Solomos’ “Woman of Zakythos” and the Making of Refugees
Η 'Γυναίκα της Ζάκυνθος' του Σολωμού και η δημιουργία προσφύγων
Artemis Leontis (University of Michigan)
Άρτεμις Λεοντή (University of Michigan)
Jackson School of International Studies
Hellenic Studies Program, University of Washington
Washington
Ουάσινγκτον
New interdisciplinary perspectives on the Greek Revolution
Refugees
Literature
Πρόσφυγες
Λογοτεχνία
4 December 2021
04 Δεκεμβρίου 2021
In the past decade, as the official worldwide count of forcibly displaced people rose from 36.4 million in 2009 to 86.5 million in 2020 while support for refugee settlement programmes declined, the cultural interest in stories of refugees has been growing. The same period saw a surge in “refugee literature” – writing that grapples with experiences of dislocation and the tense relationships of refugees with hosts who jealously guard their sovereignty. The generic category or “refugee literature" is new, but modern creative works on refugees go back to the time when national borders were being drawn over the previous imperial order. This paper reads Dionysis Solomos’ “Η Γυναίκα της Ζάκυθος” (The woman of Zakythos (1826–1833), about an upper-class woman who brutally rejects pleas for help from the displaced women of Messolongi, as refugee literature. Solomos composed the prose work in the aftermath of the siege and fall of Messolongi during the Greek Revolution. He gave narrative voice to a monk Dionysios, who bears his name. Most readings of the unfinished prose work concentrate on the characters of the monk and the woman – especially the monk’s reckoning with evil as he comes to terms with the woman’s refusal to help the desperate Messongitisses and denigration of the Greek cause, and he reflects back on his own (and possibly Solomos’) implication in the dark scene of cruelty. This analysis turns attention to the women of Messolongi, who are invisible in most readings of the story, despite the central role they play. Even a recent staged theatrical adaptation by Dimos Avdeliodis (2013 Athens Festival, 2014 archaeological sites, 2020 Piraeus) – which specifically linked the women of Messolongi with present-day refugees in Greece – did not place them on the stage. It is as if the innocence of the women as victims of the violent clash between national and imperial forces speaks for itself. This talk works against the tendency in order to bring out the sounds, gestures, and voices of refugees. Using tools of analysis from refugee studies, it takes the predicament of the refugee as the organizing question of the text that enables us to explore how refugees emerge together with the nation and Greece’s national poet bears witness to the shifting, gender-structured ground of political life in the Eastern Mediterranean. (Edited description from organiser’s website)
«Την περασμένη δεκαετία, καθώς ο επίσημος αριθμός των βίαια εκτοπισμένων ανθρώπων παγκοσμίως αυξήθηκε από 36,4 εκατομμύρια το 2009 σε 86,5 εκατομμύρια το 2020, ενώ η υποστήριξη για προγράμματα εγκατάστασης προσφύγων μειώθηκε, το πολιτιστικό ενδιαφέρον για ιστορίες προσφύγων έχει αυξηθεί. Την ίδια περίοδο είδε μια έξαρση στη «προσφυγική λογοτεχνία»—τη γραφή που καταπιάνεται με τις εμπειρίες εκτόπισης και τις τεταμένες σχέσεις των προσφύγων με οικοδεσπότες που διαφυλάσσουν με ζήλο την κυριαρχία τους. Η γενική κατηγορία ή «προσφυγική λογοτεχνία» είναι νέα, αλλά τα σύγχρονα δημιουργικά έργα για τους πρόσφυγες χρονολογούνται από την εποχή που τα εθνικά σύνορα χαράσσονταν πάνω από την προηγούμενη αυτοκρατορική τάξη πραγμάτων. Αυτό το άρθρο διαβάζει το «Η Γυναίκα της Ζάκυθος» του Διονύση Σολωμού (1826-1833), για μια γυναίκα ανώτερης τάξης που απορρίπτει βάναυσα τις εκκλήσεις για βοήθεια από τις εκτοπισμένες γυναίκες του Μεσολογγίου, ως προσφυγική λογοτεχνία. Ο Σολωμός έγραψε αυτό το πεζογράφημα στον απόηχο της πολιορκίας και της πτώσης του Μεσολογγίου κατά την Ελληνική Επανάσταση. Έδωσε αφηγηματική φωνή σε έναν μοναχό, το Διονύσιο, που φέρει το όνομά του. Οι περισσότερες αναγνώσεις του ημιτελούς πεζογραφικού έργου επικεντρώνονται στους χαρακτήρες του μοναχού και της γυναίκας - ειδικά στον υπολογισμό του μοναχού με το κακό καθώς συμβιβάζεται με την άρνηση της γυναίκας να βοηθήσει τους απελπισμένους Μεσολογγίτισες και την υποτίμηση της ελληνικής υπόθεσης, και αναλογίζεται τη δική του (και πιθανώς του Σολωμού) συμμετοχή στη σκοτεινή σκηνή της σκληρότητας. Η ανάλυσή μου στρέφει την προσοχή στις γυναίκες του Μεσολογγίου, οι οποίες είναι αόρατες στις περισσότερες αναγνώσεις της ιστορίας, παρά τον κεντρικό ρόλο που παίζουν. Ακόμη και μια πρόσφατη θεατρική διασκευή του Δήμου Αβδελιώδη (Φεστιβάλ Αθηνών 2013, αρχαιολογικοί χώροι 2014, Πειραιάς 2020) – που συνέδεε συγκεκριμένα τις γυναίκες του Μεσολογγίου με τους σημερινούς πρόσφυγες στην Ελλάδα – δεν τις ανέβασε στη σκηνή. Είναι σαν η αθωότητα των γυναικών ως θυμάτων της βίαιης σύγκρουσης μεταξύ εθνικών και αυτοκρατορικών δυνάμεων να μιλάει από μόνη της. Δουλεύω ενάντια στην τάση προκειμένου να αναδείξω τους ήχους, τις χειρονομίες και τις φωνές των προσφύγων. Χρησιμοποιώντας εργαλεία ανάλυσης από μελέτες για τους πρόσφυγες, θεωρώ την κατάσταση του πρόσφυγα ως το οργανωτικό ερώτημα του κειμένου που μας δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσουμε πώς αναδύονται οι πρόσφυγες μαζί με το έθνος και ο εθνικός ποιητής της Ελλάδας μαρτυρεί το μεταβαλλόμενο, δομημένο με βάση το φύλο έδαφος της πολιτικής ζωής στην Ανατολική Μεσόγειο.» Από το βιβλίο περιλήψεων, όπως δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
Conference presentation
Παρουσίαση συνεδρίου
Text
Κείμενο
English
Αγγλικά
BY-NC-SA Attribution-NonCommercial-ShareAlike
Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0 (CC-BY-NC-SA)