Αναθεωρώντας το 1821: Η ελληνική ανεξαρτησία και το διεθνικό της πλαίσιο
Rethinking 1821: Greek independence and its transnational contexts
Wendy Bracewell (University College London)
Βύρων Καρύδης (δημοσιογράφος)
Alex Drace-Francis (University of Amsterdam)
Ελισάβετ Παπαλεξοπούλου (Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας)
Viron Karidis (journalist)
Elisavet Papalexopoulou (European University Institute)
UCL School of Slavonic and East European Studies (SSEES)
Η γεωπολιτική της Ελλάδας: συνέχειες και ασυνέχειες
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 και οι πολλαπλές της κληρονομιές
Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από το βλέμμα των «Άλλων» της
Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας στις Εικαστικές Τέχνες και τη Λογοτεχνία
Η μετακίνηση των επαναστατικών ιδεών (μέρος πρώτο)
Η μετακίνηση των επαναστατικών ιδεών (μέρος δεύτερο)
Τα ιερά ερείπια της νεωτερικότητας: ιμπεριαλισμός, αρχαιολογία και η εθνική φαντασία στην Ελλάδα και το Ισραήλ
Εποχή των επαναστάσεων
Βαλκάνια
Φιλική Εταιρεία
Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
Αρχεία
Βλαντιμιρέσκου Τούντορ
Εθνική ταυτότητα
Πηγές
Γυναίκες της επανάστασης του 1821
Στούρτζα Ρωξάνδρα
Age of revolution
Balkans
Philiki Etaireia
Danubian Principalities
Archives
Vladimiresu Tudor
National identity
Sources
Women of the 1821 Greek revolution
Sturdza Roxandra
20 Οκτωβρίου 2021
20 October 2021
«Ομιλητές: Professor Wendy Bracewell (University College London): Εισαγωγικά σχόλια Βύρων Καρύδης (Λονδίνο) «Έλληνες Επαναστάτες στη Μολδαβία και τη Βλαχία (Φεβρουάριος-Ιούνιος 1821) Το 1982, ο εκδοτικός οίκος Gutenberg στην Αθήνα εξέδωσε το βιβλίο του Νικολάι Τοντόροφ " Η βαλκανική διάσταση της επανάστασης του 1821. Η περίπτωση των Βουλγάρων". Ο Τοντόροφ, Βούλγαρος ιστορικός διεθνούς κύρους, σε αυτό το έργο βγάζει για πρώτη φορά μια ονομαστική λίστα επαναστατών που, μετά τη συντριβή της εξέγερσης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Μάχη του Drăgășani, 19 Ιουνίου 1821), διέσχισαν τον ποταμό Προύθο και τράπηκαν σε φυγή στη Βεσσαραβία. Αυτός ο ονομαστικός κατάλογος που τηρείται στα Αρχεία της Οδησσού μας παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εθνικότητα, τον τόπο γέννησης, την επαγγελματική κατάσταση, τη μόνιμη κατοικία και τη διαδρομή των ανταρτών προς τη Μολδαβία. Ο κατάλογος περιέχει περίπου χίλιους άνδρες που είχαν ενώσει τις δυνάμεις τους στη Φιλική Εταιρία υπό τη γενική διοίκηση του πρίγκιπα Αλέξανδρου Υψηλάντη. Περιλαμβάνει όσους διασώθηκαν από τη θανατηφόρα μάχη του Σκουλένι (29 Ιουνίου 1821) και εκείνους που διέσχισαν τον ποταμό Προύθο από όλα τα πιθανά περάσματα στη Βεσσαραβία με έναν συνταγματάρχη του ρωσικού στρατού, το Γεώργιο Καντακουζηνό. Από τη λίστα που δημοσίευσε ο Τοντόροφ, οι 506 είπαν στις ρωσικές αρχές ότι ήταν Έλληνες. Οι υπόλοιποι ήταν κυρίως Μολδαβοί, Βούλγαροι, Αλβανοί ή Σέρβοι. Η ανάλυση πληροφοριών σχετικά με την ομάδα των Ελλήνων επαναστατών που, μετά από μια οδυνηρή ήττα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, κατέφυγαν στη Βεσσαραβία και τέθηκαν υπό ρωσική επίβλεψη σε ένα στρατόπεδο κράτησης στο Όργκιεφ, μας επιτρέπει να κάνουμε κάποιες χρήσιμες παρατηρήσεις σχετικά με τη σύνθεση των δυνάμεων της Φιλικής Εταιρείας. Οι κύριες περιοχές καταγωγής εκείνων των ανδρών που πολέμησαν κάτω από τα λάβαρά της ήταν η Πελοπόννησος, η Ήπειρος, η Θεσσαλία, το Ιόνιο και το Αιγαίο. Οι περισσότεροι μαχητές έγιναν μέλη της Εταιρείας στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, στις ελληνικές κοινότητες της Νότιας Ρωσίας ή στην Κωνσταντινούπολη. Αντιπροσώπευαν σχεδόν κάθε ζωτικό επάγγελμα του ελληνικού έθνους. Οι περισσότεροι ήταν έμποροι. Άλλοι εργάστηκαν ως καπετάνιοι και ναυτικοί. Μερικοί από αυτούς ήταν αγρότες· πολλοί είχαν υπηρετήσει ως μισθοφόροι στις τοπικές δυνάμεις των αγοριών στη Μολδαβία και τη Βλαχία. Μερικοί ήταν πρώην αξιωματικοί του ρωσικού αυτοκρατορικού στρατού, επαρχιακοί αξιωματούχοι, φοιτητές, μη εμπορικοί υπάλληλοι, δάσκαλοι, γιατροί, ράφτες και αρτοποιοί. Dr Alex Drace-Francis (University of Amsterdam) «Ο Τούντορ Βλαντιμιρέσκου και οι διαυτοκρατορικές διασυνδέσεις του (1806-1821) Ο Τούντορ Βλαντιμιρέσκου, ένας πανδούρος από την Ολτενία στη νοτιοδυτική Βλαχία, εμφανίζεται συχνά ως «κοινωνικός επαναστάτης» και Ρουμάνος δημοφιλής ήρωας λόγω του ρόλου του στα γεγονότα του 1821 στη Βλαχία. Οι ιστορικοί αντιπαραθέτουν την εξέγερση που οδήγησε από την επαρχία του στην πρίγκιπα Αλεξάνδρου Υψηλάντη, μέλος της φαναριώτικης ελίτ, ο οποίος εισέβαλε ταυτόχρονα στη Μολδαβία. Οι στόχοι του Βλαντιμιρέσκου και του Υψηλάντη όντως συγκρούστηκαν και ο πρώτος σκοτώθηκε πράγματι από έναν από τους άνδρες του δεύτερου. Αλλά εδώ επιδιώκω να δείξω ότι η βάση ισχύος του Βλαντιμιρέσκου, εξίσου με αυτή του Υψηλάντη, εξαρτιόταν από ένα δίκτυο προστασίας το οποίο περνούσε τα σύνορα των Αψβούργων, των Οθωμανών και των Ρώσων και του επέτρεψε να σφυρηλατήσει διασυνδέσεις. Ήταν πολυταξιδεμένος και μορφωμένος, γράφοντας στα γερμανικά και τα ελληνικά καθώς και στα ρουμανικά· με καλές διασυνδέσεις, έχοντας συνεργάτες και ανταποκριτές στη Βιέννη, την Αγία Πετρούπολη και την Κωνσταντινούπολη· και ένας έξυπνος επιχειρηματίας, που εμπορευόταν σιτηρά και ζώα για να εδραιώσει τον πλούτο του. Γενικότερα, ήταν μέρος μιας κατηγορίας ανδρών από τη δυτική και τη βόρεια Βλαχία, των οποίων η κοινωνική υπεροχή, όχι σε αντίθεση με αυτήν ορισμένων Σέρβων, Βουλγάρων και Ελλήνων «εθνικών» ηρώων, ήταν προϊόν της διακρατικής συγκυρίας στην αρχή της σύγχρονης εποχής. Ελισάβετ Παπαλεξοπούλου (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Φλωρεντίας) «Γυναικείες πατρίδες: ο έμφυλος πατριωτισμός και η Ελληνική Επανάσταση» Οι επαναστάσεις συχνά εμπνέουν οράματα νέων τύπων πολιτικών, δελεαστικά για εκείνους που αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται. Η Ελληνική Επανάσταση δεν ήταν διαφορετική. Πεπεισμένες ότι οι φωτισμένες και ρομαντικές ιδέες θα τους επιτρέψουν την ένταξη, οι γυναίκες που αυτοπροσδιορίστηκαν ως Ελληνίδες φαντάστηκαν μια κοινότητα, μια νέα χώρα, όπου θα τους επιτρεπόταν η προσωπικότητα και η ιθαγένεια. Από την Ελισάβετ Μαρτινέγκου, που έζησε μια ζωή απόλυτης απομόνωσης στο σπίτι της στη Ζάκυνθο, και την Ευανθία Καΐρη, η οποία σεβάστηκε τις σύγχρονες προσδοκίες χωρίς να υπογράψει ποτέ τη δουλειά της, μέχρι την Ιζαμπέλα Αλμπρίτζι-Θεοτόκη, τη «βασίλισσα των ενετικών σαλονιών» και τη Ρωξάνδρα Στούρτζα, την έμπιστη του Ρώσου αυτοκράτορα, πολλές διαφορετικές πατρίδες (πατρίδες) προέκυψαν σε πολλές διαφορετικές τοποθεσίες. Στον πυρήνα αυτών των ποικίλων αντιλήψεων, βρίσκει κανείς τον πολύσημο χαρακτήρα του πατριωτισμού. Η ελληνικότητα δεν ήταν αποκλειστική ιδιότητα. Θα μπορούσε κανείς να θρηνήσει για την τύχη της Ελλάδας κάτω από τον οθωμανικό ζυγό και μερικές σελίδες αργότερα να μιλήσει για τη Ρωσία με το ίδιο πάθος και αφοσίωση. Καθώς η γεωγραφία γύρω τους άλλαζε, η ιστορία του πατριωτισμού αυτών των γυναικών δεν μπορεί να ειπωθεί εάν δεν ανοίξουμε το βλέμμα μας σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο και αν δεν λάβουμε υπόψη τις υλικές συνθήκες μέσα στις οποίες ζούσαν και δούλευαν. Έχοντας αυτό το πλαίσιο υπόψη, ξεκίνησα να εξετάσω τη σχέση μεταξύ φύλου και πατριωτισμού σε διάφορα είδη κειμένων (απομνημονεύματα, αυτοβιογραφίες, μεταφράσεις) γραμμένα από Ελληνίδες μεταξύ 1800 και 1832.» Από την περιγραφή της εκδήλωσης, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του UCL.
A SSEES Centre for Southeast European Studies seminar with Prof Wendy Bracewell (UCL), Viron Karidis (London), Alex Drace-Francis (University of Amsterdam), and Elisavet Papalexopoulou (European University Institute). This seminar is part of the “21 in 21” series of events marking the bicentenary of the outbreak of the Greek War of Independence. Professor Wendy Bracewell (University College London): Opening Remarks Viron Karidis (London): “Greek Revolutionaries in Moldavia and Wallachia (February - June 1821)” In 1982, Gutenberg in Athens issued Nikolai Todorov’s book “Balkan Aspects of the 1821 Revolution: The Bulgarian contribution”. Todorov, a Bulgarian historian of international standing, brings out for the first time a nominal list of rebels who, after crushing of the uprising in Danubian Principalities (Battle of Drăgășani, 19 June 1821), crossed the River Prut and fled to Bessarabia. This nominal list kept in Odessa Archives provides us with information about nationality, place of birth, professional status, permanent residence, and the insurgents’ route to Moldavia. The list contains about a thousand men who had joined forces of the Philiki Etaireia under the general command of Prince Alexandros Ypsilantis. It includes those rescued from the deadly battle of Sculeni (29 June 1821) and those who crossed the Prut from all possible passages into Bessarabia with a colonel of the Russian army, Georgios Kantakouzinos. From the list published by Todorov, 506 told the Russian authorities that they were Greek. The rest were mainly Moldavians, Bulgarians, Albanians, or Serbs. Analysis of information about the group of Greek revolutionaries who, after a painful defeat in the Principalities, fled to Bessarabia and were put under Russian supervision at a detention camp in Orgiev allows us to make some useful points about the composition of the Philiki Etaireia’s forces. The main areas of origin of those men who fought under its banners were the Peloponnese, Epirus, Thessaly, the Ionian, and Aegean Islands. Most fighters became Etairists in the Danubian Principalities, in the Greek communities of southern Russia or in Constantinople. They represented almost every vital profession of the Greek nation. Most of them were merchants. Others worked as captains and sailors. A few of them were farmers; many had served as mercenaries to local boyars’ forces in Moldavia and Wallachia. Some were former officers of the Russian imperial army, provincial officials, students, non-commercial clerks, teachers, doctors, tailors, and bakers. Dr Alex Drace-Francis (University of Amsterdam): “Tudor Vladimiresu and his transimperial connections (1806-1821)” Tudor Vladimirescu, a pandur from Oltenia in southwest Wallachia, is often cast as a “social rebel” and Romanian popular hero due to his role in the events of 1821 in Wallachia. Historians contrast the uprising he led from his home province to that of Prince Alexandros Ypsilantis, a member of the Phanariot elite, who invaded Moldavia at the same time. Vladimirescu’s and Ypsilantis’ aims did indeed clash, and the former was indeed killed by one of the latter’s men. But here I seek to show that Vladimirescu’s power base, just as much as Alexandros Ypsilantis’, depended upon a patronage network which straddled Habsburg, Ottoman and Russian frontiers and enabled him to forge connections. He was well travelled and educated, writing in German and Greek as well as Romanian; well connected, having associates and correspondents in Vienna, St. Petersburg and Istanbul; and an astute businessman, trading in cereals and livestock to consolidate his wealth. More generally, he was part of a class of men from western and northern Wallachia whose social ascendancy, not unlike that of some Serbian, Bulgarian and Greek “national” heroes, was a product of the interimperial conjuncture at the start of the modern age. Elisavet Papalexopoulou (European University Institute): “Female fatherlands: gendered patriotism and the Greek Revolution” Revolutions often inspire visions of new types of polities, alluring for those who feel underrepresented. The Greek Revolution was no different. Convinced that enlightened and romanticism ideas would afford them inclusion, women who self-identified as Greek imagined a community, a new country, where they would be allowed personhood and citizenship. From Elisavet Martinengou, who lived a life of utter seclusion in her house in Zante, and Evanthia Kairi, who respected contemporary expectations by never signing her work, to Isabella Teotochi-Albrizzi, the “Queen of Venetian salons” and Roxandra Sturdza, the confidant of the Russian emperor, many different patrides (homelands) emerged in many different locations. At the core of these varied conceptualizations, one finds the polysemic character of patriotism. Greekness was not an exclusive quality. One could lament the fate of Greece under the Ottoman yoke and a few pages later talk about Russia with equal passion and devotion. As the geographies surrounding them were transforming, the history of these women’s patriotism cannot be told if we do not open our gaze to a broader geographical space and if we do not take into consideration the material circumstances within which they lived and worked. Bearing this context in mind, I set out to examine the relationship between gender and patriotism in different kinds of texts (memoirs, autobiographies, translations) written by Greek women between 1800 and 1832.” (Edited description from organiser’s website)
Ομιλία/Διάλεξη
Speech/Lecture
Κείμενο
Text
Αγγλικά
English
Επιφύλαξη παντός δικαιώματος
All Rights Reserved