and what is their relationship towards classical antiquity? And their Christian religion, how could it be understood in relation to their nationalist movement? Raising such issues from the viewpoint of the history of ideas, this paper wishes to contribute to the further understanding of the nationalist phenomenon: By investigating philhellenic discourse, it attempts to assess its crucial significance in the making of the Greek nation within an extremely complex framework of political, cultural and social transformation, which was in full swing during the 1820s." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Η Ελληνική Επανάσταση στον βρετανικό τύπο: Ειδησεογραφία, φιλελληνισμός, πολιτική
The Greek War of Independence in the British press: News reports, philhellenism, politics
«Θα επιχειρηθεί να παρουσιαστούν ορισμένα χαρακτηριστικά του βρετανικού τύπου που σχετίζονται με τον τρόπο παρουσίασης της Ελληνικής Επανάστασης και τις θέσεις που λάμβανε ως προς αυτήν. Θα εξεταστούν μόνο οι πλέον αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις της στάσης του ημερήσιου και εβδομαδιαίου τύπου, περιλαμβανομένου και μικρού μέρους του επαρχιακού. Επίσης, θα συζητηθούν συγκεκριμένα αντιπροσωπευτικά περιοδικά και φυλλάδια που ασχολήθηκαν με την Ελληνική Επανάσταση. θα αναφέρουν οι πηγές πληροφόρησης του βρετανικού τύπου, που σε κάποιο βαθμό καθόριζαν την ακρίβεια και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των ειδήσεων που δημοσιεύονταν. Ο τύπος σε μεγάλο βαθμό αναπαρήγαγε δημοσιεύσεις ή αναδημοσιεύσεις εφημερίδων άλλων ευρωπαϊκών χωρών, λάμβανε όμως πληροφορίες και από πηγές εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της επαναστατημένης Ελλάδας, του Ιονίου Κράτους, καθώς και από επώνυμες, ψευδώνυμες και ανώνυμες επιστολές. ας σημειωθεί ότι ηθελημένη ή αθέλητη παραπληροφόρηση, δεν ήταν άγνωστη. Στο περιεχόμενο των ειδήσεων θα γίνει μόνο δειγματοληπτική αναφορά, με έμφαση κυρίως σε θέματα που τύχαιναν πιο διεξοδικής παρουσίασης από τον τύπο και στα στοιχεία εκείνα που μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε καλύτερα τον τρόπο και τα μέσα με τα οποία εξαπλώθηκε ο φιλελληνισμός στη Βρετανία. Η ειδησεογραφία και αρθρογραφία σχετίζονταν άμεσα με τα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα της Βρετανίας και την πολιτική των κυβερνήσεών της προς τους εμπολέμους, αλλά εστίαζε επίσης και στο ρόλο της Ρωσίας στα γεγονότα. Τα έντυπα στα κείμενά τους συνήθως ακολουθούσαν τις θέσεις των πολιτικών παρατάξεων στις οποίες προσέκειντο, ή τις οποίες εκπροσωπούσαν, μολονότι οι πολιτικοί συνήθως δεν ήθελαν να συνδέονται φανερά με τις εφημερίδες, στις οποίες τότε κανονικά απαγορευόταν να δημοσιεύουν τις συζητήσεις στο Κοινοβούλιο. Οι πολιτικές αντιθέσεις εντός της Βρετανίας όξυναν και τις μεταξύ των ίδιων των εντύπων αντιπαραθέσεις σχετικά με την Ελληνική Επανάσταση αλλά και την εφαρμοζόμενη πολιτική της ουδετερότητας των αρμοστών του ιονίου Κράτους. Οι αντιθέσεις αυτές εκδηλώνονταν με αλληλοεκτοξευόμενες κατηγορίες και σχόλια. αυτά εντείνονταν όσο επεκτεινόταν ο φιλελληνισμός σε ευρύτερες ομάδες πληθυσμού. Το κίνημα του φιλελληνισμού εκπροσωπείτο σοβαρά σε μερίδα του τύπου, όμως αντιμετώπιζε παράλληλα και αρκετές επικρίσεις. Οι φιλελληνικές θέσεις σε μεγάλο βαθμό προβάλλονταν από την καθημερινή εφημερίδα Morning Chronicle, την εβδομαδιαία the examiner και τα κυκλοφορούντα φυλλάδια (pamphlets), αλλά και το πλήθος των βιβλίων που αφορούσαν την Ελληνική Επανάσταση και τις βιβλιοκρισίες τους που δημοσιεύονταν σε έγκριτα περιοδικά.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"This paper attempts to introduce some of the characteristics of the manner in which the British press presented the Greek War of Independence, along with the positions it adopted regarding it. It examines only representative examples of the attitudes of the daily and weekly press, along with a small portion of the local press. Journals and pamphlets that dealt with the Greek War of Independence will be discussed. Reference is made to the sources of information of the British press, which, to a certain degree, in themselves determined the accuracy and the character of their news reports. British newspapers often reproduced reports from other European newspapers, but also received information from sources within the Ottoman empire, revolutionary Greece, and the Ionian state, as well as from various signed, pseudonymous or anonymous letters. It should be noted that occasional misinformation and disinformation were not unknown. Reference is made only to representative samples of the news, with emphasis mainly on those subjects which were presented in the press in greater detail, and those elements that allow us to better comprehend the way in which philhellenism spread in Britain. News reporting and article-writing were directly related to British interests and British government policies in regard to the warring sides, and the role of Russia in their conflict. The publications usually reflected the position of the political parties to which they each belonged, or which they represented, even though politicians themselves did not usually wish to be seen openly associated with the newspapers, which were at the time forbidden to publish parliamentary discussions. Political conflicts within Britain served to inflame the debate between the newspapers themselves on the subjects of the Greek War of Independence but also the policy of neutrality followed by the commissioners of the Ionian state. These debates usually took the form of the exchange of accusations and comments. They became ever more intense, as the philhellenic movement spread through broader sections of society. The philhellenic movement was represented seriously in the press, but also faced criticism. Philhellenic positions were promoted mainly by the daily “Morning Chronicle”, the weekly “Examiner”, and various pamphlets, but also a large number of books on the Greek Revolution and their respective reviews published in respected journals." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Από τη φιλελληνική στράτευση στην «έξοδο προς την Ανατολή»: Η σαινσιμονική οπτική για την αναγεννημένη Ελλάδα (1825-1835)
From philhellenic partisanship to the “exit to the East”: The Saint-Simonian view of renascent Greece (1825–1835)
Ελένη Φουρναράκη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Δημήτρης Φούφουλας (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Μυρτώ Λάμπρου (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας)
Eleni Fournaraki (University of Crete)
Dimitris Foufoulas (University of Crete)
Myrto Lamprou (University of Nicosia)
Σαινσιμονισμός
Saint-Simonianism
«Οι ιδέες του Ανρί Σαιν-Σιμόν (1760-1825) αποτέλεσαν τη βάση για να συγκροτηθεί ένα από τα σημαντικότερα ρεύματα σκέψης της νεωτερικότητας. Από το 1825, οι σαινσιμονιστές έδωσαν τις δικές τους απαντήσεις στις προκλήσεις μιας ολόκληρης εποχής που σφραγίστηκε από το τέλος της Παλινόρθωσης και την έλευση της ιουλιανής Μοναρχίας. Η καλλιέργεια του επιστημονικού πνεύματος, η συλλογική οργάνωση της βιομηχανικής παραγωγής και, τέλος, η διάδοση μιας νεο-χριστιανικής ηθικής ήταν οι τρεις κύριοι άξονες πάνω στους οποίους κινήθηκαν οι σαινσιμονιστές για να προτείνουν λύσεις στα κοινωνικά (αναλφαβητισμός, φτώχεια, ανισότητες παντός είδους) και στα πολιτικά (οργάνωση και λειτουργία του έθνους-κράτους) προβλήματα της εποχής τους. Ένα από τα ζητήματα που προσέλκυσαν το έντονο ενδιαφέρον τους ήταν και η «ελληνική υπόθεση». Όταν ο Σαιν-Σιμόν πέθαινε, ο Κιουταχής πολιορκούσε το Μεσολόγγι. Η Ελληνική Επανάσταση βρισκόταν σε μία πολύ κρίσιμη καμπή. Η γαλλική κοινή γνώμη κινητοποιήθηκε άμεσα, στηρίζοντας τους χριστιανούς απόγονους των αρχαίων Ελλήνων. Πρόσφατες αλλά και παλαιότερες μελέτες έχουν αναδείξει με επάρκεια το ρόλο των Γάλλων φιλελλήνων τόσο κατά τη διάρκεια της Επανάστασης όσο και κατά τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Σε ό,τι αφορά στη φιλελληνική στάση των σαινσιμονιστών, πολλά είναι τα ερωτήματα που παραμένουν ωστόσο αναπάντητα. Προσπαθώντας να συμβάλουμε στην κάλυψη αυτού του κενού, εκκινούμε από μία βασική διαπίστωση: η συμπαράσταση των σαινσιμονιστών προς τους επαναστατημένους Έλληνες εκφράστηκε ποικιλοτρόπως, με την επίσκεψη μερικών εξ αυτών στην Ελλάδα και τη συμμετοχή τους στον αγώνα, με τα καλέσματά τους για οικονομική ενίσχυση, την αρθρογραφία τους στα «επίσημα όργανα» του κινήματος, τον σχολιασμό καλλιτεχνικών έργων εμπνευσμένων από το 1821, την επικοινωνία τους με Έλληνες λόγιους, ακόμη και την εμπλοκή τους στην οργάνωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Κεντρική υπόθεσή μας είναι πως στο σαινσιμονικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα αντανακλώνται ορισμένες από τις ζυμώσεις που οδήγησαν στην αποκρυστάλλωση της ιδεολογικής ταυτότητας του εν λόγω κινήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωσή μας θα εστιάσει αρχικά το ενδιαφέρον της στα σημεία σύγκλισης ή/και απόκλισης των σαινσιμονιστών με τους φιλελεύθερους και τους συντηρητικούς φιλέλληνες. Στόχος μας εν προκειμένω είναι να αναδείξουμε τα στοιχεία που συνθέτουν την ταυτότητα των νεοελλήνων σύμφωνα με την αντίληψη των σαινσιμονιστών. Η εμπλοκή κάποιων από αυτούς στη συγκρότηση του ελληνικού κράτους μας επιτρέπει να ανιχνεύσουμε, σε ένα δεύτερο επίπεδο, τα κίνητρά τους, τις προσδοκίες τους και τις ενδεχόμενες διαψεύσεις τους. Επίσης, ενώ από την αρχή της δεκαετίας του 1830 οι εξελίξεις στη Γαλλία και στον ευρύτερο χώρο της ανατολής (Αλγερία, Αίγυπτο και Οθωμανική αυτοκρατορία) συνέβαλαν αποφασιστικά ώστε οι ιδέες των σαινσιμονιστών για την Ελλάδα να ενταχθούν ομαλά στην ευρύτερη προβληματική τους για τις σχέσεις Δύσης- Ανατολής, ένα ζήτημα που δεν έχει επαρκώς διερευνηθεί είναι το ακόλουθο: κατά πόσον Έλληνες λόγιοι που είχαν ιδέες συγγενείς προς τις σαινσιμονικές άσκησαν επιδράσεις στους Γάλλους σαινσιμονιστές που ήρθαν στην Ελλάδα, προς την κατεύθυνση ενδεχόμενης αναθεώρησης της αντίληψης των τελευταίων για τον κόσμο της Ανατολής και τους Έλληνες ειδικότερα.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"Henri Saint-Simon’s (1760–1825) ideas laid the foundations of one of the most significant currents of modern social thinking. Since 1825, the Saint-Simonians provided their own responses to the challenges of an entire era – an era sealed by the end of the Restoration and the rise of the July Monarchy. The cultivation of the scientific spirit, the collective organisation of industrial production and, last but not least, the dissemination of a system of neo-Christian ethics were the three main pillars on which the Saint-Simonians proposed solutions to the social (illiteracy, poverty, inequality of any kind) and the political (organisation of the modern nation-state) problems of their time. One of the issues that attracted their strong interest was the “Greek case”. At the time of Saint-Simon’s death, Messolongi was surrounded by Mehmed Pasha’s (Kütahı’s) forces. The Greek Revolution was at a critical point. French public opinion was already mobilised in support of the Christian descendants of the ancient Greeks. Recent and earlier studies have adequately highlighted the role of French philhellenes during the Greek Revolution and the formation of the Greek state. Nevertheless, many questions remain unanswered concerning the philhellenic stance of the Saint-Simonians. Our objective is to try to fill this gap. The starting point of the paper lies on the observation that the Saint-Simonians supported the rebellious Greeks in various ways: some of them visited Greece and participated in the Greek War of Independence; many made appeals for financial support to the Greek cause or wrote articles in the “official” Saint-Simonian newspapers and magazines and also commentaries on artworks inspired by 1821; others contacted Greek scholars or even had a personal involvement in the organisation of the new-born Greek state. Our central assumption is that Saint-Simonians’ interest in Greece reflects some of the fermentations that led to the crystallisation of the ideological identity of this movement of thought. To highlight the perception of the Saint-Simonians regarding the formation of the identity of modern Greeks, the paper first focuses on the points of convergence/divergence between the Saint-Simonians and other philhellenes either of a liberal or a conservative ideological origin. The analysis proceeds to examine the motives, the expectations, and, perhaps, the denials of those Saint-Simonians that were involved in the organisation of the Greek state. Not surprisingly, sociopolitical developments that took place in France and the wider region of the east (i.e. Algeria, Egypt, and the Ottoman Empire) during the early 1830s decisively contributed to the smooth incorporation of the Greek issue into the Saint-Simonians’ general perceptual context regarding East-West relations. Still, we need to understand whether French Saint-Simonians received some feedback from their Greek colleagues. To put it differently, did French Saint-Simonians revise their views about Greece, or more generally about East-West relations, after they encountered Greek scholars? Hopefully, our paper sheds some light on this last issue." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Οθωμανικές θεωρήσεις απέναντι στο φιλελληνικό κίνημα
Ottoman perceptions of philhellenism
«Με την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης οι Οθωμανοί καλούνταν να διαχειριστούν μια «συλλογική αποστασία» των υπηκόων τους, οι οποίοι επιδίωκαν τη ρήξη με το οθωμανικό πολιτικό καθεστώς και τη de facto ανεξαρτητοποίησή τους. o σουλτάνος, οι γραφειοκράτες της Πύλης και οι Οθωμανοί διανοούμενοι αναζήτησαν τα αίτια που οδήγησαν στην «ανταρσία»» των υπηκόων τους και η οθωμανική διοίκηση, εκτός από την άμεση κινητοποίηση των στρατιωτικών της δυνάμεων, επιστράτευσε διάφορα μέσα για να επαναφέρει στη «νομιμότητα» τους επαναστατημένους Έλληνες. Ταυτόχρονα η Ελληνική Επανάσταση αποτέλεσε τον μείζονα δίαυλο, μέσα από τον οποίο οι νεωτερικές ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού απέκτησαν καθοριστική σημασία όσον αφορά τη διαμόρφωση της οθωμανικής πολιτικής σκέψης και ιδεολογίας. Μέσα από τα κατασχεθέντα έγγραφα των επαναστατών, οι Οθωμανοί κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις στις νέες προκλήσεις που έθετε η «αποστασία του μιλλετίου των ρωμιών». Ένα από τα ζητήματα που απασχόλησαν την οθωμανική διοίκηση ήταν και η απήχηση της Ελληνικής Επανάστασης στον ευρωπαϊκό Τύπο και οι μεγάλες διαστάσεις που έλαβε ο Φιλελληνισμός. Η διόγκωση του φιλελληνικού ζητήματος και οι συχνές επεμβάσεις των δυτικών κρατών για τη διευθέτηση του ζητήματος με αφορμή ανθρωπιστικούς λόγους, προκάλεσαν την αγανάκτηση των Οθωμανών, οι οποίοι απέρριπταν κάθε ανάμειξη των πρεσβευτών στις εσωτερικές υποθέσεις της αυτοκρατορίας και τους καλούσαν να σταματήσουν να τρέφουν ψευδαισθήσεις σχετικά με την ικανοποίηση των ελληνικών αιτημάτων. Η παρούσα ανακοίνωση φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει τις οθωμανικές αντιδράσεις απέναντι στο κίνημα του Φιλελληνισμού. Στόχος είναι να εξεταστούν τα δίκτυα πληροφόρησης των Οθωμανών για τους εθελοντές Φιλέλληνες, οι αντιλήψεις της Πύλης για τους Ευρωπαίους εθελοντές που συνέδραμαν την ελληνική υπόθεση και η αιτιολόγηση αυτής της συμπεριφοράς. Τέλος, θα εξεταστούν οι συνέπειες που προκάλεσε το κίνημα του Φιλελληνισμού στην οθωμανική πολιτική σκέψη αναφορικά με τη χρήση της ιστορίας και του πολιτισμού στη διεθνή διπλωματική αρένα.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The outburst of the Greek Revolution constituted a major challenge for the Ottomans, since they had to suppress a 'millet-wide sedition' of their subjects, who were claiming independence. The sultan, the central state elite and the intelligentsia tried to identify the reasons that triggered the 'insurrection' of their subjects. The Ottoman administration responded to this challenge with the mobilisation of its military power alongside several attempts to reincorporate the subjects back to the imperial order. At the same time, the Greek Revolution became the main channel of transmission, through which the main ideas of the French Revolution and the enlightenment entered the Ottoman mind and shaped decisively the imperial political thought and ideology. Through documents intercepted from the Greek rebels, the Ottoman authorities tried to find the responses to the new challenges. One of the major concerns of the Ottoman state elite was the repercussions of the Greek Revolution on the European press and the expansion of the philhellenic movement. The enlargement of the philhellenic movement and the humanitarian interventions of the European Powers in favour of the Greeks caused the disapproval of the Ottoman statesmen, who demanded that ambassadors refrain from such initiations. This paper seeks to investigate the Ottoman perceptions of the philhellenic movement. It examines the Ottoman networks of information about the European volunteers who contributed to the Greek cause, the perceptions of the Porte about the motives of these persons and the consequences of the philhellenic movement in Ottoman political thought in regard to the role of history and civilisation in modern politics." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Αυτοκρατορικά και εθνικά σχέδια απελευθέρωσης: Το παράδειγμα της Πελοποννήσου
Imperial and national liberation schemes: The case of the Peloponnese
Νίκος Ροτζώκος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Nikos Rotzokos (Aristotle University of Thessaloniki)
«Η Πελοπόννησος κατείχε κεντρική θέση στους ανταγωνιστικούς σχεδιασμούς των ευρωπαϊκών δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο τον 18ο και τον αρχόμενο 19ο αιώνα, γεγονός που ευνοούσε την καλλιέργεια της ιδέας της απόσχισης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στην ανακοίνωση εξετάζονται οι συνωμοτικές κινήσεις και τα σχέδια απόσχισης που εκδηλώθηκαν στην Πελοπόννησο το 1770, το 1808-9 και το 1821, αλλά και τις παμβαλκανικές αξιώσεις της Φιλικής Εταιρείας στο πρότυπο του επαναστατικού λόγου του Ρήγα αλλά και του Ρωσικού Αυτοκρατορικού σχεδίου. Τόσο οι Σέρβοι και οι Μαυροβούνιοι, αλλά κυρίως οι Αλβανοί θεωρούνταν ως πιθανοί σύμμαχοι για τον αγώνα κατά των Οθωμανών. Επισημαίνονται οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσα στις συνωμοτικές κινήσεις και διερευνώνται οι συνέχειες και οι ασυνέχειες στον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνεται η ιδέα της απελευθέρωσης, δηλαδή της απαλλαγής από την οθωμανική κυριαρχία. Η ανακοίνωση δεν αντιμετωπίζει τις συνωμοτικές κινήσεις και τα σχέδια αυτά ως «φάσεις» ή «επεισόδια» μιας ενιαίας και συνεχούς πορείας προς την εθνική ολοκλήρωση, παρ’ όλο που το εθνικό κίνημα εγκολπώνεται και μεταπλάθει τα προγενέστερα σχέδια, ώστε να υπηρετήσουν το δικό του πολιτικό πρόγραμμα.» Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"By virtue of occupying a central position amid the competing projects of European forces in the eastern Mediterranean in the 18th and early 19th centuries, the Peloponnese was central to cultivating the idea of secession from the Ottoman Empire. This prospective presentation examines the conspiratorial movements and secessionist enterprises that unfolded in the Peloponnese in 1770, 1808–9, and 1821; nonetheless it also addresses the efforts on behalf of the Philiki Etaireia to approach the other Balkan peoples, such as the Serbians and the Montenegrins, but primarily the Albanians, as potential allies against the Ottomans. This plan resembles the vision of Rigas and the Russian imperial aspirations as well. The talk stresses the similarities and dissimilarities of these conspiratorial plans, and investigates the continuities and discontinuities through which the idea of liberation – that is, of liberation from Ottoman rule – was received. The presentation does not treat these conspiratorial movements as “stages” or “episodes” of a unified and continuous course towards national liberation, although the national movement espoused and remoulded those earlier projects so that they served its own political agenda." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Ξένοι εθελοντές και ιθαγενείς εξεγερμένοι: Η αποικιακή διάσταση στις επαναστάσεις της Ισπανίας και της Ελλάδας
Foreign volunteers and indigenous rebels: A colonial studies approach of the Spanish and the Greek Revolutions
"Ο Φιλελληνισμός αποτελεί ένα πολύπλευρο διεθνικό κίνημα της νεωτερικότητας που συμβαδίζει με την ανάπτυξη της δημόσιας σφαίρας στις δυτικές κοινωνίες. Κινητοποίησε με επιτυχία τη δυτική κοινή γνώμη για τον αγώνα των Ελλήνων και την υπόθεση της ελευθερίας, επειδή ενσάρκωνε το κεντρικό αίτημα των λαών στις αρχές του 19ου αιώνα για ελευθερία από την απολυταρχία, την αυθαιρεσία της εξουσίας, τα βάρη της φεουδαρχίας, τον καταναγκασμό της Εκκλησίας. Σε αυτό το πλαίσιο η εθνική αυτοδιάθεση των Ελλήνων ερμηνεύθηκε από τους συγχρόνους της ακόμη και ως αντιαποικιακός αγώνας κατά του Οθωμανού επικυρίαρχου σε παραλληλία με τον αντιαποικιακό αγώνα των λαών της Λατινικής Αμερικής κατά της μητρόπολης Ισπανίας. Με αυτό το έναυσμα, στην παρούσα ανακοίνωση θα εξετάσουμε συγκριτικά την Ελληνική Επανάσταση με την αντίσταση των Ισπανών κατά της ναπολεόντειας κατοχής (1808-1814) χρησιμοποιώντας όρους των αποικιακών Σπουδών για να διερευνήσουμε μια πτυχή της διεθνούς αλληλεγγύης στον αγώνα για εθνική αυτοδιάθεση που δεν έχει μελετηθεί αρκετά. Κατά τη διάρκεια του ιβηρικού Πολέμου βρέθηκαν αντιμέτωποι τα στρατεύματα του Ναπολέοντα που εισέβαλαν στην Ισπανία το 1808 και οι ισπανοί φιλελεύθεροι πατριώτες που αντιστάθηκαν στη γαλλική κατοχή και διεξήγαν έναν πολύχρονο ασύμμετρο πόλεμο με τη συνδρομή βρετανικών ενισχύσεων. Οι Ισπανοί υιοθέτησαν μεθόδους ανταρτοπόλεμου (guerilla) ενώ οι βρετανικές δυνάμεις υπό τον Δούκα του Wellington πολεμούσαν τηρώντας την καθιερωμένη παράταξη μάχης των δυτικών εγχειριδίων πολέμου και τους παραδοσιακούς κώδικες τιμής με συνεχή σημεία τριβής μεταξύ των συμμάχων τα θέματα τακτικής και στρατηγικής. Μελετώντας τις αναφορές και τα απομνημονεύματα των Βρετανών αξιωματικών διαπιστώνουμε ότι προσεγγίζουν τους ισπανούς με όρους όπως «ιθαγενείς», «βάρβαροι», «άγριοι», «υπανάπτυκτοι», «αγενείς», κλπ. που τους θέτουν σαφώς εκτός της σφαίρας του δυτικού πολιτισμού και του «πολιτισμένου» κόσμου. αντίστοιχα, στα κείμενα των Φιλελλήνων που πολέμησαν στην Ελλάδα, οι Έλληνες είναι δόλιοι, υποκριτές, δειλοί και βάρβαροι σφαγείς, τυφλωμένοι από την απληστία. Μόνιμο σημείο διάστασης μεταξύ των ξένων εθελοντών και των εξεγερμένων Ελλήνων είναι επίσης ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου και η ριζική απόκλιση της τακτικής που υιοθετούν τα άτακτα σώματα των Ελλήνων από τα δυτικά πρότυπα μάχης. Η ανακοίνωση θα εξετάσει τους όρους με τους οποίους οι δύο ομάδες συμπολεμιστών, αλλοδαποί και ιθαγενείς, έρχονται σε επαφή στην Ισπανία και την Ελλάδα, τις αντιλήψεις που διέπουν αυτήν την επαφή και την κοινή αποικιοκρατική αντιμετώπιση των εξεγερμένων του ευρωπαϊκού νότου από τις Μεγάλες Δυνάμεις." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"Philhellenism originated in modern Western societies as a manifold transnational movement along with the development of the public sphere. It mobilised public opinion in support of the Greek struggle for independence and this solidarity rapidly gained a wide audience. The success of the philhellenic movement can be explained by its alignment with the main popular demand in the aftermath of the Restoration, i.e. freedom as a human right and the rejection of absolutism, feudal burdens and the coercion of the church. It manifested itself in public interventions via newspaper articles, books and pamphlets, fundraising galas and auctions, and artistic creations of romantic inspiration. Among the abundant printed material put into circulation in the 1820s about the war in Greece, we would like to pinpoint here the original approach of the Greek issue as an anticolonial struggle. Set in parallel by its contemporaries with the anticolonial struggle in Latin America against Spain, the Greek revolution is thus vindicated as the rightful revolt of a colonial people against its despotic oppressor. The solidarity with the Greeks also took the form of military aid including shipments of ammunition and arrival of volunteers ready to fight by the side of the rebels. The close contact between two distinct groups of fighters, Western officers and indigenous warlords, brought out the clear rift separating local conditions and practices with Western tactics and mentalities. This paper proposes to compare the reactions of the foreign volunteers in the Peninsular War and of those in the Greek Revolution. Spanish liberals fighting an asymmetric warfare against Napoleon’s army from 1808 till 1814 had the support of British regular forces under the command of the Duke of Wellington and British volunteers. In the reports and the Memoirs of the latter, the Spaniards are invariably described as a barbaric and savage indigenous people, ignorant of the noble virtues of civilisation and underdeveloped, laying clearly outside the modern world. Similar qualifications apply also to the accounts of their experience in Greece by the philhellenes: the Greeks are coward, barbaric, rude, deserving only some kind of colonial administration like the Indian people under British rule. This paper will probe the colonial aspects of the Greek War of Independence in its relationship with the West and the subaltern status of the European south already recognisable in the early 19th century." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Μαύρη Επανάσταση - Λευκή Σκλαβιά: Αϊτή, επαναστατημένοι Έλληνες και η πρόσληψη του Φιλελληνισμού
Black revolution–White slavery: Haiti, Greek revolutionaries and the reception of philhellenism
Αριάδνη Μουταφίδου (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Ariadni Moutafidou (Hellenic Open University)
Αϊτή
Haiti
"Τον Ιανουάριο του 1822, η Αϊτή υπήρξε το πρώτο ελεύθερο κράτος διεθνώς που αναγνώρισε επίσημα την Ελληνική Επανάσταση, πριν από την Μ. Βρετανία, αλλά και τις ΗΠΑ. Η επίσημη επιστολή του μιγά προέδρου της Δημοκρατίας της Αϊτής, Ζαν-Πιερ Μπουαγιέ, προς τους επαναστατημένους Έλληνες είναι το μόνο βέβαιο και επίσημο έγγραφο που διαθέτει η έρευνα, και αποτελεί τη βάση της διερεύνησης της έννοιας του φιλελληνισμού στη συγκεκριμένη περίπτωση. αμέσως μετά την έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης, η Αϊτή υπήρξε το πρώτο έθνος που απαίτησε, διεκδίκησε ένοπλα και επέτυχε την πραγμάτωση των αρχών της Γαλλικής Επανάστασης και της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του ανθρώπου και του Πολίτη. Η επανάσταση στην γαλλική αποικία του Αγ. Δομίνικου στις Δυτικές Ινδίες, σε ζώνη της περιφέρειας του παγκόσμιου συστήματος, μετέτρεψε την πιο επικερδή αποικία σκλάβων στο πρώτο ανεξάρτητο κράτος που δημιουργήθηκε ύστερα από ένοπλο αγώνα, από σκλάβους που έγιναν επαναστάτες, την Αϊτή. Η Ευρώπη που εξάγει τη διττή επανάσταση και κυριαρχεί σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο, είναι αυτή που επίσης εξάγει και την ισχύ της ιδεολογίας της, τις πολιτικές, πολιτιστικές και πολιτισμικές της αρχές. Πρόκειται για αυτά τα μέσα, τα ίδια τα όπλα της Ευρώπης, που οι λαοί παγκοσμίως θα χρησιμοποιήσουν για να αποτινάξουν τον ευρωπαϊκό ζυγό στον εξωευρωπαϊκό χώρο, ή τον όποιο ζυγό ή τυραννία παγκοσμίως, σε κάθε άκρη της γης μέσα από ένοπλο αγώνα με εθνικές και φιλελεύθερες διεκδικήσεις, για να αποκτήσουν την ελευθερία τους. Η Μαύρη Αϊτιανή Επανάσταση, η πρώτη μαύρη επανάσταση παγκοσμίως που οδηγεί στη δημιουργία ενός νέου έθνους, ενός νέου ανεξάρτητου, ελεύθερου κράτους, υπήρξε ταυτόχρονα εκείνη, που σύμφωνα με τις νεώτερες έρευνες, στοίχειωνε την Λευκή Γαλλική Επανάσταση. Πού έγκειται, λοιπόν, η πρόσληψη του Φιλελληνισμού στην περίπτωση της Αϊτής; Πρόκειται για έκφραση εθνοαπελευθερωτικών ή φιλελεύθερων τάσεων, για επίδραση του ρομαντισμού και της παγκόσμιας εμβέλειας του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, για φαινόμενο διεθνικού χαρακτήρα, για καλλιτεχνικό πεδίο; Πρόκειται, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, για τη δύναμη της αλληλεγγύης και της παγκόσμιας ενοποιητικής δύναμης των αρχών του Διαφωτισμού, της Γαλλικής Επανάστασης, της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του ανθρώπου και του Πολίτη; Πέρα από την περιορισμένη επίσημη αρχειακή τεκμηρίωση, η σύγκριση και οι αναλογίες ή διαφοροποιήσεις μεταξύ Aϊτινής και Ελληνικής Επανάστασης, μας επιτρέπουν να ερμηνεύσουμε και να κατανοήσουμε επισταμένα αλλά και ευρύτερα την πρόσληψη του φιλελληνισμού στην συγκεκριμένη περίπτωση της Aϊτινής Δημοκρατίας, που η παρούσα μελέτη στόχο έχει να εντοπίσει, να εξετάσει και να αναλύσει σε πολλαπλά, πολυδιάστατα και διαφωτιστικά πεδία διερεύνησης." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"In January 1822, Haiti was the first free nation to internationally and officially recognise the Greek Revolution, even before Britain or the USA. The official letter of the president of the Republic of Haiti, Jean-Pierre Boyer, to the Greek revolutionaries is the only safe and sound, official document available, forming the basis for exploring the concept of philhellenism in this specific case. Immediately after the outbreak of the French Revolution, Haiti was the first nation to claim and achieve the realisation of the principles of the French Revolution and the Declaration of the Rights of Man and of the Citizen. The revolution in the French colony of Saint-Domingue in the West Indies, in a zone of the periphery of the world system, transformed the most lucrative slave colony into the first independent state, created after an armed struggle by slaves who became rebels, namely Haiti. While the Dual Revolution took the form of a European expansion in and conquest of the rest of the world, at the same time, Europe also exported the power of its ideology, European civilisation at large. These were the means, the very weapons of Europe, which the peoples of the world used to shake off European domination in the outer European world, or any yoke or tyranny worldwide, through armed struggle in order to urge national and liberal demands and gain their freedom. The Black Haitian Revolution, the first black revolution worldwide leading to the creation of a new nation, a new free and independent state, was at the same time, the research argues, the one that haunted the White French Revolution. Consequently, how is philhellenism perceived in this very case of Haiti? Is it about an expression of ethnic-liberal or liberal tendencies, an impact of romanticism and the global reach of ancient Greek culture, a phenomenon of transnational nature, an artistic field? Is this, in a broader sense, about the power of solidarity and the global unifying power of the principles of the enlightenment, the French Revolution, the Declaration of the Rights of Man and of the Citizen? Apart from the limited, official archival documentation, the comparison and the analogies or differentiations between the Haitian and the Greek Revolution offer rich insights into the complex parameters of philhellenism and its interpretation and understanding in this very case of the Haitian Republic, which this study aims to identify, examine and analyse in multiple, promising and most enlightening fields of investigation." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Αυτή η παρουσίαση δεν πραγματοποιήθηκε στο συνέδριο.
This presentation dod not take place at the conference.
Ρωσικοί Φιλελληνισμοί: από το Συνέδριο της Βιέννης στην Ελληνική Επανάσταση
Russian philhellenism(s): From the Congress of Vienna to the Greek Revolution
"Το θέμα του ρωσικού Φιλελληνισμού δεν έχει μελετηθεί επαρκώς στην ελληνική ιστοριογραφία, ενώ και η διεθνής βιβλιογραφία έχει «παραβλέψει» το 'ρωσικό σταθμό' στο Ευρωπαϊκό ταξίδι των φιλελληνικών ιδεών, αν συγκρίνει κανείς, χάριν παραδείγματος, με τη Βρετανική ή τη γαλλική περίπτωση. Η ανακοίνωσή μου θα έχει ως στόχο να εξετάσει τα πολλαπλά κίνητρα για την έκφραση του φιλελληνικού αισθήματος και των πρακτικών, όπως εκφράζονται σε διάφορα στρώματα της ρωσικής κοινωνίας. Έννοιες όπως ο φιλελευθερισμός, ο εθνικισμός, ο λόγος περί δικαιωμάτων του ανθρώπου, η ουτοπία ήταν κεντρικές, όπως εξάλλου και οι αντιλήψεις περί της κοινής θρησκείας, των κοινών ιστορικών δεσμών και τέλος οι πολιτικές απέναντι Οθωμανική Αυτοκρατορία." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The question of Russian philhellenism has not been adequately studied in Greek historiography, and until recently the international bibliography had neglected the “Russian station” in the European voyage of philhellenic ideas in comparison to British and French philhellenism. This presentation aims to examine a variety of motivations for the expression of philhellenic sentiments and practices in different strata of Russian society, such as liberalism, nationalism, human rights discourse, utopia, religion, historical ties, and finally, the rivalry with the Ottoman Empire." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Απόηχοι του Αγώνα στην Αμερική. Η Επανάσταση του 1821 επί σκηνής
Echoes of the Greek War of Independence in America: The Revolution of 1821 on stage
Μαρία Γεωργοπούλου (Αμερικανική Σχολή στην Αθήνα)
Maria Georgopoulou (American School at Athens)
Μορντεκάι Νόα
Πέιν Τζον Χάουαρντ
Mordecai Noah
Payne John Howard
5 Φεβρουαρίου 2021
5 February 2021
"Η απήχηση της Ελληνικής Επανάστασης στην Αμερική είναι ένα θέμα που ακόμα δεν έχει μελετηθεί διεξοδικά. Η παρουσίαση μου επικεντρώνεται σε δύο θεατρικά έργα γραμμένα από αμερικανούς συγγραφείς τα οποία παίχτηκαν στην Αμερική και στο Λονδίνο το 1822. Πρωταγωνιστής και των δύο έργων είναι ο αλή Πασάς (1740-24 Ιανουαρίου 1822), ο οποίος συνέβαλε αποφασιστικά, αν και άθελά του, στον αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους αρχικά λόγω της επιρροής που είχε στο Λόρδο Βύρωνα. Τα δύο αγγλικά μελοδράματα είναι: Η Ελληνίδα αιχμάλωτη (the Grecian captive) ή Η πτώση της Αθήνας (the Fall of Athens) του Μορντεκάι Νόα (1785-1851) και το Αλή Πασάς ή το Δαχτυλίδι (Signet Ring) του John Howard Payne (1791-1852), που έζησε για πολλά χρόνια στο Λονδίνο. Τα δύο έργα γράφτηκαν και παίχτηκαν αμέσως μετά το θάνατο του Αλή Πασά όσο η Ελληνική Επανάσταση ήταν ακόμη στο αρχικό της στάδιο. ό κακός Αλή Πασάς και η όμορφη Ελληνίδα αιχμάλωτη που προσπαθεί να αποφύγει την οργή και τις παρενοχλήσεις του για να σμίξει με τον αγαπημένο της, προσφέρουν τα απαραίτητα στοιχεία αγριότητας, αισθησιασμού, εξωτισμού και δράσης για ένα επιτυχημένο μελόδραμα. Και τα δύο έργα μεταλλάσσουν την ιστορία του Αλή Πασά για να τονίσουν θέματα που πιστεύουν ότι θα έχουν μεγαλύτερη απήχηση στο θεατρόφιλο κοινό. Ο Νόα μεταφέρει τη δράση του Αλή Πασά από τα Γιάννενα στην Αθήνα ενώ στο φινάλε της παράστασης δημιουργεί μια φανταστική αλληγορική σκηνή θριάμβου όπου ενώνουν τις φωνές τους φημισμένοι αρχαίοι Έλληνες και σύγχρονοι επαναστάτες συμπεριλαμβανομένων και αμερικανών. Η κατάληξη του έργου του Payne θέλει τον Αλή Πασά να αυτοπυρπολείται στο φρούριο των Ιωαννίνων για να μην πέσει ο ίδιος και τα πλούτη του στα χέρια του Σουλτάνου. Η ανάλυση των χαρακτήρων, των ονομάτων που παραπέμπουν σε ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης και κακούς Οθωμανούς, καθώς και των γεωγραφικών και ιστορικών αναφορών στα δύο έργα προσφέρουν ενδιαφέροντα στοιχεία για την απήχηση των γεγονότων του ’21 στην μακρινή Αμερική, για την πρόσληψη εξωτικών στερεοτύπων και για τον αντίκτυπο του αγώνα της ανεξαρτησίας στο αμερικανικό και αγγλικό κοινό." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The impact of the Greek War of Independence in America has not yet been fully studied. This presentation focuses on two theatrical plays written by American playwrights that were performed in America and London in 1822. The protagonist of both plays is Ali Pasha (1740–24 January 1822), who contributed decisively, if unwittingly, to the struggle of the Greeks for their independence primarily because of the effect he had on Lord Byron. The two melodramas are: The Grecian Captive or The Fall of Athens by Mordecai Noah (1785–1851), and Ali Pasha or Signet Ring by John Howard Payne (1791–1852), who lived for many years in London. The two works were written and performed immediately after Ali Pasha’s demise while the Greek Revolution was still in its early stages. The villain Ali Pasha and the beautiful Greek prisoner who tries to avoid his wrath and harassment in order to be reunited with her beloved, offer the necessary elements of savagery, sensuality, exoticism and action for a successful melodrama. Both works transform Ali Pasha’s story to highlight themes that would presumably resonate with the intended audiences. Noah transposes Ali Pasha’s action from the city of Ioannina to Athens while the finale of the show is a fantastic allegorical scene of triumph where famous ancient Greeks and modern revolutionaries, including several from the Americas, join the chorus. In the end of Payne’s play, Ali Pasha sets himself on fire in the citadel of Ioannina so that he and his riches do not fall into the hands of the sultan. The analysis of the characters and of the names referring to heroes of the Greek Revolution and the wicked Ottomans, as well as of the geographical and historical references in the two works, offers interesting information on the resonance of the events of 1821 in distant America, on the perception of exotic stereotypes, and on the impact of the struggle for independence on American and English audiences." (Slightly modified abstract from conference programme)
«Ελληνικός Πυρετός»: Η Ελληνική Επανάσταση και η δημιουργία του Αμερικανικού Φιλελληνισμού
“Greek fever”: The Greek Revolution and the making of American philhellenism
Κοινή γνώμη
Public opinion
"Ο ρόλος των Αμερικανών φιλελλήνων προερχόμενων από διαφορετικό υπόβαθρο είναι ευρέως γνωστός αλλά έχει διερευνηθεί ελάχιστα με λίγες εξαιρέσεις (Earle 1927, Kaplan 1993, Repousis 1999, Hatzidimitriou 2002, Javavone 2017). Ο πολιτισμικός οριενταλιστικός λόγος υπέρ της ανεξαρτησίας άντλησε από την παράδοση της Αμερικανικής Επανάστασης και δημιούργησε μια κληρονομιά που απηχεί μέχρι σήμερα· πέρα από τον δημόσιο εγκωμιασμό του ρόλου του Howe και άλλων αμερικανών το 2019, η εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Επανάσταση χρειάζεται να ερευνηθεί μέσα από μια αφήγηση ατομικών επιδιώξεων, εμπορικών συμφερόντων, φιλοδοξιών εξωτερικής πολιτικής και χριστιανικού ανθρωπισμού. Η ανακοίνωση αξιολογεί τα ευρήματα και τα γραπτά των αμερικανών που ταξίδεψαν, έζησαν στην Ελλάδα και έγραψαν για την Επανάσταση αλλά δεν εστιάζει στα ατομικά κίνητρα· αντιθέτως, η ανακοίνωση ερευνά την άνοδο του φιλελληνισμού και παρουσιάζει μια επισκόπηση εφημερίδων (αντλώντας από την έως τώρα αναξιοποίητη βάση δεδομένων εφημερίδων «Chronicling America»), συζητήσεις στο κογκρέσο και στη γερουσία, για να απαντήσει στα ακόλουθα ερωτήματα: Πώς η διασπορά των ειδήσεων για τον επαναστατικό πόλεμο διαμόρφωσε μια κοινή γνώμη υποστηρικτική προς την ελληνική ανεξαρτησία στις Ηνωμένες Πολιτείες; Πώς παρουσίαζαν οι εφημερίδες τις μεγάλες στιγμές και τα μεγάλα γεγονότα στην Ελλάδα; αμερικανοί, οι οποίοι μετέβησαν στην Ελλάδα, κατέγραψαν τα γεγονότα οι ίδιοι, τα οποία κατόπιν δημοσιεύτηκαν και αναπαράχθηκαν σε όλο τον Τύπο των Ηνωμένων Πολιτειών, παίρνοντας θέση συντριπτικά υπέρ του ελληνικού σκοπού." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The role of American philhellenes of diverse backgrounds is well-known but little-explored with few exceptions (Earle 1927; Kaplan 1993; Repousis 1999; Hatzidimitriou 2002; Javavone 2017). The civilisational orientalist discourse in favour of independence drew on the tradition of the American Revolution and created a legacy that resonates to the present; beyond the public celebration of the role of Howe and other Americans in 2019, united states involvement in the Greek Revolution needs to be explored through a story of individual aspirations, commercial interests, foreign policy ambitions and Christian humanitarianism. this paper takes stock of findings and the writings of Americans who travelled, lived in Greece and wrote about the revolution, but will not focus on individual motives; the paper instead explores the rise of philhellenism and presents an overview of newspapers (through the previously untapped database of US newspapers “Chronicling America”), Senate and Congress discussions, to address the following questions: How did the dissemination of news about the revolutionary war form a public opinion that was supportive of Greek independence in the United States? How did newspapers report key moments and events in Greece? Americans who went to Greece wrote first-hand accounts that were then published and re-produced throughout the United States press, overwhelmingly in favour of the Greek cause and often against a more timid official US policy. In the 1820s the “Greek fever” was punctuated by the sailing of the “American Squadron” in the Mediterranean amidst concerns about piracy and was blemished by the scandal known as “Frigate affair” in 1826-27; both events were followed by an intensifying campaign to raise funds for a successful conclusion to the war. The role of individuals (Everett, Howe, Jarvis, Miller and others) is crucial, and the paper pays equal attention to how the news from the war front was reproduced in the United States, how it was embellished and to what extent this news formed a humanitarian discourse, a legacy for many other “missions” in the history of the United States ever since. The paper looks at the activism of certain agents who served in the military and were active in fundraising as public opinionmakers and amateur historians, to develop a more nuanced understanding and provide new approaches and interpretations to philhellenism in the United States as a transnational movement." (Slightly modified abstract from conference programme)
Η Ελληνική Επανάσταση και ο Αμερικανικός Φιλελληνισμός: Η υπόθεση των ορφανών ελληνόπουλων
The Greek War of Independence and the American philhellenism: The case of the Greek orphans
Philanthropy
"Η ανακοίνωση εστιάζει στην περίπτωση των ελληνόπουλων, τα περισσότερα ήταν ορφανά, τα οποία μεταφέρθηκαν στις ΗΠA κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Πρόκειται, σε μεγάλο βαθμό, για μια αδιερεύνητη πτυχή της Ελληνικής Επανάστασης και του κινήματος του αμερικανικού Φιλελληνισμού. Τα παιδιά μεταφέρθηκαν στις ΗΠA και υιοθετήθηκαν από ορισμένες αμερικανικές οικογένειες. Η πλειοψηφία τους σπούδασε σε μερικά από τα κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠA, όπως το Yale και το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ καθώς και το Κολέγιο Amherst. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους, μερικά από τα παιδιά παρέμειναν μόνιμα στις ΗΠA, ενώ άλλα επέστρεψαν στην ανεξάρτητη Ελλάδα. Η ανακοίνωση στηρίζεται σε μια εκτεταμένη αρχειακή έρευνα στα αρχεία των ΗΠA, ειδικά σε εκείνα των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Προσπαθεί να αναδείξει τους λόγους που οδήγησαν στη μετακίνηση των παιδιών στις ΗΠA, χαρτογραφεί τους τόπους καταγωγής τους και αναλύει τις συνέπειες τόσο για την ελληνική όσο και για την αμερικανική κοινωνία." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The paper focuses on the case of the Greek children, most of them orphans, that were transferred to the United States of America during the Greek War of Independence. This remains a little-known aspect of American philhellenism. The children were relocated to the US and were adopted by American families. The majority studied at some of the leading us universities such as Yale and Harvard university, and Amherst College. A number of them remained in the US throughout their entire life, while others returned to independent Greece. The paper is based on an extensive archival research in the US archives, particularly of eminent US universities. It engages in an effort to highlight the reasons that led to their relocation to the US, it maps the places of their origin, and analyses the consequences both for Greek and American society." (Slightly modified abstract from conference programme)
Οι Επτανήσιοι ανάμεσα σε παλιές και νέες αυτοκρατορίες στις απαρχές του «αιώνα των επαναστάσεων»
The Ionians islanders between old and new empires at the dawn of the “century of revolutions”
Επτάνησος Πολιτεία
Septinsular Republic
"Η Επτάνησος Πολιτεία υπήρξε η πρώτη κρατική μορφή που λειτούργησε στον χώρο όπου επρόκειτο να ιδρυθεί το ελληνικό κράτος. Χάρη σε διάφορες συγκυρίες και ιδίως στην πρόσκαιρη συμμαχία ρώσων και Οθωμανών, στο πλαίσιο του β ́ αντι-ναπολεόντειου συνασπισμού, στο Ιόνιο πέλαγος συγκροτήθηκε ένα κράτος αυτόνομο, αλλά με περιορισμένη ανεξαρτησία στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική. Όπως έχει τονιστεί, το κράτος αυτό υπήρξε μια πρόγευση ελληνικής ανεξαρτησίας, ένα πείραμα στο πλαίσιο του οποίου δοκιμάστηκαν όλα τα αναγκαία για ένα σύγχρονο κράτος συστατικά στοιχεία (σύνταγμα, κρατική γλώσσα, οικονομική πολιτική, κρατικά αναγνωρισμένη θρησκεία κ.λπ.). Η εισήγηση αυτή επικεντρώνεται στις προσλήψεις της ίδρυσης και λειτουργίας αυτού του κρατιδίου από την ελληνική και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, από τους κύκλους δηλ. εκείνους όπου θα γεννιόταν αργότερα ο φιλελληνισμός. Το ερώτημα αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τις βάσεις του ευρωπαϊκού φιλελληνισμού και ιδίως για τη συμμετοχή των ίδιων των Ελλήνων στη διαμόρφωσή του." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The Septinsular Republic was the first state to operate in the area where the Greek state was to be founded. Thanks to various circumstances, and especially to the temporary alliance between the Russians and the Ottomans, in the context of the second anti-Napoleonic coalition, an autonomous state was established in the Ionian Sea, but with limited independence in domestic and foreign policy. As has been pointed out, this state was a foretaste of Greek independence, an experiment in which all the components necessary for a modern state (constitution, state language, economic policy, state-recognised religion, etc.) were tested. This paper focuses on the perceptions of the establishment and operation of this state by Greek and European public opinion. This question is part of a broader discussion about the foundations of European philhellenism and, in particular, about the participation of the Greeks themselves in its formation." (Slightly modified abstract from conference programme)
Ο ατελής φιλελληνισμός και η ανολοκλήρωτη Επανάσταση
Imperfect philhellenism and the incomplete revolution
"Η αλλαγή του ρόλου των ευρωπαϊκών Δυνάμεων από υποστηρικτών του αγώνα και εγγυητών της ανεξαρτησίας, σε αυστηρό επιτηρητή της αλυτρωτικής πολιτικής του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, απογοήτευσε τους Έλληνες. Η πεποίθηση ότι, μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου, εκείνες ανέλαβαν «ευθύνες» απέναντι στους Έλληνες συμβάδιζε με την αντίληψη ότι όφειλαν να συνεχίσουν να στηρίζουν την πολιτική του ελληνικού κράτους, εξαργυρώνοντας την πνευματική οφειλή τους στην αρχαία Ελλάδα. Οι Έλληνες θεωρούσαν ότι η εξάρτησή τους από τις «ευεργέτιδες» Δυνάμεις, στις οποίες αναγνώριζαν ότι όφειλαν την ύπαρξή τους, σήμαινε και υποστήριξη στη μετέπειτα πορεία τους προς την εθνική ολοκλήρωση. Για την Ευρώπη, από την άλλη, η ελληνική εθνική ιδέα είχε πάψει να έχει το ίδιο περιεχόμενο που είχε κατά τη διάρκεια της Επανάστασης· δεν επρόκειτο πλέον για ένα εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα που ενέπνεε τους φιλελεύθερους λαούς, αλλά για την πολιτική ενός κράτους η οποία αντέβαινε στα εθνικά συμφέροντα των «προστατών» του. Στόχος της ανακοίνωσης είναι με βάση τον Τύπο της εποχής να ανιχνεύσει τις μεταπτώσεις, τις αμφιθυμίες και τις αντιφάσεις της «κοινής γνώμης» απέναντι στην πολιτική των εγγυητριών Δυνάμεων, που ερμηνευόταν ως «φιλελληνική» ή «ανθελληνική»· να αναδείξει τη χρήση του φιλελληνισμού στο πλαίσιο των αλυτρωτικών κινημάτων μετά τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The change in the role of the European Powers from supporters of the struggle and guarantors of Independence into that of strict supervisors of the irredentist policy of the newly founded Greek state disappointed the Greeks. The belief that after the battle of Navarino they took on “responsibilities” towards the Greeks went hand in hand with the perception that they had to continue to support Greek state policy, thereby redeeming their intellectual debt to ancient Greece. The Greeks considered that their dependence on the “benefactor” Powers, while recognising that they owed their existence to them, also meant support in their subsequent course towards national integration. For Europe, on the other hand, the Greek national idea had ceased to have the same substance as it had during the revolution; it was no longer about a national liberation movement that inspired the liberal peoples, but about the policy of a state that opposed the national interests of its “protectors”. The aim of this paper is to trace, based on the press of the time, the transitions, ambiguities and contradictions of the “public opinion” towards the politics of the Guaranteeing Powers, which was interpreted as either “philhellenic” or “anti-Hellenic”, and to highlight the use of philhellenism in the framework of the irredentist movements after the formation of the Greek state." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Ο Μίλος Ομπρένοβιτς και η Ελληνική Επανάσταση: Μια αναψηλάφηση
Miloš Obrenović and the Greek Revolution revisited
Μίλος Ομπρένοβιτς
Miloš Obrenović
"Η στάση των βαλκανικών λαών, ηγεσιών και εθνικών κινημάτων στις κορυφαίες στιγμές της εθνοποιητικής διεργασίας των γειτόνων τους, όπως είναι για τους Έλληνες η Επανάσταση του 1821, τυγχάνουν ιδιαίτερης ιστοριογραφικής πραγμάτευσης και διαχείρισης, η οποία πολύ συχνά παίζει σημαντικό ρόλο στην συγκρότηση και αναπαραγωγή ιδεών για την εθνική ή βαλκανική φυσιογνωμία των μετα-οθωμανικών κοινωνιών στον βαλκανικό χώρο, καθώς και για τις μεταξύ τους σχέσεις. Στην παρούσα ανακοίνωση θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε λίγο γνωστές μαρτυρίες για την σχέση και τη στάση του ηγέτη της ημι-αυτόνομης Σερβίας Μίλος Ομπρένοβιτς και του περιβάλλοντός του έναντι της Ελληνικής Επανάστασης, να εντοπίσουμε και να εξετάσουμε τα ερμηνευτικά διλήμματα που αναδεικνύουν οι ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες και τα υπάρχοντα ιστορικά τεκμήρια και να διερευνήσουμε κριτικά την διαχείριση του ζητήματος από την σερβική και ελληνική ιστοριογραφία." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The relation and attitudes of the Balkan peoples, their leaders and their national movements towards their Balkan neighbours in outstanding moments of the latter’s nation-building processes, such as the 1821 Revolution for the Greeks, has been granted particular attention and study, which very often plays an important role in the construction of ideas about the national or Balkan character of post-Ottoman states and societies, as well as for their relations vis-à-vis one another. This paper highlights little-known testimonies about the attitudes of the semi-autonomous Serbian Prince Miloš Obrenović and his environment to the 1821 Greek Revolution. Furthermore, it examines the interpretative dilemmas posed by the particular circumstances and the existing testimonies, and we critically dwell on the historiographic treatment of the question in Serbian and Greek historiography." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Οι μετασχηματισμοί του φιλελεύθερου φιλελληνισμού στην Ελλάδα των μέσων του 19ου αιώνα: Ένας διπλωμάτης παίρνει θέση
Transformations of liberal philhellenism in mid-nineteenth century Greece: A diplomat takes a stance
Yorgos Tzedopoulos (Academy of Athens)
Μαρύ Μπενζαμέν
Mary Benjamin
"Ο διπλωμάτης και ερασιτέχνης ζωγράφος Benjamin Mary ήταν ο πρώτος επιτετραμμένος του Βελγίου στην Αθήνα (1839-1844). Ο διορισμός του υπογράμμιζε τις ομοιότητες ανάμεσα στα δύο νέα κράτη που ιδρύθηκαν ως αποτέλεσμα φιλελεύθερων εθνικών κινημάτων. Έτσι προσδιορίζει ένα κρίσιμο σημείο της ευρωπαϊκής ιστορίας: τη σύνδεση ανάμεσα στην επανάσταση, την κρατική συγκρότηση και την εθνική πολιτική. Στις διπλωματικές του αναφορές, όπως και στα σχέδια που ζωγράφισε κατά την παραμονή του στην Ελλάδα, ο Mary διερεύνησε αυτή τη σύνδεση μέσω ενός φιλελληνικού λεξιλογίου πολιτικού φιλελευθερισμού και εθνογραφικού ρομαντισμού. Το εντυπωσιακό στον φιλελληνισμό του Mary, ωστόσο, είναι ότι δεν εμπεριείχε καμία αναφορά στην ελληνική αρχαιότητα· το γεγονός που συγκροτούσε τους Έλληνες ως έθνος και νομιμοποιούσε την ίδρυση ενός ανεξάρτητου ελληνικού κράτους ήταν η Ελληνική Επανάσταση. Ο Mary είδε την Επανάσταση όχι μόνο ως τον ερμηνευτικό φακό της πολιτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, κυρίως του συνταγματικού κινήματος του 1843, αλλά επίσης ως μια αποφασιστική στιγμή του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού. Ο Mary στάθηκε κριτικά απέναντι στο καθεστώς της προστασίας που καθόριζε τη θέση της Ελλάδας ως ανεξάρτητου κράτους και ιδιαίτερα στις αντιφάσεις της βρετανικής πολιτικής, τις οποίες εντόπισε από τη μια στην υποστήριξη του συνταγματικού κινήματος και από την άλλη στις αξιώσεις κυριαρχίας έναντι του νέου κράτους στη λογική του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας. Επηρεασμένος ίσως και από μια εξελισσόμενη νευρολογική πάθηση, ο Mary εγκατέλειψε το βελγικό διπλωματικό αξίωμα της ουδετερότητας και μετακινήθηκε από τη θέση του διπλωμάτη σε εκείνη του ακτιβιστή. Ο φιλελληνισμός του, μαζί με τη δέσμευσή του στον φιλελευθερισμό, η οποία κινητοποιήθηκε επιπλέον από τον ρόλο των Βρετανών στην προσπάθεια της Αυστρίας να καταστείλει το ιταλικό εθνικό κίνημα, τον ώθησε να καταγγείλει τη βρετανική πολιτική στην Ελλάδα και την Ευρώπη στη διάρκεια μιας συνάντησης με τον Βρετανό πρεσβευτή στην Αθήνα. Ο Mary γνωστοποίησε το επεισόδιο σε ευρύτερο κοινό. αυτή η διάρρηξη των κανόνων της υψηλής πολιτικής τον μετέτρεψε σε αποστάτη και του κόστισε τη θέση του και το κοινωνικό του κύρος. Στην ανακοίνωση αναλύω την ελληνική εμπειρία του Mary με στόχο τη διερεύνηση των μετασχηματισμών του φιλελληνισμού στη φιλελεύθερη σκέψη και δράση των μέσων του 19ου αιώνα. Η ανακοίνωση στηρίζεται κυρίως στις ανέκδοτες αναφορές του Mary από το βελγικό υπουργείο Εξωτερικών στις Βρυξέλλες και στην αλληλογραφία της βρετανικής πρεσβείας στην Αθήνα, αλλά και στα σκίτσα του Mary από την Ελλάδα, όπου απεικόνισε γνωστούς και άγνωστους άντρες και γυναίκες, μεταξύ των οποίων και αρκετούς αγωνιστές της Επανάστασης." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The diplomat and amateur painter Benjamin Mary was the first Belgian chargé d’affaires at Athens (1839–1844). His appointment emphasised the similarities between the two newly established states that were the outcome of liberal national movements. It points thus to a critical moment of European history: the conjunction between revolution, state formation and national politics. Mary explored this conjunction in both his diplomatic reports and his sketches, using a philhellenic vocabulary of political liberalism and ethnographic romanticism. What is particularly striking in Mary’s philhellenism, though, is that it was void of any reference to Greek antiquity; for Mary, the event that had constituted the Greeks as a nation and legitimised the formation of an independent state was the Greek Revolution. He not only interpreted Greek political action, especially the constitutional movement of 1843, through the lens of the revolution, but he also considered the latter as a decisive moment in the unfolding of European liberalism. Mary was critical of the status of protection that defined Greece’s position as an independent state, and particularly of the contradictions of British policy, which he identified in the support of the constitutional movement, on the one hand, and, on the other, in the claims of dominance over Greece in accordance with British imperialism and colonialism. Influenced perhaps as well by an ongoing neurotic ailment, Mary abandoned the Belgian diplomatic axiom of neutrality and shifted from the position of a diplomat to that of an activist. His philhellenism, coupled with his liberal engagement, triggered further by the role of the British in Austria’s effort to suppress the Italian national movement, culminated in his violent denouncement of British policies in Greece and Europe during a meeting with the British ambassador at Athens. Mary made known the episode to a wider public, thus breaking the rules of high politics and turning him into an “apostate” that cost him his position and social status. This paper analyses Mary’s Greek experience with the aim to explore the transformations of philhellenism in the liberal thought and action of the mid-nineteenth century. The paper is primarily based on Mary’s unpublished reports from the archive of the Belgian Ministry of Foreign affairs in Brussels and on the correspondence of the British embassy at Athens, additionally also on Mary’s sketches, in which he depicted known and unknown men and women, among them several fighters of the revolution." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Το παρόν και το παρελθόν μέσα από τα μάτια του Anton Prokesch (von Osten). Ένας αξιωματικός του ναυτικού στα χρόνια της Επανάστασης
Present and past through the eyes of Anton Prokesch (von Osten): An Austrian naval officer during the years of the Greek Revolution
Ίκαρος Μαντούβαλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ikaros Mantouvalos (Democritus University of Thrace)
Όστεν Άντον Πρόκες φον
Osten Anton Prokesch von
05 Φεβρουαρίου 2021
05 February 2021
"Από πολύ νωρίς, η Ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτέλεσε ένα γεγονός με ευρωπαϊκή διάσταση, που κινητοποίησε, μεταξύ άλλων, τα πλέον φιλελεύθερα στοιχεία της Ευρώπης και όχι μόνον. Το έντονο φιλελληνικό ρεύμα που εκδηλώθηκε με την έκρηξη της Επανάστασης, εκφράσθηκε ποικιλοτρόπως τόσο στα ευρωπαϊκά περιβάλλοντα όσο και στις ελληνικές εστίες της επαναστατικής πράξης. Στον αντίποδα της πολλαπλής υποστήριξης του αγώνα, οι επίσημες κυβερνήσεις της Γηραιάς Ηπείρου, υπό τον φόβο μήπως η ελληνική εξέγερση λειτουργήσει ως έναυσμα για την εκδήλωση ανάλογων ανατρεπτικών (εθνικών ή/και κοινωνικών) κινήσεων στην Ευρώπη της Παλινόρθωσης, αρχικά την αντιμετώπισαν εχθρικά, ταυτίζοντάς την με τα συνωμοτικά κοινωνικοπολιτικά κινήματα της εποχής και αμφισβητώντας τη νομιμότητά της. Παράλληλα, το ενδιαφέρον των Μεγάλων Δυνάμεων για τον ευρύτερο χώρο της ανατολικής Μεσογείου, που την περίοδο εκείνη, πέρα από θέατρο πολέμου, συνιστά και ένα πεδίο οικονομικού ανταγωνισμού, συνδέεται με τα εμπορικά και γεωπολιτικά τους συμφέροντα, τις πολιτικές τους βλέψεις και τα σχέδιά τους για διεύρυνση της οικονομικής τους επιρροής στο Levante. Μέσα σε συνθήκες έντονης κινητικότητας και διπλωματικών ενεργειών από πλευράς εκπροσώπων και απεσταλμένων ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών, ο Prokesch, ο μετέπειτα von Osten (1830) και πρώτος αυστριακός πρέσβης στην Αθήνα (1834-1849), υπηρετώντας από το 1824 στις ναυτικές μονάδες της αυστριακής Μοναρχίας που κινούνταν στο αιγαίο για την καταπολέμηση της πειρατείας, ταξιδεύει στην ανατολή ως πολεμικός ανταποκριτής (Kriegsberichterstatter). Μέσα από τις εκθέσεις και τις αναφορές του προς τις αυστριακές αρχές αλλά και τα ιδιωτικά του γράμματα, δηλαδή μέσα από τα μάτια ενός Ευρωπαίου με κλασική παιδεία αλλά και πίστη στις αρχές του απολυταρχισμού, μπορεί κανείς να ανιχνεύσει εκφάνσεις της πολιτικής διαχείρισης της Επανάστασης, προσλήψεις του ιστορικού παρελθόντος (της αρχαιότητας), πτυχές της καθημερινής ζωής και πολύπλευρες εμπειρίες όσων βίωσαν την επαναστατική περίοδο. Με λίγα λόγια να ανασυστήσει έναν κόσμο ιδεών, αντιλήψεων και καθημερινών εντυπώσεων, όπως αυτός αναδύεται μέσα από τον επιστολικό λόγο ενός αυστριακού απεσταλμένου του οποίου η στάση απέναντι στο ελληνικό ζήτημα υπαγορεύθηκε από πολιτικό υπολογισμό και χαρακτηρίστηκε, ως επί το πλείστον, από αστάθεια." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"From its outset, the Greek Revolution of 1821 was an event with a European dimension which, among other things, mobilised the most liberal elements in Europe and elsewhere. The strong philhellenic movement that developed upon the outbreak of the Revolution was expressed in various ways both in European environments and in the main Greek focal points of revolutionary activity. On the opposite side of the prolific support for the struggle, the governments of Europe, fearing that the Greek uprising might spark similar conspiratorial social and political movements in the Europe of the Restoration, initially treated it with hostility, identifying it with the conspiratorial sociopolitical movements of the period and disputing its legality. At the same time, the Great Powers were interested in the broader region of the eastern Mediterranean which, apart from being a theatre of war at that time, was also a field of economic competition associated with their commercial and geopolitical interests, political ambitions and plans to extend their economic influence in the Levant. Under conditions of intense mobility and diplomatic actions by the representatives and emissaries of powerful European states, Anton Prokesch, later von Osten (1830), the first Austrian ambassador to Athens (1834-1849), who, after 1824, had served in the naval units of the Austrian Monarchy that were active in the Aegean sea to combat piracy, travelled to the east as a war correspondent (Kriegsberichterstatter). through his writings and reports to the Austrian authorities, but also in his private correspondence – i.e. through the eyes of a European with a classical education as well as faith in the principles of absolutism – one can detect aspects of the political management of the revolution, concepts of Greece’s historical (ancient) past, and aspects of the daily life and multiple experiences of those who had lived through the revolutionary period. In short, he was able to re-establish a world of ideas, viewpoints, daily experiences and impressions, as it emerged through the epistolary words of an Austrian emissary whose attitude to the Greek issue was dictated by political calculation and characterised mainly by instability by instability." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Ποιο ήταν το «επαναστατικότερο» επίτευγμα της Ελληνικής Επανάστασης; Ερμηνευτικές προσεγγίσεις της ελληνικής διπλωματίας
What was so revolutionary about the Greek Revolution? Reinterpreting Greek diplomacy
"Η σύσταση του ελληνικού εθνικού κράτους ήταν αποτέλεσμα του μοναδικού επιτυχημένου κινήματος του πρώτου «κύκλου» των ευρωπαϊκών επαναστάσεων του 19ου αιώνα, το οποίο εγκαινίασε τη διάλυση της όθωμανικής αυτοκρατορίας. Ποιες ήταν οι στρατηγικές μεθοδεύσεις μέσω των οποίων οι Έλληνες κατάφεραν να επικρατήσουν απέναντι στους όθωμανούς; Με άλλα λόγια σε τι διέφερε η Ελληνική Επανάσταση από εκείνες της ιταλικής ή της ιβηρικής χερσονήσου που είχαν ξεσπάσει λίγο νωρίτερα, αλλά κατεστάλησαν μετά από την άμεση διεθνή παρέμβαση; Με ποιους τρόπους δηλαδή οι ιθύνοντες των Ελλήνων έπεισαν τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής να αποδεχθούν τις δικές τους επαναστατικές ιδέες; Στην ανακοίνωση αυτή διερευνώνται οι διαδικασίες μέσω των οποίων επετεύχθη η νομιμοποίηση του ελληνικού επαναστατισμού. Εξετάζονται ο ρόλος των Ελλήνων που προέρχονταν από τους κύκλους της διασποράς και είχαν επίγνωση της αναγκαιότητας διεθνούς υποστήριξης του κινήματος, ενώ παράλληλα ήταν σε θέση να κατανοούν και να αποκωδικοποιούν τη σημασία των γεωπολιτικών και οικονομικών ανταγωνισμών των Μεγάλων Δυνάμεων. Όπως αποδεικνύεται, οι επαναστατικές προκηρύξεις απευθύνονταν περισσότερο στους Φιλέλληνες αναγνώστες τους, παρά στους Έλληνες για χάρη των οποίων υποτίθεται ότι εκδίδονταν. Με την ίδια λογική η έμφαση στα ιστορικά δικαιώματα των Ελλήνων όχι μόνον εφοδίαζε τα επαναστατικά μανιφέστα με πολύτιμα επιχειρήματα, αλλά εγκαινίαζε μια πρώιμη διαδικασία συγκρότησης πολιτικού έθνους. Σε αυτό το πλαίσιο περίπου δέκα μήνες μετά από την έναρξη του ελληνικού κινήματος, το υπό σύσταση κράτος είχε αποκτήσει το πρώτο προσωρινό του πολίτευμα, την εθνική του κυβέρνηση και, το σπουδαιότερο, έναν κοινό ορισμό της πολιτικής ταυτότητας των μελών του. Σύντομα οι ηγέτες του θα εξέφραζαν την προθυμία τους να προσκαλέσουν ακόμη και Ευρωπαίο μονάρχη, εάν με αυτόν τον τρόπο υπήρχε πιθανότητα να εξασφαλίσουν την πολιτική ανεξαρτησία τους. ώστόσο, η αναγνώριση από τη διεθνή κοινότητα της ελληνικής επικράτειας και των συνόρων της αλλά και της ανεξαρτησίας του κράτους επιτεύχθηκε μια δεκαετία περίπου αργότερα. Η ανακοίνωση αυτή εστιάζεται στις στρατηγικές απόπειρες μεταμόρφωσης μιας τοπικής ή και περιφερειακής εξέγερσης της νότιας Βαλκανικής σε διεθνές πολιτικό ζήτημα." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The establishment of the Greek nation-state in the early nineteenth century, which inaugurated the collapse of the Ottoman Empire, was the product of the only successive independence movement among the “first wave” of European risings. How did the Greek insurgents manage to prevail over the much more powerful Ottoman army? Was the Greek Revolution different from the revolts in Italy and the Iberian Peninsula, which broke out a few months earlier but were quickly put down? In other words, how did the Greek leaders reconcile the Great Powers of the time to their revolutionary ideas? This paper explores the processes through which the “legitimation” of the Greek revolutionary demands was achieved. It examines the role of the Greek leaders who, coming from the Greek diaspora, were conscious both of the Great Powers’ geopolitical and economic rivalries and of the need to obtain international support. As a consequence, many of the revolutionary proclamations they issued were drafted more with an eye to the philhellene readers rather than to the Greeks, to whom they were supposedly addressed. Within this context, the emphasis on Greek historical national rights not only provided the revolutionary manifesto with influential political arguments, but also resulted in the inauguration of an early nation-building process. Almost ten months after the outbreak of the revolution, the insurgent Greek state had its first provisional constitution, its government and, first and foremost, a definition of its citizenry. By that time, the Greek leaders were eager to invite even a European monarch to their homeland, if he was likely to guarantee its national independence. However, both internationally defined territory and international recognition of its independent status were achieved almost a decade later. Thus, this paper examines the transition from a local upheaval in the southern Balkans to an international political issue." (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Εταιρισμός και φιλελευθερισμός την Εποχή των Επαναστάσεων
Contested liberalisms and voluntary associations in the Age of Revolutions
Γιάννα Τζουρμανά (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)
Yanna Tzourmana (Hellenic Open University)
Ελληνικό Κομιτάτο του Λονδίνου
London Greek Committee
Όταν ο Χόμπχαουζ έγραφε στον Μπάυρον για ένα μεγάλο δημόσιο δείπνο [Great Public Dinner] προς τιμήν των Ελλήνων και των ισπανών επαναστατών προσέφερε μαρτυρία για τη δημοσιότητα και την ισχύ που, τελικά, προσλάμβαναν οι λειτουργίες του εταιρισμού και των πρακτικών εθελοντικής συσσωμάτωσης, αλλά και για την ίδια τη σύσταση του δημόσιου χώρου στον οποίο θα στεγαστεί ο φιλελληνισμός. Στις δημόσιες τελετουργικές αγορεύσεις, τις προπόσεις και τα δείπνα, ο εταιρισμός κατέληγε να καθίσταται θεσμικός φορέας, αν όχι ισότιμος, τουλάχιστον ανταγωνιστικός ως προς τους επίσημους «φυσικούς» χώρους της εξουσίας. Η μορφοποίηση των κοινωνικών δυνάμεων σε τέτοιες ενώσεις επέτρεπε, ταυτόχρονα, την αξιοποίηση ευρύτατων δικτύων επιχειρηματικών, διανοητικών-φιλοσοφικών και πολιτικών-ιδεολογικών δεσμών. Η προτεινόμενη ανακοίνωση θα στραφεί στο φαινόμενο του εταιρισμού και στις συναρτήσεις του με τον φιλελληνισμό προκειμένου να διακρίνει όρους έκφρασης και πολιτικής επικοινωνίας των φιλελεύθερων ιδεών, αλλά και των μεταμορφώσεων στις οποίες αυτές οι ιδέες υπόκεινταν στους «φυσικούς» και συμβολικούς χώρους των εταιρειών. Πέραν της έκρηξης του δημόσιου πολιτικού και διανοητικού στοχασμού στη μάχη των εντύπων, η κουλτούρα των εταιρειών θα εξεταστεί ως το πλέον δυναμικό επικοινωνιακό προϊόν της εποχής. Στην πυκνή συνδιαλλαγή και συναναστροφή εταιριστών που μετείχαν σε δημόσιες ενώσεις (επιτροπές, εταιρείες, κλαμπ και κομιτάτα) ευδοκιμούσε μια διανοητική και πολιτική παραγωγή που δεν κατέληγε κατ’ ανάγκην σε μοντέλα ιδεατών πολιτικών συστημάτων, αλλά κυρίως σε έναν διευρυμένο διάλογο που προσέφερε ποικίλες πολιτικές διαγνώσεις και ένα διεθνικό λεξιλόγιο. Οι εταιρείες αυτές λειτουργούσαν στη δημόσια σφαίρα ως κληροδοτημένη πολιτική στρατηγική η οποία, αντλώντας από τρέχουσες ρηξικέλευθες αναλύσεις και θεωρητικές πρωτοπορίες για την αναμόρφωση της πραγματικότητας, αντανακλούσαν μετατοπίσεις κατεστημένων συσχετισμών δύναμης και προσέφεραν μια θεαματική ποικιλία κριτικής έναντι της υφιστάμενης εξουσίας και της ρυθμισμένης κοινωνικής ιεραρχίας. Η Ελληνική Επανάσταση και, ευρύτερα, οι επαναστάσεις που διεξάγονταν σε ένα μεγάλο το γεωγραφικό ανάπτυγμα - απ’ την Ελλάδα μέχρι τη νότια Αμερική - δεν συνιστούσαν μόνον πολιτικές υποθέσεις αμέσως υπαγόμενες στις διεθνείς σχέσεις μιας μεγάλης πολιτικής αποικιοκρατικής δύναμης, όπως ήταν η Βρετανία της εποχής. Διεξάγονταν στον δημόσιο λόγο και τις κατ’ εξοχήν ενεργόφιλες και κινητοποιητικές πολιτικές πρακτικές του εταιρισμού. όι λειτουργίες του εταιρισμού θα προσδιορίσουν τη φύση και τους τρόπους υποστήριξης στην Ελληνική Επανάσταση και θα παροξύνουν τις πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής, δοκιμάζοντας απειλητικά την αντοχή του πολιτικού συστήματος. (Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021)
When in 1823 John Cam Hobhouse wrote to Lord Byron about “a Great Public Dinner” to be held in honour of the Greek and the Spanish revolutionaries, he was bearing witness to a basic fabric of London social and political life; the thriving public campaigns of voluntary associations. The paper places the Greek committee – conventionally seen as the offspring of philhellenism – within the larger associational setting of the early nineteenth-century London. Although other associations flourished in the US and in cities throughout Europe, London was the major scene where this profusion acquired a complex relationship with oppositional politics and a crucial role in re-ordering arrangements in the international competition. The paper conveys a set of reflections over some related propositions. First, it treats context as material space locating the Greek committee in its birthplace, the Crown and Anchor tavern, and in its time, the age of Revolutions. Within the practice of associational sociability played out at the tavern, British philhellenism and reformism come close together. Reformers, independent MPs, and prominent dissenters of the Greek committee created a novel cleavage in British politics with major implications around the world. From this point on, secondly, it focuses on connections and affiliations that went far beyond the Greek Revolution and defined, arguably, reform aspirations stretching from Greece and the Iberian Peninsula to both Americas and the Arabic-speaking Mediterranean. Viewing, thirdly, the Greek committee as the perfect media product, the paper suggests a retake on philhellenism. In a period when commercial humanism and imperial reformism became Britain’s state mythos, voluntary associations made society “talk” intensively about everything: the revolutionary south, political corruption, commercial and financial foreign policies, liberty and utility, constitution and the state. The Greek cause was exposed in the market of communication of these informal groups. Associations on the other hand equipped its members with great political and cultural potency both in their activities and identities. Voluntary associations in the age of revolutions talked themselves up not only with criticism but with alternative international visions as well. (Slightly modified abstract from the Initiative 1821-2021 website)
Ήταν η Ελληνική Επανάσταση του 1821 "Αστική";
Was the Greek Revolution of 1821 “bourgeois”?
Νικόλας Βρούσαλης (Erasmus University Rotterdam)
Nicholas Vrousalis (Erasmus University Rotterdam)
Αστική τάξη
Bourgeoisie
14 Ιουνίου 2021
"Η ιδέα της αστικής επανάστασης είναι κεντρική για τη σύγχρονη ιστοριογραφία της επανάστασης: ισχυρίζεται ότι εξηγεί τα κεντρικά χαρακτηριστικά της ολλανδικής, της αγγλικής και της γαλλικής επανάστασης υποτάσσοντάς της στο κάτω από ένα ενιαίο επεξηγηματικό σχήμα. Αυτή η εργασία εξετάζει τον ισχυρισμό ότι η Ελληνική Επανάσταση του 1821 μπορεί να είναι υπάγεται στο εν λόγω ενιαίο σύστημα. Υποστηρίζω ότι, να λειτουργήσει αυτή η θεωρία, τότε το σύνολο του κατηγορικού πλαισίου της αστικής επανάστασης πρέπει να επανεξεταστεί σε διάφορες διαστάσεις.Πρώτον, η σχετική αντίληψη της επαναστατικής αντιπροσωπείας πρέπει να αποδυναμωθεί ώστε να περιλαμβάνει εμπόρους και στρατιωτικούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων των ανώτερων στρωμάτων των κλεφτών. Αυτό πρέπει να γίνει με προσοχή, καθώς ορίζει την επανάσταση αποκλειστικά ως προς τις συνέπειές της - χωρίς αναφορά στις δυνάμεις που προκάλεσαν αυτές τις συνέπειες - καθιστά την ίδια την ιδέα της αστικής επανάστασης ασαφή.Δεύτερον, η θεωρία πρέπει να εξηγήσει τη συμμαχία αυτής της ανερχόμενης άρχουσας τάξης με λαϊκές τάξεις που, στην περίπτωση της Οθωμανικής Ελλάδας αποτελούνταν ως επί το πλείστον από ανεξάρτητους αγρότες και όχι μισθωτούς εργάτες.Τρίτον, πρέπει συνδέουν συστηματικά αυτές τις συμμαχίες με τουλάχιστον μια ασαφή κίνηση αντίθεσης με τον υποτελή τρόπο παραγωγής-όχι στη φεουδαρχία ευρωπαϊκού τύπου- και να εξηγεί πώς αυτή η αντίθεση διευκόλυνε την άνοδο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος." Από το βιβλίο περιλήψεων της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The idea of bourgeois revolution is central to the modern historiography of revolution: it purports to explain central features of the Dutch, English and French revolutions by subsuming them under a unified explanatory scheme. This paper examines the claim that the Greek Revolution of 1821 can be subsumed under this unified scheme. I argue that, if the subsumption is to work, then the whole categorial framework of bourgeois revolution needs to be rethought along a number of dimensions. First, the relevant conception of revolutionary agency must be weakened to include merchants and military leaders, including the upper strata of the klephts. This must be done with care, as defining a revolution solely in terms of its consequences – without reference to the agency that brings these consequences about – renders the very idea of bourgeois revolution incoherent. Second, the theory must explain the alliance of this ascending ruling class with popular classes who, in the case of Ottoman Greece, were mostly independent farmers and not wage labourers. Third, it must systematically connect these alliances with at least an inchoate movement of opposition to the tributary mode of production – not to European-style feudalism – and explain how that opposition facilitated the ascendancy of the capitalist mode of production in the newly-founded Greek state." From the book of abstracts of the event, as it was published on the organizer's website.
Aspects of the intellectual and social history of the Greek Revolution: 2nd session
Η ιδέα και η πραγματικότητα της επανάστασης στον εικοστό πρώτο αιώνα. Φιλοσοφικές, πολιτικές και ανθρωπολογικές προκλήσεις
The concept and the reality of revolution in the 21th century: Philosophical, political and anthropological challenges
Γεώργιος Καλπαδάκης (Ακαδημία Αθηνών)
George Kalpadakis (Academy of Athens)
Ανθρωπολογία
Anthropology
«Στις 14 Ιουνίου είστε όλοι ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχετε στη δεύτερη συνεδρία μας Η ιδέα και η πραγματικότητα της επανάστασης στον 21ο αιώνα. Φιλοσοφικές, πολιτικές και ανθρωπολογικές προκλήσεις της σειράς μας «Όψεις της Διανοητικής και Κοινωνικής Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης». Συντονιστής: Δρ Γιώργος Καλπαδάκης, Κέντρο Ερευνών Νεοελληνικής Ιστορίας της Ακαδημίας Αθηνών Ομιλητές: Δρ. Νικόλας Βρουσάλης, Πανεπιστήμιο Erasmus Rotterdam, «Ήταν η Ελληνική Επανάσταση του 1821«αστική»;» Δρ Judith Vega, Πανεπιστήμιο του Groningen, «Η κατακερματισμένη επανάσταση; Αγώνες ενάντια στην κυριαρχία και την υπεράσπιση του κόσμου της ζωής» Δρ Άννα Μαχαιρά, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, «Γιορτάζοντας τις επαναστάσεις, προσαρμόζοντας τους ορισμούς».» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"On 14 June you are all welcome to join us to our second session “The concept and the reality of revolution in the 21th century: Philosophical, political and anthropological challenges” of our series “Aspects of the intellectual and social history of the Greek Revolution”. Moderator: Dr George Kalpadakis, Modern Greek History Research Centre of the Academy of Athens (KEINE) Speakers: Dr Nicholas Vrousalis, Erasmus University Rotterdam, “Was the Greek Revolution of 1821 ‘bourgeois’?” Dr Judith Vega, University of Groningen, “The fragmented revolution? Struggles against domination and the defence of the lifeworld” Dr Anna Mahera, University of Ioannina, “Celebrating revolutions, adjusting definitions”. " From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Βασικά χαρακτηριστικά της Γαλλικής πολιτικής σκέψης ως σύνδεσμος μεταξύ του Ελληνικού πολέμου της Ανεξαρτησίας και της Γαλλικής Επανάστασης
Key aspects of French political thought as a link between the Greek War of Independence and the French Revolution
Επαναστάσεις για την Ισότητα
Egalitarian Revolutions
Annelien de Dijn (Utrecht University)
10 May 2021
Ο Συνταγματισμός και Μεταρρυθμιστικές Πολιτικές στην Εποχή των Επαναστάσεων
Constitutionalism and reform politics in the Age of Revolutions
Yanna Tzourmana (Hellenic Open University )
Παγκόσμιος Νότος
Global South
«Η παρουσίαση σκιαγραφεί τον αγώνα για τον καθορισμό του συνταγματισμού κατά την Εποχή των Επαναστάσεων. Μεταφέρει ένα σύνολο αντανακλάσεων σε κάποιες αλληλοσυνδεδεμένες προτάσεις: Πρώτον, στρέφεται στις επίμαχες σημασίες του συνταγματισμού από τις Αμερικανικές και Γαλλικές Επαναστάσεις και μετά, δεύτερον, στα διαφορετικά οράματα και πολιτικές ιδεολογίες σχετικά με τη θεωρία και την πρακτική της συνταγματικής κυβέρνησης μετά την ταυτόχρονη έξαρση των επαναστάσεων στον παγκόσμιο νότο (Ελλάδα, Ισπανία, και Λατινική Αμερική). Υποστηρίζει ότι οι τοπικές ιδιαιτερότητες σε κάθε περίπτωση παρέχουν υλικό χώρων που διεύρυναν το πεδίο της πολιτικής σκέψης πέρα από τη συνταγματική συναίνεση που ψάχνεται γύρω από τη Βρετανία, και στις δύο γαλλικές αναγνώσεις για τις καινοτομίες των συνταγμάτων των αμερικανικών κρατών και τις γαλλικές επαναστατικές συνέπειες στα αμερικανικά συμφραζόμενα. Τέλος, στην ιχνηλάτηση των συζητήσεων για τον συνταγματισμό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο συνταγματικό σχεδιασμό του Bentham (που προοριζόταν ως συνταγματικές συμβουλές στους επαναστατημένους σε Ελλάδα, Ισπανία και Λατινική Αμερική) σε σχέση με το μεταβαλλόμενο εννοιολογικό και ιστορικό πλαίσιο της νομιμότητας της εξουσίας και της υπακοής και την αναδιάταξη του μεταρρυθμιστικού κινήματος της πολιτικής συζήτησης που έφερε επί κυβέρνησης.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The presentation outlines the struggle to define constitutionalism during the Age of Revolutions. It conveys a set of reflections over some interrelated propositions: First, it turns to the contested meanings of constitutionalism from the American and French Revolutions onwards; second, on the different visions and political ideologies over the theory and practice of constitutional government after the simultaneous outbreak of the revolutions in the global south (Greece, Spain, and Latin America). It argues that local specificities in each case provided the material spaces that widened the scope of political thinking beyond the constitutional consensus cantered around Britain; and to both French readings on the innovations of the constitutions of the American states and French revolutionary implications in American contexts. Finally, in tracing discussions about constitutionalism particular emphasis is given to Bentham’s constitutional design (set out as constitutional advice to the revolutionaries in Greece, Spain, and Latin America) in relation to the changing conceptual and historical framework of the legitimacy of authority and obedience and the reform movement’s reordering of the political debate brought to bear on government." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Οράματα του Διαφωτισμού για τα Βαλκάνια στην μετα-Οθωμανική Εποχή: Ρήγας και Καποδίστριας
Enlightenment visions of the post-Ottoman Balkans: Rhigas and Kapodistrias
10 Μάιου 2021
«Η διανοητική και οραματική συνιστώσα της σκέψης του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, θεωρείται ευρέως ότι εξαφανίστηκε μόλις έφτασε στη γηγενή χώρα του τον Ιανουάριο του 1828, καθώς αναγκάστηκε να περάσει τα επόμενα τρεισήμισι χρόνια βαθιά βυθισμένος στις κρατικές υποθέσεις. Ωστόσο, δύο επιστολές που έστειλε στον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Karl Nesselrode την άνοιξη του 1828 υποδεικνύουν ότι είχε συγκεκριμένη αντίληψη για το πώς θα έπρεπε να αναδιαμορφωθούν τα Βαλκάνια στην μετα-οθωμανική εποχή που δεν περιορίστηκε στο κρίσιμο σημαντικό ζήτημα συνόρων. Ανάλυση των απόψεων που εξέφρασε σε αυτά τα έγγραφα υποδηλώνει ότι, ενώ ανήκαν, μαζί με άλλα παρόμοια οραματικά έργα, στην παράδοση του Διαφωτισμού, παρέκκλιναν σημαντικά από τις ιδέες του Ρήγα Βελεστινλή, του πρωτομάρτυρα της Ελληνικής Επανάστασης, η ζωή και η δουλειά του οποίου είχε εισάγει το αντι-οθωμανικό κίνημα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η παρουσίαση θα εστιάσει στο Βαλκανικό όραμα του Καποδίστρια και θα προσφέρει σύγκριση με εκείνο του Ρήγα, τοποθετώντας τους στο πλαίσιο των ευρύτερων συζητήσεων που είχαν λάβει χώρα στο εθνικό ζήτημα και τον πρωτο-ομοσπονδιακό σύστημα, από το Αbbé de Saint Pierre μέχρι τον Ζαν-Ζακ Ρουσσώ.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The intellectual and visionary component of the thought of Ioannis Kapodistrias, the first President of the Greek Republic, is widely considered to have disappeared once he arrived in his native country in January 1828, as he was compelled to spend the next three-and-a-half years deeply immersed in the affairs of state. However, two letters he sent to the Russian minister of Foreign Affairs Karl Nesselrode in the spring of 1828 suggest that he had a specific conception of how the Balkans should be reconfigured in the post-Ottoman epoch that did not limit itself to the crucially important border issue. An analysis of the views he expressed in these documents indicate that, while they belonged, along with other similar visionary projects, to the Enlightenment tradition, they diverged considerably from the ideas of Rhigas Velestinlis, the proto-martyr of the Greek Revolution whose life and work had galvanised the anti-Ottoman movement in Southeast Europe. The presentation will focus on Kapodistrias’ Balkan vision and offer a comparison with that of Rigas, placing them in the context of the broader discussions that had taken place on the national question and proto-federalism, from the Abbé de Saint Pierre to Jean-Jacques Rousseau." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Aspects of the intellectual and social history of the Greek Revolution: 1st session
Πολιτική ατζέντα και εθνική συνείδηση στον ορίζοντα του ύστερου Διαφωτισμού και των επαναστατικών κινημάτων του δεκάτου ενάτου αιώνα στην Ευρώπη
Political agenda and national awareness in the horizon of the Late Enlightenment and the 19th-century revolutionary movements in Europe
Research Center for Ancient Greek Philosophy of the Academy of Athens
«Σας προσκαλούμε στην πρώτη διαδικτυακή ομιλία της σειράς με τίτλο «Πολιτική ατζέντα και εθνική συνείδηση στον ορίζοντα του όψιμου Διαφωτισμού και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα στην Ευρώπη, στις 10 Μαΐου στις 17:00. Η σειρά έχει ως στόχο να υπογραμμίσει εξωτερικές και εσωτερικές πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης και θα προσπαθήσει να διαφωτίσει σε θέματα που σχετίζονται με τον τρόπο που η Ευρώπη φαντάστηκε την Ελληνική Επανάσταση, τους τρόπους με τους οποίους οι επαναστάσεις στην Αμερική και τη Γαλλία επηρέασαν την Ελληνική Επανάσταση, ή πως θα μπορούσε η Ελληνική Επανάσταση να αποτελέσει αντικείμενο αναστοχασμού σε σχέση με τις σύγχρονες πολιτικές θεωρίες για τις επαναστάσεις και στο πλαίσιο του 21ου αιώνα. Καθώς πάντα προσπαθούμε να διατηρούμε μία διεπιστημονική προσέγγιση, καλούμε σε κάθε ομιλία Έλληνες και Ολλανδούς ακαδημαϊκούς από διαφορετικές επιστημονικές περιοχές. Σε αυτήν την πρώτη ομιλία ο Δρ. Γεώργιος Καλπαδάκης, Ερευνητής του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών θα παρουσιάσει το θέμα «Οράματα του Διαφωτισμού για τα Βαλκάνια στην μετα-Οθωμανική Εποχή: Ρήγας και Καποδίστριας». Η καθηγήτρια Annelien de Dijn, καθηγήτρια ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης θα μας μιλήσει για «Βασικά χαρακτηριστικά της Γαλλικής πολιτικής σκέψης ως σύνδεσμος μεταξύ του Ελληνικού πολέμου της Ανεξαρτησίας και της Γαλλικής Επανάστασης», και η Δόκτωρ Γιάννα Τζουρμανά Επίκουρη Καθηγήτρια Ιστορίας του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου θα τονίσει τη δυσκολία να οριστεί «Ο Συνταγματισμός και Μεταρρυθμιστικές Πολιτικές στην Εποχή των Επαναστάσεων».» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"You are all welcome to join us on our first on-line lecture series on the “Political agenda and national awareness in the horizon of the late Enlightenment and the 19th c. revolutionary movements in Europe” on May 10th at 17.00. The series aims to highlight external and internal aspects of the Greek Revolution and will try to shed light on topics related to the way in which the Greek Revolution was imagined in Europe, the ways revolutions in America and France affected the movement for Greek independence, or of how the Greek Revolution should be reconsidered in relation to contemporary political theories of revolution and in the context of 21st century. As we always try to maintain an interdisciplinary approach, Greek and Dutch scholars from different disciplines are invited for each session. In this first session Dr George Kalpadakis, Researcher at the Modern Greek History Research Centre (KEINE) of the Academy of Athens will reflect on “Enlightenment visions of the post-Ottoman Balkans: Rhigas and Kapodistrias”. Professor Annelien de Dijn, Professor of History at the Utrecht University will talk on “Key aspects of French political thought as a link between the Greek war of Independence and the French Revolution” and Dr Yanna Tzourmana, Adjunct Professor of History at the Hellenic Open University, will highlight the struggle to define “Constitutionalism and Reform Politics in the Age of Revolutions”." From the description of the event, as it was pubished on the organizer's website.
Η εθνική και η οικουμενική σημασία του ελληνικού ξεσηκωμού του 1821 από την οπτική των Πολωνών ρομαντικών φιλελλήνων
National and universal significance of the Greek Uprising 1821: From the perspective of Polish romantic philhellenes
"Από την οπτική των Πολωνών ρομαντικών ποιητών, η Ελληνική Επανάσταση του 1821 δεν ήταν απλώς ένας πόλεμος για την ελληνική απελευθέρωση. Είχε επίσης μια πιο οικουμενική σημασία για άλλα έθνη ανά την Ευρώπη. Ο φιλελληνισμός της πολωνικής ποίησης είδε την Ελληνική Επανάσταση ως έναν σπουδαίο διεθνικό πόλεμο για τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες, μια μάχη τόσο για την ελευθερία των εθνών μεμονωμένα όσο και για τον σεβασμό απέναντι σε κάθε άνθρωπο και τη συνέχιση της ευρωπαϊκής κουλτούρας." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"From the perspective of Polish Romantic poets, the 1821 Greek uprising was not merely a war for Greek freedom, but also had a more universal significance for other nations across Europe. In Polish poetic philhellenism, the Greek uprising was seen as a great transnational war of common European values, a battle both for the freedom of individual nations, as well for respect for every human being and the continuity of European culture." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website.
Ποια ανεξαρτησία για την Ελλάδα; Η άποψη του αββά de Pradt
What independence for Greece? Abbé de Pradt’s point of view
Aββάς de Pradt
Abbé de Pradt
"Σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, από τον Ιανουάριο του 1822 έως τον Ιανουάριο του 1828, ο Αββάς de Pradt δημοσίευσε εφτά έργα αφιερωμένα, μερικώς ή αποκλειστικά, στο ελληνικό ζήτημα. Κατόπιν αυτής της σειράς δημοσιεύσεων, αναδείχθηκε ως κάποιου είδους ειδήμονα και κατείχε εξέχουσα θέση ανάμεσα στην πληθώρα Γάλλων συγγραφέων που εξέφραζαν την άποψή τους για το θέμα αυτό. Εντούτοις, το ενδιαφέρον μας εγείρεται κυρίως εξαιτίας των θέσεων που στήριζε, οι οποίες μας φαίνονται αρκετά χαρακτηριστικές ως προς την αμφισημία του φιλελληνικού λόγου, ιδίως ως προς τον ακριβή σκοπό που θα έπρεπε να είχε η ελληνική ανεξαρτησία. αφενός ισχυρίστηκε σθεναρά ότι η ανεξαρτησία των Ελλήνων έπρεπε να κατακτηθεί από τους ίδιους τους Έλληνες, χωρίς καμία παρέμβαση από καμία ξένη δύναμη, και ότι, για τον λόγο αυτό, η μορφή των θεσμών που θα επέλεγαν αφορούσε μόνο του ίδιους. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, υποστήριξε εξίσου σθεναρά τα πλεονεκτήματα που θα αποκτούσε η Ευρώπη από αυτή την ανεξαρτησία, καθώς το νέο κράτος θα αποτελούσε κυρίως εμπόδιο για την εξάπλωση της Ρωσίας. Επιπρόσθετα, αυτή τη στρατηγική λειτουργία δεν θα έπρεπε να έχει μόνο το έδαφός και ο πληθυσμός της Ελλάδας, αλλά και το πολιτικό καθεστώς που θα έπρεπε να υιοθετούσε. Θα επιχειρήσουμε να δείξουμε πώς ο de Pradt συνέδεσε αυτές τις δύο φαινομενικά αντικρουόμενες προοπτικές και πώς το σύστημά τους τροποποιούνταν από βιβλίο σε βιβλίο ανάλογα με την εξέλιξη των γεγονότων." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"During almost the whole length of the war, between January 1822 and January 1828, Abbé de Pradt published seven works devoted partly or exclusively to the Greek question. As a result of this series of publications, he appeared rather as an expert, having a special place among the many French writers who voiced their opinion on the matter. However, he sparks our interest particularly because of his positions, which seem characteristic of the ambiguities of philhellenic discourse, particularly on what the independence of Greece should have been. He maintained strongly, on the one hand, that it ought to be conquered by the Greeks themselves, without the intervention of any foreign power, and that, for this reason, it was up to them alone to choose the form of their institutions. On the other hand, he also strongly emphasised the advantages Europe could gain from this independence, with the new state notably being a mound against the expansion of Russian power. Not only should its territory and population be formed according to this strategic purpose, but its political regime as well. In the paper we try to show how de Pradt linked these two apparently conflicting prospects, and how their system evolved from one book to the other according to how events unfolded." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website.
Φύλο και πόλεμος: Λογοτεχνικές θεάσεις γυναικών που ενεπλάκησαν στην Ελληνική Επανάσταση
Gender and war: Literary outlooks on women implicated in the Greek Revolution
Ντούνιν-Μπορκόφσκι Γιούζεφ
Γυναίκες
Women
"Η ομιλία αναπτύσσει την οπτική του φύλου μέσα από τη φιλελληνική λογοτεχνία που αναφέρεται στην Ελληνική Επανάσταση μέσα από το έργο του Πολωνού ποιητή Γιούζεφ Ντούνιν-Μπορκόφσκι. Εστιάζει σε επιλεγμένα παραδείγματα γυναικείων χαρακτήρων που ενεπλάκησαν σε αυτές τις ένοπλες συγκρούσεις με διάφορους τρόπους: θρυλικές γυναίκες πολεμίστριες, θύματα πολέμου και άλλοι χαρακτήρες που η ζωή τους σημαδεύτηκε από την εμπειρία του πολέμου. θέτοντας ερωτήματα σε σχέση με τις αναπαραστάσεις της αυτενέργειας των γυναικών αφενός και τη θυματοποίησή τους αφετέρου, η ομιλία λαμβάνει υπόψη τα πολιτικά νοήματα αυτών των γυναικείων απεικονίσεων στους φιλελεύθερους και συντηρητικούς εθνικούς λόγους. Παρόλο που οι εθνικισμοί συνήθως τείνουν να ενισχύουν το κανονιστικό φύλο, η εισήγηση εστιάζει σε λογοτεχνικά έργα που ενδεχομένως αμφισβητούν, προκαλούν ή υπερβαίνουν τα υπάρχοντα πρότυπα." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The paper offers a gender perspective on philhellenic Polish literature regarding the Greek Revolution as produced by the Polish poet Józef Dunin-Borkowski. It focuses on selected examples of female characters diversely involved in these armed conflicts: legendary women warriors, war victims and other characters whose existence was marked by the war experience. Posing questions regarding representations of women’s agency on the one hand and their victimisation on the other, the paper approaches the political meanings of these female portraits in liberal and conservative national discourses. Although nationalisms usually tend to reinforce normative gender, the paper focuses on literary works that may question, challenge or transgress the existing models." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website.
Ο ιταλικός εθνικός λόγος και η Ελληνική Επανάσταση. Πολιτική, λογοτεχνία, τέχνη (1821-1847)
The Italian national discourse and the Greek Revolution: Politics, literature, art (1821–1847)
Antonio D’Alessandri (Universita Roma Tre)
Risorgimento
"Στόχος της ανακοίνωσης είναι η διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ του ιταλικού εθνικού λόγου και της Ελληνικής Επανάστασης από το ξέσπασμά της μέχρι τις παραμονές των ευρωπαϊκών επαναστάσεων του 1848. Κατά την περίοδο εκείνη, η Ελλάδα κατόρθωσε να σχηματίσει ένα πρώιμο εθνικό κράτος, ενώ η Ιταλία ήταν ακόμα διαιρεμένη σε πολλές τοπικές οντότητες. Όπως έχει καταδείξει η πρόσφατη βιβλιογραφία του ιταλικού Risorgimento, αναπτύχθηκε ένας συγκεκριμένος δημόσιος λόγος περί της ιταλικής εθνικής ταυτότητας με στόχο τη δημιουργία μιας κοινότητας ατόμων. Στο πλαίσιο της εν λόγω συζήτησης, είναι πιθανή η εύρεση πολλών αναφορών στην ελληνική εμπειρία, από τον ενθουσιασμό της δεκαετίας του 20 στις εμβριθέστερες σκέψεις κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο δεκαετιών. Πολιτικοί στοχαστές, συγγραφείς και καλλιτέχνες εντυπωσιάστηκαν πολύ από τα ελληνικά τεκταινόμενα. Ως εκ τούτου τα αξιοποίησαν για να βρουν προτάσεις, παραδείγματα και πιθανόν μοντέλα, ώστε να διαμορφώσουν την ιταλική εθνική ταυτότητα και να προετοιμάσουν την μελλοντική εθνική επανάσταση." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The paper aims to investigate the relations between the Italian national discourse and the Greek Revolution from its outbreak to the eve of the European revolutions of 1848. Along this period, Greece managed to achieve the formation of an early national state while Italy was still divided into multiple local entities. As the recent historiography on Italian Risorgimento has demonstrated, during those years a specific public discourse about Italian national identity was developed in order to create a community of individuals. Within this debate, it is possible to find many references to the Greek experience: from the enthusiasm of the 1820s to the more thoughtful meditations during the two following decades. Political thinkers, writers and artists were deeply impressed by the Greek events, thus using them to find suggestions, examples and possibly models to shape Italian national identity and to prepare the future national revolution." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website.
Η απαρχή του φιλελληνικού κινήματος στην Ιταλία. Ζητήματα περιοδολόγησης, στόχοι και προσδοκίες
The beginning of the philhellenic movement in Italy: Periodisation, goals and expectations
Χρήστος Μπιντούδης (Sapienza Universita di Roma)
Christos Bintoudis (Sapienza Universita di Roma)
"Η πλούσια βιβλιογραφία που διαθέτουμε γύρω από το φιλελληνικό κίνημα στην Ιταλία συχνά περιορίστηκε στην αναφορά και στην περιγραφή του δίχως να επιχειρήσει μία συστηματικότερη μελέτη του, προκειμένου να καθορίσει τα βασικά χαρακτηριστικά του, τις ρίζες και τις εκφάνσεις του. Η μοναδική περιοδολόγηση που διαθέτουμε μέχρι σήμερα μετρά πλέον 100 χρόνια ζωής (Ε. Persico, Letteratura filellenica italiana. 1787-1870, 1920) και μπορεί να θεωρηθεί ξεπερασμένη κυρίως διότι κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα ήρθαν στο φως μία σειρά από νέα ντοκουμέντα και μελέτες που μας υποχρεώνουν να αλλάξουμε ριζικά την προσέγγισή μας απέναντι στο ιταλικό φιλελληνικό κίνημα και την πρόσληψη που το «ελληνικό ζήτημα» και η Επανάσταση του 1821 γνώρισαν στην Ιταλία. Στην ανακοίνωση θα ασχοληθώ με τα πρώτα φιλελληνικά ντοκουμέντα, που εμφανίζονται στην Ιταλία κατά τη δεκαετία του 1770, και θα επιχειρήσω να αναδείξω την ιδιαιτερότητα, τα χαρακτηριστικά τους και την καθοριστική επιρροή που αυτά άσκησαν στο ευρύτερο ευρωπαϊκό φιλελληνικό κίνημα. Πιο συγκεκριμένα, θα εξεταστούν τα Voti dei greci all’Europa cristiana [1771], Componimenti poetici di varj autori in lode di Caterina II [1771], Componimenti poetici di varj autori in lode di Sua Eccellenza il signor conte Alessio Orlow [1772] σε συνάρτηση με τα ιστορικά γεγονότα εκείνης της περιόδου, καθώς και με τους στόχους που οι συγγραφείς τους επεδίωκαν με τη δημιουργία τους. Τέλος, θα προταθεί μία νέα περιοδολόγηση του ιταλικού φιλελληνικού κινήματος που μεταθέτει τις αρχές του στη δεκαετία του 1770, σε αντίθεση με το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής που μέχρι σήμερα στηρίζεται στη θέση της Elena Persico, σύμφωνα με την οποία το πρώτο δείγμα φιλελληνικού κειμένου στην Ιταλία δημοσιεύεται το 1787 και προκύπτει ως αποτέλεσμα της (γαλλικής κυρίως) ταξιδιωτικής λογοτεχνίας της δεκαετίας του 1780 και του κινήματος του νεοκλασικισμού της εποχής." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The rich literature on the philhellenic movement produced in Italy has often been limited to making references and descriptions without attempting a more systematic study of the phenomenon in order to determine its basic characteristics, roots and manifestations. The only available periodisation so far is Elena Persico’s 100-year-old Letteratura filellenica italiana, 1787–1870 (1920), which can be considered largely outdated mostly because during the 20th century a series of new documents and studies have come to light, forcing us to radically change our approach to the Italian philhellenic movement and the way that the “Greek Question” and the 1821 Revolution was perceived in Italy. In this paper I deal with the first philhellenic documents, which appeared in Italy in the 1770s, and attempt to highlight their particularity, their characteristics and their decisive influence on the rest of the European philhellenic movement. More specifically, I examine texts such as Voti dei greci all’Europa cristiana (1771), Componimenti poetici di varj autori in lode di Caterina II (1771), Componimenti poetici di varj autori in lode di Sua Eccellenza il signor conte Alessio Orlow (1772) in relation to the historical events of that period, as well as the specific goals of their authors. Finally, I propose a new periodisation of the Italian philhellenic movement that dates its beginning to the 1770s, in contrast to previous approaches that are based on Elena Persico’s position, according to which the first example of a philhellenic text in Italy was published in 1787 as the result of (mainly French) travel literature of the 1780s and the neoclassical movement of the time." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website. [Abstract edited for clarity]
Φιλελληνισμός πριν τον Φιλελληνισμό. Το όραμα της μόρφωσης, της παιδείας και η ωρίμανση της ιδέας του έθνους μέσα από τα συγγράμματα των Ελλήνων φοιτητών στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας (17ος – 18ος αι.)
Philhellenism before philhellenism: The vision of education and the maturity of the idea of the nation through the writings of Greek students at the University of Padua (17th–18th century)
Francesco Scalora (University of Padua)
Πάδοβα
Padua
"Στη μακρά περίοδο που προηγήθηκε της Ελληνικής Επανάστασης, το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας αποτελούσε το κατεξοχήν ανώτερο πνευματικό ίδρυμα για τη μόρφωση και την παιδεία χιλιάδων Ελλήνων φοιτητών, συμβάλλοντας ουσιαστικά, μεταξύ άλλων, και στη διαμόρφωση των πνευματικών συνθηκών για την ωρίμανση της ιδέας του ελληνικού έθνους. Τα συγγράμματα των φοιτητών αυτών, δημοσιευμένα πρωτίστως στα τυπογραφεία της Πάδοβας και της Βενετίας κατά τον 17ο και τον 18ο αιώνα, πέρα από τη συνειδητοποίηση της ελληνικής ταυτότητας των συγγραφέων, αποδεικνύουν μια δυναμική επικοινωνία ανάμεσα στην ελληνική συνιστώσα και την τοπική κοινωνία. Η διαρκής επαφή αυτή, που εξάλλου καταγράφεται – αν και με διαφορετικό τρόπο – σε σχεδόν όλα τα κέντρα της ελληνικής διασποράς παρόντα στην ιταλική Χερσόνησο, θα συμβάλει σταδιακά στη διαμόρφωση και την άνθηση ενός συναισθήματος συμπάθειας εκ μέρους των ιταλών λογίων της εποχής για την υπόδουλη Ελλάδα, αποτελώντας εν μέρει την πνευματική βάση για εκείνο το φαινόμενο που στις αρχές του 19ου αιώνα με τις διάφορες του μορφές θα γίνει γνωστό ως «Φιλελληνισμός»." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"In the long period prior to the Greek Revolution, the University of Padua was the highest intellectual institution for the education and training of thousands of Greek students, significantly contributing, among others, to the formation of the conditions that helped mature the idea of the Greek nation. The written works of these students, published mainly in printing houses of Padua and Venice during the 17th and 18th centuries, apart from creating awareness for Greek identity among the authors, highlight a dynamic communication between Greeks and the local community. this constant contact, which was also recorded – albeit differently – in almost all centres of the Greek diaspora of the Italian Peninsula, gradually contributed to the formation and flourishing of a sense of sympathy on the part of the Italian scholars of the time for enslaved Greece, partially providing the foundation for the phenomenon which, in the early 19th century will become known as philhellenism." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website.
Η μουσική έκφραση ενός άγνωστου «κρυπτο-φιλελληνισμού»: Ευρωπαϊκά οπερατικά έργα κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1827)
The musical expression of an unknown “crypto-philhellenism”: European operatic works during the period of the Greek Revolution (1821–1827)
Ιωάννης Πλεμμένος (Ακαδημία Αθηνών)
John Plemmenos (Academy of Athens)
Όπερα
Michele Carafa
Giacomo Meyerbeer
Opera
"Η παρούσα ανακοίνωση επιχειρεί να φωτίσει μία ελάχιστα γνωστή –αλλά πολύ σημαντική– πτυχή της καλλιτεχνικής δημιουργίας των ευρωπαίων φιλελλήνων: τα μουσικά δράματα/μελοδράματα, κυρίως Ιταλών και Γάλλων συνθετών, που ανέβηκαν σε ευρωπαϊκά θέατρα κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης, δηλ. από την Απελευθέρωση της Καλαμάτας (23 Μαρτίου 1821) έως και τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου (20 Οκτωβρίου 1827). Ο λόγος για τον οποίον τα έργα αυτά δεν έχουν μέχρι σήμερα μελετηθεί στο πλαίσιο του Φιλελληνισμού είναι το ότι δεν αναφέρονται ευθέως σε γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά αντλούν τη θεματολογία τους είτε από την αρχαία ελληνική μυθολογία και ιστορία είτε από το Βυζάντιο και τις Σταυροφορίες. Τα οπερατικά έργα που αναφέρονται στην Επανάσταση του ’21 αρχίζουν να εμφανίζονται από τη δεκαετία του 1830 και φτάνουν μέχρι και τη δεκαετία του 1860, όταν ολοκληρώνεται η δημιουργία του συνόλου σχεδόν των ευρωπαϊκών εθνών-κρατών (ο ομιλητής έχει ήδη δημοσιεύσει σχετική μελέτη για τα σημαντικότερα μουσικά έργα αυτής της κατηγορίας στον συλλογικό τόμο Φιλελληνισμός. Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τους Έλληνες από το 1821 ως σήμερα, 2015). Εντούτοις, μια προσεκτικότερη μελέτη των οπερατικών έργων της περιόδου της Επανάστασης, αποδεικνύει ότι η επιλογή της θεματολογίας τους γίνεται συχνά με βάση την αντιστοιχία τους με τα σύγχρονά τους ιστορικά γεγονότα. Για παράδειγμα, δυο μήνες μετά την έκρηξη της Επανάστασης στη Μεσσηνία, ανεβαίνει στη Νάπολη το μουσικό δράμα «Η θυσία του Αιπύτου» (Il sacrifizio d'Epito) του ιταλού συνθέτη Michele Carafa (30 Μαΐου 1821), με κεντρικό χαρακτήρα τον Μεσσήνιο ήρωα Αριστόδημο και τους αγώνες του εναντίον των Σπαρτιατών. Το 1827, όταν ο τουρκοαιγυπτιακός στρατός του Ιμπραήμ λεηλατεί την Πελοπόννησο πριν κατατροπωθεί στο Ναβαρίνο, το πιο δημοφιλές μουσικό δράμα στις ευρωπαϊκές σκηνές είναι «Ο σταυροφόρος στην Αίγυπτο» (Il Crociato in Egitto) του σπουδαίου Γερμανοεβραίου συνθέτη Giacomo Meyerbeer, που διηγείται την ιστορία ενός χριστιανού σταυροφόρου που προσελκύει και προσηλυτίζει την κόρη του σουλτάνου της Αιγύπτου στον Χριστιανισμό. Η τακτική αυτή των δημιουργών οφείλεται κυρίως στο ότι, τουλάχιστον έως το 1825, στην Ευρώπη κυριαρχούσαν συντηρητικές κυβερνήσεις, που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του Μέτερνιχ, ενώ και η Ιταλία τελούσε εν πολλοίς υπό αυστροουγγρική κυριαρχία. Δεδομένου λοιπόν ότι οι περισσότεροι συνθέτες και λιμπρετίστες απασχολούνταν ή προσκαλούνταν από τοπικούς ηγεμόνες/αυτοκράτορες, λειτουργούσαν πιο εύκολα ως οιονεί «κρυπτο-φιλέλληνες», εκφράζοντας με τον κεκαλυμμένο αυτό τρόπο τη συμπάθεια ή αλληλεγγύη τους στον ελληνικό αγώνα και «συνομιλώντας» με τους «δεδηλωμένους» φιλέλληνες λογοτέχνες της εποχής, όπως ο Μπάυρον και ο Ουγκώ." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"This paper attempts to shed light on a little-known –but very important– aspect of the artistic creation of European philhellenism: the musical dramas/melodramas, mainly by Italian and French composers, staged on European theatres during the period of the Greek Revolution, i.e. from the Liberation of Kalamata (23 March 1821) to the Battle of Navarino (20 October 1827). The reason why these works have not been studied in the context of philhellenism is that they do not refer directly to the historical events of the Greek Revolution, but draw their subject matter either from Greek mythology/history or from the Byzantine period and the crusades. The operatic works referring to the 1821 Revolution would start to appear from the 1830s and would reach their climax in the 1860s, when the creation of almost all European nation-states was completed (the speaker has already published a study on the musical works of the latter category, in the collective volume Philhellenism: The Interest in Greece and the Greeks from 1821 to the present day, 2015). However, a closer study of the operatic works of the revolutionary period proves that the choice of their subject matter is often based on its correspondence with contemporary historical events. For example, two months after the break-out of the revolution in Messenia, the musical drama “The Sacrifice of Aepytus” (Il sacrifizio d’Epito) by the Italian composer Michele Carafa was staged in Naples (30 May 1821), having as its main character the Messenian hero Aristodemus and his struggles against the Spartans. In 1827, when the strong Egyptian army led by Ibrahim Pasha plundered the Peloponnese before its final defeat in Navarino, the most popular musical drama in European scenes was the work “The Crusader in Egypt” (Il Crociato in Egitto) by the German-Jewish composer Giacomo Meyerbeer, which narrates the story of a Christian crusader who attracts and converts to Christianity the daughter of the sultan of Egypt. This choice on behalf of the composers was mainly due to the fact that, at least until 1825, Europe was dominated by conservative governments, under the control of the strict Austrian chancellor Metternich, while Italy was largely under Austro-Hungarian rule. Since most composers and librettists were employed or invited by local rulers/emperors, they functioned in a way as “crypto-Philhellenes”, expressing in this covert way their solidarity with the Greek struggle, and “conversing” with the “declared” philhellene writers of the time, such as Byron and Hugo." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website. [Abstract edited for clarity]
Βλέμματα φιλελλήνων καλλιτεχνών διαμεσολαβημένα από την ιδεολογία και την αισθητική
Philhellenic artists’ Images of Greece through the filter of ideology and aesthetics
Αφροδίτη Κούρια (Ανεξάρτητη Ερευνητήτρια)
Aphrodite Kouria (Independent Researcher)
Χαρακτικά
Prints
"Η εισήγηση διερευνά τις εκφάνσεις του Φιλελληνισμού στην ευρωπαϊκή τέχνη (ζωγραφική και χαρακτική), με τη συνδρομή περιηγητικών και λογοτεχνικών κειμένων. Το ζωηρό ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τη νεότερη Ελλάδα, ο ρομαντισμός και το παρακλάδι του ο οριενταλισμός, με φόντο τον περιηγητισμό, καθώς και η αρχαιολατρία διαπλέκονται με ποικίλους τρόπους στη φιλελληνική καλλιτεχνική παραγωγή, όπως πιστοποιείται από την εικονογραφία και τη μορφολογία των έργων. Η συνέργεια εικόνας και λόγου σε πολλά χαρακτικά συμβάλλει σε αυτή τη συνθήκη. Τα δίπολα Χριστιανοί-Μουσουλμάνοι, Έλληνες-Τούρκοι, πολιτισμένοι-βάρβαροι είναι πρόσφορα θέματα για την τέχνη του ρομαντισμού που αγαπά τις αντιθέσεις με την οπτική δραστικότητά τους, το σημασιολογικό και εκφραστικό φορτίο τους. οι αναγωγές στην ελληνική αρχαιότητα, που υιοθετούν στοιχεία της τεχνοτροπικής γλώσσας του νεοκλασικισμού, της αισθητικής ιδεολογίας του και της ρητορικής του, συχνά προσδίδουν στις παραστάσεις περιεχόμενα μεγαλύτερης εμβέλειας, πέρα από την επικαιρότητα. Τα πρότυπα και η διαχείρισή τους είναι μια παράμετρος κομβικής σημασίας που διερευνάται μέσα στα όρια της εισήγησης. Οι καλλιτέχνες αντλούν από έναν ευρύ, διαχρονικό ορίζοντα προτύπων και σημείων αναφοράς, εικαστικών και όχι μόνο. θεματικά και μορφικά μοτίβα, καθιερωμένοι θρησκευτικοί τύποι, αλληγορικές μορφές και συμβολισμοί, χρήσεις του διακοσμητικού στοιχείου εγγράφονται και ανασημασιοδοτούνται μέσα στα νέα συμφραζόμενα και σε ένα πλέγμα σχέσεων σε πραγματικό-ρεαλιστικό και συμβολικό επίπεδο. Διερευνάται ακόμη μια καίρια πτυχή της φιλελληνικής εικονογραφίας με παρουσία σε όλο το φάσμα των θεμάτων, δηλαδή οι φορεσιές: οι τοπικές και η «εθνική ενδυμασία», η φουστανέλα, πολλαπλά καταξιωμένη και ιδεολογικά φορτισμένη. ιδιαίτερα πρόσφορο πεδίο για εικαστική αξιοποίηση, οι φορεσιές υπήρξαν «ευάλωτες» και σε χειρισμούς με σαφείς επιρροές από ευρωπαϊκά αισθητικά ρεύματα, από το γούστο της εποχής και τις επιταγές της αγοράς. Σε ορισμένες από αυτές τις εικόνες μάλιστα βλέπουμε τη «διαδρομή» και «μετεξέλιξη» κάποιων προβεβλημένων προσώπων του αγώνα μέσα στη φιλελληνική εικονογραφία. Το ένδυμα, μια κυρίαρχη μορφή οπτικής επικοινωνίας, εργαλειοποιήθηκε πολλαπλά στο πλαίσιο του Φιλελληνισμού, αναδεικνύοντας τα ποικίλα φίλτρα (ταυτοτικά ζητήματα, ζητήματα Φύλου, εξωτική ετερότητα, αρχαιολατρία) μέσα από τα οποία περνούσαν τα ευρωπαϊκά βλέμματα στις ενδυμασίες του ελληνικού χώρου και συχνά στους ανθρώπους που τις φορούσαν. ας σημειωθεί ότι οι ενδυμασίες χρησιμοποιήθηκαν ως ένα βασικό εργαλείο σε σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του φιλελληνικού λόγου, γραπτού και εικονιστικού, μέσα στον διευρυμένο πλέον ορίζοντα μελέτης των σχέσεων της Δύσης με την Οθωμανική Αυτοκρατορία υπό το φως μιας παγκόσμιας Ιστορίας της Τέχνης, όπου εμπλέκονται και πολιτικές παράμετροι." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The paper explores the manifestations of philhellenism in European art (paintings and prints), with input from travelogues and literary texts. The vivid interest of Europeans in modern Greece, the Romantic movement, and its branch of Orientalism, against a backdrop of foreign travel as well as antiquarianism, are diversely interwoven within philhellenic artistic production, as is confirmed by the iconography and the formalism of the works. The synergy of image and word in many prints contributes to this diversity. The binary oppositions Christians–Muslims, Greeks–Turks, civilised–barbarian are ideal topics for the art of Romanticism, which loves contrasts with their visual potency, their semantic and expressive charge. Throwbacks to Hellenic antiquity, which adopt elements of the stylistic vocabulary of Neoclassicism, its aesthetic ideology and its rhetoric, frequently impart contents of wider ambit to the depictions beyond that of current events. The models and their handling are a parameter of nodal importance, as investigated in this paper. The artists draw, among others, from a wide, timeless horizon of models and reference points in the visual arts. Thematic and formal motifs, established religious types, allegorical figures and symbolism, as well as decorative elements, are inscribed and acquire new meanings in the new contexts and in a nexus of relations at a pragmatic-realistic and symbolic level. The paper also examines a critical aspect of the philhellenic iconography present in the entire spectrum of topics, i.e. the costumes: the local costumes and the “national dress”, the foustanela, distinguished and ideologically charged in multiple ways. As a particularly fertile field for visual utilisation, the costumes were susceptible also to treatments that were clearly influenced by European aesthetic currents, by the taste of the times and the dictates of the market. Indeed, in some of these images we see the “career” and the “evolution” of some high-profile personalities of the struggle in philhellenic iconography. Dress, a dominant form of visual communication, was used as a tool in many ways in the frame of philhellenism, enhancing the diverse filters (identity issues, gender issues, exotic otherness, antiquarianism) through which Europeans viewed the costumes of Greece and frequently also the people who wore them. It should be noted that the costumes were used as a basic tool in contemporary interpretative approaches of philhellenic discourse, textual and pictorial, within the new widened horizon of studying relations between the West and the Ottoman Empire, in the light of a global art history in which political parameters are also implicated." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website. [Original extract edited for clarity]
Η κινούμενη άμμος του Φιλελληνισμού και οι πρώτες αγγλικές προσωπογραφίες του Βύρωνα: από τον «εξωφρενικό φιλελευθερισμό» στη «δικαιολογία» της ελευθερίας
The shifting sands of philhellenism and the first English portraits of Byron: From “preposterous liberalism” to the “pretext” of freedom
William Hazlitt
Thomas Phillips
"Οι πρώτες, εμβληματικές πια προσωπογραφίες του Λόρδου Βύρωνα – Προσωπογραφία ενός ευγενούς με φορεσιά αλβανού (1814) και Προσωπογραφία ενός ευγενούς (1814) και τα πολλά τους αντίγραφα – είναι ερμηνευτικά παραμελημένες. Έχουν ζωγραφιστεί από τον ζωγράφο της Βασιλικής Ακαδημίας Thomas Phillips, του οποίου το σπουδαίο αλλά ‘λοξό’ έργο στη Ρομαντική προσωπογραφία επιστημόνων, γιατρών και κυρίως διάσημων συγγραφέων και ποιητών της εποχής, παραμένει και αυτό αδιερεύνητο. Μέσα στο αβέβαιο αυτό πλαίσιο, η Προσωπογραφία με φορεσιά Αλβανού αντιμετωπίζεται συχνά ως ένα εθνικό σύμβολο της αγάπης και της ταύτισης των Ευρωπαίων φιλελλήνων με τον ελληνικό αγώνα, ενώ, για τη Βρετανία, αντανακλώντας το παράδοξο αυτό φορτίο που απέκτησε για τους Έλληνες, αποτελεί ένα εύλογο εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας στην οικία του Βρετανού πρέσβη στην Ελλάδα. Η ομιλία στοχεύει να βάλει σε προοπτική τις μεταγενέστερες αυτές ερμηνευτικές παραδοξότητες, τοποθετώντας τους πίνακες πίσω στο συγχρονικό τους περιβάλλον. Στοχεύει να αναδείξει και να εμπλουτίσει το ετερόκλητο εκείνο πλέγμα αντίπαλων κινήτρων, προσδοκιών και πρακτικών από το οποίο άντλησε ο Ευρωπαϊκός Φιλελληνισμός και ειδικά η Βυρωνική περίπτωση. Με αυτή τη στόχευση μελετώνται οι συνθήκες παραγγελιοδοσίας, δημόσιας έκθεσης και κριτικής πρόσληψης των προσωπογραφιών αυτών, οι οπτικές τους επιλογές και η διαρκής ανασημασιοδότησή τους. Οι παρακάτω είναι μερικές μόνον από τις σημαντικές εκείνες δυνάμεις που διοχετεύτηκαν στην έλξη για την Ελλάδα και αποκαλύπτονται μέσα από τα συγκεκριμένα πορτρέτα: επιχειρηματικότητα, θέαμα, κατανάλωση, αισθητηριακή διέγερση και διασημότητα στην πολιτισμική αγορά της εποχής· σκανδαλισμός, κακοφημία και μεταμφίεση στη συγκρότηση των νέων προτύπων δυναμικής αρσενικότητας και καλλιτεχνικής ταυτότητας· εξωτικές φαντασιώσεις και οριενταλιστικοί υβριδισμοί. Σε μία ευτυχή σύμπτωση, δέκα χρόνια μετά τις παραπάνω καλλιτεχνικές προσωπογραφίες, εμφανίστηκε μία συγκλονιστική και αναξιοποίητη μέχρι σήμερα λογοτεχνική προσωπογραφία του Βύρωνα γραμμένη από τον σημαντικότερο δοκιμιογράφο και κριτικό του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, τον William Hazlitt. Εκτός από συνεργάτης του Βύρωνα, ο εκπρόσωπος αυτός του Cockney School υπήρξε και ένας από τους πρώτους κριτικούς των πορτρέτων του Phillips. Η δική του προσωπογραφία «από τα κάτω» αναγνωρίζει με τον οξύτερο δυνατό τρόπο τις κοινωνικές, πολιτικές και αισθητικές δυνάμεις που καθόρισαν τον «εξωφρενικό φιλελευθερισμό» του Βύρωνα. Τελικά το δοκίμιο του Hazlitt περιγράφει όλες εκείνες τις αντίρροπες ταλαντώσεις του Βυρωνικού Φιλελληνικού μοντέλου – ταλαντώσεις ανάμεσα στην αριστοκρατική διάκριση και τη λαϊκότητα, τα ταξικά προνόμια και την κοινωνική ισότητα, την ευγένεια και την αγριότητα, την υπεροψία και την αυτοπεριφρόνηση, τέλος, την ανία και την ελευθερία – που επιτρέπουν επιτέλους στα πορτρέτα του Phillips αλλά και την ιστορία του φιλελληνισμού να αποκτήσουν ένα νέο ιστορικο-κριτικό φωτισμό." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"The first, and now iconic, portraits of Lord Byron – “Portrait of a Nobleman in the Dress of an Albanian” (1814) and “Portrait of a Nobleman” (1814) and their many copies – remain largely under-researched. These portraits were painted by the Royal Academy painter Thomas Phillips, whose important yet unusual work in Romantic portraiture of men of science, medical men and celebrity writers and poets is also largely overlooked. The talk aims to place Byron’s portraits in their immediate historical context, highlighting and enriching the disparate set of competing motives, expectations and practices that defined the history of European philhellenism and, in particular, the case of Byron. In this spirit, this talk studies the specific conditions of the portraits’ production, public exhibition and critical reception, their visual choices and perpetual reinterpretation by engaged viewers. The following themes encapsulate some of the significant forces present in these portraits that proved decisive for the spread of the attraction of Greece among the contemporary elite: commercial advantages, consumption and the quest for celebrity status in the cultural market of the time; sensationalism, disguise, notoriousness and the pursuit of perpetual sensory stimulation in the construction of new models of dynamic virility and artistic identity; exotic fantasies and orientalist hybridisations. In a happy coincidence, ten years after the appearance of Byron’s portraits, there also appeared an extraordinary yet largely unknown literary portrait of the poet written by the most brilliant essayist and critic of the first half of the nineteenth century, William Hazlitt. In addition to being Byron’s associate, this well-known member of the Cockney School of literature was one of the first critics to review Phillips’ portraits of Byron exhibited at the Royal Academy exhibition of 1814. Hazlitt’s bottom-up literary portrait unpicks in a most biting way all the social, political and aesthetic forces that marked Byron’s “preposterous liberalism” and related version of philhellenism. Ultimately, Hazlitt’s essay spots all the conflicting oscillations characteristic of Byron’s philhellenic model; passages across aristocratic forms of distinction and the love of people, class privilege and social equality, politeness and wildness, haughtiness and self-contempt, ennui and freedom that throw a new critical-historical light on Phillips’s portraits and the history of philhellenism, more broadly." From the book of abstracts of the conference, as it was published on Intiative's 1821-2021 website. [Original abstract edited for clarity]
Οι «Φαναριώτες», οι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης, και το 1821
The "Phanariotes", the Greeks of Constantinople and 1821
Χριστίνα Φιλίου (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Berkeley)
Έφη Κάννερ (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Efi Kanner (National and Kapodistrian University of Athens)
17 Σεπτεμβρίου 2021
17 September 2021
«Ο Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών/ΕΙΕ διοργανώνει στο πλαίσιο των σεμιναρίων “Ερμής ο Λόγιος”, το σεμινάριο της Χριστίνας Φιλίου (University of California, Berkeley) με θέμα: «Οι “Φαναριώτες”, οι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης, και το 1821» Συζητητές: Έφη Κάννερ (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Δημήτρης Καμούζης (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών) Δωρεάν διαδικτυακή παρακολούθηση κατόπιν εγγραφής εδώ. Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα. Οι Φαναριώτες φημίζονται στον νεοελληνικό πολιτισμό, εν μέρος για τον ρόλο τους στο Νεοελληνικό Διαφωτισμό, στην επανάσταση και στο πρώιμο νεοελληνικό κράτος. Η φήμη τους δεν είναι θετική, όμως είναι αμφισβητήσιμη έως αρνητική. Στη παρουσίαση αυτή, προτείνεται μια αναθεώρηση, στο πώς παρουσιάζονται οι Φαναριώτες στο νεοελληνικό τους πλαίσιο, αλλά και στο πώς αλλάζει η εικόνα όταν τους προσεγγίζουμε στο Οθωμανικό τους πλαίσιο. Μαζί με αυτό, προτείνεται το επιχείρημα ότι η περίπτωση των Φαναριωτών μας παρουσιάζουν την ευκαιρία να συνδέσουμε την φετινή συζήτηση για το 1821 με αυτήν που πρόκειται να γίνει του χρόνου για το 1922.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The Section of Neohellenic Research of the Institute of Historical Research / NHRF organizes in the framework of the seminars "Hermes the Wise", a lecture by Christine Philiou (University of California, Berkeley) entitled: The "Phanariotes", the Greeks of Constantinople, and 1821» Participants: Efi Kanner (National and Kapodistrian University of Athens) Dimitris Kamouzis (Centre for Asia Minor Studies) The lecture is a free online event upon registration. The seminar will be held in English. The Phanariotes are famous in modern Greek culture, in part for their role in the Modern Greek Enlightenment, the revolution and the early modern Greek state. Their reputation is not positive, but questionable to negative. This presentation proposes a review of how the Phanariotes are presented in their modern Greek context, but also of how their image changes when we approach them in their Ottoman context. Along with this, the argument is proposed that the case of the Phanariotes presents us with the opportunity to connect this year's debate on 1821 with that which is to take place next year for 1922." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Η Επανάσταση του 1821 και η Κύπρος
The 1821 Revolution and Cyprus
Paschalis Kitromilidis (National and Kapodistrian University of Athens)
05 Ιουλίου 2021
05 July 2021
"Η ομιλία αποτελεί μέρος της εκδήλωσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με τίτλο: "Η Συμμετοχή των Κυπρίων στην Επανάσταση του 1821", στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The lecture, entitled “The Participation of Cypriots in the 1821 Revolution”, is part of the events organised by the National and Kapodistrian University of Athens within the framework of bicentennial celebrations of the 1821 Revolution." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Ιωάννης Καποδίστριας – Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος: Δύο διαφορετικές προτάσεις για την Ελληνική Επανάσταση
Two different views on the Greek Revolution: Ioannis Kapodistrias and Alexandros Mavrokordatos
7 Ιουνίου 2021
7 June 2021
"Στη διάλεξη θα εξεταστούν οι απόψεις των δύο ηγετικών μορφών του 1821 ως προς την έναρξη της Επανάστασης, την πολιτική της οργάνωση, την κρατική της συγκρότηση, την αναζήτηση υποστήριξης στο εξωτερικό, τη στάση απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις. Ιδιαίτερα θα φανούν οι διαφορές τους όταν ο Καποδίστριας θα αναλάβει τη διακυβέρνηση τού υπό σχηματισμό ελληνικού κράτους και θα καταλήξουν σε ανοιχτή αντιπαράθεση." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"Professor Christos Loukos examines the views of the two leaders of the 1821 Revolution on the timing of the revolt, the political organisation of it, the state to be created by the revolutionaries, the quest for support from abroad, and their attitudes towards the Great Powers." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Επαναπροσεγγίζοντας το Εικοσιένα: Οι πολλαπλές πορείες προς την εξέγερση
Revisiting the 1821 Greek Revolution: The multiple paths to revolt
24 May 2021
"Σύμφωνα με το κυρίαρχο ερμηνευτικό σχήμα, η επανάσταση του 1821 ξέσπασε ως απόρροια αφενός της οικονομικής (κυρίως εμπορικής και ναυτιλιακής) προόδου των ελληνόφωνων χριστιανών και αφετέρου (και σε στενή συνάρτηση με την οικονομική πρόοδο) της διαμόρφωσης και διάδοση της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας μέσω της συγκρότησης του κινήματος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Στη δεκαετία του 1970 ο Βασίλης Κρεμμυδάς συνέδεσε την επανάσταση με μια έντονη οικονομική κρίση που έπληξε την οικονομία των ελληνόφωνων χριστιανών στην προεπαναστατική δεκαετία. Η προσέγγιση αυτή ατόνησε στις επόμενες δεκαετίες καθώς η έρευνα προσανατολίστηκε κυρίως στο πεδίο της κουλτούρας και των ιδεών. Στην εισήγηση μου υποστηρίζω ότι σημαντικές τοπικές και περιφερειακές διαφορές στην κοινωνικοπολιτική οργάνωση και την οικονομία επηρέασαν την κατά τόπους έναρξη της επανάστασης. Σε αρκετές από τις περιοχές που επαναστάτησαν η εξέγερση ξέσπασε σε ένα υπόστρωμα κοινωνικοπολιτικών αντιθέσεων που οξύνονταν και σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων που επηρέασαν διάφορες κοινωνικές ομάδες καθιστώντας ελκυστική την προοπτική της εξέγερσης." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"According to the dominant interpretative scheme, the 1821 Revolution was a result of, on the one hand, the economic (particularly commercial and maritime) progress of the Greek-speaking Christians and, on the other, and in close connection with the former, the formation and diffusion of the Greek national identity together with the Modern Greek Enlightenment. In the 1970s Vassilis Kremmydas linked the revolution with an acute economic crisis that hit the economy of the Greek-speaking Christians in the 1810s. This approach fell into disuse in the following decades, as research was orientated mainly towards the fields of culture and ideas. Panagiotis Stathis argues that the outbreak of the revolution in the various parts of the Greek lands was influenced by important local and regional differences regarding the sociopolitical organisation and economy. In many areas under revolt there was a substratum of social and political antagonisms that became sharper, as well as a social environment of multiple crises that affected several social groups, thus rendering the prospect of revolution attractive." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Διαμάχες γύρω από τη συγκρότηση του έθνους-κράτους
Conflicts during the national-state building
Νίκος Σιγάλας ( CETOBaC, EHESS-CNRS)
Nikos Sigalas (CETOBaC-EHESS-CNRS)
"Ο κύκλος των διαδικτυακών διαλέξεων του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ για την επανάσταση του 1821 συνεχίζεται τη Δευτέρα 19 Απριλίου, ώρα 6 μ.μ., με ένα πάνελ τριών ιστορικών γύρω από το γενικότερο θέμα των διαμαχών γύρω από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Συγκεκριμένα, ο Δημήτρης Κουσουρής, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, θα μιλήσει με θέμα "Οι καθολικοί της Σύρου μπροστά στην πρόκληση του έθνους-κράτους". Η Σύρα, "το νησί του Πάπα", ήταν το μοναδικό νησί του Αιγαίου με συμπαγή ρωμαιοκαθολική πλειοψηφία. Ως ουδέτερο έδαφος μετά το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης, το λιμάνι της αποτέλεσε ασφαλές καταφύγιο για τους ορθόδοξους εμπόρους και τους πρόσφυγες που διέφευγαν από τα οθωμανικά αντίποινα. Μέχρι το 1821, οι καθολικοί του νησιού χαρακτηρίζονταν ως “Φράγκοι” ή “Λατίνοι”, και επέδειξαν απροθυμία να προσχωρήσουν στην ελληνική επανάσταση. Αυτή η υβριδική ταυτότητα, σφυρηλατημένη σε ένα λεβαντίνικο σταυροδρόμι των δρόμων μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου, επρόκειτο σύντομα να αντικατασταθεί από εκείνη των “Ελλήνων της Δυτικής Εκκλησίας”. Ο Νίκος Σιγάλας, ερευνητής στο CETOBaC, EHESS-CNRS, θα μιλήσει με θέμα "Οι οπλαρχηγοί του 1821 μεταξύ παραδοσιακού και νεωτερικού ρεπερτορίου: σύγκρουση και επανάσταση". Η ανακοίνωση εξετάζει το ρεπερτόριο των οπλαρχηγών που λαμβάνουν μέρος στην Ελληνική Επανάσταση: τον τρόπο με τον οποίον πολεμούν, τους στόχους που θέτουν, τα μέσα που χρησιμοποιούν. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το ρεπερτόριο αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί παραδοσιακό και κατά πόσο είναι, ή γίνεται σταδιακά, νεωτερικό (με βάση τη σχετική ανάλυση του Charles Tilly). Παράλληλα και σε σχέση με το ζήτημα αυτό η ανακοίνωση εξετάζει τη δημιουργία του κράτους ως ένα παράπλευρο αποτέλεσμα των προσπαθειών ελέγχου των μέσων του πολέμου (όπως ο Tilly, σε μια άλλη μελέτη του παραφράζει και ιστορικοποιεί τον περίφημο ορισμό του Μαξ Βέμπερ). Ο Διονύσης Τζάκης, επίκουρος καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, θα μιλήσει με θέμα "Διαφωνίες, εντάσεις και συγκρούσεις σχετικά με την πολιτική και στρατιωτική ενοποίηση κατά τα πρώτα έτη της επανάστασης". Η διάλεξή του θα επικεντρωθεί στις διεργασίες στρατιωτικής και πολιτικής ενοποίησης του επαναστατημένου χώρου που παρατηρούνται στην Πελοπόννησο και στη Ρούμελη. Πιο συγκεκριμένα θα παρουσιαστεί η άνιση ενοποιητική δυναμική που αναπτύχθηκε στην Πελοπόννησο και τη Ρούμελη τα πρώτα χρόνια της επανάστασης, η οποία συναρτάται με τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο οι τοπικές στρατιωτικές και πολιτικές ηγεσίες τους αντιμετώπισαν τον πόλεμο, καθώς και με τις διαφορετικού τύπου κοινωνικο-πολιτικές εντάσεις και συγκρούσεις που εκδηλώθηκαν στις δύο αυτές περιοχές." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The series of online lectures organized by the Institute for Mediterranean Studies-FORTH about the Greek Revolution of 1821 continues on Monday, April 19, 6 p.m. (GMT+2), with three lectures on “Conflicts during the national-state building”. Specifically, Dimitris Kousouris, assistant professor in Universität Wien, will speak on “The Catholics of Syros in front of the challenge of nation-state”. Syra, “the Pope’s island”, was the only Aegean island with a solid Roman Catholic majority. As a neutral ground after the outbreak of the Greek Revolution, its port was a safe haven for Orthodox merchants and refugees fleeing Ottoman retaliation. Until 1821, the island's Catholics were described as “Franks” or “Latins”, and showed a reluctance to join the Greek revolution. This hybrid identity, forged at a Levantine crossroads between the Black Sea and the Mediterranean, was soon to be replaced by that of the “Greeks of the Western Church”. Nikos Sigalas, researcher at CETOBaC, EHESS-CNRS, will speak on will speak on “The 1821 chieftains between traditional and modern repertoire: clash and revolution”. The announcement examines the repertoire of the warlords who take part in the Greek Revolution: the way they fight, the goals they set, the means they use. The question that arises is whether this repertoire can be characterized as traditional and whether it is, or is gradually becoming, modern (based on the relevant analysis by Charles Tilly). At the same time, in this connection, the Communication examines the creation of the state as a side effect of attempts to control the means of war (as Tilly, in another study, paraphrases and historicizes Max Weber's famous definition). Dionysis Tzakis, assistant professor in the Ionian University, will speak on “Disputes and conflicts about the military and political unification during the first years of the revolution”. His lecture will focus on the processes of military and political unification of the revolutionary area observed in the Peloponnese and Roumeli. More specifically, the unequal unifying dynamics that developed in the Peloponnese and Roumeli during the first years of the revolution will be presented, which depends on the different ways in which the local military and political leaderships dealt with the war, as well as the different types of social political tensions and conflicts in these two areas." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
Πως κέρδισαν οι Έλληνες;
How did the Greeks win?
"Ο κύκλος των διαδικτυακών διαλέξεων του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ για την επανάσταση του 1821 ξεκινάει τη Δευτέρα 22 Μαρτίου, ώρα 4 μ.μ., με τη διάλεξη του Mark Mazower, καθηγητή του Columbia University, με τίτλο "How did the Greeks win?". Η διάλεξη του καθηγητή Mazower θα γίνει στα αγγλικά, και θα αφορά ένα ζήτημα που γενικά δεν τίθεται ρητά στην ιστορική βιβλιογραφία: πώς νίκησαν οι Έλληνες, και τι είδους ήταν η νίκη που πέτυχαν. Θα εξετάσει ζητήματα δημογραφίας, κατανομής πόρων, του εδάφους του πολέμου και της χρονικής συγκυρίας, τα οποία εξηγούν την πορεία της σύγκρουσης. Θα μιλήσει, επίσης, για τους τρόπους χρηματοδότησης του πολέμου, για ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού και για τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε η ξένη επέμβαση στην πορεία της σύγκρουσης." Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The online lecture series organised by the Institute for Mediterranean Studies–FORTH on the 1821 Greek Revolution begins on Monday, March 22, at 4 p.m. (GMT+2), with the lecture of Professor Mark Mazower, of Columbia University, entitled “How did the Greeks win?”. Professor Mazower will raise a question not generally explicitly addressed in the historical literature: how the Greeks won in 1821, and what kind of victory it was. He will explore the general questions of demography, resource allocation, terrain and timing that explain the course and trajectory of the conflict. He will look too at modes of war financing, issues of manpower and the role of foreign intervention in determining the course of the conflict." From the description of the event, as it was published on the organizer's website.
The Institute for Mediterranean Studies–FORTH at the anniversary for the 200 years since the revolution of 1821
22 Μαρτίου 2021 - 6 Δεκεμβρίου 2021
22 March–6 December 2021
"Το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας συμμετέχει στον εορτασμό των 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821 με μια σειρά διαλέξεων που θα διεξαχθούν τόσο δια ζώσης όσο και από το διαδίκτυο. Με αφετηρία τους ιδιαίτερους τομείς της νεότερης ελληνικής, οθωμανικής και μεσογειακής ιστορίας στους οποίους ειδικεύεται το Ινστιτούτο, και τους δεσμούς που έχει δημιουργήσει στις δεκαετίες της ύπαρξής του με Έλληνες και αλλοδαπούς ιστορικούς, επιλέχθηκαν μια σειρά από θεματικές και ομιλητές που ελπίζουμε ότι θα συμβάλουν σε μια καλύτερη κατανόηση της επανάστασης που ίδρυσε το ελληνικό κράτος και του βαθμού στον οποίο υπήρξε σημαντικό γεγονός για την ευρύτερη περιφέρεια της Ανατολικής Μεσογείου, για την Ευρώπη και για τον κόσμο." Από την περιγραφή της σειράς εκδηλώσεων, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του διοργανωτή.
"The Institute for Mediterranean Studies of the Foundation for Research and Technology Hellas contributes to the bicentenary of the 1821 Greek Revolution with a series of in-person and online lectures. Considering as our point of departure the institute’s specialisation in the fields of modern Greek, Ottoman and Mediterranean history, and the ties it has established since it was created, a number of topics and speakers have been selected which will hopefully contribute to a better understanding of the founding revolution of the Greek state and the extent of its importance as an event for the wider region of the Eastern Mediterranean, for Europe and for the world." (Edited and translated abstract from organiser’s website)
Εικόνα έγκαιρη ή έγκυρη; Η σημασία της προσωπογραφίας των Ελλήνων αγωνιστών για το ευρωπαϊκό κοινό
A faithful or a timely image? The importance of the Greek heroes’ portraits for the European public
Ευγενία Δρακοπούλου (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ)
Eugenia Drakopoulou (Institute of Historical Research, NHRF)
"Την άνοιξη του 1821 κυκλοφορούν στο Παρίσι εικόνες Ελλήνων αγωνιστών, οι οποίες στη συνέχεια προκαλούν έκπληξη και ευθυμία στα ίδια τα εικονιζόμενα πρόσωπα για την απόσταση που τις χωρίζει από την πραγματικότητα. αργότερα, ο Γκαίτε θα εξυμνήσει τη σημασία της πιστής απόδοσης των Ελλήνων ηρώων για το ξένο κοινό. Η σύγχρονη με τα γεγονότα απεικόνιση, η πιστή ή όχι απόδοση των προσώπων, η εικόνα γενικά αλλά και ο χρόνος δημιουργίας της, κατέχει σημαίνουσα θέση στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης για τον ελληνικό αγώνα της ανεξαρτησίας." Από το βιβλίο περιλήψεων του συνεδρίου, όπως αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας 1821-2021.
"In the spring of 1821, images of the leaders of the Greek Revolution were published in Paris. Far from being realistic, the images surprised and rather amused the individuals depicted therein. Later, Goethe praised the importance, for the foreign public, of the faithful rendition of the portraits of Greek heroes. The simultaneity of the paintings and the historic events, the likeness (or lack thereof) in the rendition of the portraits, imagery in general, as well as the timing of its creation, played an outstanding role in the making of European public opinion regarding the Greek independence struggle." (Edited abstract from the conference programme)
International digital conference: Nationalist movements and philhellenism
04 Φεβρουαρίου 2021- 06 Φεβρουαρίου 2021
04 February 2021-06 February 2021
Εθνικά Κινήματα και Φιλελληνισμός. Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, 4-6 Φεβρουαρίου 2021